Eğitimde Programcılık —

Önümüzdeki sayılarında COMMODORE DERGİSİ'nin Programlar öğretmenlerin istedik- COMMODORE 64 ve 16'nın eğitim alanında lerini yapacaklarsa onlar tarafından rp yazılmalılar. Ancak öğretmenlerin zakullanılmasına ilişkin yazılara yer vereceğiz. | manlarının çoğu öğretim faaliyetlerine ayrılmış durumda. İyi kalitede bir

Eğitim alanında bilgisayar kullanımının önündeki en önemli sorun kaliteli yazılım sorunudur. İyi yazılımlarla bir kişisel bilgisayar, eğitimde güçlü bir yardımcı rolü oynayabilir. Tekrar vurgulamak istiyoruz; “iyi program”la neyi kastediyoruz: Programlar öğretmenlerin istediklerini yapacaklarsa onlar tarafından yazılmalılar. Ancak öğretmenlerin zamanlarının çoğu öğretim faaliyetlerine ayrılmış durumda. İyi kalitede bir program yazmak çok zaman alır; ders planlama, program dışı etkinlikler, çalışma gibi öğretmenlerin normal faaliyetlerinden fedakârlık etmeleri gerekecektir. Ama öğretmenler yine de program yazmak zorundadırlar. Zamanları kısıtlı olduğu için de programlarına konması gerekli olacak bazı incelikleri atlamak zorunda kalırlar. Profesyonel programcılar programlarında gereken tüm ayrıntılara yer verirler. Hem de ürettikleri ticari ürünlerde. Ancak profesyonel programcılar öğretmen değildir. Bazıları, bir zamanlar öğretmenlik yapmış olabilir, ama artık asıl ilgi alanları programcılıktır. Bu programların arasında iyilere rastlanabilir ama, bunlar öğretmenleri pedagojik amaçlarından ödün vermeye itebilirler. Böylelikle eğitimciler “yazılım ikilemiyle” karşı karşıya kalmakta. Başka işlerden çalınmış zamanla yazılmış ve bu acelenin eksikliklerini yansıtan bir program mı, yoksa bir profesyonelin sağlayabileceği teknik özelliklere sahip ama kabul edilebilir bir eğitim felsefesi ya da öğretim stili olmayan bir program mı? İkisi de değil. Neyse ki bir çözüm var. İyi eğitim yazılımı elde etmek için iki şeyden birini yapmamız gerekir: Ya programcılara öğretmenliği ya da öğretmenlere programcılığı öğretmemiz. Tabii ki, bu ikinci daha gerçekçi bir seçimdir. Eğitimcilerin profesyonel kalitede programlar yazmayı öğrenmeleri gerekir. Aynı zamanda çabuk ve pratik yazmayı öğrenmelidirler ki başka uğraşlara ayırmaları gereken zaman kendilerine kalsın. O zaman hedef, programların kalitesinin geliştirildiği, profesyonel programcılara daha az ihtiyaç duyulan ve zamanın daha idareli kullanılabileceği noktaya ulaşmaktır. Bu amaca az bir BASIC bilgisi ile bile ulaşılmasını sağlayabilecek bir yazma yöntemi var. Öğretmenler program yazma yeteneklerini profesyonellerin kullandıkları mantıksal yaklaşımla geliştirebilirler. Programların modüler bir formatla yazılmasına dikkat edilmelidir. Modüler program, programın ana kısmı tarafından çeşitli görevleri yapma-

Va aa nn

YORDAMI &* & ya çağrılan bir alt-yordamlar dizisidir. Esasında, bir programı alt-yordamlar halinde yazmak büyük bir işi daha küçük parçalara bölerek kolaylaştırmaktan başka bir şey değildir. Öğretmenler bu küçük parçaların ne olması gerektiğini görmekte başarılıdır, çünkü işlerinin özünü bu oluşturur. Ama bu yol başarıyı nasıl artıracaktır diye sorabilirsiniz. Modüler programın diğer versiyonlar kadar uzun olması gerekmez mi? Bunlar geçerli sorulardır. Bu programı etkili yapan henüz sözünü etmediğimiz bir şey, kayıt tutmak. Yeni bir alt-yordam geliştirdiğiniz her zaman, ya da bir dergide kullanabileceğiniz bir alt-yordam görünce bunu hemen not etmelisiniz. Böyle bir yöntemle iki-üç program yazana kadar iyi bir alt-yordam koleksiyonuna sahip olabilirsiniz. Bu alt-yordamlar arasında öğrenci yanıtları için anahtar, ses, öğrencinin notunun hesabı ve başka birçok şey yer alabilir. Hepsi birden fazla programda kullanılabilecek sınıfta yaptığınız şeylere uyum göstereceklerdir. Sizin dilinizi, esprinizi kullanacak ve eğitim felsefenize uyacaklardır. Sizin sınıfta yaptığınızı vurgulayacaklardır.

Çok zaman geçmeden yeni bir program yazmak, esas programı yazmak ve eldeki işe göre alt-yordamları değiştirmekten ibaret olacaktır. Tüm değişiklikleri koleksiyonunuzdaki alt-yordamlarla yapabilirsiniz. Yani her seferinde Amerika'yı yeniden keşfetmek gerekmeyecektir. Kendi alt-yordam stoğunuza güvenmek, boşa zaman ve güç harcanmasını önleyecektir.

Bu yöntemi kullanmaya başladıktan kısa bir süre sonra programlarınız artmaya, yazışınız hızlanmaya başlayacaktır. Kalite artacaktır, çünkü bir alt-yordamı birkaç kere kullanıp alıştıktan sonra ilk seferde aklınıza gelmeyen yeni uygulama alanları düşünmeye başlayacaksınız. Bunun yanısıra öğrencilerin önerileri de ara sıra dikkate alınmalıdır. Sadece bir-iki program yazmayı düşünüyorsanız bu yöntemi kullanmanıza o kadar gerek yok. Çünkü bu yöntem ancak bir-iki sömestr sonra gerçek anlamda üretken olmaya başlayacaktır. Kişisel bilgisayarlar cep hesap makineleri gibi eğitimin bir parçası haline gelmiştir. Profesyonel hayatınızla tamamen bütünleşip bütünleşmeyeceği ayrı bir sorun. Asıl sorun yaygın kullanımının nasıl sağlanacağı.

Yazının ekinde bu konuya ilişkin bir program ve bir alt-yordam örneği göreceksiniz. Her yordam REM'lerle tanımlanmakta. Ancak iki tanesi üzerinde özellikle durmak gerek: İlk olarak INPUT alt-yordamı var. Bilgisayarda deneyimsiz olanların başına çok bela olan kazaları önlemek için INPUT'un yerine kullanılmakta. INPUT'u bir dizi değişken içinde aldığı için REDO FROM START hatasını önler. Programlarınızı bu tür hatalardan korumak için INPUT alt-yordamını kullanabilirsiniz. Ya da RUN/STOP dışında her tuşun INPUT yeteneğini ortadan kaldırmak üzere değiştirin. İkinci olarak KARAKTER ARAMA alt-yordamı gelir. Bu alt-yordamda bir $ işareti aranmakta ama onun yerine başka bir karakter de konabilir. Bu alt-yordamı belirli bir karakter grubunu, örneğin büyük harfleri aramak üzere başka programlarda da kullanabiliriz.

Örnek program şu haliyle bile işe yarayabilir. Ama ona kendi alt-yordamlarınızdan bir-iki tane eklemenizin de sakıncası yoktur. Bu programı, isterseniz yüzde problemlerini çözmeye yönelik bir eksersize dönüştürebilirsiniz. Birçok şeye uyarlanabilecek bir model program bu. Örneğin bu versiyonu, orijinali hazırlamak için gereken zamandan çok daha kısa bir sürede aritmetik işlemlerle ilgili bir programa çevirebilirsiniz. Bu iş kolay, çünkü yeni programlar daha önce geliştirilmiş alt-yordamlara dayanarak yazılmakta. O

GETAS: "ORAL TA YOR
41
A
450 RETURN
:
ARAMA &&
43A

ın

DD) Mam

:
NEKTİ
RETURN
:
BOA PRİIMT"EBİZ DERSİNİZİ
618 RETURN
S20 :
DÜZENLEME YÜRDAMI 44
BEA PRİNT",
"IYI"
saza GÜNLER"

18

Mm “32 Lan)

EGİTİMİ —
100 PROGRAM *
im ©
120 ADINIZ NEDİR?"?
126 ZA
199 NEZZ$
:
"EL #'INIZ "VE"
HARCADIĞINIZ
)
—
©5900
KADAR PARA KALIR 2?"
2189
229
aza
eza :
252 REM **#YURGULAMA YORDAMI "
Esa
asa
200 IYI"
310 DOLAR IİSARETİNİ UNUTTUN”
220 PRİNT" PRESS YA DA
330 GETC$:
"E"ANDOSS >
259
asa
SPA REM
READY

Altıncı sayımızın yarışma sorusuna gelen az sayıda cevap arasında, sorunu tam manasıyla çözen yalnızca bir doğru cevap çıktı. Bu cevabın sahibi 5'inci sayımızın yarışmasında da başarılı olan Feza Buzluca arkadaşımız.

Belli bir harita kompozisyonuna göre doğru sonucu veren programlar, farklı bir kompozisyona göre aynı doğruluk düzeyini tutturamıyor. Bu nedenle geçen sayıda belirttiğimiz gibi, süreyi uzattık. Doğru cevaplarınızı en geç 10 Eylül'de elimize geçecek şekilde bekliyoruz. Sorunun doğru cevabını ararken dikkat etmeniz gereken nokta, dünyamızda hâlâ haritaların (siyasi sınırlar bakımından) değişebildiği ve bu programın yalnızca aynı bölge ve ülke kompozisyonu için kullanılmaması. Eğer bu ek süre içinde yeni doğru cevap gelmezse, Feza arkadaşımız otomatikman ödülü kazanmış olacak. Eğer ikiden fazla doğru cevap gelirse, üç ödülümüz olması nedeniyle o da kuraya katılacak. Haritacılarımıza başarılar diliyoruz. Gelelim yeni sorumuza.

AN L Tİ U

Sami Samimi, bir oyuncakçı dükkanında zeka geliştirici bir oyuncak ararken şekilde görülen oyuncağı bulur. Oyuncağın üzerinde İSTANBUL kelimesinin harfleri dağınık bir biçimde bulunmaktadır. Bir karelik de boş yer vardır. Amaç, bu boşluğu kullanarak harflerin yerlerini değiştirmek ve İSTANBUL kelimesini doğru sıralamayla yazmaktır. Sami Samimi, diğer sorunlarının çözümünde olduğu gibi, bu sorunda da bilgisayarından yararlanmak istemektedir. Sizden istenen Sami Samimi'ye yardımcı olmanız ve sorunun bilgisayar yardımıyla nasıl çözüleceğini bulmanız.

Önemli not: Harflerin yerleri tamamen keyfi olarak seçilmiştir ve bilgisayara INPUT ile girilmelidir. Programınız yalnızca yukarıdaki örneğin değil, tüm varyasyonların sonucunu verebilmelidir (bir önceki yarışma sorusu için de geçerli bir talep).

İpucu: Karakterleri yandaki gibi bir matrisin içine yerleştirebilirsiniz. Bilgisayar, çözüm için gereken hamleleri verirken, boşluk ile yer değiştirecek karakterin koordinatlarını verebilir. Mesela, “A” harfinin sağa kaydığını, 2-1 şeklindeki bir notasyonla ifade edebilir.

2

0 T S

Bir output aşağıdaki gibi olabilir:

2-1 (A, boşluk ile yer değiştirdi) 1-1 (A'nın eski yerine geldi) 1-2 (N, İ'nin eski yerine geldi) vb.

Bu yarışmamızın sonunda yine üç kişi ödül kazanacak. Ödül ise C-64'ünüzün ekranını Amiga ekranına dönüştüren GEOS,

Senkronizasyon sorunları, kablolar ve uyarlı olmama durumları, elektronik müzik ve synthesizer ortaya çıktığından beri, müzisyenleri çok uğraştırıyor.

Howvasan