IRRATIONAL / CHORUS
Retro bilgisayar2004 yılından itibaren sayılı Commodore grubu demolarıyla dikkatleri üzerine çekmeyi başardı. Bunlardan gözüme ilk çarpan 2004 yılının Ocak ayında parti harici yayınladığı "You Know The Routine" demosuyla "Camelot" oldu. Aynı yılın Nisan ayında ise "You Know The Routine 2" ile "Breakpoint 2004"te Commodore 64 Demo yarışmasında birincilik aldılar. Camelot'un 2004'teki çıkışını 2005 yılında "Fairlight", "Booze Design", "Dekadence", "Chorus" gibi gruplar izledi. Aslında bunların arasında en göze batanı 2005 yılında 6 demo çıkararak son yıllarda aktivite bazında bir rekor kıran Fairlight grubu oldu. Dekadence de 2004-2005 yıllarında kaliteli demolar, 4kb introlar ve diğer bazı ürünler yayınladı. Booze Design da 2004'te 1, 2005'te 2 demo çıkardı. Ancak benim gözüme en çok batan grup tüm bunların arasından bazı farklı yönleriyle sıyrılan Chorus grubu oldu.
1994'te kurulan ve 1996'da yayınladıkları "Rush" isimli demodan sonra yıllarca sessizliğini koruyan Chorus grubu 2004 yılında aktiviteye geri döndü. 2004'ten itibaren çeşitli demo, 4kb intro ve grafikler yayınlayan grup katıldığı 5 farklı partide 3 farklı kategoride 8 ürünüyle 6 birincilik ve 2 ikincilik aldı. Grubun en büyük özelliği ise eski ruhu korumasının yanı sıra "Leon" gibi bir grafiker'e sahip olduğu için görsel yönden tatmin edici ve "Clarence" gibi bir coder'a sahip olduğu için ise teknik yönden yer yer devrimsel nitelikte efektler içeren demolar yapabilmeleri.
2004'teki "Demode" isimli demolarının ardından bu sene yayınladıkları "Irrational" demosunu aşağıda teknik yönden değerlendireceğim.
Irrational:
Demo, iç ekranın kapanışının ardından çok hoş, full border bir açılış efektiyle başlıyor. Burada sağ ve sol borderlar ekran boyunca açılmış durumda ve her iki yanda da 2'şer sprite bloğu kullanılmış. Bu 4 sprite tüm ekran boyunca multiplexer ile çoğaltılmış. Efektin diğer tamamlayıcı unsuru için ise üst alt borderlar da açılmış ve burada iç ekran rengi kullanılarak borderların dört yönden blok halinde ekrana kayarak gelmesi efekti bu şekilde gerçekleştirilmiş. Teknik ve görsel olarak oldukça güzel bir açılış efekti olmuş.
Bu açılış efektinin ardından Leon'un çizdiği oldukça hoş tam ekran (mı acaba?) bir koala resmi ekrana geliyor. Resmin ekrana gelişi de güzel bir efekte bağlanmış. 2x2 karakter blokluk alanlara bölünmüş ve her sıradan 4 tane alan aynı anda fade efekti ile oluşuyor ve bu oluşan alanların üzerinde beliren sprite'lar sağdan ya da soldan ekranı terk ediyor. Bu efekt için de 4x13 = 52 sprite'lık bir multiplexer kullanılmış. Teknik olarak çok zor gibi gözükmese de grafik ekrana geldikten sonra 4 ekran yüksekliğinde orijinal bir sinusle kaymaya başlayınca fikrimiz ister istemez değişiyor. Resmin çözünürlüğü 160x800, oldukça hoş değil mi? Teknik olarak oldukça güzel kodlanmış ancak donanımsal kaydırma tekniğinden kaynaklanan biçimde ekranın ilk dört karakterlik alanına grafik basılamıyor. Clarence, bunu yan borderlara da çıkarak sağa sola kayan ve sprite'lardan oluşan bir logoyla çözmüş ve o alanın da boş kalmasına izin vermemiş. Buraya kadar iyi hoş da asıl o alt borderdaki de ne öyle! Alt borderda bariz bir şekilde 10 adet sprite var ve yan yana duruyorlar. Ufak bir de sinus dalga hareketi yapıyorlar. Bu Commodore için kesinlikle ama kesinlikle imkansız bir durum, VIC asla böyle bir şeye izin vermez. Pekala bordera sprite harici bir şey basılamadığına göre bu alt borderdaki 9. ve 10. sprite'lar nereden geliyor? Aslında bu $3fff ya da tüm banklar için genelleştirmek gerekirse $xfff hilesi diye isimlendirebiliriz. Her bankın en son byte'ı alt ve üst borderlarda gösterilecek grafik datasını taşır. Ancak normal koşullarda bu tek byte'ı kullanarak düzgün grafikler elde etmek, hele ki elde edilen grafikleri borderda hoplatmak zıplatmak oldukça zordur ve 8 tane sprite'ın birden kullanıldığı bir alanda zamanlamaları bu derece kusursuz ayarlamak gerçekten de tebrik isteyen bir durum.
Bu demonun en çok hoşuma giden özelliklerinden biri Chorus'un bizi 10 sprite basabildiğine ikna etmesi. Çünkü demonun notunda da yan yana 10 sprite var ve iç ekranda yazıların üzerinde dolaşıyorlar. Aslında bu sprite'lardan ikisi çok zekice tasarlanmış birer bob. Ama gelin görün ki hem demoda alt borderda 10 tane sprite'ı yan yana görenler hem de demonun notunda iç ekranda yazıların üzerinde dolaşan ve yine aynı anda yan yana gelebilen 10 sprite'ı görenler ister istemez Chorus'un 10 sprite basmanın bir yolunu bulduğunu düşünüyorlar. Hayır, hala 8'den fazla sprite aynı sıraya basılamadı. Ama Chorus'un bu konuda güzel bir ikna yeteneği olduğunu itiraf etmek lazım. Ben olsam demoya IRRATIONAL yerine RATIONAL ismini koyar ve bu 10 sprite probleminden kurtulurdum.
Bu bölümü seyretmeye doyamıyoruz. Hele ki 4 ekranlık grafik bir harika. Ama sonunda istemeye istemeye elimiz space tuşuna gidiyor ve bir sonraki bölüme geçiyoruz. Bu cümleden de anlayacağınız gibi bu demo bir trackmo değil, press space demosu. Sıradaki bölüm bir AFLI plazma. Efekt alanının çözünürlüğü 280x140. 2 raster satırında bir tarama yakalatılarak renkler değiştirilen ve tech-tech mantığıyla da sola kaydırılan bir efekt. AFLI modunda kullanılamayan sol üç kolonluk alan multicolor sprite'larla kapatılmış. Aşağıdan geçen kayan yazı ve yazının arkasından dönerek ilerleyen 8 köşeli yıldız animasyonu bölümü tamamlayan unsurlar olmuşlar.
Bir kez daha space'e bastığımızda bu devirde birçok kişinin kodlamaya girişmeyeceği bir bölüm karşımıza çıkıyor. Yan borderlardan da geçen 25 adet kayan yazı. Kısacası iç ekranın tamamı boyunca yan borderlar açılmış ve sağda solda 3'er, toplamda bir sırada 6'şar sprite kullanılarak bir multiplexer yapılmış. Ancak bu bölümün gerçekten de teknik bazı zorlukları var. Bunlardan en önemlisi yan borderları da kullanan 25 tane kayan yazıyı aynı anda kaydırmanın mümkün olmaması. Ancak zaten bu bölümde buna çözüm bulunamamış ve yazılar duraksayarak ilerliyorlar ve hep beraber güzel bir dalga görünümü oluşturuyorlar. Ama elbette ki bu duraksama yalnızca hoş bir efekt olarak değil, zamanlamanın 25 sıra yazıyı birden kaydırmasına yetmeyeceğinden dolayı konulmuş. Bu bölümde göze hoş görünen şeylerden biri de arka plan renginin geçen raster renkleriyle değişmesi. Yan border açma konusunda eğitici doküman olabilecek bir bölüm bu kayan yazı bölümü. Ancak yine de günümüzde demo efekti olarak çok da ilgi çekici olduğunu söyleyemem.
Yalnızca 4 bölümden oluşan bu kısa ama tatmin edici demonun son bölümüne geldiğimizde bizi öncelikle Leon'un güzel bir grafiği karşılıyor. Bu resim ekranı terk ettiğinde ise split benzeri güzel bir ekran karşımıza çıkıyor. Sinus hareketine bağlı bir şekilde her raster satırında ekran istenildiği yerden ortadan ikiye bölünüyor. Arkadan kayan renkler multiplexer sprite'lar ve ekran ise 320x200 hires grafik ekranı. Aslında herhangi bir split söz konusu değil. Efekt yalnızca hafızaya açık olarak yazılmış hızlı transfer rutinlerinden ibaret. Bu son bölüm için demonun geneline göre görsel ve teknik anlamda zayıf bir bölüm diyebiliriz.
Demo tekrar eden bir yapıda, son bölümden sonra yine başlangıç bölümüne geri dönüyor. Bu da akıllara 2004 yılının en çok beğenilen demolarından biri olan "Booze Design"ın "Cycle" demosunu getiriyor.
Genel bir değerlendirme yapmak gerekirse Irrational, Chorus'un geçen sene yayınladığı Demode isimli demosuna göre daha az bölümden oluşuyor ve daha basit bir demo. Ancak yine de çok temiz programlanmış olması, Leon'un kaliteli grafikleri ve "Drax", "Fanta" ikilisinin müzikleriyle birleşince ortaya bambaşka bir sonuç çıkıyor. Press space tipi olması ise 80'lerin 90'ların demolarıyla büyümüş scener'larda hoş bir nostalji uyandırıyor. Kısacası Irrational çok uzun bir demo olmamasına, "Arok" partisinde alelacele bitirilmiş olmasına rağmen, Arok partisinin birincisi ve 2005 yılının en iddialı demolarından biri olmayı başardı.
Chorus grubu şu an için hemen hemen Clarence ve Leon'dan ibaret sayılabilir. Diğer bütün elemanlar gruptan ayrılmış durumda. Ancak bu iki scener 10 kişilik bir gruba bedel faaliyet gösteriyor. Özellikle Leon'un son zamanlarda yayınladığı "Dream Land", "Death Land" ve "Nightmare" gibi seri halindeki grafikleri ile grup demo harici de aktivitelerini sürdürmekte. Chorus yeniden aktivite göstermeye başladığından beri 2004'te yayınladığı 1 demo ve 1 grafiğin ardından 2005 yılında 1 demo, 1 4kb intro ve 9 grafikle aktif bir şekilde yoluna devam ediyor. Ben de Chorus'un bir destekçisi olarak onlara 2006'da da başarılar diliyorum. Umarım 2006'da aktivite yönünden Fairlight'ı geçerler ve bu sayede eski ruhla kaliteyi birleştiren nice demolar seyrederiz.
Commodore 64 demo gruplarına oy kullanacağınız zaman Chorus aklınızda bulunsun, oylarınızı sonuna kadar hak eden bir grup. Eğer benim gibi demoların tasarımından çok teknik programlamasına ilgi duyuyorsanız, Chorus favori grubunuz olma yolunda ilerliyor. Yeni Chorus demolarını dört gözle bekliyoruz. Başarılar Clarence, başarılar Leon.
Benimle irtibata geçmek isteyenler için e-mail adresim; skate@glance.ws
Emir Akaydın Skate / Glance
