Sayfa 59

Bir önceki bölümümüzün sonunda, çok basit bir program yazmış ve bunu elimizdeki olanaklara bağlı olarak diskete ya da kasete kaydetmiştik. Şimdi devam edebilmek için, önce bu programı yeniden bilgisayara yükleyelim. Bunun için kaset kullanan arkadaşların yalnızca LOAD"PITAGOR" yazmaları ve RETURN tuşuna basmaları yetecektir. (Hatırlanacağı gibi, PITAGOR programımıza verdiğimiz isimdir.) Bunu yaptıklarında aynen SAVE olduğu gibi, ekranda Press Play on Tape ibaresi görünür. Bu ibareyi görünce de teypteki Play tuşuna basmaları gerekiyor. Makine yükleme işlemini bitirince ekranda, bu sefer OK mesajı görünecektir. Artık istediğiniz takdirde, LIST komutunu verip RETURN tuşuna basarak programı gözden geçirebilir ya da RUN komutu verip programı çalıştırabilirsiniz.

İskender SAVAŞIR

Disket kullanan arkadaşların ise sadece şu komutu vermeleri yetecektir:

LOAD”PTAGOR”,8

Etkileşimli Tarz:

Ancak burada aklımıza bir sorunun gelmesi gerekiyor. Daha önce bilgisayara belli birtakım işleri yaptırabilmek için verdiğimiz komutlar dizilerine “program” dediğimizi, her programın da bir satır numarası ile bir ifadeden oluştuğunu söylemiştik. Peki, geçen sayıdaki BASIC kursumuzun sonunda kullandığımız SAVE komutu, ya da şimdi programı yüklemek için kullandığımız LOAD komutu (ya da programı gözden geçirmek ve çalıştırmak için kullandığımız LIST ve RUN komutları) nedir? Bunları yazdığımızda, bilgisayar bizim yapmasını istediğimiz işi yapıyor; bu bakımdan bu komutlar programlara benziyor. Ama bunları yalnızca kendi başlarına ya da kendilerini izleyen bir parametre (örneğin programın adı) ile birlikte giriyoruz. Bir satır numarası kullanmıyoruz. Bilgisayarların bu şekilde kullanılmasına etkileşimli tarz'da kullanımı denir. Bilgisayar numarasız olarak girilen her satırı etkileşimli tarzda kabul eder ve eğer girilen komut kurallara uygun olarak yazılmışsa, gereklerini hemen yerine getirir. LOAD, SAVE, LIST ve RUN gibi komutlar ise sistem komutları olarak bilinir. Sistem komutları doğrudan doğruya işletim sistemi tarafından tanınır. (İşletim sisteminin ne demek olduğu için bkz. Commodore 64.) Sistem komutlarını “ikinci dereceden komutlar” olarak düşünebilirsiniz. Yani bunlar elde etmek istediğiniz herhangi bir sonucu elde etmeye yaramaz; bu sonucu elde edecek program üzerinde bazı işlemler yapılmasını (örneğin, bu programın düzeltilmesini, saklanmasını, yeniden yüklenmesini) mümkün kılar. Yalnızca sistem komutları değil, BASIC komutları da etkileşimli olarak kullanılabilir. Örneğin,

PRİNT “MERHABA”

yazdığınız takdirde, ekranda

MERHABA READY kelimeleri görünür. MERHABA kelimesi, komutun gereği yazılmıştır; READY ise sistemin yeni bir işlem yapmaya ya da komut kabul etmeye hazır olduğunu bildirmek için verdiği bir mesajdır.