C64 için Püf Noktaları
ASC İl ANAHTARI
En tecrübeli C-64 programcıları bile, karakter ve kontrol kodlarının tüm ASCII eşdeğerlerini hafızalarında tutamazlar. Bu anahtar program programcıları referans tablolarına başvurma zahmetinden, ekrana son çıkan karakterin onluk ASCI! kodunu göstererek kurtarır. Bu sayede yazıcıları programlamak ve ileri Basic programları yazmak çok daha kolaylaşır. Program bir tuşa basıldığında ya da Basic programı çalıştırıldığında ya da listesi çıkarıldığında hemen harekete geçiyor. Ekranın sağ üst köşesindeki ASCII sayısından önce gelen iki nokta üstüste işareti Run, List ve Save gibi komutları, fonksiyonları etkilenmeksizin en üst ekran satırında kullanabilmenizi sağlıyor. Progtam SYS 53000 ile çalıştırılıyor ve tuşlarına basılarak durdurulabiliyor
PROGRAM ADI © ASC Tİ ANAHTARI
REM ASC Tİ ANAHTARI <ısa>
FOR TO
IF Cs <> 9024 THEN PRİNT "DATA H
ATASI...
SYS <1sa>
©0040 DATA 120.169.21.141.20.3,169.207.1
—©0050 DATA 38.4.141.28.4.1698.58,141.36,4
.165.215,133.251.56.,233,200,144.9 —
DATA
.165.
DATA
1.56.
DATA 4.24.105.58.141.39,4,76,da,23
464 RAM SIĞINAĞI
Bu program ile C-64'ünüzde büyük miktarda datayı taşıyabilir ve yerini değiştirebilirsiniz. Bu yeniden yerleştirilebilir makina dili programı, hem Direk moddan, hem de program modunda bellek taşıyabilir. Bu program çalıştırdıktan sonra, bellek hareketi için gereken sentaks şu formatla doğrudan verilebilir: SYS 49152, S.E.. Burada S hareket ettirilecek bellek parçasının başlangıç adresi, E bitiş adresi ve L'de yeni yerin başlangiç adresidir.
PROGRAM ADI 3: RAM
REMFOR€4 RAM*DATA HATASI*ADATA
182.132.251
DATAcanz>ca18>
(215><215>-205.254 .207.208.219,165.252,205
NATA
AK RAM C-64 GENİŞLETİCİBu program 1228 bayt ilave Basic belleği sağlayan bir C-64 programıdır. Çalıştırdığınız zaman, PIRNT FRE(O)-116 normal 38909 yerine 40137 baytlık serbest bellek ortaya çıkarır. Bu bazı dinamik rekonfigürasyon lar sayesinde mümkün olmaktadır. Bu rekonfigürasyon, ekran belleğini 50175'den 49152'ye ve sprite pointer'larını 50168'den 50175'e getirerek gerçekleştirilir. Spriteler 49152 ile 65535 arasında depolanmalı ve karakter setleri 57344 ile 61439 arasında olmalıdır. Bundan sonra Basic bellek 828 ile 40959 arasına yerleşerek daha geniş programları mümkün kılar.
PROGRAM ADI 3 İK RAM GENİSLETİCİ
REM İK RAM C-E4 GENİSLETİCİ çaza>
00010 POKE 56334.6:POKE 1.SI:POKE 781.
16:POKE 782.255:POKE 90.0:POKE 9
1.223
POKE 89.239:58Y5 41964:
POKE 1.5S:POKE 56324.1
©0030 POKE 56578.PEEK(S65S78) OR 3
©0040 FOR TO 693:RFAD
#GENEKT
©0058 IF CK <> 177? THEN PRİNT “DATA HAT
©0068 DATA 72.169.148.141.0,221.169.9,14
1.24.208.104.76.131.164
©0076 POKE 770.167:POKE 648<caza><673>©0088 PRİNT RAM C-64 GENİSLE
Tıcı" <aza>
20038 POKE 43.531POKE 44.3:POKE 820.0:
NENC-64 KARAKTER RENGİNİ KURSOR RENGİNE ÇEVİRME PROGRAMI
Bu program o sırada ekranda gösterilen tüm karakterleri mevcut kursor rengine dönüştürür. Yeniden yerleştirilebilir bir makina dili rutini olan dönüştürücü, İster tek başına bir program, ister bir programın rutini olarak kullanılabilir. Onu default bellek yeriyle aktive etmek için, korsor rengini ya POKE 646, X ya CONT-ROL ya da Commodore tuşları ile değiştirdikten sonra, SYS 49152 girmek gerekir
PROGRAM ADI : RENK CEVİRİCİ
REM KARAKTER RENGİNİ KURSOR RENGİN
E CEVİRME
FOR T-48152 TO 49200:READ
T.D:CKSCK*DENEKT <151>
IF CKC> 7148 THEN PRİNT "DATA HAT
<193>
Ba03ö PRİNT 48152 İLE RENK DEĞİ
STIRILIR" <ı35>
©0040 DATA 173.134.2.162.141.142.252.3.1
62.96.142.255.3.162.216.160.0.142 —
DATA 254.3.140.253.3.32.252.3.200.
192.0.240,6.192.232.240.7.208.236 — <036>
DATATiyolar ve Tuzaklar
Bu aydan itibaren dergimiz yepyeni bir köşe daha kazanıyor. Bu köşeyi Sinan arkadaşımla beraber sizin istekleriniz ve yardımlarınız doğrultusunda geliştirip sürdüreceğiz. Temel amacımız oyunların bilinmeyen hile modların (Cheat modus) bulup size sunmak. Tabii ki sizde bulduğunuz hileleri bize göndermeyi unutmayın, Bu hileler AMIGA'nın yanısıra Commodore 64 içinde olabilir. Bu köşenin ilk ipucu geçen sayımızda açıkladığımız AFTER THE WAR'ın ikinci bölümünün giriş kodu. İkinci bölüm için bu kodu kullanın BLOOD MONEY'de her bölümü sonsuz hakla oynamak isterseniz oyun başlayınca önce 'DEL' ve sonra “HELP” tuşlarına basın. BATTLE SHİP acılı amiral battı oyununda kirk atış İçin “HELP” sonra da 'DEL' tuşuna basın. Yalnız bir hatırlatmada bulunmak istiyorum. Bilgisayar da size kırk atış yapıyor. PSYGNOSIS'in son hiti SHADOW OF THE BEAST'i sonsuz hak yapmak için açılış ekranında sol mouse ve İoystick ateş düğmesine basmanız yeterlidir. Yalnız toplamanız gereken eşyalardan birisini unutursanız ekrandaki tüm grafikler birbirine karışıyor. BEAST için Sinan'ın geçen sayılardaki yazısına bakabilirsiniz. FUTURE WARS: İlk başta ikinci odadaki gizli kapıyı açmak için tuvaletteki küçük kırmızı bayrağı alıp ikinci odadaki haritadaki yerine takın. Üçüncü odanın şifresi de dolaptaki daktilonun üzerinde yazıyor. BATTLE menü ekranında space (aralık) tuşuna basarsanız düşmanlarınızın hızından, mer- Mi sayısı ve hızlarına kadar her şeyi değiştirebilirsiniz. Ayrıca silah kazandığınız yük gemilerinden topladığınız karelerin hep aynı renk olmasını tavsiye ederim.
Benim favorim yeşil renkli kareler, Bu ipuçları için Ankara'daki ASAF ve ATINÇ arkadaşlarımıza teşekkür ederiz.
ACTION BİKER Poke 19287,47: Sys 13312
BIG MAC Poke 4170,250: Sys 19072
CAVELON Poke 25728,96: Sys 11480
DRUİD Poke 39271,225: Sys 5120
ELİDON Poke 2811,173: Sys 2304“Sentinel' için birkaç Landscape kodu
LANDSCAPE NO ŞİFRE
0013 642636690062 48596953
0127 06567770
0170 24824565
0231 36233945
0351 34309691
O448 26465526
0573 99906660
0698 28562750
0847 45063856
1077 36518635
1351 27869498
1530 75919843
1879 69774788
2410 06749417
2525 98238665
2902 77976486
2995 84032342
3027 55396966
3103 56888288Evet bu kadar 'Sentinel' kodu size şimdilik yeter. Diğer oyunları unuttuğumu sanmayın sakın. İşte size birkaç tiyo daha, Biraz eski bir oyun olsa da 'Silkworm'u oynayanlarınız vardır sanırım. Oyuna başlamadan önce ekrana 'SCRAP28' yazarsanız sonsuz hakka sahip olursunuz. Yalnız bu koddaki 28'i nümerik keyboarddan yazmayın Evet şimdilik bizden bu kadar. Umarız bu yeni bölümümüzü beğenmişsinizdir. Tabii siz de bize oyunlar da bulduğunuz kolaylıkları yazıp gönderirseniz seviniriz. Şimdilik hoşçakalın
Daha iki üç yıl öncesine kadar bilgisayar kullanıcıları bu kelimeleri ya da benzerlerini hiç kullanmıyorlardı. Ama artık günümüzde virüsler bilgisayar kullanıcılarının bir parçası oldular. Türkiye basınında birçok yazı çıktı ama bunların hepsi sadece genel bilgiydi. Ben bilgisayar virüsleri konusuna oldukça geniş bakmaya çalışacağım. Dergimizde çıkan ilk virüs yazısında bir “INSTALL ile yok edilen küçük programcıklar olarak tanıtılmıştı. Ama o yazıdan bu yana çok zaman geçti. Virüs yapan Cracker ve Hacker'lar ise boş durmayıp bilgilerini geliştirip bir çok virüs yaptılar. Bunların bazıları eğer hafızada bulunuyorlarsa Workbench'in “İNSTALL'i ile yok edilemiyorlar. Bu yazıda amacımız tüm Amiga kullanıcılarına Türkiye'de bulunan bütün virüsleri tanıtmak ve hangi VİRÜS KILLER'lar ile yok edilebildiklerini yazmak olacak. Şimdi aklımıza bir soru geliyor. Virüs nedir? Biyolojik bir canlı mıdır? Yeni Amiga kullanıcılarında çok rastladığım birkaç soru bunlar. Çoğunluk virüslerin birer canlı olduklarını sanıyor. Virüsler canlı değildirler. Sadece kendi başlarına, bağımsız olarak çoğalan küçük programcıklardır. Temel olarak şu biçimde çalışırlar: hafızanın bir yerine yerleşirler. Bilgisiyar açılıp kapatılmadan asla silinmezler. Pusuda bekleyip takılan her disketin “*WRITE PROTECT'ini (Kayıt edilir, edilmezliği) kontrol ederler. WRİTE PROTECT'i kapah (Kaydedilir biçimde) bir disket takılınca hemen kendilerini disketin BOOTBLOCK'larına kopyalarlar. BOOTBLOCK Amiga disketlerinin 0 ve 1. sectorlerine denir. Toplam olarak 1024 byte uzunluğundadır. BO-OTBLOCK'larda özellikle oyun veya programların yükleyicileri (loader) bulunur. Virüslerin kendilerini buralara kopyalaması loader'in bozulması, yani programın çalışmaz hale gelmesi demektir. Virüslerin ne olduklarını ve nasıl çalıştıklarını umatım anlamışsınızdır. Şimdi temel olarak virüsleri iki bölüme ayırmak daha doğru olur.
1- BOOTBLOCK VİRÜSLERİ 2- FİLE VİRÜSLERİ.
1) BOOTBLOCK VİRÜSLERİ : Adından da anlaşılacağı gibi bootblocklarda barınan ve kendisini bootblocklara kopyalayarak çoğalan virüslerdir.
BOOTBLOCK VİRÜS'lerinin ilki İsviçre'li bir cracker grubu (SCA) tarafından yapılmış bir virüstür. Genel amacı sadece şaka yapmak ve Amiga'da da virüsler yapılabileceğini kanıtlamaktı. Yapabilecekleri en büyük hatayı yaptılar ve sadece uyarı veren disketten diskete çoğalan bir virüs yaptılar. İki ay içerisinde yayılmadıği ülke kalmadı. Tabii ki korsan olarak kırılmış oyunların büyük hızla dağıldığı ülkelerde virüsün yayılma hızı son haddindeydi. Diskete ve dosyalara (file) zararı yoktu. Sadece kullanıcıyla dalga geçen bir yazı çıkıyordu. SCA bu inanılmaz kabusun kapısını açmış oluyordu. Belanın ikinci örneği; BYTE BAN-DIT. Diskette ve dosyalara zararı bulunmayan ikinci virüs. Belli aralıklarla ekranı karartır. Sırası ile (soldan başlayarak) ALT * AMIGA
4 SPACE 4 AMIĞA * ALT tuşlarına bastığınız zaman ekran yine eski durumuna gelir. DASA 2.0: Her resette hafızanın 20 Kbytelik bölümünü dolu olarak gösterir. Yirmi beş defa bilgisayarı resetledikten sonra bilgisayarınızı kapatip tüm hafızayı temizlemeniz gerekir. Ötekiler gibi bu virüs de bootblock üzerinden yayılıyor. LAMER EXTERMINATOR : En zararlı virüslerden birisi. Yaptığı zarar ise bootblock'ta bulunan bir sayaç belli bir sayıya ulaştıktan sonra disketteki bir dosyayı kısmen silerek kullanılmaz hale getiriyor. Dosyanın içeriğine bakıldığı zaman, 'LAMER LAMER...' yazıları görülüyor. İlk ve tek HARDDISK düşmanı virüstür. Hard disk kullanan Amiga'cıların dikkat etmesi gereken şimdilik tek bootblock virüsü,
OBELİSK CREW VİRÜS: Protect'lere dikkat! Bu sevimli virüs disk ünitelerinde (df0:, df1:, df2:, df3:) bulunan tüm protect'i kapalı (diskete yazılabilir şekilde) disketleri formatlar. Her beş resette aktif hale geçer. DİSK DOCTORS: Mükemmel bir yayılış biçimi vardır. ÖMER arkadaşımın yaptığı bir deneyde hafızada bulunan virüsü yok edip kendisini hafızaya ve diskete kopyalıyor. Şu ana kadar hiçbir virüs DISK DOCTORS'u yenemedi. Bu virüsün de marifeti arada bir disket sürücüsündeki disketi GADAFFI: Yayılmaktan başka disk driver'ın kafasını oynatarak gürültü çıkartır. Diskete ve disk driver'a zararlıdır. Türkiye'de çok yaygın olmayan bir virüstür. LSD/Wahrhawk virüsü: Bu virüs, SCA benzeri bir virüstür. Rutinlerinin bazıları SCA'nın rutinleri ile aynıdır. Disketi formatlayıp içinde bulunan programlarınızı mahveder. Bilgisayarı resetledikten sonra hafızaya soktuğu bir sayacı arttırır ve bu sayaç belli bir sayıya ulaşınca kendi varlığını ufak bir demo göstererek belli eder. Resetledikten sonra ekranda ufak bir kayan yazı ve hareket eden renk çubukları virüsün habercisi sayılır. TARGET: Bu diğerlerine benzemeyen bir virüstür. Aslında virüs sayılmaz; çünkü kendini bootblock'lara kopyalamaz. Sevilmeyen bazı amatör bilgisayar kullanıcılarının canını sıkmak için yazılmıştır. Malta adasında varlığını sürdüren 'PHAZE' isimli grubun yazdığı ufak bir program bu bir hayli zararlı programı disketin bootblock'una kaydeder. Kaydetmeden önce sorduğu ismi de bootblock'un sonuna yazar. Bu aşılanmış disket yüklenildiği zaman kendini reset rutinine kopyalar. Virüs, bundan sonra bilgisayar kapanana kadar sokulan her disketin ismi bootblock'a kaydedilmiş isimle aynı mı diye kontrol eder. Eğer disketin ismi kayıtlı isimle aynı ise disketin 39 ile 70 track'ları arasındaki tüm track'ları bozar. Bu virüsün yazılış amacı bazı özel programların herkesin eline geçmemesini sağlamaktır.
2) FİLE VİRÜSLERİ:
FİLE VİRÜS'leri ise bootblock'lara değil de doğrudan kendisini diskete dosya olarak ya da dosyaların sonuna kendisini ekleyerek kopyalarlar. Bunların yok edilmesi dosyanın silinmesi ile gerçekleştirilebilir. Fakat bu durumda var olan dosyanız da bozulabilir. FİLE VİRÜS'lerin ilk örneği IRO-TEAM VİRÜS'üdür. Bu virüs kendisini diskteki ilk dosyanın içeriğine kopyalar. Daha sonra takılan tüm disketlere bulaşmayı ihmal etmez. BSG9: Yeni virüslerden birisidir. Yine STARTUP-SEQUENCE'deki ilk dosyanın içeriğini DEVS directory'sinin içerisine kopyalar. Gerçek dosyanın ismini bir sürü boşluk ile değiştirdikten sonra dosyanın ismini alır. Bu dosya çağırıldığı zaman hafızaya yüklenir ve özel yükleyicisi sayesinde DEVS'in içindeki dosyayı da yükler. Gerçek dosyayı çalıştırdıktan sonra kendisini de çalıştırır. Dosyayı bozmaz, sadece dağılmasını sürdürür. Arasıra siyah zemin üzerine beyaz bir uyarı mesajı verir. Piyasaya dağılan *BSG9 PROTECTOR* bu virüsü yok etmez. Aksine disketinize bulaştırır. Bu virüs killer'ları kullanmayın. CLOCK VİRÜS: Saatli 512 K extra RAM kartı sahibi bilgisayar kullanıcılarının korkulu rüyası. Kendisini RAM kartının üzerindeki saatin piline yerleştirir ve bilgisayar kapansa da silinmeyerek yaşamını ve dağılmasını sürdürür. Yok etmenin tek yolu kartın pilini çıkartmaktır. Virüsleri daha çok korsan yazılımın bulunduğu ülkelerde görüyoruz. Türkiye de bu ülkelerin arasında. Virüslerin neden yapıldığı konusuna gelince piyasada dolaşan sadece üç şık var. A) Oyun firmalarının üretip korsan cracker'ların oyunun içine girdikten sonra kilidini kaldırıp herkese verdikleri kopyalara zarar vermek, bazı programcılara zarar vermek için. C) Sadece şaka ve reklam yapıp ün duyurmak için. PC bilgisayarlarda virüs yapan bir arkadaşıma niçin virüs yaptığını sordum. Arkadaşım sadece şaka ve eğlence için bu işi yaptığını söyledi. Virüsleri yapanların çoğu bilgiyi çok iyi kullanan ve makine dilini iyi bilen kişiler. Olayı psikolojik olarak inceleyen doktorlar bu kişilerin ruhsal hasta olan kimseler olduğunu söylüyorlar. Almanız gereken önlemler ise şunlardır. Arkadaşınızdan ya da bilgisayarcınızdan aldığınız programı bilgisayarınıza takmadan önce virüsleri temizleyen killer programından geçirip virüs var mı diye kontrol edin.
Yo Olamaz! Son
Yazdığım Programı Virüs Bozmuş! Eyvah Şimdi Napıcam! Tek Kopyasıydı Bu?
Yüklediğiniz programla işiniz bitince bilgisayarınızı kapatıp hafızasını temizleyin. Disketlerinizin protect'i hep kapalı dursun. Bu sayede herhangi bir virüs de bilgisayarınızı kullanarak disketlerinize bulaşmaz. V1.3 Amiga'sı olan arkadaşlar virüs konusunda biraz daha şanslılar. İçinde Kickstart V1.3 olan bilgisayarlara virüs ihtiva eden herhangi bir disket takıldığı zaman 'NOT A DOS DISK' mesajı ile karşılaşırsınız. Bu durumda hemen disketin bootblock'unu install Workbench'inizin 'INSTALL' komutu ile temizleyin. Yalnız V1.3'lerde de yayılan virüsler yapıldı. Ama bu virüsler hakkında şu anda bilgimiz yok. Gelecek sayılarda bu virüsler hakkında bilgi bulursam size bunlar hakkında daha ayrıntılı bilgi vermeye çalışacağım.
Commodore 64 kullanıcılarının virüslerden korkmalarına gerek yok. Çünkü henüz Commodore 64'te yazılıma ve programlara zararı olan virüs yapılmadı. Sadece çoğalan birkaç virüse sahip. Onlar da sadece disk driver kullanıcılarının dertleri. Kaset kullanıcıları rahat ve mutlu olabilirler. Unutmayın! Virüsler bilgisayarınızı bozmaz. Clock Virüsü haricindeki tüm virüsler bilgisayar kapatılınca hafızadan silinirler. Bu yazıda Türkiye'de en çok bulunan virüsleri size tanıttım. Artık hangi virüsün size ne gibi zararda bulunabileceğini biliyorsunuzdur. Bazı virüsler hakkında verdiği bilgilerden dolayı Ömer Sinan Polat arkadaşıma teşekkür ederim. Gelecek sayımızda bu virüsleri nasıl yok edebileceğimizi ve hangi virüs killer'ların daha etkili olacağını yazacağım. Eğer virüsler ve virüs killer'lar konusunda bir probleminiz olursa ya da bu yazıda tanıtılmayan bir virüse rastlarsanız bana yazmayı unutmayın. Adresim: Mahmutbey Cad. Bahtiyar Sok. No: 2/29 Şirinevler - Bakırköy İstanbul
Sorularınızı bekliyorum. Gelecek sayıda görüşmek üzere. Virüssüz günler...
Dikkat! Virüs kaza gibi değildir. Önceden geliyorum der!