Sayfa 61

Buradan hareketle bilgisayarın içinde yer alan belleğin işlevsel bir sınıflandırmasına da gidilebilir: RAM (Random Access Memory - Yaz-oku Bellekleri): Kısaca RAM diye anılan bu bellek, kullanıcının girdiği bütün verilerin saklandığı yerdir. Kullanıcı bu bellek bölgelerine istediği bilgileri yazabileceği gibi, buradaki bilgileri okuyabilir de. Bu bellekler ikiye ayrılır:

— Statik — Dinamik. O halde artık saklamak ve yüklemek derken ne kastettiğimizi biraz daha açık olarak anlatabiliriz. Saklamak, halen bilgisayarın RAM'ında bulunan program ya da verilerin, kalıcı bir hale getirmek üzere, bilgisayarın dışındaki bir manyetik ortama aktarılmasıdır. Bu yardımcı manyetik ortamlar içerisinde, Commodore kullanıcılarının en sık kullandıkları, disketler ve kasetlerdir.

darbelere dönüştürürler. Dolayısıyla, ikili tabandaki 1, disket üzerinde pozitif mıknatıs, ikili tabandaki 0 ise negatif mıknatıs olarak gösterilir. Bu ikili sayıları, mıknatıs değerlerine çeviren aygıt ise disket sürücüdür. Verilerin bilgisayarla disket sürücü arasında alışverişi yapılırken, kullanıcı tarafından okunmaları gerekmediğinden, hatırı sayılır bir ölçüde sıkıştırılmaları mümkündür. Böylelikle, disket üzerindeki yerden önemli ölçüde tasarruf edilmiş olunur. Disketler kullanılmadan önce

$

Statik bir belleğe verinin girilmesi, istendiği zaman yeniden bellekten alınabilmesi için yeterlidir. Dinamik bellek ise verilerin düzenli aralıklarla saniyede birkaç yüz defa yeniden yazılmasını gerektirir. Aksi halde kendiliğinden silinirler. Dinamik bilgilerde verileri yenileme işlemine TAZELEME (REFRESH) denir.

ROM (Read Only Memory - Salt Okunur Bellekler): İçeriklerinin bilgisayar üreticisi tarafından yerleştirildiği adreslenebilir belleklerdir. Programlar bu tür belleklerde saklanır. İki tür salt okunur bellek vardır:

— ROM — EPROM

ROM'un içeriği üretim sırasında belirlenir, değiştirme olanağı yoktur. EPROM ise mor ötesi ışıkla silinip yeniden programlanabilir. Bunlara ek olarak, halen İişletilmekte olan programın içerildiği ve aslında Merkezi İşlem Birimi'nin (MİB) bir parçası olan bir de program belleği vardır. Bunu daha ay-

Disk Bellek Birimleri:

Kişisel bilgisayarlarda iki tür disk bellek kullanılır: Disketler ve diskler. Aralarındaki farkı bir arkı olarak nitelendirebiliriz. Şöyle ki, disketler istendiği zaman makineden çıkarılabilir, istendiği zaman yeniden takılabilirler. Modeline göre 250.000 ila 1.000.000 simgelik kapasiteleri olabilir. Disklerin bilgisayarla bağlantıları ise bir kere kurulur ve bu bağlantı ancak özel işlemlerle koparılır. Kapasiteleri 5-10 milyon simgedir.

Disketler

“Disket” dediğimiz şey aslında, yuvarlak, yassı, manyetize edilmiş bir malzemeden ibaret. Disketler kendi başlarına dik duramayacak kadar esnek olduklarından, genellikle plastikten yapılma bir mahfaza içine yerleştirilirler. Disketler, kendilerine 0'lar ve 1'ler şeklinde yollanan bilgileri saklamak için bunları, manyetik formatlanır. Formatlama işlemi, disketin içerisinde belli kanal (track) ve kanalların içinde de belli kesimlerin (sector) açılmasından ibarettir. Gerekli komutlar verildiğinde disket sürücü bu işlemi kendiliğinden yapar. Commodore 64'ün Basic'inde formatlama için gereken komut şöyledir:

OPEN i5,8,15:CLOSE15

Bu komutun çeşitli ayrıntılarının ne anlama geldiğini daha ileride göreceğiz. Disketler hakkında şimdilik bilmeniz gereken son şey, yollanmakta olan verilerin belli bloklar (packet) halinde toparlanmaları ve belli bir düzen içinde yollanmaları gerektiği. Örneğin, disket sürücünün, kullanıcının verilerin hangi kanalda saklanmasını istediğini bilmesi gerekir. Dahası, o kanal üzerinde disket okuma/yazma kafasının ne kadar ilerleyeceğini, yani kanaldaki hangi kesimin kullanılmakta olduğunu da bilmesi gerekir (disketler hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyen 2. sayıda Tuna Ertemalp'in “Disketinizi formatladınız mı?” başlıklı yazısına bakabilir).