Mini Office
Retro bilgisayarCEM gerçekleşti, sonunda uzun zaman hasretini çektiğim ve neyseki her saniyesinin tadını çıkardığım (bu konuda bazı kişiler özel teşekkürleri hakediyor) tatilim bitti. Bu ya zdığım cumartesi sabahı okulun ilk haftasını geride bırakmış bulunuyorum. Bu sene kendimin oldukça ümit vaadettiğine inanıyorum fakat bunun haklı bir ümit mi yoksa bu sıralar artan narsizmimin bir etkisi mi olduğunu bilmiyorum. Tek ümidim kalan 13 haftanın da bu kadar çabuk geçmesi. Bu lar beni memnun edebilecek kadar iyi bi kaç şey bulmuş olmam da oldukça ilginç. lardan birisi "Lionheart" adlı oyunun üstün de demosu. Diğeri ise "Mini Office"in varlığı ve kalitesi. Artık Amiga'da yapılması gerekli şeyler yapılıyor. Mini Office, genel olarak ileri yaş gurubunu ilgilendiren bir program. Kısaca bir iş programı paketi diyebiliriz. Ve en büyük özelliği kullanıcı olarak hedeflenen yaş gurubundaki insanlar düşünülerek kullanımının son derece basit bir program halinde sunulması. İstisnalar alınmasın, ama herkes bu tip programlara ihtiyacı olan yaş gurubundaki insanların bilgisayarlar hakkındaki korkusunu bilir. İnanamayan kendi anne ve babasına baksın. Son günlerde bu konuda büyük bir gelişme kaydedildiği bir gerçek. Bu gelişmeyi yine bu tip kullanıcıya yakın, sıcak programlara borçlu olduğumuz da bir gerçek. Onun için bu programı hakettiği özeni göstererek anlatmaya çalışacağım. Program dört büyük modül ve bir yardımcı disk programından oluşuyor. Bunların hepsine ana menüden ulaşabiliyoruz. Kısacası çok kolay olmasına rağmen Workbench sistemini kullanmamıza bile gerek kalmıyor. Tabii tecrübeli Workbench kullanıcılarına bu kapı her zaman açık. Ana menüde bütün modüllerin adı yazıyor. Bunlara bir kere klikleyerek © modülü yükleyebiliriz. Program 4 diskten oluşuyor ve her modül için gerekli diski program bizden sırası gelince istiyor. Ayana menü insanları çekmek için olrenkli ve şirin yapılmış. Programda yazı yazmaya yarayan bir kelime i (word processor) modülü; herişlemc hangi bir konuda verileri depolayıp (adres, telefon gibi pekçok bilgi) istenildiği zaman bunlara ulaşma kolaylığı sağlayan
«info o amp le.DBS anple.D minicğ niniOffice bir veri tabanı (data base) modülü; çok büyük sayılarda hesap işlemlerini ve algoritmalarını tanımlayıp uygulayabileceği. miz bir Spreadsheet modülü ve bir de son olarak çeşitli değerlerle pekçok çeşit grafik çizmemizi sağlayan bir Graphics modülü var. Kısacası bir iş yeri için lazım olabilecek hemen hemen her program var, Bunların hepsini yla geniş ol: nlabir modülden çıkınca na menüye dönebiliyoruz, burdan başka bir modüle geçebiliyoruz. Bu da çok rahat bir çalışma ortamı sağlıyor. Programın göze çarpan en büyük özelliği, diğer programlarda olmayan Ms-Dos dosyalarını okuma özelliği. Bunu kelime | işlemci modülünde görebiliyoruz. Ve tabii bu bize çok büyük bir uyum imkanı sağlıyor. Programı anlatmaya disk işlemlerinde kolaylık sağlamak için verilmiş olan "Disc Utility" ile başlayacağım. Disc Utility: Bu ufak programa ulaşmak için, ana menüde sol altta bulunan üzerinde disk ve anahtar resmi bulunan ikonu ya da Workbench ekranında aynı isimli ikonu iki kere kliklemek yeteri Programda sağ ve solda iki pencere ve bunların üst ve arasında birkaç ikon var. Bu pencereler, kopyalayacağımız ya da üzerinde işlem yapacağımız dosyaların veya bunlara ulaşmak için kullana mız, bü dosyaları ihtiva
1 eden directory'lerin listesini göreceğimiz yer. Bunlardan birinin içindeki dosya ismini kliklersek, o dosyayı seçer ve işlemleri o dosya üzerinde yapacağımızı belirtmiş oluruz. Birden fazla isme klikleyerek birkaç dosya seçebilir, işlemleri bunların hepsine yapabiliriz. Seçilmiş bir dosyayı bir daha kliklersek, o dosya teki memiş hale gelir. Ayrıca pencerelerin yanında aşağı ve yukarı iki küçük ok var, Bunlarla çok uzun dosya listelerinin içinde gezebiliriz. Aynı işi bu okların altında bulunan ve klasik Workbench pencerelerinden tanıdığımız bara basıp onu yukarı aşağı oynatarak da yapabiliriz. Bir de ekranın en altında bilgi yeri var. Buradan o an içinde bulunduğumuz directory' alt directory ve kaç dosya olduğunu öğrenebiliriz. Ayrıca seçili bulunan dosyaların toplam kaç KB uzunlukta olduğunu da buradan görebiliriz. Şimdi gelelim ikonlara ve kullanılışlarına: Source/Destination: Bu her iki pencerenin üstünde bulunan uzun ikondur. Hangi pencereninkine kliklersek, o kaynak yani "source" olur. Bir anlamda aktif hale gelir. Pencerelerden birinin içine kliklemek de aynı etkiyi yapar. Diğer pencere de hedef yani "destination" olur. Yaptığımız işlemler (silme, isim değiştirme gibi) kaynak penceredeki seçilmiş dosyalar üzerinde uygulanır. Yaptığımız kopya işlemlerinde ise kaynaktaki seçilmiş dosyalar hedefe kopyalanır. Böylece bir directory içindeki dosyaları başka directory veya bir diskteki dosyı kopyalayabiliriz.
Grid
Dev/Dir: Bu her pencerenin üstünde bubir ikondur. Dev "Devices" anlamı. Una gelir ve kliklediğimiz zaman o pence- “rede içinde dosyalar bulunan directory ve görebiliriz. Bunlardan birini klikledikten sonra pencere içinde sağ tuşa baem veya bu ikona basarak "dir" konu- Muna getirirsek, bu directory veya diskteki dosyaların listesini görürüz. Bunların Üstünde istediğimiz işlemi yapabiliriz. Ay- Tica o an hangi diskin ve directory'nin (iiçe birkaç directory olabilir) içinde buher pencerenin altında bulunan kısımdan öğrenebiliriz. İstersek birine klikleyebilir ve girmek Stediğimiz disk ve directory adını doğrudan yazabiliriz. "Enter" tuşuna basar basmaz, bu directory'nin listesi alınır. Bunu yazarken disk adından sonra ":" işaretini ve içiçe bulunan directory'lerin arasına "/" işaretini koymayı unutmamak gerekir. All: Aktif olan penceredeki bütün dosyaları seçmeye yarar. Böylece hepsinde aynı işlemi yapacaksak, teker teker tümünü seçmemiz gerekmez. None: Aktif olan penceredi dosyaları seçilmemiş hale getiri P (Parent): Bir pencerede bir directory içine girdiğimizde, bir üstteki directory'ye geri dönmek için kullanılır. Özellikle içiçe birçok directory'nin bulunduğu durı da, bu tuşun faydasını fazla: Tüz. Sadece bir directory üste çıkmanın en kolay yolu, bu tuşu kullanmaktır (Bunun dışında iki yol var: Biri bütün diskin listesini yeniden al: tekrar bütün directorylere girmek; diğeri ise pencerenin altındaki kısmı klikleyerek oradan içinden çıkmak istediğimiz directory'nin adını silmek.). R (Read): Bu her pencerenin altında bulunan ufak bir kutucuktur. Kliklediğimizde, o an pencerenin altında yazan disk ve directory'nin listesi alınır. Bunu hereki bütün
Graphics Module
Ti
Data Set(s)
MAXIMIM KİK DARA EE | |
YER MARE hangi bir sebeple çalıştığımız listeyi yeniden okumak, yenilemek gerektiğinde yaparız. PTRN (Pattern): Bu seçenek gerçekten çok kullanışlı bir seçenek. Kullanım alanı ise bir süre sonra çok sık karşılaşacağınız, özellikle harddiski olanların canına okuyan kalabalık liste olayları. Bu programın bir özelliği olarak bir modülden bir dosya kaydetti de -bu yerine göre bir yazı veya bir adres dosyası olabilir- dosyanın ismine bir nokta ve bundan sonra kaydeden modülün cinsine göre üç harflik bir ek eklenir. Böylece bir bakışta onun hangi modülden kaydedildiğini, dolayısıyla ne dosyası olduğunu anlayabiliriz. Ayrıca dosyalar arasındaki bu farklılık bize bu seçenek sayesinde başka bazı özellikler de kazandırıyor. Bu seçeneğin amacı, basitçe listeyi alırken bazı isimleri listeden ayıklamak, Böylece istediğimiz zaman sadece yazı dosyalarını (veya herhangi başka bir modülün dosyalarını) görebiliriz. Gelelim kullanılışına: Bu ikonu klikleyince, başka iç seçenekle karşılaşırız. Bunların ilk iki klikleyerek isimleri eleme veya şeklini belirteceğimiz barlardır. Bunları klikledikten sonra tanıtıcı kısmı yazarız. Bu kısımda özelliği belirten harfleri yazar gerisinin yerine işaretini koyarız. Mesela cinsine bakmaksızın adı "Carc" olan bütün dosyaları belirtmek istersek "Carcass.*" yazarız. Bu şekilde addan sonra gelen tanıtım harflerini dikkate almaksızın bütün "Carcass" isimli dosyaları kasdetmiş oluruz. Aynı şekilde adını dikkate almaksızın bütün döküman dosyalarını görmek istediğimizde, "*.doc" yazarız; böylece sonunda "doc" belirtme harfleri bulunan bütün dosyaları kasdetmiş oluruz. Tabii bu "*" işaretini sadece birkaç harf yerine kullanabilir, mesela sadece adı "d" ile başlayan dosyaları seçebiliriz. Gelelim barların özelliklerine; bunlardan "Inclusive pattern", listede görmek istediğimiz isimleri belirtir, diğer isimler gözükmez. Bu barların ikisinde de "*.*" bütün dosyalar anlamına gelir. "Exclusive pattern" ise listede görmek istemediğimiz isim grubudur, Bunların dışında bütün isimleri görebiliriz. Ayrıca bu menüde üzerinde ok işareti bulunan bir kutucuk vardır. Bu kutucuğa her bastığımızda yanındaki kısımda bulunan seçenek değişir. Bu seçenek "default"ta iken barlarda tanımlı gösterme şeklini kullanır. Bunu klikleyerek otomatik olarak sadece aynı adlı modüllerden kaydedilmiş programları görmemizi sağlayan "Data base, Spr sheet, Graphics, Document" seçeneklerinden birine getirebiliriz. "All" seçeneğinde ise bütün dosyalar listede gözükür. Ptrn seçeneğini kullanmaya alıştığınızda, işlemlerde size çok yardımcı olduğunu göreceksiniz. * Çok basit bir seçenek. Kliklendiğinde dosyaların adlarının yanında bulunan uzunluklarını kaldırır veya gösterir. Kısacası kalabalık görünüş veya az bilgi arasında bir seçim yaparız. Delete: Bu seçenek seçilmiş dosyaları diskten silmeye yarar. Birden fazla dosya seçilip hepsi silinmek istendiğinde devreye girer. Dosya silmek o dosyayı tamamen yok etmese de çok problemlere yol açacağından, bir tedbir olarak böyle bir durumda her dosya silinmeden önce tekrar kullanıcıya sorulur (Bir dosya delete ile silindiğinde diskten silinmez, sadece kullanılmaz hale gelir ve yeri boş gösterilir. Üzerine başka bir şey çekilmediği sürece o dosya diskte aynen durur. Yani kazayla sildiğiniz bir dosyayı diske başka hiçbir şey çekmediğiniz takdirde kurtarabilir, hiçbir kayıp olmadan tekrar kullanabilirsiniz. Piyasada bu işlemi de yapan pek çok program mevcut). Bu soru ile o dosyayı silmeyi atlayabilir veya silme işleminden tamamen vazgeçebilirsiniz. "Delete all" seçildiğinde, siz bu dosyaları kontrol ettiniz ve karar verdiniz demektir. Bilgisayar size tekrar sormadan bütün sorulara evet diye cevap vererek bu dosyaların tamamını siler. Bu da bize zaman kazandırır. Format: Bu seçenek önemli. Bir diski yeni aldığınızda içine dosyalar kopyalayamazsınız, programlar diski tanımaz ve üzerinde işlem yapmayı reddeder. Bu diski kullanabilmek için diski "formatlamanız" yani kullanıma hazırlamanız gerekir. Bu işlemle aynı zamanda diski tamamen silmiş olursunuz (geri getirilemeyecek şekilde). Bazen virüslü bir diskten kurtulmak için de bu yöntem kullanılır (son çare bütün programı yok etmektir). Bu seçenek diski formatlar, böylece ürettiklerinizi yeni aldığınız disklerde depolayabilirsiniz. Ayrıca diskin adını da bu işlem sırasında koyarsınız. Bu işlemi yaparken kullanacağımız bir iki seçenek var: Disc name: Formatladığımız diske koyacağımız adı bu bara klikleyerek yazarız. Boot: Diskin başına boot koyma seçeneğini seçtiğimizde o diskin başına DOS'un yüklenmesini sağlayan bir program konur. Bu program ROM'da bulunan AmigaDOS'u çalıştırır, ve diskten içinde mouse işaretçisinin şekli, ekran renkleri gibi pek çok özelliğin de bulunduğu bir dosyayı yükleyerek kullanmaya başlar. Dos ekranı açılır. Kısacası herhangi bir diski her içeri attığınızda olan şeyler. Bu seçeneği kaldırdığımızda, bu program diskin başına yazılmaz, diski içeri attığımızda el resmi geri çıkar. DEO, DFI,..: Bu formatlanacak diskin hangi sürücüde olduğunu gösterir. Verify: Bunu geniş olarak disk copy'de anlatacağım. Kısaca diski formatladıktan sonra kontrol eder, bozukluk varsa gösterir. Böylece bozuk diske bir dosya yazıp başımıza bir sürü bela almaktan ve o dosyayı kaybetmekten kurtuluruz. "Source" olarak gösterilen penceredeki seçilmiş dosyaları "destination" olarak gösterilen pencereye, dolayısıyla burada belirtilmiş olan disk ve directory'ye kopyalar. Yeni bir diske bir şeyler kopyalarken, o diskin formatlanmış olmasına dikkat edin. Ayrıca dosyaları kopyaladığınız diskte aynı isimle başka bir dosya varsa bunun onun üstüne çekilip onu yok edeceğini unutmayın. Disc Copy: Bu seçenek bir diskin içeriğini tamamen başka bir diske kopyalamaya yarar. Bu çoğu zaman bütün dosyaları tek tek kopyalamaktan daha kısa ve daha az zahmetlidir. Burada üzerine kayıt yapılacak olan diskin içeriğinin hiçbir önemi yoktur, tamamen yok olur. Kopyalanan boş bir disk olsa bile... Bunun için kopyalama işlemlerinde dikkatli olmanız ve dolu bir diski hedef olarak kullanmamanız gerekir, tabii eğer silmek istemiyorsanız. Ayrıca birden fazla disk ünüz olduğunda bundan en iyi şekilde yararlanabilirsiniz. Tek sürücü ile çalışırken, diskin içeriği önce hafızaya alınır, sonra hedef diske yazılır. Buradaki seçenekler şunlar:
bulunduğu sürücü mandan Bilgisayarınızın | "df0:"dır. Destination: Bilginin konacağı sürücüyle kopya yaparken sizden sırayla ister.
Example GRA'nın yazılacağı diski gösterir. Tek sütun program diskleri başlığı Type - Option
EDİL DAK GRAPİ
LORD DAA BAK
Copies: Bu bir diskten kaç kopya çıkarılacağını seçmeye yarar. Mesela bir diski 2 diske kopyalamak istiyorsak, iki kere normal kopya işlemi yaptığımızda iki kere hafızaya okumuş, buradan iki kere disklere yazmış oluruz. (tek sürücüyle kopya yaparken). Fakat bu seçeneği kullanarak 2 yapmayı seçersek, diski bir kere okur, sonra sırasıyla iki kere yazar. Böylece sadece bir kere okuduğumuzdan oldukça zaman kazanırız. Verify: Bu seçenek özellikle daha evvel epeyce kullanılmış disklerin üzerine kayıt yaparken çok işe yarar. Bilgiyi yazdıktan sonra geri okuyup kontrol eder. Eğer diskte bir bozukluk varsa, burada bir hata olur ve bize hata mesajı verilir. Böylece yaptığımız kopyanın başarılı olup olmadığını anlayabiliriz. Kışın soğuk disklerde ve eski disklerde bu tip hatalara karşı hazırlıklı olun (disklerin çalışması için gerekli sıcaklık aralığının üst sınırı fazla aşılmasa da alt sınırının altına çok sık düşülür. Bu diskleri atmayın, ısınınca düzelirler). Disc copy: Kopya işlemine başlamaya yarar. Rename: Bu da oldukça kullanışlı bir seçenek. Seçilmiş dosya ya da dosyaların adını değiştirmeye yarar. Bu ikonu klikleyince, seçilmiş dosyaların adını gösteren ve yeni adını soran bir yazıyla karşılaşıyoruz. Burayı klikleyip yeni adı yazıyoruz.
Dikkat etmemiz gereken, bir dosyaya zaten diskte bulunan (aynı directory'de olmazsa sorun çıkmaz) başka bir dosyanın ismini vermemek. Çünkü aynı directory'de aynı isimli iki dosya olamaz. Make Dir: Bu seçenek disk düzenlemesinde çok büyük yer tutuyor. Yaptıklarınızı kaydettiğiniz disk doldukça, fark edeceğiniz gibi uzun bir dosya listesi insana oldukça sorun çıkarır. Rahat çalışamazsınız. Ve bu liste büyüdükçe, "Ptrn" seçeneğini
Graphics Module ız j
Data Set(<) Yeti Yen 76 Yeni? TÜM NE MENU OUT
Mazinun 'Y
Mininun Y
TCLK KAVE DATA
VT TO kullansanız bile, bazı şeyleri bulmanız imkansız ve hatta yorucu hale gelir. Bunun için en akıllıca yöntem, dosyaları değişik altdirectory'lerde saklamaktır, tıpkı bir dosya dolabının çekmeceleri gibi. Mantıklı ayırımlar yaparak dosyaları sakladığınızda, çalışmanız çok daha verimli ve kolay olur. "Make dir" seçeneği de o an bulunduğumuz (aktif penceredeki) disk ve directory'nin içinde yeni bir directory yarar. Bu ikonu klikleyince karşımıza directory'nin adını soran bir bar çıkar. Buna klikleyerek ad yazarız ve bu isimde bir directory açmış oluruz. Dikkat etmemiz gereken directory'nin adının, de bulunduğu directory'nin içindeki başka herhangi bir dosyayla aynı olmaması. Farklı directory'lerin içinde aynı isimli dosyalar bulunabilir. Bu alt programın sadece bir tane yukarıdan açılan menüsü var. Bu menünün aynısı diğer modüllerde de mevcut. "Exit" isimli bu menü programdan çıkmaya yarıyor. Buradan "main menü" ile başka bir modül yükleyebileceğimiz ana menüye, "system" ile ise Workbench'e çıkarız. Bu yardımcı programı kullanmayı iyi öğrenmenizi tavsiye ederim, çünkü gerçekten çok önemli bir program. Bunsuz, elinde bir sürü dosya olduğu halde boş dolaplara yerleştiremeyen birine dönersiniz. Ayrıca bu programın kullanılışı piyasadaki pek çok disk programının kullanılışına benzediğinden, ilerde bunlardan birini kullanmanız gerektiğinde bu bilgileriniz size yardımcı olacaktır. GRAPHICS: Bu modül, adından da anlaşılacağı gibi grafik çizmeye yarıyor. Bazı değerleri grafikte görmek çok daha anlamlı olduğu gibi bunları gerektiğinde grafik olarak sunabilmek de büyük önem taşır. Bunlar düşünülerek hazırlanmış modülde 18 çeşit grafik çizme, bunların üzerine bilgi ekleme gibi olanakların yanında, bu grafikleri diskte resim olarak (IFF) saklama ve yazıcıdan bastırma imkanı da var. Bu modülde yukarıdan açılan hiçbir menü yok, bütün seçenekler ana ekranda ikonlar halinde bulunuyor. Bu yüzden ilk bakışta oldukça karışık gelebilir, fakat aslında modülün kullanımı çok kolay. Yüklemek için ana ekranda adının üstüne bir kere kliklememiz yeterli. Tabii ana menüyü hiç yüklemeden, Workbench'i kullanarak yüklememiz mümkün. Program "Minioffice 1" isimli diskte. Yani 2. disk. Modülün iki ana ekrandan, dolayısıyla iki ayrı bölümden oluştuğunu söyleyebiliriz. Bunların ilki, ilk karşımıza çıkan ve bütün grafik işlemlerini yönettiğimiz "esas" kısım. İkincisi ise bu ekrandan "Edit Data" ikonunu klikleyerek girdiğimiz bilgi girme ekranı. Programda esas olarak 4 bilgi grubu var. Bunlardaki bilgi sayısı belli veya sınırlı değil. Bunlar bilgi girme ekranında tanımladığımız isimlerle, ana ekranın solunda alt alta ikonlar olarak gösteriliyorlar. Bunları klikleyerek seçebiliyor, tekrar klikleyerek seçilmemiş hale geri döndürebiliyoruz. Tek bilgilik grafiklerde (bunların hepsini ileride anlatacağım) bu bilgi gruplarından birinin, karşılaştırmalı grafiklerde ise en az ikisinin seçilmiş olması gerekir. İlk önce bilgi girme ekranının kullanılışından bahsedeyim: Bu ekranda bilgiler üstte liste olarak gözükür. O an seçilmiş olan, dolayısıyla üzerinde işlem uygulayacağımız bilgi satırı, kırmızıyla gösterilir. Bu satırların altında bir dizi ikon bulunur. İlk önce satırların üstündeki bölüm başlıklarının ne anlama geldiğinden bahsedelim: No: Bu, o veri elemanının numarasıdır. Labels: Bu başlık altında, o veri elemanına verilen ad yazılır. Abr: Bu başlık altında, grafiklerde kolay gösterebilmek amacıyla, o veriye ait 3 harflik bir kısaltma yazılır. En: Bu başlık altında ufak bir kutucuk bulunur. Bu kutucuk o verinin o an o data grubuna ait olup olmadığını, yani kullanılabilir olup olmadığını gösterir. Böylece bazı verileri geçici olarak grafikten çıkarmak istediğinizde onları silmeniz gerekmez. Bu kutucuklara klikleyerek o bilgiyi değerlendirmeden çıkarır veya sokabilirsiniz. Bu kutucuklar kırmızı iken bilgiler değerlendirmeye dahildir. Bunlar siyah olduğu zaman ise bu bilgiler hesaba katılmaz. Kaç bilginin aktif olduğunu ekranın sağ altındaki ufak pencereden öğrenebiliriz. 1., 2., 3. ve 4. Grup: Bu başlıkların altında o isimdeki bilginin her bilgi grubu için değeri verilir. Bu değerler negatif de olabilir. Patt: Bu son başlığın altında o bilginin grafikte temsil eden renk verilir. Renk numarası aynı olan veriler aynı renkle gösterileceğinden, grafik üzerinde ayrıca bir gruplanma göstermek için bu seçenek kullanılır. Yalnız bu aynı renk grubu seçiminin karışıklığa yol açabileceğini unutmamak lazım. Grafik güzelliğini tecrübelerimizle elde edeceğiz. Aşağıdaki ikonlar ise soldan sağa sırasıyla:
1) Listenin en başına gitmeyi sağlar 2) Listede bir veri yukarı gitmeyi sağlar 3) Listede kaçıncı elemana gidileceğini soran bir kutucuk çıkar. Gidilecek elemanın numarasını yazarak o elemana gideriz. 4) Listede bir eleman aşağı gitmeyi sağlar. 5) Listenin en sonuna gitmeyi sağlar. Yukarıdaki ikonlar çok uzun veri listeleri dışında pek fazla işe yaramazlar. 6) Bu ikonla seçilmiş (kırmızı) satırdan başlayarak verileri gireriz. En solda rakamdan başlayan bilgi girme işlemi her "enter"a basışta sağa ve oradan bir alt satıra doğru devam eder. Ayrıca önceden girilmiş bilgileri düzeltirken de bu ikonu kullanırız. Aynı kalmasını istediğimiz değerler için direk "enter"a basıp geçebiliriz. Kısacası bu bölümün ana ikonu. 7) O an seçili olan satırı komple silmeye yarar, Yalnız silme işleminden önce bunu onaylamamız istenir. "Yes" ikonunu klikleyerek onaylar ve silebiliriz. "No" ikonu ise silmekten vazgeçmeye yarar. 8) Bu ikon listedeki bütün satırları aktif hale getirir. Yani hepsinin "En" başlığı altındaki kutucuğu kırmızı olur. 9) Bu ikon, üsttekinin tam tersine bütün satırları kullanım dışı bırakır. 10) Bu ikon kliklendiğinde, ufak bir pencere açılır. Buradan kullandığımız 4 bilgi grubunun adını girebiliriz. 11) Son ikon olan bu ikonla esas ekrana geri döneriz. Evet, bu ekrandan programımıza grafiğini çizeceğimiz bilgileri girdikten sonra grafik seçenekleriyle devam edebiliriz. İlk önce çizeceğimiz grafiğin türünü belirleyelim. Toplam 18 tür olduğunu söylemiştim. Bunların tamamının ikonlarını "Gallery" ikonunu klikleyerek görebilir ve bunlardan birini seçebiliriz. Ben size burada gözüktüğü sırada soldan sağa anlatacağım: 1) Tipik bir bar (çubuk) grafik örneği. Seçilmiş olan tek bir bilgi grubunun grafiği iki boyutlu olarak çiziliyor. 2) Yukarıdaki gibi bir grafik, yalnız bu sefer en az iki grup seçmek gerekiyor. Veriler soldan sağa sıralanırken ayrıca her verinin değişik gruplardaki değerleri de yan yana gösterilmiş. 3) Bu sefer de en az 2 grup seçmek gerekiyor. Fakat bu sefer çubuklarda her verinin seçilen değişik gruplarda aldıkları değerler toplanarak üst üste gösterilmiş. Yani sonuçta Y ekseninde okuduğumuz değerler toplam değerler. 4) Herhalde en tipik grafik örneği. Karikatürlerde patronların odasında arkada gözüken inişli çıkışlı çizgi grafiğinin aynısı. Basit olarak seçilen bir grup için değerlerin gösterdikleri noktalar işaretlenip araları çizgilerle birleştiriliyor. 5) Bu sefer de tek grup seçiyoruz. Yalnız bu kez çizgi grafiğinde her noktadaki veri öncekilere ekleniyor. Dolayısıyla değerlerimiz artı olduğu sürece grafik yükseliyor. Yalnız verilerin büyüklüğüne, dolayısıyla artışın büyüklüğüne göre eğimi değişiyor. Mesela bir malın fiyat artışını gözlemek için verilere her ay gelen zamları sırayla yazarsak, bu malın fiyat grafiğini görürüz. Aynı grafiği yukarıdaki seçenekte elde etmek için o malın her ayki fiyatını girmek gerekecektir. 6) Bu dört numaralı grafiğin aynısı. Yalnız bu sefer seçili veri grupları değişik renklerle aynı grafik üzerinde gösteriliyor 7) Bu da 5 numaralı grafik gibi, fakat yine birden çok grubu aynı grafik üzerinde görebiliyoruz. 8) Bu tek bilgi grubu üzerinde çizilen bir çizgi grafiği. Yalnız bu sefer çizginin altında kalan alan boyanarak daha güzel bir görüntü elde edilmiş, 9) Bu sefer grafik, seçili gruplar üzerinde çiziliyor. Yine içi dolu çizgi grafik Yalnız bu sefer de verilerin değişik gruplardaki değerleri toplanarak grafikler üst üste gösterilmiş. 10) Bu içi dolu çizgi grafikte seçili gruplar üst üste, % olarak gösterilmiş, 11) Elma grafiklerine geldik. Her seçimden sonra gazetelerde bol bol gördüğümüz gibi, bu oran belirtmenin (özellikle bir bütünü paylaşma söz konusu olduğunda) en kolay yolu. Bu grafikte her bilgi değerine oranla daireden bir parça alıyor. Bu grafiklerin ilki pozitif değerler için yapılıyor.
12) Yukarıdakinin aynısı, yalnız bu sefer negatif değerler kullanılıyor. 13) 1 numaralı grafiğin 3 boyutlusu. Bence çok daha şık duruyor. 14) 2 numaralı grafiğin 3 boyutlusu. 15) Bu da 2 numaralı grafiğin benzeri. Yalnız bu sefer değişik bilgi gruplarının grafikleri yan yana değil, arka arkaya dizilmişler, çok daha güzel ve de anlaşılır olmuşlar. 16) 3 numaralı grafiğin 3 boyutlusu. 17) Bu da 11 numaralı daire grafiğinin 3 boyutlusu. Tabii pozitif değerler için 18) Son grafik de, 12 numaralı negatif değerler için olan grafiğin üç boyutlusu.
boyutlusu.
Grafik türlerinin tanıtımı da bittiğine göre ikonların açıklanmasına geçebiliriz. Type: Bu ikonu her kliklediğimizde, alttaki grafik ikonu değişir. Buradan çizilecek grafiklerin türünü belirleriz. Demin grafik türlerini tanıtırken de fark ettiğiniz gibi, grafikler belli ana türlere bölünmüş. Mesela çubuk, 3 boyutlu çubuk veya çizgi grafikleri gibi. Bu grafik gruplarının her birinin içinde de ayrı cinsleri var. Biz bu ikonu kullanarak, bu ana başlıklar arasında seçim yaparız. Option: Demin "graph type"ı anlatırken her ana başlığın içinde değişik çizilebilen türlerinin (mesela bütün bilgi gruplarını karşılaştırmalı çizmek gibi) bulunduğunu söylemiştim. İşte bu ikon da, o başlığın türleri arasında seçim yapmamızı sağlar Her kliklediğimizde o an çizilecek olan türü gösteren ikon değişir. Gallery: Bu bütün grafik türlerini gösteren bir ekran getirir ve buradan 18 tür içinden istediğimizi seçeriz. Bence bunu kullanmak çok daha kolay. Edit Data: Demin yukarıda anlattığım bilgi girme ekranını açar. Draw Graph: Bütün özellikleri tanımladıktan sonra bu tuşla grafiği çizdiririz.
See Graph: Bir grafiği çizdirdiğimiz zaman onu ekranda görürüz. Mouse tuşuna kliklediğimiz anda grafik ekrandan kaybolur ve program ikonların bulunduğu ana ekrana geri döner. Grafiğe bir daha bakmak istediğimizde tekrar çizdirmemiz gerekmez. Bu ikonu klikleyerek çizdiğimiz grafiği yeniden görebiliriz. Çizilen bir grafik yenisi çizilene veya "load data" ile yeni veriler yüklenene kadar hafızada kalır, dolayısıyla istediğimiz zaman bu ikonla yeniden görebiliriz. Grid: Grafiğimizi çizdiğimizde, çubuk ve çizgi grafiklerde, verilerin bir noktadaki değerini okumak oldukça zor olabilir.
Mesela çubuk grafikte bir çubuğun gösterdiği değeri ekranın en solundaki Y ekseninden okuruz. Tabii değeri göz kararı kestirmek zor olabilir. İşte bu problemi ortadan kaldırmak için grafiğe yerine göre yatay çizgiler, dikey çizgiler veya her ikisini birden ekleyebiliriz. Bu ikona her basışımızda koyacağımız çizgi türü değişir ve o an kullanılan tür ikonun altında gösterilir. Tabii bunda çizeceğimiz grafik türünün de etkisi vardır. Mesela bir elma grafik çizerken, zaten anlamsız olacağından, bu çizgileri koyamayız. On Top: Okumayı kolaylaştırmak için koyacağımız çizgileri grafiğin üstüne çizmeye yarar. Bazı bar grafiklerinde ve içi dolu çizgi grafiklerinde bu seçeneği kullanırsak, bize yardım etmesi gereken bu çizgilerin grafik elemanlarının arkasında kaybolup gitmesine engel oluruz. Bu seçenek ise yardımcı çizgiyi arka plana, grafik elemanlarının arkasına çizer. Minimum Y: Y ekseninde verilerin nümerik değerlerinin direkt olarak gösterileceği grafiklerde (yani oran gösterilmeyen grafiklerde) bir problemle karşılaşırız. Bu da Y ekseninin bölünmesidir. Belli bir sınır olmadığı için, verilerin değerleri birbirinden çok farklı olabilir. Ve Y eksenini bunlardan birine göre böldüğünüzde bazı değerler arasındaki fark çok ufak kalabilir ve bu değerler birbiriyle aynı noktada gözükebilir. Ya da tam tersi olarak bazı değerler çok büyük kalıp grafiğin dışında kalabilir. Her iki halde de iyi bir grafik elde edilmez. "Minimum Y" Y ekseni bölünürken en ufak değerin nasıl bölüneceğini belirler. Eğer "Automatic" seçilirse, program değerlerin ortalamasını alarak bir maksimum ve minimum değer belirler ve Y eksenini buna göre eşit aralıklara bölerek grafiği çizer. Dolayısıyla en ideal grafiği çizmeye çalışır. Fakat tabii sizin grafikte özellikle detaylı görmek istediğiniz bazı bölgeler olabilir. Kısacası "ideal grafik" sizin ihtiyaçlarınıza cevap vermeyebilir. Böyle bir durumda "Manuel" seçeneğini seçer ve alttaki kutucuğa kendi istediğiniz minimum değeri girebilirsiniz. Maximum Y: Bu da aynı "minimum y" gibidir. "Automatic" seçili olduğu zaman Y ekseninde gözükecek maksimum değeri program hesaplar. "Manuel" seçili olduğu zaman da, kendi istediğiniz maximum Y değerini gireriz. Bir maksimum veya minimum Y değerinin olmadığı zamanlarda (mesela daire gösteren yani pasta grafiği gibi oran grafiklerde) bu iki kutucuk gölgeli, kullanım dışıdır Maximum D.P.?
Bu seçenek de y eksenininde gösterilen değerlerle ilgilidir. Yalniz bu sefer söz konusu olan bu eksen üzerinde gösterilen değerlerde noktanın sağında kaç hane gösterileceğidir. Yani Detaylı bir grafik için bu sayıyı arttırır ve çok hane görürüz. Tabii bunun gereksiz olduğunu veya çok kalabalık gözüktüğünü düşünürseniz, bu sayıyı küçültüp noktanın sağına düşen "detayları" azaltabilirsiniz. Y ekseninde rakamların gösterilmediği grafiklerde bu seçenek de gölgeli, yani kullanılmaz olacaktır.
Add Dets: Bu seçeneğin adı "add details", yani detay ekleme. Bu seçenek yardımıyla grafiklerimizin ne bazı ek bilgiler yazabiliriz. Bir grafik çizilmiş durumda değilse, bu seçenek kapalı olacaktır. Grafiğimizi çizdikten sonra bu ikonu kliklediğimizde, bir pencereyle karşılaşırız. Eklemelerimizi bu pencereden yap: rız. Bir grafiğe başlıca iki şey ekleyebiliriz. Yazı ve çizgiler. Bunları eklemek için ilk başta bunlardan birini seçmemiz gerekir. En başta bulunan "Text" ile yazı ekleme menüsünü, "Line" ile de çizgi ekleme menüsünü görürüz. Burada kullanılan seçenekler şunlardır: Text: Text: Bu barı kliklediğimizde, grafiğin üstüne yerleştireceğimiz yazıyı yazmaya başlarız. Fore: Yazacağımız yazının rengini buradan seçeriz. İstediğimiz rengi kliklemeer. Grafiğin güzel ve okunaklı olin bu renk seçiminin iyi yapılması
Bu seçenekten üstüne yazı yazacağımız arka planın rengini seçeriz. Eğer "none" ikonunu kliklersek, arkaya hiçbir renk konmaz, yazı direkt grafiğin üstüne yazılır. Bazı kalabalık grafiklerde veya kötü renk seçimlerinde, bu yazı okunamayabilir. Draw: Bu seçenek ile yazının nasıl yazılacağını seçeriz. Plain: Bunu kullanarak yazarsak, yazı en sade şekilde yazılır. Underlin Bu seçeneği kullana yazdığımızda yazılan yazının altına bir çizgi çekilir. Border: Bu seçenekte ise yazının etrafına bir çerçeve çizilir. Plinth: Bu son seçenek de yine yazının çevresine bir çerçeve çizilir, fakat bu sefer çerçevede iki renk kullanılarak bir çıkıntı efekti verilir (ikonlarda olduğu gibi). Bunlardan doğru seçimleri yaptıktan sonra ok ikonunu klikleriz. Grafik ekrana gelir. Ayrıca mouse işaretçisi koyacağımız yazının üklüğünü eren bir çer, veye dönüşür. Bunun için uygun bii bulup sol düğmeye basarız. O yazı belirtilen şekilde grafiğin üstüne konur. Line:
Width: Bu çizeceğimiz çizginin kalınlığını belirler. Fore: Buradan rengini seçeriz. Bundan sonra yapmamız gereken seçim, çizeceğimiz çizginin şeklidir. Bu düz olabilir veya ucunda oklar bulunabilir. Bu şekiller ikonların üstünde gösterilmiştir. Daha sonra ok ikonunu klikleriz. Grafiğimiz yine ekrana gelir. Mouse işaretçisi bir artı şeklindedir. Bunu çizginin başlayacağı yere gi bir kere klikleriz. Daha sonra çizginin biteceği yere götürüp ikinci kere izgi çizilmiş olur. elliklerini bir arada kulçok daha açıklayıcı ve anlaşılır hale getirebiliriz.
çizeceğimiz çizginin
Explode: Bu ikon da daha güzel bir grafik elde etmek için kullanılır. Sadece 2 boyutlu daire grafiklerinde etkilidir. Böyle bir grafik çizdikten sonra bu ikonu klikizdiğimiz grafik ekrana gelir. Burada dairenin dilimlerinden herhangi birini kliklediğimizde, o dilim daireden ayrılp bir miktar dışarı çıkar. Tekrar klikler- Ğ Böyle daha dışarıda göstermek istediğimiz dilimleri seçeriz. Daha sonra "ok" ikonunu klikleyerek çıkarız. Grafiğimiz bu şekilde kalır.
Palette: Programda grafik için kullanılan renkler sabit değildir. Bunları biz ayarlayabiliriz. Bunun için "palette" seçeneyararlanırız. Bu ikonu kliklediği mizde, rşımıza ufak bir pencere çıka İşte bu penceredeki ikonların açıklaması İlk başta bütün renkler gösterilmişti Bunların içinden değiştirmek istediği Bu rengin RGB değeri aşa ün renkler kırmızı (R, birinci nci değer) ve mavinin (B, üçüncü değer) değişik oranlarda karışımından oluşmuştur. ler rengin değeri 0 15 arasında değişir. 0 rengin en kı yah), 15 en açık haline karşılık geli sela ilk renge 12, di mizde açık bir kırmı: diğeri O olduğunda parlak Bu değerlerle oynayarak elde edin. Undo: En son yaptığınız değişikliği geri almaya ya Reset: Bütün renkleri ilk hallerine döndürür. Herşeyi rezil ettiğinizde hayat kurtarır. Cancel: Bütün yaptığınız değişiklikleri iptal ederek ana programa çıkar. Ok: Bütün de; kleri kabul ederek ana programa çıkar.
Me- O verdiği lk iki değer 15, arı elde ederiz. tediğiniz rengi
Save As: Programda
grafiği çizmeye başlamadan önce “edit data" seçeneğini kullanarak grafiği çizilecek değerleri girdik. Bu verilerin sayısı çok büyük olabilir. Bunun için her seferinde bu değerleri yeniden girmemiz beklenemez. Yapmamız gereken, girdiğimiz değerleri diskte saklamaktır. Bunu da bu ikon yardımıyla yaparız. Verileri girip ana programa çıktıktan sonra bu ikona klikleyin. Karşımıza kayıt işlemlerini halletmemize yardımcı olan ufak bir pencere çıkar, Bu pencerede kullanacaklarımız şunlardır: Patt: Disk kullanımı için olan yardımcı programdakinin aynısıdır. Bu yükleme ve kaydetme ekranlarında çıkan bu pencerede o diskin ve directory'nin içindeki dosyaların listesi görülebilir, böylece dosyamızı hangi directory'nin içine kaydedeceğimizi veya ne isim vereceğimizi seçerken zorlanmayız. Tabii bir liste söz konusu olduğu için bir önceki yardımcı programdaki sorunlar burada da mevcut. Ve yine listenin ekranda görülecek kısmı için bir ayar yapabilmemiz söz konusu. İşte bu "pattern" (patt) isimli bara nasıl bir ayrım yapılacağını, hangi isimlerin görülüp hangilerinin in bilgiyi verir. Bunun nasıl yapılacağını yukarıda anlatmıştım. Path: Bu barda o an hangi diskin içinde hangi directory'de olduğumuz, dolayısıyla dosyamızı nereye kaydedeceğimiz gözükür. Burayı klikleyerek hemen istediğimiz disk ve directory isimlerini yazabilir ve o directory'nin içine girebiliriz. File: Bu barda içine kaydedeceğimiz dosyaya vereceğimiz ismi yazarız. Dikkat etmemiz gereken, o directory'de zaten bulunan bir dosyanın ismini vermemek, Çünkü böyle bu durumda, aynı isimli iki dosya bulunamayacağından, yenisi eskisinin üstüne yazılır ve eskisi geri getirilemeyecek şekilde yok olur. Fakat program bizi buna karşı uyarır ve bize diskte bulunan dosyayı yenisiyle değiştirmeyi isteyip istemediğimizi sorar. İstemezsek "cancel" seçeneğini kullanıp çıkarız ve daha sonra o dosyayı başka bir isimle kaydederiz. Böylece bir hata yapmamız önlenmiş olur. Read dir: O an "path"de gözüken disk ve directory'nin içindeki dosyaların listesinin yeniden okunup ekranda gösterilmesini sağlar. Bu listenin gösterildiği ufak pencerenin yanında yukarı ve aşağı ok işaretiyle beraber bir çubuk bulunur. Her zamanki gibi bu ok işaretleriyle listede yukarı ve aşağı ilerleyebiliriz. Ve tabii bu çubuğu basılı tutup yukarı aşağı oynatarak listeyi kaydırabiliriz. Parent: O an bulunulan yerden bir directory üste, yani dışarı çıkmaya yarar. Assigns: O an sisteme tanıtılmış olan disk ve directory'lerin listesini çıkarır. Liste ekranında çıkan bu isimlerden birini klikleyerek hemen onun içine girebiliriz. Bir de ekranın solunda üç ikon bulunur. Bunlar en çok kullanılan diskler olduğundan (df0: ve ram: gibi), bizi adını yazmak veya listeden seçmek zahmetinden kurtarmak için bu ikonlar konmuş. Mesela o an içeride bulunan diskin listesini almak için "df0:" ikonunu kliklemek yeterli. Save: Bütün seçimleri yaptıktan sonra dosyamızı diske yazmaya yarar. Save Data: Bir dosyayı sonra bunun üzerinde ekler ve değişiklikler yaparsak ve bunu eski dosyanın üstüne kaydetmek istersek, bu ikonu kliklememiz yeterlidir. Yani yukarıdaki gibi bir pencere çıkmaz, onun yerine o anki bilgiler en son kaydedilen dosyanın üzerine, aynı isimle kaydedilir. Dosyanın eski hali tamamen yok olur. Herhalde yer yer kazalara yol açabilecek bir ikon olduğunu söylememe gerek yok. Load Data: Diske kaydedilmiş bir dosyayı geri yüklemeye yarar. Aynı "save as" seçeneğindeki gibi bir pencere çıkar. Tek farkı oradaki dosyamızı diske kaydetmeye yarayan "save" seçeneğinin yerine, burada dosyayı geri okumaya yarayan "load" seçeneğinin olması, Ayrıca yüklemek istediğimiz dosyanın adını yazmak yerine listede adını bulup kliklememiz yeter. Bunun dışında kullanımları aynı. Dikkat etmemiz gereken nokta ise yeni bir bilgi dosyası yüklediğimizde, o an üzerinde çalıştığımız bilgilerin, ki buna çizilmiş olan ve hafızada duran grafik de dahil, tamamen yok olacağı, yerine yeni bilgilerin yükleneceğidir. Bunun için önce üstünde çalıştığımız bilgileri -tabii eğer önemliyse- diske kaydetmemiz gerekir. Clr Data: Üzerinde çalıştığımız verilerden sıkıldığımız, yeniden başlamak istediğimiz zaman, bu ikonu kullanarak bütün girdiğimiz verileri silebiliriz. Yeni bir hayat, yeni başlangıçlar. Save Clip: Üzerinde çalıştığımız verileri geçici olarak, kısa bir süre için bir yere saklamak gerekebilir. Mesela başka bir bilgi grubunu yükleyip bir göz atmanız gerekebilir. Bunun için bütün kaydetme işlemleriyle uğraşmak istemeyebilirsiniz. Böyle durumlarda bu ikonu kliklemeniz yeter. Yaptığı iş ise o anki verileri ram diske (bildiğiniz gibi Amiga'da ram'ı, yani bilgisayarın hafızasını bir disk olarak tanıtıp kullanmak mümkün. Tabii bu alet resetleninceye kadar geçerli oluyor, ama inanılmaz hızı sayesinde çalışırken oldukça yardımcı oluyor.) "Clip.gra" ismiyle kaydetmek. Aslında bunun herhangi bir bilgi dosyasından farkı yok, ama çok hızlı kayıt edildiğinden kullanımda çok pratik. Hem de esas dosyanın üzerinde bir değişiklik yapmamış olduğunuzdan, (o güvenlice diskte duruyor) çok da güvenli. Load Clip: Clip olarak kaydetmenin iyiliği işte burada bir kez daha karşımıza çıkıyor. Bu ikonu kliklediğinizde hemen ram diskten "clip.gra" isimli dosyayı yüklüyor. Yani demin kaydetmiş olduğunuz dosyayı. Kısaca bir ikonu klikleyerek o anki bilgileri geçici olarak saklıyor, işiniz bitince başka bir ikonu klikleyerek bunları geri alıyorsunuz. Kullanımda çok büyük bir kolaylık sağlamasının yanında, başka avantajları da var. "Load data" ile bilgi yüklediğinizde o an hafıza çizilmiş olarak bulunan grafik de yok olur. Fakat "load clip" için böyle bir şey söz konusu değil. Sakladığınız bilgileri geri aldığınızı bildiğinden, program son çizilen grafiği silmez, saklar. Tabii arada başka bir "load data" işlemiyle bu grafik zaten silinmedi. Save IFF: Çizdiğimiz grafiği diske kaydetmeye yarar. Yalnız dikkat etmemiz gereken sadece grafiğin diske kaydedildiğidir. Kayıt ekranı tıpkı diğerlerine benzer. Ayrıca resim IFF olarak kaydedilir. Bu pek çok bilgisayardaki grafik programlarında ve Amiga'daki çizim programlarının hepsinde kullanılan (mesela Deluxe Paint) dosya türü olduğundan, daha sonra bu grafiği herhangi bir çizim programına yükleyip üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Load IFF: Daha önce çizilip diske kaydedilmiş bir grafiği geri yüklemeye yarar. Yükleme ekranı bütün kayıt/yükleme seçeneklerinde olduğu gibidir. Auto Save: Bu seçenek uzun süre değer gireceğiniz zaman çok işe yarar. Programın içinde devamlı bir saat çalışır. Bu seçeneği çalıştırdığınızda, siz hiç karışmadan, verdiğiniz aralıklarla girdiğiniz değerler diske kaydedilir. Böylece herhangi bir elektrik kesilmesine veya benzer bir aksiliğe karşı iki dakikada bir yazdıklarınızı diske kaydetmek için paranoyakça çabalamanıza gerek kalmaz. Bu ikon kliklendiğinde birkaç değer
MUTLAKA OKUYUN: SAYFA 96'da girmenizi bekleyen bir pencereyle karşılaşırsınız: Off: Otomatik diske kaydı kapamaya yarar. Prompt: Otomatik kaydı açar, yalnız her kayıtta size sorulur. Auto Save: Otomatik olarak, verilen aralıklarla, size sorulmadan diske kayıt yapılır. Time: Kaç dakikada bir kayıt yapılacağını bu kutucuğa yazarsınız. "Ok" seçeneği ile bu seçimleri kabul eder, "cancel" ile ise vazgeçip çıkarsınız. Dt set 1,2...: Bunlar ekranın sağında bulunan altalta 4 ikondur. Üstlerinde bilgi gruplarının adı yazar. Basılı olduğunda o bilgi grubu seçilmiş, çıkık olduğunda seçilmemiştir. Bazı grafiklerde sadece bir data grubunu, bazılarında da en az ikisini seçmek gerekir. Bu seçimleri, bu ikonlarla yaparız. Print: Bu seçenek, çizdiğimiz grafiği yazıcı aracılığıyla kağıta dökmemizi sağlar. Klikleyince, basılacak grafiğin yoğunluğunu soran bir ekranla karşılaşırız. Yo- | ile 7 arasında olabilir. Bu sayı ne kadar yüksekse, aynı satırın üzerinden o kadar fazla geçilir ve çıktı çok daha güzel olur. Tabii o oranda yazıcı şeridi ve zaman harcanır. Tercih size kalmış. About: Bu ikon kliklendiğinde programın yapımcıları, telif haklarının kime ait olduğu, o anki boş hafıza ve o an sürücüde bulunan diskteki boş yer hakkında bilgi veren bir ekran çıkar. Ayrıca o anki saat ve tarih (Tabii "realtime clock" denen ve bilgisayar kapalı olsa bile saati tutan bir aleti zamanında edinmişseniz. Bu genelde orjinal ek hafıza birimlerinde bulunuyor.) bu ekrandan öğrenilebilir. Info: O an çalışılan dosyanın adını, kaç satır bilgi olduğunu ve bunun kaç satırının aktif olduğunu, ve otomatik kaydın açık olup olmadığını bu ikon yardımıyla öğrenebiliriz. Main menü: Bu ikon ile ana menüye geri çıkarız. Ovit: Bu ikon bench'e) geri çıkarız. Evet, bu modülün kullanımı bu kadar. Tam olarak öğrenmenin en iyi yolu bol bol kurcalamak, denemek. Eğer bunun için bir sürü veri girmeye üşeniyorsanız, hiç üzülmeyin. "MiniOffice" isimli ilk diskin içinde bu iş için yazılmış bir örnek veri dosyası var. Onu yükletip kullanabilirsiniz, yeterli olacaktır. Buraya kadar geldiğinize göre epey yorulmuş olmalısınız. Dersimiz gelecek ay diğer modüllerle devam edecek. Çıkabilir- SİNİZ...
ile sisteme (work-