SOUND TRACKER

• Müzik ve ses

Bu ay, müzik yazımızın konusu Amiga'da en çok kullanılan programlardan biri olan Soundtracker'ın 2.4 versiyonu. Bir önceki sayıdaki Noisetracker da, aslında Soundtracker'ın değiştirilmiş bir versiyonu. Program birçok oyun, demo programlarının müziklerinin yazılmasında da kullanılmakta. Dolayısıyla Amiga sesleri kullanılarak müzik yapmada etkili ve işi basitleştirici bir araç.

Soundtracker, tamamen mouse ile çalışan oldukça rahat kullanıma sahip bir program. Kullanıcıya arkadaşça yaklaşımı, insanın programı kullanırken kendini rahat ve olaya hakim hissetmesine neden oluyor. Çalışma ekranı oldukça düzenli kutucuklara ayrılmış. Ekrandaki en göz alıcı öğe Spectrum Analyzer. Programın aslı Karsten Obarski tarafından yazılmış. Fakat program bizim korsan veya cracker olarak bildiğimiz gruplar tarafından o kadar değiştirilmiş ve geliştirilmiş ki sanırım Karsten Obarski bile son versiyonunu oldukça beğenmiş ve cracker'ların iyi bir çalışma yaptığını (eh!! arada sırada doğru şeyler de yaparlar) kabul etmiştir.

Hadi artık programı incelemeye geçelim:

Soundtracker'daki şarkıların (song) hepsi pattern'lerden (model, düzen) oluşmuştur. Program bu pattern'ların hangi sırada çalınacağına ilişkin bir tabloyu tutmaktadır. Doğal olarak bu sıra sizin düzenlemeniz sayesinde programa bildirilecektir. Sırayı düzenleme işlemi programın sol üst köşesindeki üç kutucuk yardımıyla yapılmaktadır. Buradaki Position ile o anda sıra tablosunun neresinde bulunduğunuzu anlayabilir, Pattern ile bulunduğunuz pozisyonda hangi pattern'in çalınacağını belirleyebilir ve Length ile tablonun uzunluğunu ayarlayabilirsiniz. Ayarlama işlemi bu seçeneklerin hemen yanındaki + / - kutucukları ile yapılmaktadır. Eğer + kutucuğuna basarsanız sayının büyüdüğünü, - kutucuğuna basarsanız sayının küçüldüğünü göreceksiniz. Bir örnek vermek gerekirse; uzunluğu 6 birim olan bir şarkı yapmak için Length'i 6'ya getirmeniz gerekir. Eğer 3'üncü birimde 9 numaralı pattern'inizi çalmak isterseniz, bu sefer de Position'ı 3'e getirip Pattern'i 9'a ayarlamanız gerekli. Böylece her aşamada hangi pattern'ı çalmak istediğinizi tek tek programa verebilirsiniz. Bu arada pattern'lerin oluşturduğu sıra topluluğunu şarkı olarak adlandırdığımızı da belirteyim.

TUŞLAR VE KLAVYE

Soundtracker programı, yapacağımız besteyi klavyeden girebilme olanağını bize vermekte. Bu amaçla, klavye iki oktavlık bir org klavyesi gibi düzenlenmiş. Klavye F1 ve F2 tuşları yardımıyla bir oktav yükseltilip alçaltılabilmekte. Böylece klavyenin kapasitesi üç oktava yükselmekte.

Program üzerine bu kadar genel bilgiden sonra artık tüm kutucukların işlevlerini anlatmanın sırası geldi sanırım.

KUTULAR VE İŞLEVLERİ Play: Kutucuğun görevi o anda bellekte olan şarkıyı çalmaktır.

Stop: Çalma işlemini durdurur. Pattern: Sadece o anki Pattern'i çalar. Bu işlemi durdurmak için de Stop kullanılır.

Clear: O anda bellekte bulunan şarkıyı siler. Bu seçeneği işaretlemeden önce, şarkınızı kaydetmeyi unutmayın, çünkü aksi halde o şarkıyı bir daha geri getiremezsiniz.

Edit: Pattern'leri yazmak veya değiştirmek için kullanılır.

Record: Yazma veya değiştirme işlemi siz çalarken pattern'e kayıt yoluyla anında dinlerken yapılır. (real-time).

Use-Pest: Ses yüklemeye yarar. Ekranın solundaki Preset bölümünde belirlenmiş ses yüklenir.

Filter: Amiga'daki ses filtresini kapatıp açmaya yarar. Bu işlem sırasında power ışığı yanar veya söner. Eğer filtre kapalıysa power ışığı kapalıdır, açıksa power ışığı da açıktır.

Disk-op: Disk menüsüne geçer. (Açıklama aşağıda)

Print: Şarkının notalarını printer'a yollar. Bu seçenekten çıkmak için sağ mouse tuşuna basın.

Pset-Ed: Seslerin listesinin tutulduğu PresetList Editör menüsüne geçer. (Açıklama aşağıda)

Ekranın sağ üst köşesindeki 1'den 4'e kadar numaralanmış kutucuklar ise, Amiga'nın dört ses kanalını simgelemektedir. Eğer bunlar yanıyorsa o kanaldan ses çıkışı var demektir. Aksi halde o kanaldan ses çıkışı engellenir ve kanal duyulmaz hale gelir.

DISK MENÜ:

Load Song: Disketten şarkı yüklemeye yarar.

Save Song: Diskete şarkı kaydetmeye yarar.

Delete Song: Disketteki bir şarkıyı silmeye yarar. (Aman dikkat!) Load Module: Disketten modül yüklemeye yarar. Modül, bir şarkının enstrümanlarıyla beraber saklanmasıyla ortaya çıkan dosyanın adıdır. Eğer bir şarkıyı modül olarak saklarsanız, şarkı enstrümanlarıyla beraber saklandığından yükleme esnasında ses disketi istenmez. Bu şarkının yüklenmesini hızlandırır. Fakat dosyanın uzunluğu dolayısıyla diskette kapladığı yer artar.

Save Module: Yaptığınız şarkıyı modül olarak diskete kaydeder.

Delete Module: Disketteki bir modülü silmek için kullanılır.

Save Sample: Herhangi bir şarkıdaki enstrümanı tek olarak bir diskete kaydetmenizi sağlar. Diskete kaydedilecek enstrüman o anda Sample kutusunda seçilmiş olan sestir.

Format Disk: Boş bir disketi programın içinden formatlayabilmenizi sağlar.

Exit: Disk menüsünden çıkmanızı sağlar.

Buradaki yükleme, silme işlemleri sırasında programın size sunduğu listenin üzerinde istediğiniz şarkının üzerine sol mouse tuşuyla kliklemeniz yeterlidir. Eğer liste bir anda gösterilemeyecek kadar uzunsa, ok kutucukları ile yukarı aşağı hareket edebilirsiniz.

PRESET-LIST EDİTÖR MENÜ:

Insert: Preset listesine bir enstrümanı girmenizi sağlar.

Delete: Preset listesinden bir enstrümanı silmenize yarar.

Read Path: Belirtilen path'deki (yoldaki) tüm ses dosyalarını okur ve onları listeye yerleştirir. Örneğin bir ses disketinin içerdiği dosyaların hepsini listeye geçirmek istiyorsanız, o disketi disk drive'a koyun ve drive'ın device adını (df0:, df1: v.b.) Path bölümüne yazıp Return tuşuna basın. Bundan sonra Read Path kutusuna basarsanız program disketteki tüm dosyaları okuyacak ve onları listeye yerleştirecektir. Böylece tek tek Insert yardımıyla çok uzun sürecek bir işlem oldukça kolay yoldan halledilir.

Print: Preset listesinin printer çıktısının alınmasını sağlar. Buradan çıkmak için sağ mouse tuşuna basın.

Save PLST: Preset listesini diskete kaydetmenizi sağlar. Listeye yeni sesler ekledikçe onu yeniden kaydetmelisiniz.

Use PLST: O anda seçilmiş sesi belleğe yükler.

Path: Read Path opsiyonu için gerekli olan Path'in verilebilmesini sağlar. Bunun için Path kutusundaki yazının üzerine bir kere klik ederek yazıyı değiştirebilirsiniz.

Bu menüdeki Samples bölümü preset listesinde kaç tane ses olduğunu gösterir. Ok işaretleri listede ilerlememizi sağlar. Hızlı ilerleme için sol ve sağ mouse tuşlarına birlikte basmanız yeterlidir.

Şimdi şarkınızı edit ederken (yazar veya değiştirirken) kullanabileceğiniz bazı tuş kombinasyonlarını öğrenelim:

EDİTLEMEDE KULLANILAN TUŞLAR

1) Ok tuşları, ekranın alt kısmındaki kırmızı çerçeve şeklindeki belirtecin hareket etmesini sağlar.

2) Shift + Ok tuşları, belirtecin hareketinin hızlı olmasını sağlar.

3) Alt + Ok tuşları, belirtecin hareketinin en hızlı düzeye gelmesini sağlar.

4) F6 tuşu, kursoru pattern'in ilk satırına getirir.

5) F7 tuşu, kursoru pattern'in on altıncı satırına getirir.

6) F8 tuşu, kursoru pattern'in otuz ikinci satırına getirir.

7) F9 tuşu, kursoru pattern'in kırk sekizinci satırına getirir.

8) F10 tuşu, kursoru pattern'in son satırına getirir.

9) DEL, kursorun altındaki noktayı siler.

10) Shift + F3, o andaki pattern'in işaretçinin üzerinde olduğu kanalını siler ve o kanalı bir buffer'a aktarır.

11) Shift + F4, o andaki pattern'in belirtecin belirttiği kanalını buffer'a kopyalar. Bir önceki kombinasyonla farkı, kopyalama işleminden sonra kanalı silmemesidir.

12) Shift + F5, buffer'ı o anki pattern'in belirteç tarafından belirtilen kanalına kopyalar. Böylece anlaşılabileceği gibi, son üç kombinasyon birkaç pattern'de aynı olan kanalların tekrar yazılması sorununu ortadan kaldırmakta ve bu sorunu kopyalama ile çözmekte.

13) Alt + F3, o andaki pattern'in hepsini siler ve buffer'a kopyalar.

14) Alt + F4, o andaki pattern'i buffer'a kopyalar. Bir önceki kombinasyonlardan farkı pattern'i silmemesidir.

15) Alt + F5, buffer'daki pattern'i o andaki pattern'e kopyalar.

Soundtracker 2.4'ü kullanırken bütün bunları nasıl hatırlayacağım derseniz programda HELP tuşuna basmanız yeterlidir.

Bu arada programdaki tüm +/- kutucukları için geçerli olan bir kural da şöyle:

Eğer sol ve sağ mouse düğmelerine aynı anda basarsanız, kutucukların değerleri değiştirme hızının arttığını görürsünüz.

ENSTRÜMANLAR Sound Tracker’in 2.4 versiyonunda bir şarkıda en fazla 31 enstrüman kullanabilirsiniz. Bütün enstrümanlar Preset listesinden görülebilir. Değişik numaralı enstrümanlara ses yüklemesi şöyle olmaktadır.

Diyelim ki birinci ve beşinci enstrümanlara iki ses yüklemek istiyorsunuz. Bunun için önce sample seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları ile değeri bire getirin. Daha sonra Preset seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları ile istediğiniz sesi seçin. Son olarak Use Pset kutusuna basın. Böylece sesin yüklendiğini görürsünüz. Ses yüklemek için program sizden data disketlerden birini (sesin bulunduğu disketi, ki bu Preset seçeneği yanındaki +/- kutucukları ile ses aranırken sesin isminin başında yazan ST-xx: adlı diskettir) ister dolayısıyla sesin yüklenebilmesi için sizin disketleri programın istediği şekilde değiştirmeniz gerekli. Beşinci enstrümana bir ses yüklemek içinse, önce Sample seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları ile değeri 5'e getirmeniz, sonra Preset'den istediğiniz sesi seçmeniz, son olarak da Use Pset kutusuna basmanız gerekmekte. Bu şekilde tüm enstrümanlara bir ses yüklemek olası. Sesin yüklenip yüklenmediğinin veya kalitesinin kontrolü sesi klavyeden çalmakla anlaşılabilmekte. Bütün sesler yüklenirken şiddetleri 64 olarak yüklenir. Doğal olarak bu değer Volume seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları yardımıyla 1 ile 64 arasında değerlere ayarlanabilir. Ekrandaki seslerle ilgili son iki seçenek olan Repeat ve Replen seçenekleri, devamlı olarak çalınacak bir sesin kaç defa tekrar edileceğini ve sesin tekrar edilecek bölümünün uzunluğunu belirlemektedir. Ses üstünde daha büyük değişiklikler Preset listesi editöründen yapılabilir. Son olarak Soundtracker 2.4'de bir sesin uzunluğunun en fazla 64 KByte olabileceğini ekleyeyim.

NOTALAR VE YAZILIŞ DÜZENLERİ

Soundtracker 2.4'te notalar alışılagelmiş nota sembolleriyle değil, daha çok MIDI veya sequencer programlarında kullanılan event (olay, bilgi) yöntemiyle verilmektedir. 64 event'in oluşturduğu topluluğa da pattern denmektedir. Şarkı yazmak için event'lerin ne şekilde bize sunulduğunun bilinmesi gereklidir. Onun için şimdi event'lerin ne şekilde yazıldığını bir örnek üzerinde görelim.

C# 2 0 6 C 2 3

çalınacak Enst. Komut Bilgi

nota

Şimdi bu düzendeki bölümleri teker teker inceleyelim:

Çalınacak Nota: Bu bölümde hangi notanın kaçıncı oktavdan çalınacağı belirlenir. Notaları göstermek için kullanılan C, D, E, F, G, A, B sembolleri sırasıyla do, re, mi, fa, sol, la, si notalarına karşılık gelmektedir. Diyez ve Bemoller de # işaretiyle belirtilmektedir. Bu bölümün son parçası ise, notanın hangi oktavdan çalınacağını belirtir. O zaman örneğimizdeki event'in ilk bölümü bize ikinci oktavdan do diyez notasının çalınacağını göstermektedir.

Enst.: Bu bölüm, çalınacak notanın hangi enstrümanla çalınacağını belirler. Bir kanalda birden fazla enstrüman kullanılabildiğinden Enst. bölümü bizim için gerekli olan bir bilgi. Örneğimiz ikinci oktavdan do diyez notasının altı numaralı enstrümanla çalınacağını göstermekte.

Komut: Bu bölüm ise Soundtracker'ın özel fonksiyonlarından hangisinin sese uygulanacağını belirler. Bu fonksiyonlar şunlardır: 0— Normal çalma veya arpeggio. 1— Yukarı portamento 2— Aşağı portamento A — Volüm değişmesi B — Pozisyon atlama C — Volüm ayarı D — Pattern kesme E — Filtre'yi açma/kapama F — Çalış hızını ayarlama Bu fonksiyonları notaya ekleyebilmek için sağ sol ok tuşları ile fonksiyonları eklemek istediğiniz notanın komut bölümüne gelip fonksiyonların kodlarını, ki bunlar yukarıda verildi, klavyeden yazmanız gerekli. Fonksiyonların işlevlerini aşağıda ayrıntılı olarak göreceğiz.

Bilgi: Bu bölüm fonksiyonlar için gerekli olan ek bilgileri vermek için kullanılır. Bu bilgilerin girişi de aynen fonksiyonların girişi gibi bilginin verileceği notanın Bilgi bölümüne, sağ ve sol ok tuşları yardımıyla gelinerek, klavyeden girilir. Bilgiler her fonksiyona göre değiştiğinden bilgi türlerini fonksiyonlarla beraber aşağıda göreceğiz.

FONKSİYONLAR

1) Arpeggio: Arpeggio, akorları simüle etmek için kullanılan bir fonksiyondur. Simüle etme işlemi bir enstrüman çalınırken notaların hızla değiştirilmesi yoluyla sağlanır. Arpeggio, bilgi bölümünde sıfırdan farklı bir sayı ile beraber, komut bölümünde hiçbir fonksiyonun seçilmemesi durumunda otomatik olarak seçilir. Arpeggio'nun uygulanması şöyle olmaktadır:

Soundtracker, bir nota çalınırken o notanın bilgi bölümündeki değere beş defa bakar. Buradaki her dört bit (nibble), Soundtracker'ın çalınan notaya kaç nota eklemesi gerektiğini belirler. Bu beş defa bakma sırasında Soundtracker Bilgi bölümünde yer alabilecek değerlere göre aşağıdakileri gerçekleştirir:

0 — O andaki notayı çalar 1 — İlk nibble'ı (dört biti) o anki notaya ekler.

2 — İkinci nibble'ı o anki notaya ekler.

3 — 0 anki notayı çalar. 4 — İlk nibble'ı o anki notaya ekler. 5 — İkinci nibble'ı o anki notaya ekler.

2) Portamento: Portamento, bir sample'ın frekansını yukarı veya aşağı kaydırmak için kullanılır. Portamento kullanılırken bilgi bölümündeki değer her beş bakış sırasında çalınan notanın periyoduna eklenir veya çıkarılır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yukarı kaydırma ile aşağı kaydırma için komut bölümüne ayrı değerler girildiğidir. Yani aşağıya doğru kaydırma için 2, yukarı kaydırma için 1 komut bölümüne girilmelidir.

Örnekler : D#2 3200 Aşağı $08 kaydırır ...... 0200 Aşağı $08 kaydırır ...... 0100 Yukarı $08 kaydırır ...... 0210 Aşağı $10

( = 16) kaydırır v.b.

3) Volüm değişmesi: Bu fonksiyon aynen portamentonun parametrelerini kullanır. Portamentoyla tek farkı frekans yerine volümün değiştirilmesidir. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne A yazmalısınız.

4) Pozisyon atlama: Bu fonksiyon tıpkı pattern kesme gibi çalışır. Yani bu komutun görüldüğü event'de çalınmakta olan pattern kesilir. Fonksiyonun pattern kesmeden farkı, bilgi bölümündeki değerin şarkının devam edeceği yeni pozisyonu belirtmesidir.

Örnekler: E-2 2B04 — Pattern'i keser ve dördüncü pozisyondan şarkıyı çalmaya devam eder.

....0000 ....0B06 — Pattern'i keser ve altıncı pozisyondan şarkıyı çalmaya devam eder.

Görüldüğü gibi, bazı fonksiyonları kullanabilmek için mutlaka o event'de bir nota olması gerekmemektedir. Pozisyon atlama bize pattern'ler içinde dolaşma olanağını sağlar. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne B yazmalısınız.

5) Volüm ayarı: Bu fonksiyon, bize şarkının volümünü değiştirme olanağını sağlar. Örneğin şarkı yavaş yavaş artan bir volümle başlayıp, yavaş yavaş azalan bir volümle bitebilir. Fonksiyon, volümü bilgi bölümündeki değere getirir ve bu volüm bir sonraki ses çalınana kadar aynı kalır. Bu noktadan sonra, volüm yeni çalınan sese ait volüme yeniden ayarlanır.

Örnekler: C*1 1C22 — Volümü $22 (= 34)'ye ayarlar, bir numaralı enstrümanı birinci oktavdan do diyez notasını çalmak için kullanır.

D—2 0000 — Bir numaralı enstrümanı birinci oktavdan si notası çalmak için kullanır ve volümü o enstrümanın volümüne ayarlar. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne C yazmalısınız.

6) Pattern kesme: Pattern kesme, 64 notadan daha kısa pattern'ler yapmak için kullanılır. Bu fonksiyonu içeren nota çalındıktan sonra, pozisyon tablosundaki bir sonraki pattern'den şarkının çalınmasına devam edilir.

Örnekler: A*3 1D00 — Bu noktada pattern kesilir.

.... 0D00 — Yukarıdakiyle aynı. C—1 0D30 — Yukarıdakiyle aynı. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne D yazmalısınız.

7) Filtreyi açıp kapama: Soundtracker'ın bu fonksiyonu Amiga'nın alçak-geçirgen filtresini açıp/kapamaya yarar.

Örnekler: G*2 1E01 — Filtre'yi ve power ışığını kapatır.

.... 0000 E—1 1E00 — Filtre'yi ve power ışığını açar.

Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne E yazmalısınız.

8) Çalınış hızını ayarlama: Bu fonksiyon şarkının çalınış hızının çalınma sırasında değiştirilebilmesini sağlar. Geçerli olan hız aralığı $01'den $0F'ye kadardır. Eğer bilgi bölümünü sıfır yaparsanız fonksiyonun hiçbir etkisi olmaz. Şarkıların normal çalınış hızı altıdır.

Örnekler: D—2 4F04 — Hızı 4'e ayarlar. .... 0000 E—1 0F00 — Hızda değişiklik olmaz.

.... 0FC3 — Hızı 3'e ayarlar. G—2 2F06 — Hızı normal hıza getirir. Soundtracker, şarkınızdaki hız değişikliklerini aynen korumak için şarkıyı veya modülü her yüklediğinizde hızı önce altıya ayarlar. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne F yazmalısınız.

Böylece Soundtracker'la ilgili tüm bilgileri görmüş olduk. Şimdi de biraz genel kullanım üzerine bilgiler vereyim:

GENEL KULLANIM

Programda şarkı yazmanın adımlarını şöyle sıralayabiliriz:

1) Şarkı için gerekli enstrümanların yüklenmesi: Yukarıda da anlatıldığı gibi, enstrümanların yüklenmesi Sample seçeneği karşısındaki oklar ve Preset karşısındaki oklar yardımıyla Use Pset kullanılarak yapılır. Önce Sample karşısındaki oklar yardımıyla sesin kaç numaralı enstrümana yükleneceği belirlenir. Daha sonra Preset karşısındaki oklarla hangi sesin istendiği seçilir. Son olarak Use Pset'e basılarak sesin yüklenmesi sağlanır. Bu işlem sırasında, programın sizden istediği disketleri bilgisayarın disk drive'ına takmalısınız.

2) Pattern'ların yazılması: Bu işlem önce edit kutusuna basılarak edit moduna geçilmesi ile başlar. Edit modunda iken her kanala yazmak istediğiniz notaları bilgisayarın klavyesi yardımıyla girmelisiniz. Notaların uzunluğu iki nota arasındaki boşluklarla belirlenmektedir. Yani uzun sürmesini istediğiniz notayla diğer nota arasında boşluklar bırakmalısınız. Bu işlemi o notayı yazdıktan sonra aşağı ok tuşuyla pattern'de ilerleyerek arada boşluk bırakma yoluyla gerçekleştirebilirsiniz. Bu arada isterseniz -ki mutlaka isteyeceksiniz- bir kanalda birden fazla enstrüman kullanabilirsiniz. Bunun için o kanalda kullanacağınız enstrümanların ilkini Sample yanındaki oklar yardımıyla seçtikten ve o enstrümanın partisyonunu yazdıktan sonra, yine Sample yanındaki oklarla başka bir enstrümanı seçerek aynı kanalda boş kalan yerleri kullanmak şartıyla yeni bir partisyon yazabilirsiniz. Bu şekilde dört kanalı da yazarak pattern'i oluşturabilirsiniz. Başka bir pattern'e geçmek için notaların gösterildiği alan üzerine sol mouse tuşuyla klik etmeli ve Status yazan bölgenin hemen solunda yer alan küçük bir bölüme yeni pattern numarasını yazmalısınız. Bu bölüm o anki pattern numarasını göstermek için kullanılmaktadır. Pattern'leri hazırlarken aynen tekrar eden kanalları (örneğin davul kanalları) tekrar yazmadan bir pattern'den buffer'a daha sonra da buffer'dan başka bir pattern'e kopyalayabilirsiniz. Bu işlem için gerekli olan tuş kombinasyonlarını hem yazımızın başındaki Editlemede Kullanılan Tuşlar bölümündeki açıklamalar, hem de programda HELP tuşuna birkaç defa basarak görebilirsiniz. Bu arada Record kutusuna basarak şarkınızı dinlerken aynı anda başka bir aleti kayıt edebilirsiniz.

3) Şarkıdaki pattern'lerin çalma sırasını belirlemek: Bu işlemin nasıl yapıldığını yazının başında anlatmıştım. Dolayısıyla eğer unutmuşsanız tekrar yazının başına bakın.

4) Şarkıyı diskete kaydetmek: Şarkınızı Play kutusu yardımıyla dinledikten sonra eğer bittiğini düşünüp diskete kaydetmek isterseniz, önce yapmanız gereken SongName yazan uzun kutuya sol mouse tuşuyla klik ederek bir isim yazmak. Bu isim şarkınızın diskete kaydedileceği adı belirlemekte. İsmi yazdıktan sonra Return tuşuna basın ve Diskop yardımıyla Disk menüsüne geçin. Burada istediğinize göre şarkıyı ya sadece beste (song) ya da modül (module) olarak kaydedin.

Görüldüğü gibi Soundtracker oldukça güçlü ve kullanımı kolay olan bir program. Soundtracker'ın sunduğu fonksiyonları bol alıştırma yaparak daha rahat öğreneceğiniz kanısındayım. Dolayısıyla şarkı yapmadan önce bu fonksiyonları deneyin ve program üzerindeki egemenliğinizi artırın. Son olarak programdan çıkmak için sol üst köşeye sol mouse tuşuyla kliklemenizin yeterli olduğunu da ekleyeyim. Bir dahaki sayıda başka bir müzik programında buluşmak üzere bol müzikli günler.

I