C64'TE PİXEL ÇİZİM İÇİN PÜF NOKTALARI
Retro bilgisayarI-Giriş
II-Commodore 64'ün grafik modları
1-Commodore 64'ün temel grafik modları 2-Commodore 64'ün geliştirilmiş grafik modları 3- Commodore 64'ün interlace grafik modları 4-Commodore 64'ün daha kompleks grafik modları
III-Commodore 64'ün grafik programları
IV-Çizim için teknik ve öneriler
V-Sprite ve Karakter Seti çizimleri
I-Giriş
Birçok kişinin deneyip yanılarak öğrenmek zorunda kaldığı, birçoklarının da bir çizim programı bulamadığı veya eline geçirdiği programdan bir şey anlamadığı için uğraşmaktan vazgeçtiği bir olaydı C64'le grafik çizmek. Programların dokümanlarının Türkiye'ye gelmemesi ve orijinallerini alma imkanının da olmaması, 1980'li yıllarda C64'ün bir oyun makinesine dönüşmesindeki en büyük faktörlerdir. Çizim programlarının temini ve anlaşılmasındaki diğer bir zorluk da, bu utilitylerin birçoğunun büyük bilgisayar firmalarının değil de, çizim utilitysi bulamayan programcıların kendileri için yaptıkları, dokümandan ve kullanıcı dostu arabirimden yoksun programlar olmalarıydı. Bu programları o zamanlar bulmak swapper (Yurt dışı ile mektupla disket alışverişi yapan kişiler) değilseniz, imkansız gibi bir şeydi. Günümüzde internet'in yaygınlaşması ve geniş bir arşive sahip bilgisayar gruplarının (Success-The Ruling Company gibi) arşivlerini ftplere açması ile, hemen hemen her programı bulmak mümkün hale geldi. Ancak bu sefer de internetteki çoğu bir düzene ve dokümana sahip olmayan program bolluğunun içinde neyin işe yarayıp, neyin yaramadığını anlamak iyice zorlaştı. Bu dokümanda C64 ile grafik çizimi için bilinmesi gereken birtakım püf noktalarına ve internetten de download edilebilecek çeşitli grafik programlarının basit açıklamalarına değineceğim.
II-Commodore 64'ün grafik modları
1-Commodore 64'ün temel grafik modları Commodore 64'ün 16 değişmez renge sahip, Vic adı verilen bir ekran çipi vardır. Dikkat edilmesi gereken, bu 16 rengin değişmez olması, yani birçok renk barındıran bir paletten seçme şansımız olmaması. Bu renkler siyah, beyaz, kırmızı, turkuaz, mor, koyu yeşil, koyu mavi, sarı, kahverengi, turuncu, pembe, koyu gri, orta gri, açık mavi, açık yeşil ve açık gridir. Vic ekran çipi iki temel grafik modunu destekler. Bunlardan birincisi 320x200 Hires, ikincisi 160x200 Multicolour grafik modlarıdır. Vic'in dizaynı nedeniyle C64'ün grafik ekranı 8x8 piksellik hücrelerden (multicolour modunda 4x8) oluşur. Ve ekranda 40x25 adet 8x8 piksellik hücre bulunur. Bu hücreler ekranda görünmezler ancak çizim yaparken kullanacağınız renkler bu hücreler içerisinde sınırlıdır. Şimdi C64'ün bazı temel grafik modlarını inceleyelim.
320x200 Hi-res Grafik Modu: Hi-res grafik modunda her 8x8 piksellik hücrede biri arkaplan biri çizim rengi olmak üzere sadece iki renk kullanabilirsiniz. Bu grafik modu sizin çok renkli, cıvıl cıvıl resimler oluşturmanıza imkan vermez. Sadece iki renk kullanılacak ve ayrıntı içeren resimler için tavsiye edilebilir. Çözünürlük ise, Commodore'un yüksek çözünürlüğüdür
(320x200).
160x200 Multicolour (MC) Çizim Modu: Multi-colour çizim modu, ekranı hi-resten farklı olarak 4x8 piksellik hücrelere böler. Bu 4x8 piksellik hücreler, hi-res'in 8x8'lik piksellik hücreleriyle aynı boyutta olduğu için, bir multicolour pikseli, bir hires pikselinin yatayda iki katı boyutundadır, dikeydeki boyutları ise aynıdır. Bu durumda çözünürlük de 320x200 değil 160x200 pikseldir. Bu modun avantajı ise, 4x8 piksellik hücreler içerisinde, bir background ve 3 çizim rengi olmak üzere 4 renk basabilmesidir. Dikkat edilmesi gereken husus 4x8 piksel içerisine 16 rengi birden basamamamız, gene sadece 3 çizim rengi basabiliyoruz. Multicolour çizim modunda çok renkli resimler yapabiliriz, ancak daha geniş pikseller kullanırız ve çalışmalarımızın detay seviyesi hiresdeki gibi olmaz. Çözünürlük, Commodore'un düşük çözünürlüğüdür (low-res, 160x200)
3-Commodore 64'ün geliştirilmiş grafik modları: Geliştirilmiş grafik modları, doğrudan C64'ün donanımından gelmeyen, programcılar tarafından yazılımla yaratılmış grafik modlarıdır. (Not: Bunu geliştirilmiş zemin rengi modu ile karıştırmayalım) Bu grafik modlarının, birtakım hileler kullanılarak yapılması bazı avantajları ve dezavantajları yanında getirir. Şimdi geliştirilmiş grafik modlarından bazılarını inceleyelim.
160x200 Fli (Flexible Line Interrupt) Çizim Modu: Multicolour çizim modu gibi, 160x200'lük çözünürlük kullanır ancak büyük bir farkı vardır. 4x8 piksellik hücreler içerisine her yatay 4 piksel için 2'si farklı ve biri diğer satırlarla ortak olmak üzere 3 renk kullanabilirsiniz. Yani bir çizim karesinin içine C64'ün 16 rengini birden basabilirsiniz. Bu çok ufak bir sınırlama ile, renkleri dilediğiniz gibi basma özgürlüğü veren bir grafik modudur ve mükemmel resimler ortaya çıkarılabilir. Ancak bu grafik modunun programcılar için kullanımı zordur. Çünkü kullanılan özel teknik, C64'ü çok fazla zorlar ve yapılacak diğer aksiyonları (Ekrana sprite basmak gibi) oldukça güç hale getirir. Gene de bu zorluklar yetenekli programcılar tarafından aşılabilir.
320x200 Advanced-fli (A-fli) Çizim Modu: Fli tekniğinin hi-res ekrana uygulanmış halidir. 320x200 çözünürlük kullanır. Hi-res'den farkı 8x8 piksellik hücrelerin her satırında farklı bir (1) arkaplan ve (1) çizim rengi kullanılabilmesi. Yani her satırda değiştirebildiğimiz çizim rengi ile, 8x8 piksellik hücreler içerisinde 16 rengi de basmamız mümkün. Ancak bu çizim modunu kullanmak çok zahmetlidir ve büyük uğraş gerektirir.
4-Commodore 64'ün interlace grafik modları: C64'de iki grafik ekranının çok hızlı bir şekilde ardarda gösterilmek sureti ile çözünürlüğü iki katına çıkaran interlace sistemi ile yapılan grafik modları da sıkça kullanılır. Interlace grafik modunun en büyük dezavantajı, sürekli olarak titremesidir. Ancak bu titreme ile birlikte 160x200 olan çözünürlükler 320x200'e, 320x200 olan çözünürlükler 640x200'e yükseltilebilir. Bazı interlace grafik modları aşağıda açıklanmıştır.
Hires-Interlace (HI) Çizim Modu: 320x200 çözünürlüğünde iki hi-res grafik ekranının ardarda gösterilmesiyle oluşturulur. Yeni çözünürlük 640x200'e çıkar. 16x8'lik piksellik hücrede mantıklı olarak biri background, biri çizim rengi olmak üzere iki renk kullanılabilir. Mantıklı olaraktan kastım, dilediğiniz gibi basabileceğiniz, 1 çizim rengi olmasına rağmen, 1,3,5,7,9,11,13,15'inci sütunlarda birinci rengi ve 2,4,6,8,12,14,16'ncı sütunlarda ise 2. çizim rengini kullanabilecek şekilde 16x8'lik piksellik hücrelere 2 çizim rengi de basabilmeniz. Ancak bu şekilde çizim yapmak pratik olmadığından birçok çizim programı interlace'in bu özelliğini iptal eder. (evet bu özel durum bütün interlace modlarda normalde geçerlidir)
Multicolour-Interlace (MCI) Çizim Modu: 160x200'lük iki multicolour ekranın ardarda gösterilmesi ile elde edilen 320x200'lük çizim modudur. 8x8'lik piksellik hücrelerde 3 çizim rengi basabilir. Mci, en kullanışlı interlace çizim modlarından biridir.
Interlace-Fli (IFLI) Çizim Modu: 160x200'lük iki Fli ekranın ardarda gösterilmesi ile elde edilen 320x200'lük çizim modudur. 8x8 piksellik hücrelere, her satır için 2'si farklı, biri bütün satırlar için ortak olmak üzere 3 renk kullanabilir. Dolayısıyla 8x8 piksellik alanda C64'ün 16 rengini basabilirsiniz. En etkileyici grafikler bu çizim modundan çıkar.
5-Commodore 64'ün daha kompleks grafik modları: Bu modlar, standart tekniklerden daha farklı şekillerde, değişik özellikler kullanılarak hazırlanmış, daha ziyade özel kullanımlar için yaratılmış modlardır. Örneğin, AFLI tekniği ve spriteların üstüste basılarak interlace yapılmasından faydalanan, ve renk sayısını karışımlar ile 128'e çıkaran Super-hires interlace fli bunlardan biridir. Bu tür modlar çok özel modlar olduğunda bunlara bu dökümanda daha fazla yer ayırmayacağım.
III-Commodore 64'ün grafik programları: Bu bölümde, bir önceki bölümde açıklanan grafik modlarını kullanan grafik programlarını inceleyeceğiz. Bütün özelliklerini teker teker anlatmak yerine, avantaj ve dezavantajları üzerinde duracağız.
Hi-res çizim programları:
Ocp Art Studio (Art Studio One, Hi-res Art Studio) Developer: Rainbird Software
Artstudio, C64 ile hi-res modda çizim yapacakların tek alternatifidir. Gerçi Artstudio'dan önce Doodle adında bir çizim programı vardı, ancak Artstudio, Doodle'dan daha üstün bir programdır. Art Studio, Rainbird Software'in satışa sunduğu ticari bir program olduğu için menüleri son derece kullanışlı ve anlaşılabilirdir. Line, Circle, box, ray, spray, pen, brush desteklediği toollardan bazılarıdır. Bu programın en güçlü özelliği ise, window (şimdiki standart grafik programı özellikleri cut, copy, paste özellikleri) özelliğidir. Ekranda pencere içine aldığınız bir alanı kesip, yapıştırabilir, yeniden boyutlandırabilir, mirror'ını alabilirsiniz. Program 2x, 4x ve 8x'lik zoomu destekler. Renklere kolay ulaşımı ve cycle modu ile çok kolay çizim yapmanızı sağlar. Özellikle 1351 mouselu versiyonu çok kullanışlıdır. En büyük dezavantajı zoom modunda 4x8'lik hücreleri göstermeyişidir. 4x8'lik veya 8x8'lik hücreleri göstermeyen programlarda ekrana basabileceğiniz renkleri planlayamadığınızdan ötürü sürekli olarak renk bozulmalarıyla karşılaşırsınız. Bu genellikle hücre içerisindeki daha önce bastığınız bir renk grubunun tamamının, renk sınırlamasını aştığınız anda, en son bastığınız rengi alması halidir ki hiç istenmeyen bir durumdur.
Yöntem: 4x8 veya 8x8'lik hücreleri göstermeyen programlarda eğer ekranda bulunduğunuz pikselin koordinatını gösterme özelliği varsa, 4 ve 8'in katlarını hesaplayarak hücrenin başını ve sonunu bilebilir ve ona göre çizim yapabilirsiniz. Örnek olarak Art Studio koordinatlara 0'a 0 noktasından hesaplamaya başlar. 0'dan 7'ye kadar koordinatlar x'de ve y'de ilk hücrenin sınırlarıdır. Eğer multicolour modda çalışsaydık ilk hücrenin sınırları x'de 0'dan 3'e, y'de 0'dan 7'ye dayanacaktı.
Multicolour Çizim Programları:
Koala Painter (Koala Paint, Koala) Developer: Audio Light
Koala Painter, C64'de çıkan ilk toplu multicolour çizim paketi idi. (Onunla aynı zamanda çıkan Blazing Paddles isimli bir program da var ancak, Koala Painter Blazing Paddles'dan daha üstün olduğu için standartları belirlemiştir) Koala Painter, standart tooların (Line, circle vs.) birçoğunu destekler. Kaba ve kullanışsız bir renk karıştırma toolu vardır. 1984 yılında olsaydık kesinlikle önereceğim ilk program olurdu, ancak bu çağa göre çok kaba, hantal bir programdır. Özellikle tool menüsünden çizim ekranına geçmek çok zordur. Ve bir müddet sonra çizim olayını kabusa dönüştürür. Gene de Koala Painter C64 için bir çizim standardıdır ve hemen hemen bütün Multicolour programlar Koala formatında yükleme ve kaydetme yapabilir. Koala dosya isimlerinin ilk karakterlerinde inverse edilmiş kalp sembolü bulunur. Bu dosyaları bu şekilde tanıyabilirsiniz.
Advanced Art Studio (Art Studio II) Developer: Rainbird Software
Artstudio 1 ile hemen hemen aynı arabirime ve benzer toollara sahiptir. Fakat 160x200 multicolour modda çalışır. En kullanışlı multicolour çizim programlarından biridir. Bu programın da gene en büyük eksiği zoom modunda 4x8 piksellik hücreleri göstermemesidir. 2x, 4x ve 8x zoom desteklemesi ve zoom ekranında 2x, 4x ve 8x arasında geçiş yapılabilmesi büyük bir artıdır. Artstudio'nun Amiga mouse kullanabilen bir versiyonu da vardır.
Zoomatic Developer: Cp-Verlag
Zoomatic'in en önemli özelliği çizim için klavye kullanmasıdır. 4x8'lik piksellik hücreleri zoom modunda göstermesi, ve her 4x8'lik hücrenin renk değerleri ile sonradan oynayabilmeniz, bu programın güçlü özellikleridir. Eğer çizim yapmak için keyboard kullanacaksanız size en büyük tavsiyem bu programdır.
Draz Paint Developer: Noice
Drazpaint, kullanımı kolay bir multicolour çizim programıdır. Zoom modunda 4x8 piksellik hücreleri göstermesi ise programın bir artısıdır. Sade ve anlaşılabilir bir programdır.
Interpaint Developer: Interactivision
Bu programı multicolour çizim programları altında açıklasam da, Interpaint hem multicolour, hem de hi-res modunda çizim yapabilir. Programın en büyük artısı tartışmasız Amiga mouse'u da kullanabilmesidir. Çok kaliteli Amiga mouse desteği sayesinde, çok hızlı çizim yapabilirsiniz. Line, rectangle, circle gibi komutları ve toplu bir arabirimi vardır. Copy paste yapabilen bir window özelliği, Art Studio kadar gelişmiş olmasa da vardır. Eğer Amiga mouse kullanıyorsanız, bu program sizin vazgeçilmez utility'nizdir.
Malesef bu program da 4x8 piksellik hücreleri gösterme yeteneğinden yoksundur.
Amica Paint Developer: O. Stiller & Sky
Kendim çok fazla kullanmamış olsam da, en popüler ve en çok çizim aracına sahip programlardan biri Amica Paint'tir. Tuşlar yardımıyla kolay ulaşılabilen kullanıcı arabirimi başlangıçta biraz karışık görünse de birçok ihtiyaca hızlı bir şekilde cevap verir. Bu programın geometrik çizim rutinleri elips dahil birçok geometriyi destekler ve C64'ün en hızlı çizim rutinlerini kullanır.
FLI çizim programı
FLI Editor Developer: FBI Crew
Bulunabilecek en iyi FLI çizim editörüdür. Maalesef C64 için yazılmış çok fazla çizim aracına sahip bir FLI programı yapılmamıştır ve FBI FLI editörü hemen hemen tek alternatifinizdir (Diğerleri çok kullanışsız). Programın artıları, ekranın üst yarısında resmin bir bölümünü normal çözünürlüğünde gösterirken alttaki yarısında 8x zoom'da çizim yapmanızdır. Bu şekilde zoom modunda çizdiğiniz grafiği zoomout modunda da takip edebilirsiniz. Bu program 8x8'lik hücreleri gösterir. Çok az opsiyona sahiptir. Line komutu vardır. Ve block fill (Yani üstünde bulunduğunuz 8x8'lik hücrenin rengini belirleme) yapabilir. Negatif yönleri; değiştirilemez arka planıdır ve daima siyah olmak zorundadır. Bir de FLI'nın özelliği gereği ekranın sol üç kolonu yani 12x200 piksellik alanı kullanamazsınız. Aynı zamanda çizimlerinizi yaparken geometrik tool'ları sıkça kullanıyorsanız, sadece kullanışlı zoom ekranı olan bu programda zorluk çekebilirsiniz. Bu programı yüklerken kartuş kullanıyorsanız fastload özelliği var ise iptal edin. Çünkü disk menüde kilitlenme yapıyor.
Multicolour Interlace Çizim Programları
True Paint Developer: Robert Grabowski
Tek kelimeyle mükemmel bir çizim programıdır. Sadece bu programın özelliklerinden dolayı MCI modda çizim yapmak isteyebilirsiniz. Dosya menüsü oldukça iyidir. Disketlerdeki resimlerinize bakabilirsiniz ve onları yükleyebilirsiniz. Artstudio ile çizilen Hi-res ve low-res resimleri yükletip, MCI formatına convert edebilirsiniz. Zoomout ekranı Amica Paint'inki ile aynı şekilde dizayn edilmiş ve temel geometrik seçenekler, fill imkanı ve en önemlisi, seçeceğiniz 8x8'lik hücrelerdeki mesela bütün mavi renkleri C64 paletindeki herhangi bir renkle değiştirme olanağı sunar ki bu birçok programda olmayan çok iyi bir özelliktir. Mesela mavi tonlamalı bir logo çizdiniz ve logonun renklerini beğenmediniz ve kırmızı tonlara geçeceksiniz. Birçok programda bütün logodaki renkleri tek tek piksellemeniz gerekirken (yani logoyu baştan sona boyamanız) bu özellik sayesinde bu programda dilediğiniz renkleri istediğiniz piksellere anında çevirebilirsiniz. Tabi klasik copy, paste araçları ve daha birçok çizim aracı bu programla geliyor. Zoom-in penceresi FBI Crew'un FLI editor'ündeki gibi. Ekranın üst bölümünde orijinal boyda resmin bir kısmını görürken alt kısımda 8x zoom modunda çizim yapıyorsunuz. 8x8 piksellik hücreleri ve 1'inci ve 2'nci multicolour renkleri de gösterir. Bu renkleri göstermesi sayesinde 1, 3, 5, 7'nci ve 2, 4, 6, 8'nci kolonlara ayrı renkler basarak fazladan renk elde etmemizi daha kolaylaştırır. (Daha önce hi-res interlace modunda anlatmıştım) Bu özellik renkli interlace'lerde çok işe yaramıyor gibi görünse de hayat kurtarıyor.
Drazlace Developer: Noice
Draz Paint'in interlace çizim yapanı. Çok temiz bir arabirime sahiptir. Ancak açıkçası sunduğu seçenekler nedeniyle True Paint'in gölgesinde kalan (bence) bir program. Sadece disk menüsünde herhangi bir 1541 turbosu kullanmamasından dolayı, FD2000, C64 HD gibi cihazlarla sorunsuz save-load yapabilmesi sebebiyle bir ara kullanmıştım. Gene de Electric/Extend, Poison/Singular gibi grafikerler bu program yardımı ile uçuk grafikler çizebiliyorlar.
Interlace-FLI çizim Programları
Fun Paint II Developer: Manfred Trenz
Turrican, R-Type, Katakis gibi oyunların C64 versiyonlarının programlamasını yapan Manfred Trenz tarafından yapılmış, I-FLI gibi C64'ü kasan ve hafızanın neredeyse tamamını kullanan bir mod için çok gelişmiş çizim araçları barındıran bir editördür. Geometrik tool'lar, copy&paste gibi araçları hem de normal çizim ekranında kullanabilmesi çok iyi bir özelliktir. Bu arada I-FLI'nın özelliğinden dolayı sol üç kolon (24x200 piksel) kullanılamaz. Aynı zamanda zoomout modunda pointer'ı dolaştırırken ekranın solunda çıkan boş kareyi önemsemeyin o FLI'dan kaynaklanan bir programlama hatası. Programın zoomin modu gerçekten çok rahat bir çizim olanağı sunuyor. Gördüğüm en iyi joystick hareket rutini ile çok rahat joystick piksellemesi yapabiliyor. Bu programın en büyük eksisi ise çok sayıda hatasının olması, sık sık uçması. Background rengi FBI FLI editörün aksine siyahtan farklı renklere değiştirilebiliyor. Ancak bunu kesinlikle önermiyorum. Çünkü bu programda background rengi siyahtan farklı bir renk yapıldığında, siz ekrana birkaç piksel koymak istediğinizde program bazı pikselleri siliyor ve bir yerden sonra çizim yapamaz oluyorsunuz. Ancak siyah arka planda program genelde sorun çıkarmıyor. Gene de zoomout modunda uzun süre sahipsiz bırakmayın programı, uçabilir. Bir diğer hata (Bu FBI FLI editörde de olabiliyor, aslında tam bir hata değil, colour ram'deki rengin hangisi olduğunu programın size göstermemesinden kaynaklanıyor) siz 8x8 piksellik hücrede renk kullanımını doğru da yapsanız bazen yeni renk basma zorluğu yaşıyorsunuz. Mesela siz bir satırda 2 renk kullandığınız ve daha 1 renk fazlanız olduğu halde bunu basamayabiliyorsunuz. Bu durumda size tavsiyem temiz bir 8x8'lik hücrede resmin bu kısmını aynen pikselleyerek block copy yardımı ile, bozuk hücreye paste'lemeniz veya bozuk hücreyi silerek yeniden piksellemeniz. Uyarı: FLI özelliğini kullanan programların çoğu bu tarz hatalara(?) açık olabiliyor ve sorun çıkarabiliyor. Funpaint'in bir güzel özelliği de disk ekranında dosyayı sıkıştırarak kayıt yapabilmesi ki, I-FLI gibi çok yer kaplayan bir mod için hayati bir özellik. Funpaint'in bir versiyonu daha var. FLI rutini değiştirilmiş ve renkleri tuşlarla seçebilme opsiyonu eklenmiş. Onu bulmanızı tavsiye ederim. Daha sorunsuz ve rahat.
Gun Paint: Developer: CP-Verlag
Fun Paint kadar çok opsiyonu olmasa da, Gun Paint Fun Paint'den daha az hatalı bir program. Genelde daha stabil çalışıyor. Zoom modunda hücre kopyalaması yapabiliyor. Eğer ben zoom modunda çizim yapacağım, fazla hata ile uğraşamam diyorsanız Gun Paint'i size önerebilirim.
IV-Çizim için teknik ve öneriler
Piksel çizim için püf noktaları a) Bütün çizim modları için geçerli olan bir kuralı başta verelim. Eğer sizin resim yeteneğiniz güçlü ise, piksel çizim yapamamanız için hiçbir neden yoktur. Olay tamamen yetenek ile başlar ve biter. Eğer resme yeteneğiniz ve ilginiz yoksa piksel çizim yapabilmeniz mucizelere kalmıştır. Tabi piksel çizimde hayalinizde canlanan imajları tam olarak yansıtabilmek için gerekli teknikleri öğrenmek çok zaman alan bir iştir ve bir resmi tamamlamak genellikle kağıt-kalem kullanarak yapılan çizime göre daha uzun sürer. Ancak temelde resim sanatında kullanılan hemen her şey piksel çizim için de geçerlidir.
b) Bir piksel resmin güzel olup olmayacağı başlangıçta belli olmayabilir. Size sürekli yanlış bir şeyler varmış gibi gelebilir, ancak resimleri final hale getirmeden yarıda bırakmamanızı tavsiye ediyorum. Sonuçta resmin güzel olup olmayacağı eğer çok tecrübeli değilseniz son piksellere kadar anlaşılmayabilir. Mesela I-FLI modda çizdiğiniz bir grafikteki titreme hatalarını henüz düzeltmemişseniz bu sizin gözünüzü çok rahatsız edecektir. Ve belki de resmin kötü olduğu yanılgısına düşmenize sebep olacaktır. Bazen koca bir resmi batıran şeyin sadece basit bir yanlış renk seçimi olduğunu fark edecek ve onu değiştirince resmin gayet güzel bir hal aldığını fark edebilirsiniz ki bu tecrübeli piksel artistlerin bile başına gelebilen bir hadisedir. Kısaca resimlerinizi final hale getirin. Gene de bir şeye benzemiyorsa çöpe atın. En azından tecrübe kazanmış oldunuz.
c) Computer scene'de, önemli artistlerin çalışmalarına veya çeşitli fotoğraflara bakılarak yapılan pikselleme, kabul gören bir grafik çizim yöntemidir. Ve iyi grafikerler arasında bu tarz çalışmaların bilgisayar versiyonlarını piksellemek oldukça yaygındır. Ancak konunun ve tasarımın tamamen size ait ve orijinal olması da artı bir puandır. Ve işin "artist"lik yönüdür. Siz de ünlü ressamların çalışmalarının C64 versiyonlarını yaparak piksel grafik yeteneklerinizi sergileyebilir veya kendi tasarımlarınızla sanatsal yönünüzü ve piksel yeteneklerinizi bir arada konuşturabilirsiniz.
d) Piksel artistliğin en önemli yanı, grafiğin baştan sona sizin piksellerinizden oluşmasıdır. Maalesef digitize resimleri PC'den C64'e çeşitli converter'larla çeviren ve yarışmalara piksel grafik kategorisinde katılan birçok ahlak yoksunu şahıs hep vardı ve her zaman var olacaktır. Siz siz olun, scanner, converter vs. gibi zararlı aletlerden uzak olun. Zira convert edilmiş bir grafiği tecrübeli bir piksel artist 1000 km'den tanıyabilir.
e) Eğer fotoğraftan veya bir sanat çalışmasından bakarak pikselleme yapıyorsanız, bunun tam olarak o çalışmaya benzemeyeceğini, bir C64 versiyonu olacağını aklınızda tutun. Çünkü C64'ün çoktan seçmeli bir paleti yoktur. Ve kullanabileceğiniz renkler ve elde edeceğiniz benzerlik sınırlıdır. Ancak C64'de piksellenemeyecek hiçbir şey de yoktur. Bu yüzden, çalışmak zorunda olduğunuz renkler, orijinal renklerden çok farklı da olsa, devam edin.
f) Resimlerde çok fazla boş alan bırakmamaya gayret edin. Bir bölgenin çok uzun süre aynı renk gitmesi, resimlerinizi tekdüze hale getirir. Çok düz giden yerlere az da olsa bir gölge, bir iki piksellik bir tonlama yapın. Çünkü stil olarak bu şekilde olması gereken (Mesela cartoon tarzı) çalışmalar dışında, kompleks çalışmalarda aynı rengin basıldığı geniş alanlar resmi olumsuz ve basit kılar.
g) Çizdiğiniz obje için arzuladığınız detay seviyesini önceden belirleyin. Ve objenin ekrandaki boyutunu ona göre ayarlayın. Örneğin bir insan yüzü için 5x5 piksellik bir alan ayırdıysanız yapabileceğiniz burun detayı, burun için kullanacağınız pikselin rengini belirlemekten ibaret kalacaktır.
Hi-res Çizim teknikleri
Hi-res modunda 320x200 çözünürlük ve biri çizim biri background olmak üzere 8x8'lik hücrelerde 2 renk kullanabileceğimizi biliyorduk. Şimdi ufaktan hi-res çizimde dikkat edilmesi gereken püf noktalarına geçelim.
Eğer hi-res olarak tam ekran boyunda bir resim yapacaksak önce kendimize resim boyunca değiştirmeyeceğimiz bir arkaplan ve çizim rengi belirlemeliyiz. Karakalem çalışır gibi arka planı beyaz ve çizim rengini siyah olarak belirleyebiliriz. Ancak monitörde beyaz çok göz aldığı için ve TV'de beyaz üzerine siyah bozulmalara yol açtığı için genel olarak açık-gri arkaplan üzerine koyu gri çizim rengi tercih edilir. Bu hem göz yormaz, hem de pikselleriniz kolaylıkla ayırt edilebilir.
Hi-res çizim yapmanın (Hatta daha genel olarak piksel çizim yapmanın) en büyük püf noktası önce çizimin ana hatlarını oluşturmak sonra detayları, ışıklanma ve gölgelenme etkilerini, bir dolu-bir boş piksellerle tonlayarak ortaya çıkarmaktır. Çizdiğiniz cisimlerin geometrisini ortaya çıkarmak için kullanacağınız tek renklik paleti aynı zamanda ışıklanma ve gölgelenme için de kullanacak olmanız hi-res çizmenin en zorlu yanıdır. Resminizde kolayca, istenmeyen bir piksel kaosu oluşabilir. Bunu aşmak için, önce resmin sadece geometrisini ayrıntılı bir şekilde çizmelisiniz. Burada pikselleri dilediğiniz gibi kullanın. Ardından bir dolu bir boş piksellerle taramalar yaparak ışıklandırmayı ekleyin resminize. Son olarak gölgelenme etkisini gene bir dolu bir boş piksellerle ekliyoruz.
Dikkat: Işıklandırma çok parametrik olmalıdır. Sizin ışıklandırma tekniğiniz ne olursa olsun eğer düzenli değilse çizdiğiniz nesnenin geometrisi ile karışır. Mesela genç bir bayan portresine bakan gözlerimiz, ışıklanma için kullanılan piksellerle geometri için kullanılan piksellerin farkını algılayamıyorsa, genç bayanımızın yüzünde istenmeyen kırışıklıklar oluşabilir. Aynı şey gölgelenme için de geçerlidir.
Zaman içerisinde tonlamaları tamamladıktan sonra başlangıçta çizdiğiniz ana hatları yavaş yavaş silmeye ve resime yedirmeye başlamalısınız. Gerçek hayatta belirgin çizgiler pek fazla bulunmaz bunu aklınızdan çıkarmayın.
Resmin çiziminde genel resim çizim kurallarına dikkat ettiğinizde ve resim tamamen bir karakalem çalışması gibi tonlamalardan oluşmaya başladığında başarılı çalışmalar ortaya koyabilirsiniz. Hi-res tonlama en basit tonlama şeklidir ancak diğer tüm modlar için bir örnek teşkil eder. Hi-res tonlama teknikleri için, genellikle iki renk çizilen çizgi romanları incelemenizi öneririm. Bir çok çizgi roman hi-res çizime uyarlamak için uygundur. Bir grafikerin resmi önce kara kalemle bir kağıda çizmesi ve ardından bu çizime bakarak hi-res'te piksellemesi de son derece kabul gören bir metoddur.
Çok renk çizim teknikleri
Çok renk çizim teknikleri hi-res'e göre daha fazla ek bilgi gerektirir. Bunların en önemlisi renk bilgisidir. Hangi renklerin hangi renklerle yan yana geldiğinde güzel bir renk geçişi oluşturabileceğini bilmelisiniz. Aynı zamanda C64'ün hücre bazlı grafik sınırlamaları nedeniyle renk kullanımında mümkün olduğunca dikkatli olmalı, hücrelerin içerisine desteklenen renk sayısından fazlasının gelmemesine dikkat etmelisiniz. C64'ün 16 rengini mümkün mertebe bir uyum içerisinde kullanmalısınız. Bizlerin kullanacak 16.7 milyon rengi olmadığından grafiği sıradanlıktan kurtaracak her renge ve bu renklerin çeşitli kombinasyonlarına ve karışımlarına ihtiyacımız olacak. Bazen öyle olmaz renkler mükemmel sonuçlara yol açar ki gerçekten şaşırırsınız.
Gelecek ay çizim tekniklerine kaldığımız yerden devam edeceğiz. C64'de piksel çizimle ilgili sorularınız için c64hydrogen@yahoo.com adresine e-mail atabilirsiniz. Görüşmek üzere.
Hydrogen/Glance
