Sayfa 60

Programların

Düzeltilmesi:

Programınızın 15. satırını silmek istediğinizi farz edelim. Bunun için 15 sayısını girip RETURN tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Yok, 15. satırı silmek değil de, değiştirmek, mesela “ARKADASLAR” kelimesi yerine “ALLAHAISMARLADIK” kelimesini yazdırmak istiyorsanız, o zaman önce 15. satırın bir dökümünü elde etmeniz gerekir. Bunun için iki yol vardır. Ya LIST (RETURN) komutunu vererek, bütün programın dökümünü elde ettikten sonra, imleci (yani ekran üzerinde harflerin basılacağı yeri gösteren yanıp sönen klavyede bu işe ayrılmış özel tuşlardan yararlanarak), 15. satırın üzerine getirebilirsiniz. Ya da doğrudan doğruya

LİST 15 (RETURN)

LIST 15 komutunu girer ve yalnızca 15. satırın dökümünü elde edebilirsiniz. Daha sonra klavyedeki INST/DEL ve CRSR tuşlarından yararlanarak “ARKADASLAR” kelimesini silip, yerine “ALLAHAISMARLADIK” yazabilirsiniz. Bu yeni biçimin belleğe kaydedilmesi için, düzeltmeden sonra yine RETURN tuşuna basmanız gerekir. Düzeltme yapmanın üçüncü yolu ise bütün satırı yeni baştan yazmaktır. 15. satırın eski şekline hiç dokunmadan, ekrana

15 PRİNT “ALLAHAİSMARLADIK”

15 PRINT "ALLAHAISMARLADIK" yazarsanız, satırın bu yeni şekli, otomatik olarak bellekteki eski şeklini silerek onun yerine geçer. Son olarak, yalnızca tek tek satırları değil, bütün programı silerek, temiz bir belleğe yeniden yazmaya başlamamız da mümkün. Bunun için, yine bir satır numarası vermeden, bir sistem komutu olan,

NEW komutunu girmeniz yeterli olacaktır. NEW komutunu takiben, bir LIST komutu ile programın dökümünü istediğimiz takdirde, ekranda hiçbir şey görünmez, çünkü bellek artık boşalmıştır.

Bilgisayarın Temel

Yapısı

Buraya kadar programın, verilerin saklanması, yeniden yüklenmesi gibi terimleri kullandık durduk. Bunların ne anlama geldiğini biraz daha açık olarak kavrayabilmek için, bir bilgisayarın temel yapısına, çok kabaca, yalnızca olmazsa olmaz bileşenleri düzeyinde bir göz atmakta yarar var. Her bilgisayar, aşağıdaki şu bileşenleri içermek zorundadır: - Aritmetik hesapları ve kıyasları yapabilen bir aygıt, yani MİB (Merkezi İşlem Birimi). - Verilerin belleğe alınmasına imkân tanıyan aygıt, yani bellek. - Bilgileri alan ve kabul eden bir aygıt, yani giriş; çıktıları insana ileten bir aygıt, yani çıkış. İkisi birlikte girdi-çıktı ya da giriş-çıkış anlamına, G/Ç ile gösterilir (İngilizce'de I/O - Input-Output).

Merkezi İşlem Birimi (MİB) işlemlerin yapılmasını sağlar ve diğer birimlerin çalışmaları için gerekli olan komutları yollar. Giriş ve çıkış aygıtları, verileri makine ve insanın anlayabileceği bir biçimde iletir. Gerek MİB, gerekse G/Ç aygıtları üzerinde daha sonra uzun uzun duracağız. Bizi şimdi burada ilgilendiren, bellekler.

Bellekler

En genel terimlerle belleğin işlevleri şöyle özetlenebilir: Bellek, verileri almakla, biriktirmekle ve istenildiği zaman geri sağlamakla yükümlüdür. Programlar, onların kullandığı ve ürettiği veriler bellekte saklanır. Ancak bilgisayarın kendi içindeki belleğin sağladığı saklama ya da koruma aslında geçici bir saklamadır, yeni bir program yazıldığında eskisi silinir. Kimi durumlar dışında belleğin içeriği bilgisayarın kapatılmasıyla kaybolur. Sürekli saklama ancak manyetik bir ortamda, yani bir diskette, kasette ya da bantta mümkündür, dolayısıyla yeniden kullanılacak program ve verilerin diskete ya da manyetik şeritlere kaydedilmesi gerekir. Bilgisayar içindeki belleğin kapsamı dört ana bölüme ayrılır:

1/ Araya girme alanı, 2/ Sistem programları alanı, 3/ Yardımcı programlar alanı, 4/ Kullanıcı alanı.

Araya girme alanında, programın işlenmesine ara veren komutlar saklanır. Sistem programları ve yardımcı programlar alanı işletim sistemini oluşturur, bunlar bilgiyazım, klavyeden giriş, disket ve kaset gibi yardımcı belleklerin kontrolü gibi temel işlevleri yürüten programlardır.

Kullanıcı alanı, kullanıcı programlarına ve onlarla ilgili verilere ayrılmıştır. Küçük ve kişisel bilgisayarların ortalama 32.000-64.000 bellek hücresi vardır. İşletim sisteminin karmaşıklığına göre bunlardan 28.000 ila 58.000 kadarı kullanıcıya ayrılır. Ancak bazı özel kişisel bilgisayarlarda bu sayı 170.000 ila 250.000'e, daha büyük bilgisayarlarda ise 2 ila 4 milyona ulaşır. Bu söylediklerimizden de anlaşılabileceği gibi, bilgisayarın içindeki belleğin tamamı kullanıcının kullanımına açık değildir. Bazı bölümleri yalnızca bilgisayarın kendisi tarafından kullanılmaktadır.