Sayfa 23

Print: Preset listesinin printer çıktısının alınmasını sağlar. Buradan çıkmak için sağ mouse tuşuna basın.

Save PLST: Preset listesini diskete kaydetmenizi sağlar. Listeye yeni sesler ekledikçe onu yeniden kaydetmelisiniz.

Use PLST: O anda seçilmiş sesi belleğe yükler.

Path: Read Path opsiyonu için gerekli olan Path'in verilebilmesini sağlar. Bunun için Path kutusundaki yazının üzerine bir kere klik ederek yazıyı değiştirebilirsiniz.

Bu menüdeki Samples bölümü preset listesinde kaç tane ses olduğunu gösterir. Ok işaretleri listede ilerlememizi sağlar. Hızlı ilerleme için sol ve sağ mouse tuşlarına birlikte basmanız yeterlidir.

Şimdi şarkınızı edit ederken (yazar veya değiştirirken) kullanabileceğiniz bazı tuş kombinasyonlarını öğrenelim:

EDİTLEMEDE KULLANILAN TUŞLAR

1) Ok tuşları, ekranın alt kısmındaki kırmızı çerçeve şeklindeki belirtecin hareket etmesini sağlar.

2) Shift + Ok tuşları, belirtecin hareketinin hızlı olmasını sağlar.

3) Alt + Ok tuşları, belirtecin hareketinin en hızlı düzeye gelmesini sağlar.

4) F6 tuşu, kursoru pattern'in ilk satırına getirir.

5) F7 tuşu, kursoru pattern'in on altıncı satırına getirir.

6) F8 tuşu, kursoru pattern'in otuz ikinci satırına getirir.

7) F9 tuşu, kursoru pattern'in kırk sekizinci satırına getirir.

8) F10 tuşu, kursoru pattern'in son satırına getirir.

9) DEL, kursorun altındaki noktayı siler.

10) Shift + F3, o andaki pattern'in işaretçinin üzerinde olduğu kanalını siler ve o kanalı bir buffer'a aktarır.

11) Shift + F4, o andaki pattern'in belirtecin belirttiği kanalını buffer'a kopyalar. Bir önceki kombinasyonla farkı, kopyalama işleminden sonra kanalı silmemesidir.

12) Shift + F5, buffer'ı o anki pattern'in belirteç tarafından belirtilen kanalına kopyalar. Böylece anlaşılabileceği gibi, son üç kombinasyon birkaç pattern'de aynı olan kanalların tekrar yazılması sorununu ortadan kaldırmakta ve bu sorunu kopyalama ile çözmekte.

13) Alt + F3, o andaki pattern'in hepsini siler ve buffer'a kopyalar.

14) Alt + F4, o andaki pattern'i buffer'a kopyalar. Bir önceki kombinasyonlardan farkı pattern'i silmemesidir.

15) Alt + F5, buffer'daki pattern'i o andaki pattern'e kopyalar.

Soundtracker 2.4'ü kullanırken bütün bunları nasıl hatırlayacağım derseniz programda HELP tuşuna basmanız yeterlidir.

Bu arada programdaki tüm +/- kutucukları için geçerli olan bir kural da şöyle:

Eğer sol ve sağ mouse düğmelerine aynı anda basarsanız, kutucukların değerleri değiştirme hızının arttığını görürsünüz.

ENSTRÜMANLAR Sound Tracker’in 2.4 versiyonunda bir şarkıda en fazla 31 enstrüman kullanabilirsiniz. Bütün enstrümanlar Preset listesinden görülebilir. Değişik numaralı enstrümanlara ses yüklemesi şöyle olmaktadır.

Diyelim ki birinci ve beşinci enstrümanlara iki ses yüklemek istiyorsunuz. Bunun için önce sample seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları ile değeri bire getirin. Daha sonra Preset seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları ile istediğiniz sesi seçin. Son olarak Use Pset kutusuna basın. Böylece sesin yüklendiğini görürsünüz. Ses yüklemek için program sizden data disketlerden birini (sesin bulunduğu disketi, ki bu Preset seçeneği yanındaki +/- kutucukları ile ses aranırken sesin isminin başında yazan ST-xx: adlı diskettir) ister dolayısıyla sesin yüklenebilmesi için sizin disketleri programın istediği şekilde değiştirmeniz gerekli. Beşinci enstrümana bir ses yüklemek içinse, önce Sample seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları ile değeri 5'e getirmeniz, sonra Preset'den istediğiniz sesi seçmeniz, son olarak da Use Pset kutusuna basmanız gerekmekte. Bu şekilde tüm enstrümanlara bir ses yüklemek olası. Sesin yüklenip yüklenmediğinin veya kalitesinin kontrolü sesi klavyeden çalmakla anlaşılabilmekte. Bütün sesler yüklenirken şiddetleri 64 olarak yüklenir. Doğal olarak bu değer Volume seçeneğinin yanındaki +/- kutucukları yardımıyla 1 ile 64 arasında değerlere ayarlanabilir. Ekrandaki seslerle ilgili son iki seçenek olan Repeat ve Replen seçenekleri, devamlı olarak çalınacak bir sesin kaç defa tekrar edileceğini ve sesin tekrar edilecek bölümünün uzunluğunu belirlemektedir. Ses üstünde daha büyük değişiklikler Preset listesi editöründen yapılabilir. Son olarak Soundtracker 2.4'de bir sesin uzunluğunun en fazla 64 KByte olabileceğini ekleyeyim.

NOTALAR VE YAZILIŞ DÜZENLERİ

Soundtracker 2.4'te notalar alışılagelmiş nota sembolleriyle değil, daha çok MIDI veya sequencer programlarında kullanılan event (olay, bilgi) yöntemiyle verilmektedir. 64 event'in oluşturduğu topluluğa da pattern denmektedir. Şarkı yazmak için event'lerin ne şekilde bize sunulduğunun bilinmesi gereklidir. Onun için şimdi event'lerin ne şekilde yazıldığını bir örnek üzerinde görelim.

C# 2 0 6 C 2 3

çalınacak Enst. Komut Bilgi

nota

Şimdi bu düzendeki bölümleri teker teker inceleyelim:

Çalınacak Nota: Bu bölümde hangi notanın kaçıncı oktavdan çalınacağı belirlenir. Notaları göstermek için kullanılan C, D, E, F, G, A, B sembolleri sırasıyla do, re, mi, fa, sol, la, si notalarına karşılık gelmektedir. Diyez ve Bemoller de # işaretiyle belirtilmektedir. Bu bölümün son parçası ise, notanın hangi oktavdan çalınacağını belirtir. O zaman örneğimizdeki event'in ilk bölümü bize ikinci oktavdan do diyez notasının çalınacağını göstermektedir.

Enst.: Bu bölüm, çalınacak notanın hangi enstrümanla çalınacağını belirler. Bir kanalda birden fazla enstrüman kullanılabildiğinden Enst. bölümü bizim için gerekli olan bir bilgi. Örneğimiz ikinci oktavdan do diyez notasının altı numaralı enstrümanla çalınacağını göstermekte.

Komut: Bu bölüm ise Soundtracker'ın özel fonksiyonlarından hangisinin sese uygulanacağını belirler. Bu fonksiyonlar şunlardır: 0— Normal çalma veya arpeggio. 1— Yukarı portamento 2— Aşağı portamento A — Volüm değişmesi B — Pozisyon atlama C — Volüm ayarı D — Pattern kesme E — Filtre'yi açma/kapama F — Çalış hızını ayarlama Bu fonksiyonları notaya ekleyebilmek için sağ sol ok tuşları ile fonksiyonları eklemek istediğiniz notanın komut bölümüne gelip fonksiyonların kodlarını, ki bunlar yukarıda verildi, klavyeden yazmanız gerekli. Fonksiyonların işlevlerini aşağıda ayrıntılı olarak göreceğiz.