Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 24
Bilgi: Bu bölüm fonksiyonlar için gerekli olan ek bilgileri vermek için kullanılır. Bu bilgilerin girişi de aynen fonksiyonların girişi gibi bilginin verileceği notanın Bilgi bölümüne, sağ ve sol ok tuşları yardımıyla gelinerek, klavyeden girilir. Bilgiler her fonksiyona göre değiştiğinden bilgi türlerini fonksiyonlarla beraber aşağıda göreceğiz.
FONKSİYONLAR
1) Arpeggio: Arpeggio, akorları simüle etmek için kullanılan bir fonksiyondur. Simüle etme işlemi bir enstrüman çalınırken notaların hızla değiştirilmesi yoluyla sağlanır. Arpeggio, bilgi bölümünde sıfırdan farklı bir sayı ile beraber, komut bölümünde hiçbir fonksiyonun seçilmemesi durumunda otomatik olarak seçilir. Arpeggio'nun uygulanması şöyle olmaktadır:
Soundtracker, bir nota çalınırken o notanın bilgi bölümündeki değere beş defa bakar. Buradaki her dört bit (nibble), Soundtracker'ın çalınan notaya kaç nota eklemesi gerektiğini belirler. Bu beş defa bakma sırasında Soundtracker Bilgi bölümünde yer alabilecek değerlere göre aşağıdakileri gerçekleştirir:
0 — O andaki notayı çalar 1 — İlk nibble'ı (dört biti) o anki notaya ekler.
2 — İkinci nibble'ı o anki notaya ekler.
3 — 0 anki notayı çalar. 4 — İlk nibble'ı o anki notaya ekler. 5 — İkinci nibble'ı o anki notaya ekler.
2) Portamento: Portamento, bir sample'ın frekansını yukarı veya aşağı kaydırmak için kullanılır. Portamento kullanılırken bilgi bölümündeki değer her beş bakış sırasında çalınan notanın periyoduna eklenir veya çıkarılır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yukarı kaydırma ile aşağı kaydırma için komut bölümüne ayrı değerler girildiğidir. Yani aşağıya doğru kaydırma için 2, yukarı kaydırma için 1 komut bölümüne girilmelidir.
Örnekler : D#2 3200 Aşağı $08 kaydırır ...... 0200 Aşağı $08 kaydırır ...... 0100 Yukarı $08 kaydırır ...... 0210 Aşağı $10
( = 16) kaydırır v.b.
3) Volüm değişmesi: Bu fonksiyon aynen portamentonun parametrelerini kullanır. Portamentoyla tek farkı frekans yerine volümün değiştirilmesidir. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne A yazmalısınız.
4) Pozisyon atlama: Bu fonksiyon tıpkı pattern kesme gibi çalışır. Yani bu komutun görüldüğü event'de çalınmakta olan pattern kesilir. Fonksiyonun pattern kesmeden farkı, bilgi bölümündeki değerin şarkının devam edeceği yeni pozisyonu belirtmesidir.
Örnekler: E-2 2B04 — Pattern'i keser ve dördüncü pozisyondan şarkıyı çalmaya devam eder.
....0000 ....0B06 — Pattern'i keser ve altıncı pozisyondan şarkıyı çalmaya devam eder.
Görüldüğü gibi, bazı fonksiyonları kullanabilmek için mutlaka o event'de bir nota olması gerekmemektedir. Pozisyon atlama bize pattern'ler içinde dolaşma olanağını sağlar. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne B yazmalısınız.
5) Volüm ayarı: Bu fonksiyon, bize şarkının volümünü değiştirme olanağını sağlar. Örneğin şarkı yavaş yavaş artan bir volümle başlayıp, yavaş yavaş azalan bir volümle bitebilir. Fonksiyon, volümü bilgi bölümündeki değere getirir ve bu volüm bir sonraki ses çalınana kadar aynı kalır. Bu noktadan sonra, volüm yeni çalınan sese ait volüme yeniden ayarlanır.
Örnekler: C*1 1C22 — Volümü $22 (= 34)'ye ayarlar, bir numaralı enstrümanı birinci oktavdan do diyez notasını çalmak için kullanır.
D—2 0000 — Bir numaralı enstrümanı birinci oktavdan si notası çalmak için kullanır ve volümü o enstrümanın volümüne ayarlar. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne C yazmalısınız.
6) Pattern kesme: Pattern kesme, 64 notadan daha kısa pattern'ler yapmak için kullanılır. Bu fonksiyonu içeren nota çalındıktan sonra, pozisyon tablosundaki bir sonraki pattern'den şarkının çalınmasına devam edilir.
Örnekler: A*3 1D00 — Bu noktada pattern kesilir.
.... 0D00 — Yukarıdakiyle aynı. C—1 0D30 — Yukarıdakiyle aynı. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne D yazmalısınız.
7) Filtreyi açıp kapama: Soundtracker'ın bu fonksiyonu Amiga'nın alçak-geçirgen filtresini açıp/kapamaya yarar.
Örnekler: G*2 1E01 — Filtre'yi ve power ışığını kapatır.
.... 0000 E—1 1E00 — Filtre'yi ve power ışığını açar.
Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne E yazmalısınız.
8) Çalınış hızını ayarlama: Bu fonksiyon şarkının çalınış hızının çalınma sırasında değiştirilebilmesini sağlar. Geçerli olan hız aralığı $01'den $0F'ye kadardır. Eğer bilgi bölümünü sıfır yaparsanız fonksiyonun hiçbir etkisi olmaz. Şarkıların normal çalınış hızı altıdır.
Örnekler: D—2 4F04 — Hızı 4'e ayarlar. .... 0000 E—1 0F00 — Hızda değişiklik olmaz.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 25
.... 0FC3 — Hızı 3'e ayarlar. G—2 2F06 — Hızı normal hıza getirir. Soundtracker, şarkınızdaki hız değişikliklerini aynen korumak için şarkıyı veya modülü her yüklediğinizde hızı önce altıya ayarlar. Fonksiyonu kullanmak için komut bölümüne F yazmalısınız.
Böylece Soundtracker'la ilgili tüm bilgileri görmüş olduk. Şimdi de biraz genel kullanım üzerine bilgiler vereyim:
GENEL KULLANIM
Programda şarkı yazmanın adımlarını şöyle sıralayabiliriz:
1) Şarkı için gerekli enstrümanların yüklenmesi: Yukarıda da anlatıldığı gibi, enstrümanların yüklenmesi Sample seçeneği karşısındaki oklar ve Preset karşısındaki oklar yardımıyla Use Pset kullanılarak yapılır. Önce Sample karşısındaki oklar yardımıyla sesin kaç numaralı enstrümana yükleneceği belirlenir. Daha sonra Preset karşısındaki oklarla hangi sesin istendiği seçilir. Son olarak Use Pset'e basılarak sesin yüklenmesi sağlanır. Bu işlem sırasında, programın sizden istediği disketleri bilgisayarın disk drive'ına takmalısınız.
2) Pattern'ların yazılması: Bu işlem önce edit kutusuna basılarak edit moduna geçilmesi ile başlar. Edit modunda iken her kanala yazmak istediğiniz notaları bilgisayarın klavyesi yardımıyla girmelisiniz. Notaların uzunluğu iki nota arasındaki boşluklarla belirlenmektedir. Yani uzun sürmesini istediğiniz notayla diğer nota arasında boşluklar bırakmalısınız. Bu işlemi o notayı yazdıktan sonra aşağı ok tuşuyla pattern'de ilerleyerek arada boşluk bırakma yoluyla gerçekleştirebilirsiniz. Bu arada isterseniz -ki mutlaka isteyeceksiniz- bir kanalda birden fazla enstrüman kullanabilirsiniz. Bunun için o kanalda kullanacağınız enstrümanların ilkini Sample yanındaki oklar yardımıyla seçtikten ve o enstrümanın partisyonunu yazdıktan sonra, yine Sample yanındaki oklarla başka bir enstrümanı seçerek aynı kanalda boş kalan yerleri kullanmak şartıyla yeni bir partisyon yazabilirsiniz. Bu şekilde dört kanalı da yazarak pattern'i oluşturabilirsiniz. Başka bir pattern'e geçmek için notaların gösterildiği alan üzerine sol mouse tuşuyla klik etmeli ve Status yazan bölgenin hemen solunda yer alan küçük bir bölüme yeni pattern numarasını yazmalısınız. Bu bölüm o anki pattern numarasını göstermek için kullanılmaktadır. Pattern'leri hazırlarken aynen tekrar eden kanalları (örneğin davul kanalları) tekrar yazmadan bir pattern'den buffer'a daha sonra da buffer'dan başka bir pattern'e kopyalayabilirsiniz. Bu işlem için gerekli olan tuş kombinasyonlarını hem yazımızın başındaki Editlemede Kullanılan Tuşlar bölümündeki açıklamalar, hem de programda HELP tuşuna birkaç defa basarak görebilirsiniz. Bu arada Record kutusuna basarak şarkınızı dinlerken aynı anda başka bir aleti kayıt edebilirsiniz.
3) Şarkıdaki pattern'lerin çalma sırasını belirlemek: Bu işlemin nasıl yapıldığını yazının başında anlatmıştım. Dolayısıyla eğer unutmuşsanız tekrar yazının başına bakın.
4) Şarkıyı diskete kaydetmek: Şarkınızı Play kutusu yardımıyla dinledikten sonra eğer bittiğini düşünüp diskete kaydetmek isterseniz, önce yapmanız gereken SongName yazan uzun kutuya sol mouse tuşuyla klik ederek bir isim yazmak. Bu isim şarkınızın diskete kaydedileceği adı belirlemekte. İsmi yazdıktan sonra Return tuşuna basın ve Diskop yardımıyla Disk menüsüne geçin. Burada istediğinize göre şarkıyı ya sadece beste (song) ya da modül (module) olarak kaydedin.
Görüldüğü gibi Soundtracker oldukça güçlü ve kullanımı kolay olan bir program. Soundtracker'ın sunduğu fonksiyonları bol alıştırma yaparak daha rahat öğreneceğiniz kanısındayım. Dolayısıyla şarkı yapmadan önce bu fonksiyonları deneyin ve program üzerindeki egemenliğinizi artırın. Son olarak programdan çıkmak için sol üst köşeye sol mouse tuşuyla kliklemenizin yeterli olduğunu da ekleyeyim. Bir dahaki sayıda başka bir müzik programında buluşmak üzere bol müzikli günler.
I