SUPERBASE PROFESSIONAL

• Ofis programları

FORMS EDITOR: Superbase Professional'ın Forms Editor'ü herbiri aynı ölçüde faydalı ve diğerinin tamamlayıcısı olan bir program içindeki üç program olarak düşünülebilir.

Forms Editor ile belirli bir dosya için bir form düzenleyebilir ve sonra dosyadaki dataları ekranda görüntülemek ve yeni data girişi için her iki dosyayı da kullanabilirsiniz. Bu şekilde Forms Editor, Superbase'in Form View seçeneğine benzer özellikleri içerir; tabii ki daha güçlü ve önemli konularla beraber.

En önemli özellik, farklı dosyalardaki dataları karşılaştırma işlemine benzer bir yolla çalışmasıdır. Burada Form Editör oldukça kabiliyetli bir şekilde birden fazla Superbase dosyasından data alıp tutabilir ve onlarla işlem yapabilir. Bir form, aynı anda iki ya da üç (hatta daha fazla) dosyadan alan ya da kayıt görüntüleyecek şekilde tanımlanabilir.

Data girişi için form tanımlama, her satıra ayrı bir alandan veya ayrı bir kayıttan, hatta ayrı bir dosyadan bilgi saklayacak şekilde yapılabilir.

Bu özellikler dışında Forms Editor tam bir dizayn ve çizim paketidir. Sağladığı olanaklar; çok sayfalı formlar yaratmak, renklendirmek, çizgiler, kutular ve yazılarla süslemek olarak sayılabilir. Mouse'u birkaç kez klikleyerek sayfadaki herhangi bir özelliği biraz değiştirmeye imkan veren geniş olanaklı bir editleme setine sahiptir. Başka programlarda oluşturulmuş şirket logosu, mektup başlıkları gibi grafik resimleri kullanmak için de kullanılabilecek seçeneğe sahiptir. Form bir kez dizayn edildikten sonra, printer çıkışı alınıp fotokopi ile çoğaltılabilir ve günlük iş yazışmalarında kullanılabilir.

İş alanındaki kullanımlarda; faturalar, masraf formları, stok kontrol, pazarlama anket formları gibi geniş bir uygulama alanı vardır. Tabii farklı alan kullanımları için değişik formlar yaratılabilir; ancak ta-

MAHMURE UNYEU tabii ki bunları iyi araştırmak ve esaslarını öğrenmek gerekir.

Forms Editor'ün diğer bir kullanım alanı da, rapor üretmektir. Biliyorsunuz, Superbase Professional zaten bir raporlama özelliğine sahip. Ancak Forms Editor rapor tanımlama sınırlarını genişletiyor ve rapor analizi özelliğini ekliyor. Burada, birden fazla dosyadan dataları toplayıp özetlemek tıpkı tek bir dosya ile çalışılıyormuşcasına kolaydır. Forms Editor, böylece raporlamaya çok büyük bir esneklik getirir. Çok sayfalı raporlara ayrı sayfa başlıkları ve sayfa toplamları da verilebilir.

Forms Editor, çeşitli versiyonlarda farklı farklı yerlerde bulunur. Superbase Professional'in 3 disketlik versiyonunda SBFormed etiketli diskettedir. Çalışma sistemini anlamak için çok önemli birkaç konu vardır. Biz burada Forms Editor'ün ana tanımlamalarından başlayarak formları ve sayfaları, bunların nasıl tanımlanacağını ve açılacağını, sonra da diskete kaydetme yöntemini anlatacağız. Bu tanımlamaları önce tek sayfalık formlardan başlatacağız. Sonra da değişik kullanımları ve disketteki dosyalarla birleştirilmesine değineceğiz.

FORMLAR ve SAYFALAR: Genel kullanımda "FORM" terimi, geniş bir yazışma materyalini kapsar: faturalar, bilgi giriş formları, müşteri kabul vs. Ancak biz bu açıklamalarda ve Forms Editor programında FORM terimini, "SAYFA"ların birleşimi şeklinde düşüneceğiz.

Bir sayfanın büyüklüğü, 66 satıra yazılabilecek 240 karakter olarak düşünülebilir. Ekranda bir sayfanın sadece bir bölümünü görebilirsiniz: farklı bölümleri görüntüye getirmek için kaydırma çubuklarını kullanmalısınız.

Bir sayfayı aralıksız yanyana dizilmiş üç A4 yaprağı olarak düşünebilirsiniz; her yaprak 80 karakterlik 66 satır içerir. Bir sayfanın printer çıkışını almak istediğinizde, bu üç yapraktan seçtiğiniz bölümün dökümünü alırsınız.

Formlar ve sayfalar arasında farklılık yaratmanın ana avantajı, esnekliktir. Bunun anlamı, sayfaları kendi üzerlerinde düzenleyip kaydettikten sonra, farklı sayfalardan form oluşturma imkanı sağlamasıdır. Aynı sayfa ya da sayfaları farklı formlarda kullanmak; aynı sayfayı bir formda tekrarlamak mümkündür. Bir formu sayfa sırasını değiştirerek, araya sayfalar sokarak ya da silerek değiştirmek mümkündür.

Formlar ve sayfaların farklarını 4 ana kuralla özetlemek mümkün:

1. Bir form bir ya da daha çok sayfadan oluşabilir.

2. Bir form tek sayfadan oluşuyorsa, sayfa ya da form olarak kaydedilebilir. PROFESSIONAL

3. Birden fazla sayfadan oluşan bir form, sadece form olarak kaydedilebilir.

4. Bir form açık durumdayken diğer bir form yüklenemez. Fakat o anki forma eklenmek üzere bir sayfa yüklemek mümkün.

Superbase; form olarak kaydedilen dosyaların isimleri sonuna ".sbv" uzantısını eklerken, sayfa olarak kaydettiğinizde ".pg" uzantısını koyar.

OBJELER: Bir sayfaya yazı ya da grafik gibi herhangi bir şey ekleyeceğinizde, Forms Editor onu bir "OBJECT" olarak tanır. Bir çizgi, bir alan, bir yazı satırı, bir saha ve bir resim gibi tüm ayrıntılar, program tarafından ayrı birer obje olarak kabul edilir. Böylece program bunların tamamını sayfanın elemanları olarak muhafaza eder. Bir resmin ayrı bölümlerinin ayrıntılarını saklamaksızın ekrana bir resmi yerleştirmenize izin vermesi yönünden diğer çizim ve dizayn paketlerinden farklıdır.

Bu özellik Forms Editor içinde "OBJECT-ORIENTED" olarak adlandırılır ve özellikle bir sayfanın editlenmesi konusunda çok fazla avantaja sahiptir. Bu, sayfadaki bir bölümü seçerek değiştirmeyi çok kolaylaştırır. Örneğin seçilen objeyi yeni bir pozisyona getirmek ve onun boyutlarını değiştirmek gibi. Diğer bir avantajı da printer çıkışında görülür. Forms Editor'ün obje tiplerinin yalnızca bir kısmını printer'a göndermesini sağlayabilirsiniz: örneğin sayfadaki yazıları hariç tutabilir ya da gölgeli alanları yazmamasını isteyebilirsiniz.

Forms Editor, 6 tip obje tanır: Sahalar (Area), Kutular (Box), Çizgiler (Line), Resimler (Image), Yazılar (Text), Alanlar (Field). Sahalar ve resimler dışında, bu tiplerin temsil ettiği her obje'nin değişik modelleri kullanılabilir. Örneğin çizgi bir doğru, kutu da bir dikdörtgendir. Sahalar, kutularla doludur; kutuların hepsi aynı renk ve kalıplarla doldurulmuştur. Resimler, herhangi bir çizim programı ile yapılıp bir Forms Editor sayfasına alınırlar.

Genel olarak ekrandaki her bağımsız eleman ayrı bir objedir. Bu yüzden bir satır yazı ya da grafik bir tek obje olarak kabul edilir. Birçok objeden meydana gelen bir satır (ya da ekranda bulunan başka bir kalem) oluşturmanız mümkündür; böylece, bir sürü kısa kısa satırdan uzun bir satır yapabilirsiniz. Tanımlanan her objenin aktif hale geçebilmesi, ona tanımlanan göreve bağlı olarak gereken işlemle olur. Yani, bir tek objenin tanımlandığı bir çizgi çizildikten sonra mouse düğmesine basmak, bir yazı objesine karakterleri girdikten sonra RETURN tuşuna basmak gibi olacaktır. ALANLAR (FIELDS):

Alanlar, Forms Editor ile Superbase arasında iletişimi sağlarlar. Bunlar, dosyaya data girişi ya da dosyadan data okuma için Superbase'deki bir formu kullanmanıza olanak sağlayan elemanlardır. Alanlara validation ya da calculation formülü iliştirerek, dosyanın kendi data işleme kapasitesine bir şekil verebilirsiniz. Bu özellikleri kullanarak bir form içinde farklı dosyalar arasında bağıntılı iletişim oluşturabilir ya da alana bir data girişi yapıldığında sonucu otomatik olarak hemen hesaplayan bir form yerleştirebilirsiniz.

Alanlar da çizgi ve yazı gibi obje olmakla birlikte, iki ana farklılıkları vardır: Birincisi, forma eklenen alanın bir Superbase dosyasında mevcut olması gerekmesidir. İkincisi ise, alan içeriğinin Superbase'de kullanılana kadar ekranda görüntülenmemesidir; bunun yerine, Forms Editor içeriğin görüntüleneceği bir alan kutusu çizer. Formu Superbase'den kullanmaya başladığınızda, alan ya belirli bir kaydın içeriğini görüntüleyecek ya da data girişine hazır olarak boş bekleyecektir.

MENÜLER ve DİYALOG

PENCERELERİ: Forms Editor fonksiyon ve kontrolü için beş pull down menu mevcuttur. Bu menüler normal Superbase menüleri gibi çalışırlar. Her menünün bir başlığı vardır.

Diyalog pencereleri de Superbase içinde görmeye alıştığımız diyalog pencereleri ile aynı. Kullanıcı ile program arasında diyalog sağlayan bu pencereler, bu kez tabii ki farklı seçeneklerle.

Buradaki diyalog pencerelerinin diğerlerinden en önemli farkı, bazı diyalogların CANCEL düğmesini içermemesidir. Bu durumda pencereden çıkış için mutlaka OK düğmesini kullanmak zorunda olacağınızdan, bu denemeleri açıklamalarımızı okuduktan sonra yapmalısınız.

FORMLARLA ÇALIŞMAYA

BAŞLAYALIM: Forms Editor'ün menü seçeneklerini yapacakları işe göre tanımlayalım, bu kez isterseniz.

YENİ BİR FORM YARATMA: Yeni bir form oluşturmaya Project Menü'deki New Form seçeneği ile başlanır. Ancak Forms Editor'ü yüklediğinizde de ekrana, yeni bir formun ilk sayfası olarak kullanabileceğiniz başlıksız boş bir sayfa gelir.

New Form seçeneği, halihazırda bir form açık durumdayken de seçilebilir. Disketten yeni bir form seçip yükleyip editleyebileceğiniz gibi yeni bir form oluşturup diskete kaydedebilirsiniz. Sonra tekrar yeni bir form oluşturmak isterseniz, bu menü kalemini seçerek bellekten önceki formu temizleyebilirsiniz.

YENİ BİR SAYFA YARATMA: Project Menü'deki New Page seçeneği, o anki sayfanın arkasına bir boş sayfa ekler. Örneğin o anda ekranda 2 numaralı sayfa açıksa, yeni sayfaya sayfa numarası olarak 3 verilecektir. Yani bu seçenek sayesinde bir forma yeni bir sayfa eklemek mümkün olur; çünkü o an hazır olan sayfaları silmez.

Yeni bir form oluştururken, formun ilk sayfasına bir obje yerleştirilene kadar New Page seçeneği hayalet kalem olarak görüntülenir.

BİR FORMU AÇMA: Project Menü'deki Open Form seçeneği, disketten hazır bir formu yüklemek için kullanılır. Bu seçenek ya daha önce hazırlanmış bir formu düzeltip değiştirmek ya da görüntülemek için kullanılır. Seçenek işaretlendiğinde, o anki directory'de bulunan form dosyalarını (.sbv uzantılı) listeleyen bir diyalog penceresi görüntülenir. Bu listeden istediğiniz dosyayı seçerek yükleyebilirsiniz. Bellekte bir form açık durumdaysa, Open Form seçeneği ile açılan yeni form eskisi ile değişir. Yani bu seçenekle iki formu birleştirme imkanı yoktur. Ancak Open Page seçeneği ile yeni bir sayfa eklenebilir. BİR SAYFA AÇMA: Diskete daha önceden kaydedilmiş bir sayfayı açmak için, Project Menü'den Open Page seçeneği kullanılır. O an açık olanla yer değiştirmesi dışında, Open Page de aynen Open Form gibi çalışır. Bu seçenekle de ekrana o anki directory'de bulunan sayfa dosyalarını (.pg uzantılı) listeleyen bir diyalog penceresi açılır. Fakat listeden bir sayfa seçtiğinizde, formun o anki sayfasının arkasına ilave edilecektir. Örneğin 4 sayfalık bir formunuz açıksa ve o anda ekranda görüntülenen sayfa 3 ise, yüklediğiniz sayfa 4 olacak ve önceki sayfa 4, 5. sayfa olacaktır. Open Page, eskilerden yeni bir form oluşturmanıza da izin verir. Bunu yapmanın bazı yolları vardır: . Tek bir sayfayı yükleyerek değiştirmek . İki formu arka arkaya eklemek . Diğer formlardan sayfalar kullanarak yeni bir form yaratmak . Sayfaları tekrarlamak Open Page, daha önceden Save Page seçeneği kullanılarak tek tek sayfa olarak kaydedilmiş (.pg uzantılı) sayfa dosyaları ile çalışır. Save Form seçeneği ile kaydedilmiş bir dosyayı bu seçenekle yükleme imkanı yoktur. Bir formdaki sayfaları diğerinde kullanmak isterseniz, form sayfalarını ayrı ayrı kaydetmelisiniz. Bir sayfayı diskete kaydettiğinizde, sayfanın o anki sayfa numarası kullanılmaz. Bunun nedeni, aynı sayfayı aynı formda kullanabilmeniz yani tekrarlayabilmenizdir.

Tabii ki uygulamada aynı sayfadan oluşan birkaç sayfalık formlar kullanılmaz. Bu özellik, sayfalarında küçük farklılıklar olan formları oluştururken avantajlıdır. Sayfaları ekleyerek sonradan değişikliklerini yaparsınız.

O ANKİ SAYFAYI DEĞİŞTİRMEK: Page Menü'deki ilk üç kalem olan Go to, Next ve Previous seçenekleri ekranda o anki sayfayı değiştirmenizi sağlar. Bu seçenekler, sadece o an açık olan sayfalarla çalışır.

Go to, açılacak sayfa numarasının girileceği bir diyalog penceresi görüntüler. İstenen sayfa numarası buraya girilerek RETURN tuşuna basılarak belirtildiğinde, Forms Editor onu sayfa ekranına getirir ve o anki sayfa yapar.

Next, bir sonraki sayfaya geçişi sağlar. Mesela o anda 3 numaralı sayfa açıksa, Next seçeneğiyle 4 numaralı sayfa o anki sayfa yapılır.

Previous, bir önceki sayfaya geri dönüşü sağlar.

BİR FORMU KAYDETMEK: Project Menü'deki Save Form seçeneği ile o anki form'un diskete kaydedileceği ismi soran bir diyalog penceresi açılır. Halihazırda mevcut bir form ismi verilirse, program size dosyanın yeni şekliyle üstüne kaydedilip kaydedilmeyeceğini sorar. Form dosyasının eski isimde yeni halinin saklanmasını istiyorsanız, OK düğmesini klikleyerek bunu kabul edersiniz. Cancel düğmesini klikleyip sonra da yeni bir isim vererek kaydedebilirsiniz.

Bu seçeneğin ana kullanımı, o anki formun tüm sayfalarını bulunduğu sırada saklamaktır. Form tek sayfalıksa, bir sayfalık form olarak kaydedilir. Save Form seçeneği ile dosya, diskete isminin sonuna ".sbv" uzantısı eklenmiş olarak kaydedilir. BİR SAYFAYI KAYDETMEK:

Project Menü'deki Save Page seçeneği, o anki sayfayı diskete kaydetmek için kullanılır. Tıpkı Save Form seçeneği gibi, bu seçeneğin de bir diyalog penceresi vardır. Save Page, kayıt esnasında sayfa numaralarını umursamaz. Bu seçenekle kaydedilen bir sayfa, çok sayfalı bir form içinde kullanılabilir. Sayfa dosyaları, diskete isminin sonuna ".pg" uzantısı eklenerek saklanırlar.

DİSKET İŞLEMLERİ: Bu işlemler: disketin directory'sine bakmak, directory değiştirmek, disketten form ya da sayfa dosyalarını silmek için yapılırlar.

Directory Değiştirmek: Forms Editor içinde directory ya da sürücü değiştirmek istendiğinde, Project Menü'deki Directory seçeneği kullanılır.

Durum: Project Menü'deki Status seçeneği, sistemin çeşitli durumları hakkında bilgi almak için kullanılır. Seçenekle ekrana aşağıdakileri gösteren bir diyalog penceresi açılır:

. Açık Superbase dosyaları . O anki directory . O anki formun sayfa sayısı . Diskette kalan boş yer . Boş bellek miktarı

Form ve Sayfaların Silinmesi: Project Menü'deki Remove Form ve Remove Page seçenekleri, sırayla disketten form ve sayfa silmek için kullanılırlar.

Ekran Çözümlemesi: Project Menü'deki Resolution seçeneği, ekran çözümlemesini ve renk sayısını ayarlamak için kullanılır. Interlace On, ekranı interlace'e çevirir; renk sayısı 4, 8 ve 16 renk olarak tanımlanabilir. Tespit edilen çözümleme ve renk sayısı seti, form ile birlikte diskete kaydedilir; dosya yüklendiğinde, bu set de otomatik olarak yerleşir.

BİR SAYFANIN DÜZENLEMESİ: Bir sayfanın düzenlenmesi dendiğinde, yapılabilecek aktiviteler şunlardır:

. Sayfada görüntülenecek farklı obje tiplerinin seçimi

. Sayfaya objeleri eklemek . Obje boyutlarını büyütmek . Objeleri yerleştirmek . Objelerin renk ve kalıp gibi vasıflarını belirlemek

. Objeleri sıraya dizmek

DİZAYN ARAÇLARI: Set Menü seçenekleri, iki gruba ayrılmışlardır. Yukarıdaki grup objeleri sayfaya eklemek için kullanıldığından bunları DİZAYN ARAÇLARI olarak tanımlayacağız. Line ve Box gibi objeler diğer çizim programlarındaki gibi istenen pozisyon kliklenerek başlatılır ve düğme bırakılarak uzatıldıktan sonra bitiş noktasında ikinci kez klik yapılır. İşlemden vazgeçme yolu ise, sağ mouse düğmesine basmak. Field, Calculation ve Validation araçları ise birer diyalog penceresine sahiptirler ki, bunları yeri geldikçe açıklayacağız. FIELDS (ALANLAR)

Bir sayfaya bir alan eklemeden önce, istenen alanın bulunduğu Superbase dosyasını açmak gerekir. Bunun yolu, Project Menü'den Open File seçeneğini kullanmaktır. Bu seçenekle açılan File diyalog penceresinden kullanmak istenen dosya seçilerek açılır. Dosya yüklenir, fakat ekranda herhangi bir değişiklik olmaz. Bu anda dosya sadece alanlarını kullanmanız için "hazır" duruma gelmiştir. Artık bu dosyadan istenen alan sayfanın herhangi bir yerine yerleştirilebilir. Aynı sayfaya birden fazla dosyadan alanlar ekleyebilir, hatta aynı alanı sayfanın muhtelif yerlerinde tekrarlatabilirsiniz.

Bir dosyaya alan ekleme prosedürü aşağıdaki gibidir:

1. Set Menü'den Field seçilir. 2. Fields seçeneği diyalog penceresinden alanın vasıfları belirlenir. Bu pencerede iki seçenek vardır: Auto Field Name ve Auto Field Borders. Auto Field Names seçilirse, text objesi olarak sayfaya seçilen alanın ismi alan kutusunun soluna standart sistem fontuyla eklenir. Auto Field Borders seçilirse, sayfaya eklenen alan kutusu çerçeveli olarak yerleşir. Seçeneklerden hiçbiri seçilmezse, alan kutusu kesikli çizgi ile çizilerek yerleştirilir ve ismi yazılmaz.

3. Artı şeklindeki kursor sayfanın istenen yerine yerleştirilir ve sol mouse düğmesine basılır.

4. Çıkan Fields diyalog penceresinden istenen alan ismi bir kez klikleyip OK kutusu işaretlenerek ya da isim iki kez kliklenerek seçilir. Alan açık olan diğer bir dosyadan seçilecekse, önce diyalog penceresinin etiketi altındaki alan ismi satırının yan tarafındaki ok kliklenerek istenen dosya isminin görüntülenmesi sağlanır; sonra da ona ait alanlar içinden istenen alan seçilir. 5. Seçilen alan, kursoru sayfanın ilk kliklediğiniz noktasına yerleşir. LINES (ÇİZGİLER)

Forms Editor içinde yatay ve dikey düz çizgiler çizebilirsiniz. Bu işlem, Set Menü'den Line seçeneği ile yapılır. İşaretçiyi çizginin başlangıç pozisyonuna yerleştirip sol mouse düğmesine bir kez basılır. İşaretçi sağa, sola, yukarı ve aşağı hareket ettirilerek bu noktadan başlayıp istenen yöne uzayan çizgi çizilir. Yeterli uzunluk sağlandığında, mouse'un sol düğmesine bir kez daha basılarak çizgi sonlandırılır. Çizim esnasında, Forms Editor çizgiyi noktalı olarak gösterir. Son nokta verildiğinde, çizgi o an seçili renk, kalınlık ve kalıpta sayfaya yerleşir.

BOXES (KUTULAR) Kutular, Set Menü'deki Box seçeneği kullanılarak çizilir. Tıpkı çizgilerde olduğu gibi, başlangıç noktası sağ mouse düğmesi kliklenerek belirtilir; işaretçi istenen yönlere çekilerek (düğmeyi basılı tutmadan tabii) istenen büyüklüğe getirilir ve bir kez daha kliklenerek diğer köşesi ile kutu çizimi tamamlanır. Bunu yaptığınızda, Forms Editor kutuyu o an seçili renk, kalınlık ve kalıpta çizecektir.

AREAS (SAHALAR) Set Menü'den Area seçeneğinin fonksiyonudur ve o anki ön zemin renginde ve kalıba uygun olarak doldurulmuş bir kutudur. Kutu çizimi ile aynı mantıkla çizilir. TEXT (YAZI)

Set Menü'nün Text seçeneği, ekrana diğer objelerle birlikte yazı objeleri koymak için kullanılır. Bu seçenek işaretlenip kursor istenen yazı satırının başlangıcına yerleştirilir ve karakterler girilir. Bunu yaptığınızda, karakterler ekranda seçili renk, stil özellikleri ile ve seçilen fontla görüntüleneceklerdir. Mouse tuşuna ya da RETURN tuşuna basmak işlemi tamamlayacak ve yazıyı ekrana sabitleyecektir.

Yazı girilirken herhangi bir hata yapılırsa, normal yazım hataları gibi ok tuşları ile Del ve Backspace tuşları kullanılarak hatalar düzeltilebilir.

IMAGES (RESİMLER) Forms Editor, herhangi bir çizim boyama programında oluşturulmuş bir resmi, hazırladığınız formun içine yüklemenize izin verir. Bu olanakla, çizim programlarından birinde şirket logosu tanımlanıp ekran formu ile birleştirildikten sonra yazışmalarda sabit başlık olarak kullanılabilir.

Forma bir resim yerleştirmek istediğinizde, Forms Editor ile çalışmaya başlamadan önce resmi o anki directory'ye yerleştirmeniz en iyisidir.

Bu iş için, Set Menü'deki Image seçeneği kullanılır. Seçeneği işaretleyip, işaretçiyi resmin görüntülenmesini istediğiniz bölümün sol üst köşesine yerleştirin. Klikleyin ve resmi yerleştirmek istediğiniz kutu büyüklüğünü ayarlayın (tıpkı kutu çizer gibi) ve sağ alt köşede bir kez daha klik yapın. Bitiş kliğinden sonra, ekrana resim dosyasını seçmeniz için bir diyalog penceresi açılır. İstenen resim buradan seçildiğinde kutuya yükleme işlemi başlar. Bu işlem için önemli olan, resim için küçük değil büyük kutu açmak gerekmesidir. Zira resme büyük gelen kutuyu küçültmek çok kolaydır ama kutu resme küçük gelirse kutuyu büyütemezsiniz.

Printer çıkışında cihazların uyumsuzluğu nedeniyle, forma alınan resimlerde bazen çarpıklık olabilir. Bu durumda, kullandığınız konfigürasyonu ayarlamanız gerekir.

Resmi küçültmek için, Set Menü'deki Size seçeneği kullanılır. Resim kutusunu sadece sağ yanlardan küçültebilirsiniz. İstediğiniz sonucu alamıyorsanız, çizim programınızdan ana resminizi düzeltmelisiniz.

Forma eklenebilecek resim sayısı, bellekle sınırlıdır.

ATTRIBUTES (VASIFLAR): ATTRIBUTES PENCERESİ Edit Menü’den Attributes seçildiğinde, kullanabileceğiniz vasıfları içeren bir pencere açılır. Pencereyi ilk açtığınızda, yalnızca üst bölümü görünür. Pencerenin sağ alt köşesindeki baklava biçimindeki kutucuğu kliklerseniz pencerenin tamamının görüntülenmesini sağlayabilirsiniz. Aynı kutucuğu bir kez daha kliklemek, pencereyi tekrar küçültecektir. Pencere ekranın herhangi bir yerine yerleştirilip formu düzenleme esnasında olduğu gibi, kapatılıp gerektiğinde açılarak da kullanılabilir.

Pencere aşağıdaki seçimleri yapmanıza imkan verir:

. Çizim kaleminin rengi . Arka zemin rengi . Çizgi, kutu ve sahaların çizileceği kalıp desenler

. Normal, İtalik, Bold ve Altçizgili olarak yazı stilleri

. Alan içeriğinin sağa, sola yapışık ya da ortalanarak yazılması

. Kullanıcının dala girişini engellemek için bir Field ya da Calculation alanını yazmaya karşı koruma.

. Çizgi kalınlığı. Renk paleti. Obje print durumu; her grup objenin printer'dan çıkması ya da çıkmaması buradan sağlanır.

Bu değerleri set etmek için işaretçi değiştirilecek kutuya getirilir ve kliklenir. Pen/Paper Selector (Kalem/Kağıt Seçici):

Bu seçenek, çizilecek bir sonraki obje için arka ve önzemin renklerini tespit eder. Pencerenin sol üst köşesinde bulunan kutu içindeki yuvarlak, o anki önzemin rengini gösterir. Yani bu renk kullanılacak kalemin rengidir. Kalem rengini, renk panelindeki 16 renkten birini (resolution 16 renge ayarlıysa) seçerek değiştirebilirsiniz. Öncelikle kalemin mi, yoksa kağıdın mı rengini değiştireceğinize karar verin. Kağıt rengini değiştirmek için, kutunun önzemin rengini gösteren yuvarlak dışında kalan kısmı kliklemeli ve renk seçmelisiniz.

Pen ve Pen/Paper Renk Modları: Kalem/Kağıt seçici yanında en üst sıradaki ilk iki kutu ile seçilirler. Forms Editor'de renk kullanımı için iki renk modu vardır. Üstteki ikinci kutucuk olan Pen modunda, kağıt rengini değil, sadece kalem rengini değiştirirsiniz. Tüm objeler, seçilen kalem renginde mevcut kağıt yani zemin üzerine çizilir. Bu mod, programın tanımlı modudur. Üst satırda üçüncü kutucukla seçilen Pen/Paper modunda, her iki zemin için de renk seçilebilir. Bu modun ana uygulaması yazı ve sahalardır. Bu modu bir örnekle açıklayalım: Önce Set menüden Text'i, sonra da Edit menüden Attributes'i seçin. Sonraki adım,

kağıt/kalem modu için kutucuğu kliklemelisiniz. Kalem/Kağıt Seçicisini kullanarak kalem rengini mavi, kağıt rengini de kırmızı olarak belirleyin. Artık sayfanın istediğiniz yerini klikleyerek yazınızı girebilirsiniz. RETURN tuşuna basarak girişi tamamladığınızda, kırmızı zemin üzerine yerleşen mavi yazıyı göreceksiniz. Colour Palette (Renk Paleti):

Renk Paleti, o an mevcut renkler yerine yeni renkler atamanıza ve ekranda çizilmiş bulunan objelerin renklerini değiştirmek için kullanılır. Herhalde hepimizin renk paletinin nasıl değiştirileceği konusunda bir fikri var. Seçenekle, normal çizim programlarındaki gibi renk değiştirme penceresi açılır. Bu pencerede, değiştirilecek renk seçilir; içindeki kırmızı (R), Mavi (B) ve Yeşil (G) oranları değiştirilerek yeni renk oluşturulur.

Object Print Status (Obje Print Durumu): En üst sıradaki son kutucukla ayarlanır. Bu özellik, bir objenin print edilip edilmeyeceğini tespit etmek için kullanılır. Bir formun tüm objelerinin printer çıkışında bulunması sağlanabileceği gibi, sadece belirli tip objelerin çıkışı sağlanabilir. Obje Print Durumu kutusu seçili durumdayken, seçilen hiçbir obje printer'dan çıkmayacaktır. Eğer bir objenin print edilmemesini istiyorsanız, önce objeyi çift klik yaparak işaretleyin, sonra Print Durum kutusunu seçin.

Text Styles (Yazı Stilleri): Bu seçenekler Kalem/Kağıt Seçicisinin yanındaki ikinci sırada yer alan ve stilleri "X" harfiyle temsil eden 4 kutuda sıralanırlar. Bunlar, soldan sağa doğru; normal, kalın, altçizgili ve italik yazı stilleridir. Tabii bu stillerin çeşitli kombinasyonlarını kullanmak da mümkün. Field Justification (Alandaki Yazı Yerleşimi):

Alan kutusu içine yazılacak olan yazının yerleştirilme esasının tanımlandığı bu seçenek, bir kaydırma çubuğu şeklinde yazı stili kutularının devamında yer alır. Üç alternatifi vardır: Data, alanda sağ ya da sol kenara yapışık veya merkezlenmiş olarak yerleştirilir. Tanımlı şekli değiştirmek için kutudaki kare şeklindeki işaretçiyi istenen yöne çekmek gerekir.

Tüm alanlar aynı justify ile tanımlanabileceği gibi, sonradan da değiştirilebilir. Bunun için, önce alan seçilir; sonra da Attributes penceresinden yazı yerleşimi değiştirilir.

Read Only (Sadece Okuma): Bu özellik aynı sırada en sağdaki "R" harfi ile belirlenir. Formu data girişi için düzenlediğinizde, bu özelliği kullanmak isteyebilirsiniz. Bu özellik verilen alanları sadece okuyabilir, değiştiremezsiniz. Bunun anlamı, alanı bir Superbase dosyasının datalarını görüntülemek için kullanabileceğiniz, fakat doğrudan data giremeyeceğinizdir. Read Only, tanımlı koşul değildir; yani alanlar, yazılabilir ve okunabilir durumdadır. Koşul daha çok hesaplamalar için kullanılır.

Area Patterns (Saha Kalıpları): Sahalar, 16 çeşit olarak hazırlanmış saha doldurma modellerinden biri ile çizilebilir. Bu modeller renk panelinin altında bulunur. Attributes penceresinde seçili pattern, parlak bir çerçeve ile belirlenir.

Model panelinden seçilen kalıp, daha sonra çizilen sahaların içini doldurmak ve çizgilerle kutuların çerçevesi için kullanılır. Çizgi ve kutu çerçevelerinde, bu seçenekle değişik kesik çizgi kullanmak mümkün olur.

Bu şekilde çizgi ve kutuları iki renklide çizebilirsiniz. Bunun için Kalem/Kağıt seçici yardımıyla zemin renklerini belirleyin ve çizimleri deneyin.

Line Thickness (Çizgi Kalınlığı): Attributes penceresinin en altındaki sıra, çizgi kalınlıklarının ve pattern'lerinin temsil edildiği kutulardan oluşur. Çizgi kalınlığı için 4 seçenek vardır. Bu seçenekler, hem çizgi hem de kutuların çiziminde kullanılır.

Tanımlı çizgi, en sol kutudaki kalınlıktadır. Diğer kutuları klikleyerek farklı kalınlık ve model kullanabilirsiniz.

YAZI FONTLARI: Forms Editor'ün en sonuncu menü başlığı, Fonts'dur. Form sayfalarına yerleştirilecek yazı objeleri için farklı font ve punto (büyüklük)'ları bu menüden ayarlayabilirsiniz. Bunun için, Fonts menüsü altında bulunan çeşitlerden biri seçilebilir. Bu menüde bulunan font sayısı, tamamen disketteki Fonts directory'sinde bulunan fontlarla sınırlıdır. Yani belirli bir font sayısı yoktur.

Fontların puntoları menü kalemleri yanında açılan alt menü'lerde verilir. Siz fontu seçerken, aynı anda puntosunu da belirlersiniz.

CROSSHAIRS: Crosshairs seçeneği, obje yaratımında kullanılan normal çizim kursoru yerine sayfa penceresinin ortasından bir yatay ve bir dikey kesişen iki çizgi çizer, ki buna crosshairs denir. Objelerin birbirine göre çizildiği dizaynlarda oldukça yararlıdır. Edit Menü'deki Crosshairs'i seçerek aktif hale getirebileceğiniz bu seçenek, tekrar aynı seçim yapılarak kapatılır.

Crosshairs seçeneği, bir satır ve sütun sayacı taşır; bu da formdaki bir objenin yerleşim noktasının değerlerini görmenizi sağlar. Align seçeneği aktif değilse, sayaç, satır ve sütun değerini piksel olarak gösterecektir. Aktifse, değerler karakter tabanında satır ve sütun pozisyonları olacaktır. ALIGN:

Crosshairs gibi. Align da dizayn araçlarına eklenmiş bir kolaylıktır. Sayfadaki objelerin birbirine göre aralıklarının satır olarak ayarlanabilmesini sağlar.

Align On ya da Off olarak ayarlanır. On olduğunda, Forms Editor sayfayı görünmez gridlerle doldurulmuş olarak gösterir. Sayfaya eklenecek bir objenin en yakın objeye en az bir karakter ölçüsünde uzak olması sağlanır. Karakter genişliği, standart sistem fontu ile tespit edilir. Bir sayfa, 240 karakter genişliğinde ve 66 karakter uzunluğundadır. Align tanımlı olarak Off (kapalı) durumundadır. Edit Menü'den Align seçilerek On (açık) duruma getirilir. Kapatma için aynı seçimin tekrar yapılması gerekir. REDUCE:

Edit Menü'nün bir diğer seçeneği de, Reduce'tur. Reduce, görüntüdeki form sayfasını 240 sütuna 62 satır olarak küçültür. Bu, form dizaynındaki taşmaları kontrol etmek için çok faydalıdır.

Reduced açık durumdayken, editleme yapılamaz; bazı menü seçenekleri de seçilemez.

Reduce seçilerek açıldığında, Edit menüdeki Reduce kelimesi Normal kelimesi ile yer değiştirir. Normal'i seçerseniz, orijinal görüntüye geri dönersiniz.

Evet, bu aylık bu kadar. Gelecek ay Forms Editor'ü tamamlayacağız. Hoşça kalın.