SHOGUN TOTAL WAR

• Shogun Total War (PC)
• Oyun incelemesi

Genç Daimyo bağrışlarla aniden irkildi. Bulunduğu imparatorluk çadırından görebildiğine göre; güneşin tepelerin üzerinden yüzünü göstermesi ile birlikte binlerce samurai'dan oluşan ordusu hazırlıklara başlamıştı. Zırh ve silah yüklü el arabaları her birlik ile zırh çadırı arasında mekik dokuyor; yüzlerce samuray'ın zırhlarını bir anda giymesiyle oluşan şangırtı biraz sonra başlayacak kanlı muharebeyi haber verircesine, göz alabildiğine uzanan bu çorak topraklarda uğulduyordu. İmparatorluk çadırının hemen yanında konuşlanmış yüzlerce No-Dachi Samurayı o kocaman kılıçlarıyla adeta bir ayin yaparcasına gölge dansı yapıyor, sesleri kulağa hoş bir tını olarak gelen savaşçı keşişler ise, biraz sonra alacakları canlar için yüce Buda'dan özür dileyip ona yakarıyorlardı. Genç Daimyo'nun gördüğü bu şaşalı manzara omuzlarındaki sorumluluğu ona bir kez daha hatırlatmıştı. Binlerce insanı efsanevi Shogun olmak uğrunda o kontrol edecek ve kaybettiği her muharebe içinde binlercesini de gözünü kırpmadan feda edebilecekti. Aniden savaş boruları ötmeye; her bölük, generallerinin emrinde savaş dizilimine geçmeye başladı. Genç Daimyo çadırından dışarı çıktı, kendisini bekleyen özel süvari birliğinin arasındaki atına bindi. Ordu büyük bir alana yayılmıştı ve bölükler sadece bayraklarından tanınabiliyorlardı. Genç Daimyo generallerini yanına çağırdı ve onlarla stratejiler hakkında bir kez daha görüştü. Aniden düşman kuvvetleri ufukta belli belirsiz gözükmesi ile genç Daimyo kararlı bir şekilde son bir kez ordusunu süzdü ve "saldırın" diye bağırdı. Artık savaş başlamıştı. Merhaba sayın okuyucu. Bu ay inanılmaz derecede hit oyun çıktı. Artık yetişemez olduk yahu. Diablo 2 mi desem Vampire mı desem... yoksa Deus Ex mi Icewind Dale mi?? Kamerce şaşmış vaziyetteyiz. Bir de üstüne Shogun gelmesin mi, iyice şaştık. Aslında bazılarımız Diablo 2 fırtınasından dolayı bu oyun selinin farkına bile varamadı. En çok da Emre Can. Emre ve CHR, cehalet içerisinde bu oyun seli devam ederken elleri mouse'la kaynaşmış vaziyette Diablo 2 oynuyorlardı. Bir ara Diablo oynamaktan zafiyet geçiren çılgın ikiliden dayanıklı çıkan Emre, hastaneye giderken yarı baygın olarak yaptığı açıklamada “ya bırakın beni. Şimdi şu zırhı giyersem dex'ime 1346 eklenir, bu iksiri fondiplersem enerjime 49876 alırım... ya nerde benim üstüne 345 taş taktığım kılıcım” diyerek hemşireleri çılgına çevirdi. Olay sonunda hastaneye getirilip; diğer Diablo severlerle aynı koğuşta 7500 saat aralıksız Diablo oynayarak sağlıklarına geri kavuştular. Nitekim ben ise ekran kartım olmadığından Diablo'ya geç başladım. Ama Shogun'u görünce bütün işlerimi bırakıp, tatilimi iptal

"Kendini ve düşmanını bilirsen oynamaya (görev icabı yüz savaştan hiçbirini kaybetmezsin"

(kuyruklu yalan)). Hadi Sun Tzu - Art Of War söylemek gerekirse Shogun; içinde üretim, ticaret ve teknolojik ilerleme barındıran bir harita üstü turn-based oyununun (örn: Cengiz Han, Romance of the Three Kingdoms serileri, Civilization (taparım bu oyuna!)) savaş kısımlarının 3D real-time şeklinde (örn: Myth 1 & 2) oynanabildiği bir oyun. Bu sistem daha önce Braveheart adlı oyunda da denenmişti (fazla ses getirmeyen

Braveheart bug'larına rağmen yine de oldukça güzel oyundu bence, harcandı garibim!). Shogun-Total War 2 CD'den oluşmakta, oyun Creative Assembly firması tarafından geliştirilip, Electronics Arts gibi hepimizin Fifa, Nba serileriyle yakından tanıdığı bir dev tarafından piyasaya sürülmüş (hatırlarım da zaten E.A Amiga zamanında, yaptığı başarılı strateji oyunlarıyla tanınırdı. Ne günlerdi be yahu...). Oyunun dağıtımı ülkemizde yine yakından tanıdığımız Aral İthalat tarafından yapılmakta. Yeri gelmişken şunu söyleyeyim ki, ben oyunun orijinalini almanızı öneririm. Bir kere, piyasadaki korsan versiyonlarının bir çoğunda oyun sırasında çalan müzikler yok. Ayrıca oyunun kitapçığı da oldukça bilgilendirici (nitekim ben bile yılların generali olmama rağmen bayağı bir faydalandım). Bence zaten insanın sevdiği ve oyun tarihinde yer edecek oyunların orijinallerine sahip olması, yıllar sonra bile kutularında oynanabilir vaziyette kalması (elinizde bulunan en uzun süreli, çalışabilen kopya-CD kaç yıllık??) insana ayrı bir haz veriyor. Neyse şimdi biraz da oyunun genel konusu ve oynanışından bahsedelim.

W TAA | NS yüzlerce, Savaşçı

- 4 x Lo 4

HAF | AN 4 * — gm TH j ve nefis grafikler,

Oyuna Başlarken. 16. yüzyıl Japonya'sı tam bir kaos içerisinde ve o zamanın tabiriyle “Savaştaki ülke" devrindedir. Ülke Daimyo denen yedi savaş lordu tarafından paylaşılmıştır. Sizin amacınız ise bu Daimyo'lardan biri olarak bütün lordların kontrolü altındaki toprakları ele geçirip Shogun olabilmek. Tabi Shogun olabilmek için topraklarınızdaki üretim ve gelişimi iyi kontrol etmeli, savaştaki başarınız kadar da casusluk işlerinde de iyi olmalısınız. Ayrıca ticaret yeteneğinizin gelişmiş olması ilerde Portekizli ya da Hollandalı dostlarınızdan ateşli silahlar alırken çok işinize yarayacak. Shogun gayet kaliteli bir demoyla açılmakta. Bu kalite ana menüde de kendini gösteriyor. Background'daki hareketli ordu teması çok güzel. Klasik olarak hazırlanmış bu menüden “new game" seçtiğimizde full campaign, custom battle, historical karşılaşıyoruz. Full campaign modunda ana senaryoyu baştan sona oynuyor, custom battle ve historical battle seçenekleriyle ise ister kendi istediğimiz şartlarda, ister de tarihi senaryolar çerçevesinde 3D real-time savaşlar yapabiliyoruz. Bahsettiğim gibi full campaign kısmında oyunu kazanmak için bütün rakipleri alt etmeli ve Shogun olmalısınız. Zorluk ayarını yaptıktan sonra oyuna geçebiliriz. Burada şunu söyleyeyim ki; gerek turn'lü kısmın gerek ise real-time savaş kısmının yapay zekası çok iyi. Yıllardır strateji oynayan ben (ahh dostlar bu uğurda neler kaybettim bir bilseniz (yalan!)) hard seviyesinde zorlanınca biraz bozuldum açıkçası (Abi Imagavanokas klanı mıydı neydi, adam yememiş içmemiş benimkinin üç katı kadar ordu yapmış yahu! Hem de ilk on tur içinde bir de bana saldırdı şuursuz) Shogun'luk mertebesine erişebilmek için başına geçebileceğimiz 7 farklı klan bulunmakta. Bu klanlardan bazısı birimler açısından, bazısı da yapılar ya da başlangıç bölgeleri açısından stratejik avantajlara sahip. Başlangıçtaki bu klan seçimine özen göstermenizi tavsiye ederim. Oyun boyunca izleyeceğiniz stratejiye uygun bir seçim yapmazsanız, doğal olarak fazla zevk alamayabilirsiniz. (Bu arada klanların kısaca özelliklerini sayfaların birinde bulabilirsiniz.) Ben size ilk ısınma oyunlarında Shimazu klanıyla oynamanızı öneririm. Çünkü topraklarında hem sadece bir tane düşman var hem de topraklarının alınması çok zor. Daha ilerlerde Uesugi klanı da düşünülebilir. Bence en cazip olanı ise Hojo klanı. Stratejik olarak üretim bonus'u pek olmasa da toprakları çok verimli. Yani fazla koku derdine düşmüyorsunuz. Klan seçiminden sonra karşımıza oyunun ana ekranı geliyor. Burada görüldüğü gibi üst tarafta strateji haritamız, alt taraftaki barda ise soldan sağa; krallığımız hakkındaki ayrıntılı bilgilere ulaşabileceğimiz bilgi parşömeni, elçi kabul etmek dışında ne işe yaradığını anlamadığım taht odası, elimizdeki bölgelerdeki askeri birimleri ve bina çeşitlerini yapmamıza yarayan ikonlar mevcut. En sağ tarafta ise alt kısımda hareketlerimizi bitirdiysek basmamız gereken end turn ikonu mevcut. Onun üzerinde mevsim (savaşları hangi mevsimde yapacağınız çok önemli) ve tarih, en üstte ise koku durumunuz yer alıyor. Yeri gelmişken söyleyeyim; oyundaki para biriminin adı koku. Bu noktada oyunun bir farklı kısmı Koku bölgelerden sadece her kış toplanıyor. Yani kış mevsiminde toplanan koku'yu bir anda harcarsanız diğer kışa kadar beklemek zorunda kalıyorsunuz. — Genel Oynanış: Evet, oyunumuz ilk açıldığında ana harita üzerinde kendi rengimizde olan bölgelerimizi ve bölgelerimizdeki kalelerimizin (başlangıçta bir tane) ve ordularımızın simgelerini görüyoruz. Herhangi bir bölgenin üzerinde sağ tuşa basılı tuttuğunuzda o bölge ile alakalı bilgilere ulaşabiliyorsunuz. Bir bölgede kaleniz olmazsa o bölgede bina yapamıyorsunuz. Kalelerinizden birine tıkladığınızda ise yeni yapılar yapmak için aşağıdaki barda bulunan construct building ikonunu, eğer gerekli yapılarınız varsa yeni ordular kurmak için ise unit training ikonunu kullanabilirsiniz. Ana harita üzerindeki birimlerinizin üzerine basılı tuttuğunuzda gidebilecekleri bölgeler beyaz oluyor. Bu birimlerinizi bir

Japon Sözlüğü

1- Ninja: Silah kullanmada usta suikastçı ve casus. Gizlenme sanatçıları. Bizdeki bulunduğu yere bomba atıp aniden kaybolan adam. Saçma ninja hızlarıyla orduları öldüren kara cübbeliler. Amerikan Ninjası diye bir şey yoktur.

2- Geisha: Bölgedeki erkeklere hitap eden eğitimli kadın. Bölgeden bir anlamayın sakın. Bölgeye sürükle-bırak ile aktarabilirsiniz. Ayrıca birden fazla olan ordularımızı tek birim haline getirmek için de aynı sistemi kullanabiliyoruz. Doğal olarak savaş birimlerinizi başka bir Daimyo'nun kontrolü altındaki bir bölgeye sürüklerseniz o klana savaş açmış olursunuz. Düşman klanın topraklarında iken, ordularınızı düşmanın kalesine sürüklerseniz o kaleyi kuşatmış olursunuz. Böyle bir durumda strateji açısından çok iyi konuşlandırılmış düşman kalesinin bulunduğu 3D bir alanda kıran kırana bir real-time savaşa hazır olun derim. Eğer içinde port yapısı bulunan bir bölgeye sahipseniz bu bölgenizden uzakta olan diğer bölgelerinize transfer edebilirsiniz. Üretimi Arttırmak ve Ekonomik Yönetim:

3- Hara-Kiri: Japonların onurları adına — sokarak intihartetmeleri. 'olitikacılara ARI ter.

4- Jackie Chan: Dünyada eşyalarla

Koku miktarı ana haritada en sağ tarafta gösteriliyor. Bu ikonun üzerine bastığımızda ise karşımıza vergi oranını ayarlayabileceğimiz bir tablo çıkıyor. Ayrıca bu tabloda halkın sadakati (isyan çıkabilme oranı) da mevcut. Aslında oyunda üretimi arttırmak için sunulan seçenekler sınırlı. Üretimi arttırmak için başvurabileceğiniz yollar; tarım upgrade'leri, maden yapımı, ticari binaların yapımı ve doğal olarak vergi oranının arttırılmasıdır. Tarım Upgrade'leri: Bu geliştirmelerin ilk basamağı daha bir bölgede kale yokken bile yapılabilir. Her bir geliştirme, o bölgeden alacağınız koku oranını bir öncekiden %20 oranında arttırır. Maden Yapımı: Sadece maden açısından zengin bir bölgede yapılabilen Mine Complexes yapısı her vergi döneminde ek koku sağlar. Ticaret: Eğer denize kıyısı olan bir bölgeye Port yaparsanız hem her yıl sabit bir ticaret gelirine sahip olursunuz hem de Avrupalı dostlarınızla yapacağınız ticaretten büyük bir gelir sağlayabilirsiniz. Vergi Oranı: Vergi oranını arttırmak klasik olarak fazla gelir sağlar fakat halk arasında isyan çıkma oranını arttırır (ay ne orijinal!). Fakat isyanları önlemenin de yolları vardır. Öncelikle topraklarınızda devamlı ordularınızı bulundurursanız o bölgelerde isyan çıkmaz, ayrıca yapacağınız bir Temple (Hristiyan dini ile oynuyorsanız Church) isyan olasılığını oldukça düşürür. Bir kere oyunda ekonomik bir düzen kurmak oldukça zor. Her zaman devamlı tehdit altında olan topraklar mevcut. Ayrıca oyundaki bina ve birim çeşitleri özellikle ilk başlarda aşırı derecede pahalı. Birçok zaman işiniz parasızlık yüzünden yarıda kalıyor. Bu yüzden oyuna başlamadan önce ilk 9-10 turu planlamanızı öneririm (affedersiniz Civilization'da 15-20. turlara kadar

Savaşçı birimler...

Yari Ashigaru: düşman atlı birliklerine karşı çok kullanışlıdırlar.

planladığım olmuştur. (boşuna demiyorum bu strateji oyunları bana çok şey kaybettirdi diye. Elalem o sıralar kimbilir neleri düşünüyordu?)) Ekonomik yönetim olarak benim tavsiyem, ilk kalenizin olduğu bölge eğer denize yakınsa oraya değilse denize yakın ve korunaklı bir bölgeye ilk turlardan itibaren port yaptırmanızdır. Bu daha ilk başlardan ek gelir sağlayacağı gibi Avrupalı gezginlerle daha çabuk ilişki kurmanızı sağlar. Ayrıca temel üretimi fazla olan bölgelerinize de ilk turlarda tarım geliştirmelerini uygulamanızda fayda var. Maden yapısını ise ilerleyen turlarda yapmanızı öneririm. Bütün ekonomik yatırımlarınızı düşman bölgelerinden uzak iç kesimlerde yapmalısınız. Çünkü bazen boş bırakmak zorunda olduğunuz sınır bölgeleri aniden saldırıya uğrayabiliyor ve böyle bir durumda tahmin edebileceğiniz gibi bütün yatırımlarınız düşmanın eline geçebiliyor. Teknolojik Gelişim ve Yapılar: Kale bulunan bölgelerinize değişik çeşitlerde yapılar inşa edebilirsiniz. Yalnız bu yapılardan ileri seviyede olanları inşa etmek için kale geliştirmelerinizi tam olarak yapmış olmanız gerekir yani Shogun'da kale gelişimleri bir nevi teknoloji gelişimi olarak kullanılmış. Bu durumda kale gelişimlerini yerinde yapmanızı tavsiye ederim. Eğer üretmeyeceğiniz birimlerin binalarına çok koku harcarsanız daha ilk başlardan tükenirsiniz. Ayrıca geliştirilebilen bir binanın famous ve legendary upgrade'lerinin yapılması o yapıdan çıkan unitlerin skill, armour veya honour puanlarının artmasına yol açar. Bu yüzden çok kullandığınız birimler için bu upgrade'leri yapın derim. Binalar konusunda ise; öncelikle binaların özelliklerini çok iyi anlamanızı öneririm. İşinize yaramayan bir binayı inşa etmek için harcadığınız zaman ve koku, belki de size çok stratejik bir bölgedeki bir savaş için kaynak yaratabilir. Sadece çok stratejik bölgelere Castle yapın. Ayrıca daha oyunun başlarında Large Castle ve daha yukarı kale upgrade'lerini yapacağınız bir-iki korunaklı bölge belirleyin. Bu geliştirmeler çok pahalı olduğundan bir-iki daha avantajlı ve daha hızlı oluyor. İlk başlarda casusluk ve ajanlık binalarına önem vermeyip sadece üretim ve basit tip savaş binalarına yüklenin. Sonraki aşamalarda Swordsmith ve Armoury gibi yapılarla birimlerinizi güçlendirmenizi tavsiye ederim. Oyunda atlı birlikler hızlarından dolayı büyük önem taşımaktalar. Bu yüzden Horse Dojo'yu hızlıca inşa etmeniz daha oyunun

Gereken (Mızrak) Dojo'su yaya birliğidir. Doğal olarak atlı birliklerin zayıf birimleridir. Zırhları pek iyi değildir ayrıca savaşta hemen kaçışıp dağılabilirler. Yari Samurai: Gereken (Mızrak) Dojo'su Yari Ashigaru birimlerinin orta üst çeşididir. No-Dachi Samurai: Gereken Yapılar: Sword Dojo Biraz yavaş bir birim olup büyük savaşlarda saldırı amacıyla kullanılmalıdır. Bu yavaşlıklarından dolayı, düşman okçu birliklerinden uzak tutulmalıdırlar. Naginata Samurai:

de zırha sahip bir

Gereken Yapılar: Yari Dojo'su. Yine yavaş bir birim olup, düşmana karşı savunma amacıyla kullanılmalıdır. Monks: Gereken Yapılar: Buddhist Temple. Gözünü kırpmadan savaşan bu birim, karşı taraf da Budist ise düşman ordusunun kendilerine su ve armoni düşmana

Temple rahipleri eğer saldırmasını güçleştirecektir. S: bonus alırlar. Yari Cavalry: Gereken Yapılar: Yari (Mızrak) Dojo'su ve Horse (At) Dojo'su. Mızrakla kuşanmış atlı birlikleridir. Oldukça hızlıdırlar ve honour puanına

Cavalry Archers: Gereken Yapılar: Archery (Okçuluk) Dojo'su ve Horse (At) Dojo'su. Samurai okçularından daha hızlı olmalarına karşın atış menzilleri onlarınki kadar uzun değildir. Hızlarından yararlanarak; orta menzilden taktikleri yaparak büyük orduları dağıtmak için kullanılması idealdir. Heavy Cavalry:

(At) Dojo'su. Ağır zırha ve silah kuvvetine sahip olan bir birliktir. Özellikle doğru formasyonlarda (formation) düşman hatlarını yarmak ve dağıtmak için mükemmeldir. Samurai Archers: Gereken Yapılar: Archery (Okçuluk) Dojo'su. Okçu birlikleridir. Menzilleri oldukça uzundur. Teppu Ashigaru: Gereken Yapılar: Herhangi bir Trading Post (Hollanda veya Portekiz). Biraz yavaş olup, atış menzilleri okçulardan daha uzundur. Ordunun ön saflarına yerleştirilip, hızla gelen düşman birliklerini dağıtmak için idealdir. Musketeers: Gereken Yapılar: Trading Post (Hollanda, Portekiz), Gun Factory. Teppu Ashigaru biriminden de ondan daha fazladır.

veya Portekiz. Daha hızlı olup, atış menzili savaşa girdiğiniz mevsime göre, Gunsmiths veya Musketeers birimlerinin; az yağışlı havalarda silah kullanma kabiliyeti düşecek, çok yağışlı havalarda ise silahlarını kullanamayacaklardır. Shinobi: Gereken Yapılar: Tea House. Shinobiler düşman bölgesinde isyanlar çıkartabilen bir birimdir. Ayrıca bir Shinobi kendi topraklarındayken halkı yatıştırır, isyanı engeller.

Gereken Yapılar: Ninja House. Ninja'lar düşman Daimyo'larını, Geisha'larını öldürmek için yetiştirilmiş azılı katillerdir.

Gereken Yapılar: Geisha House. Casus ve diplomat amacıyla kullanılabilirler. Fakat asıl amaç düşman Daimyo'sunu öldürmektir. Emissary: Gereken Yapılar: Garden. Düşman Daimyo'suyla çeşitli anlaşmalar yapmak için kullanılır. Ayrıca düşman topraklarındaki orduların niteliği hakkında bilgi sağlar. Jesuit Priest: Gereken Yapılar: Church. Bu rahip birimini Hıristiyanlığı kabul etmiş Daimyo'larla anlaşmalar yaparken kullanabilirsiniz. *Shinobi, Emissary, Ninja ve Geisha birimleri yaptıkları işlerde deneyim kazanırlar.

başlarında güçsüz olan diğer klanları alt etmeniz anlamına gelebilir. Birimler ve Üretimleri Hakkında Tavsiyeler: Daha öncede söylediğim gibi, Shogun'da binlerce askerden oluşan devasa ordularla kıran kırana real-time savaşlar yapabiliyoruz. Ürettiğimiz bir birimin ana haritadaki simgesine sağ tıklarsak türünü, kaç askerden oluştuğunu ve başındaki generalin rütbesini öğrenebiliriz. Doğal olarak birçok savaşlar geçirmiş bir Tashio gelecek savaşlarda daha iyi bir performans gösterecektir. Bu şekilde rütbe kazanmış bir generalinizi eğer az askeri kalmışsa sakın büyük savaşlara sokmayın, böyle durumlarda mutlaka ordusunu tazeleyin. İlk başlarda kullanabileceğiniz Yari Samurai ve Samurai Archer birimleri aslında oldukça etkili. Yari Ashigaru birimi ise ucuz fakat hem yavaş hem de büyük ordulara karşı korkup hemen dağılabiliyorlar (adamlar oyuna bayağı bir ayrıntı katmış beh!). Daha öncede belirttiğim gibi atlı birimler hızlı hareketlerinden dolayı (gerek turlu kısımda gerekse real-time savaş kısmında) çok büyük stratejik önem taşıyorlar. Hemen atlı birliklerden yapmaya başlarsanız karlı çıkarsınız. Ayrıca oyunun en ağır zırhlı birimi olan Heavy Cavalry'lerden oluşan büyük bir ordunuz olduğunda artık neredeyse hemen hemen durdurulmaz olursunuz. Ben Naginata ve No-Dachi birimlerini pek kullanmadım. Ama Naginata birimi karşı bir saldırıda ağır zırhı sayesinde bulunduğu mevkiyi çok iyi koruyor. Warrior Monk birimini ise aldığı bonuslar sayesinde oldukça iyi savaşıyor ve savaş meydanında hiç dağılmıyor. Bence oyunun fiyatına göre en etkili birimi. Ateşli silah kullanan birimler ortaya çıktıktan sonra oyunun gidişatı üzerinde bayağı bir etkili oluyorlar. Bu birimler okçulardan çok daha uzağa ateş açabildikleri gibi, düşmanın hücuma geçtiği durumlarda ön saflara yerleştirildiklerinde daha düşman kuvvetleri yanınıza ulaşmadan onları dağıtabilirsiniz. Teppu Ashigaru ve Musketeers birimlerinin saldırı puanları çok yüksek hatta yakın çatışmada ancak en ağır zırhlar onların verdiği hasardan kurtulabilir. Fakat onların da dolum sürelerinin biraz yavaş olması ve yağmurlu havalarda kullanılamıyor olmaları gibi dezavantajları mevcut. Real-Time Savaşlar:

Kendiniz kontrol ettiğiniz savaşlarda daha az birliğe sahip olduğunuz halde iyi stratejilerle kazanabilirsiniz. Fakat bu düşman yapay zekasının kötü olduğu anlamına gelmiyor. Oyunda turlu kısımdaki yapay zeka kadar real-time savaşlardaki yapay zeka da oldukça kaliteli. Zaman zaman inanılmaz planlarla arkadan vuruyor, hiç riske atılmadan çoğunlukla işi uzaktan bitirmeye çalışıyor. Savaş ekranının düzeni ise şöyle; en altta ordularınızın simgeleri, üstte ise ordularınıza verebileceğiniz değişik emirler mevcut. Default olarak sol üstte bir kuşbakışı harita yer alıyor. Bu haritanın hemen altında savaş zamanını hızlandırmaya yarayan bir ikon mevcut. Herhangi bir birimin simgesinin üstünden zırh ve silah durumunu, kalan cephanesini, ne yaptığını ve hareket için kalan enerjisini öğrenebiliyoruz. Bir birim savaş boyunca devamlı hareket halinde olursa bir süre sonra yoruluyor ve dinlenme ihtiyacı duyuyor. Ayrıca menzilli birliklerin cephaneleri bitince oldukları yerde öylece duruyorlar. Yeri gelmişken, menzilli bir birlik ile uzaktan ateş açacaksanız düşman birliklerinin üstünde bir ok ve yay işareti görülüyor. Bu işaret kırmızı ise düşman menzil dışı, yeşil ise de menzil içinde oluyor. Ordunuzu en üst kısımdaki panelde bulunan emirlerle daha iyi yönetebilirsiniz. Ayrıca bu emirler birim simgesine sağ tıkladığınızda da ortaya çıkmakta. Burada birliklerinizi gruplandırmak için CTRL tuşuna basılı tutarken oluşan kutu içerisine istediğiniz birimleri alıp sonra G tuşuna basmalısınız. Aynı zamanda Ctrl+1,2,3,.. kombinasyonu ile de gruplarımızı numaralandırabiliyoruz.

SHOGUN'DA KLANLAR...

Oyun başlarken seçebileceğiniz 7 klanın her biri değişik stratejik özelliklere sahip. Seçebileceğimiz bu klanlara ve özelliklerine şöyle bir göz gezdirirsek;

ucuza inşa eder. Stratejik bonusu: Altın ve gümüş açısından zengin topraklarda başlar. Ürettiği Cavalry ünitelerinin skill puanlarına bonus alır. Başlangıç birimleri:

Samur

Birim bonusu: Ninja ve Shinobi birimlerini daha ucuza üretir. Stratejik bonusu: Ürettiği Samurai Archer biriminin skill puanına bonus alır. Başlangıç birimleri: 6 Samurai Archer, 6 Yari Samurai, 2 Ninja

'cher, 2

Birim bonusu:Cavalry birimlerini daha ucuza uretir. Stratejik bonusu:Altin ve gümüş açısından zengin topraklarda başlar. leri: 4 Yari Samurai, 1 Tr, 3 Cavalry Archer, 3 Yari

Daha öncede belirttiğim gibi ordularınızı diğer klanın topraklarına sokarsanız o klana savaş açmış olursunuz. Böyle bir durumda savaşacak tarafların size bu real-time savaşı sizin mi kontrol edeceğiniz yoksa bilgisayarın mı sizin yerinize kontrol edeceği (sonucu hesaplayarak) sorulur. Böyle bir durumda işi bilgisayara bırakırsanız, neredeyse her ihtimalde lavuk

Menzilli ve normal birimlerden oluşan bir grup oluşturduğumuzda özel grup dizilimlerini (bu ne yav özel grup indirimi gibi!) kullanabiliyorsunuz. Bu dizilimler (group formations); tek sıra dizilimi, skirmish formations (menzilli birimlerin yerleri amaca göre değiştirilebilir), kare dizilimi (menzilli birimler özelliklerini gösteren bir tablo çıkar ve) gibi savaşın gidişatını etkileyen ordu dizilimleri.

Genel Savaş Tavsiyeleri: Stratejiler uygulamaya göre kişiden kişiye değişebilir. Ama oyunun kendine göre sabit bazı dengeleri mevcut. Bunlardan en önemlisi unit-antiunit dengesi. Örneğin genel olarak menzilli birlikler yakın savaşta kötü oldukları için onlara karşı az bir sayı ile bile olsa yakın savaş birimleri daha üstün. Fakat doğal olarak uzaktan da menzilli birimler çok ölümcül. Aynı durum mızraklı (yari) birimler ile atlı birimler arasında da mevcut. Bu dengeyi iyi kavrayabilirseniz az sayıdaki askere sahip bir ordu ile bile zafere ulaşabilirsiniz. Savaşı etkileyen bir başka unsur da yer şekilleri. Doğal olarak menzilli birimlerinizi stratejik yüksek tepelere yerleştirmeli, atlı birimlerinizin hızından yararlanıp düşman kuvvetlerini arkadan vurmalısınız. Bu grup dizilimlerini kullanmak emriniz altındaki binlerce askere komuta etmeyi kolaylaştıracaktır. Yer şekilleri demişken; köprülü bölgelerin alınması oldukça zor olabiliyor. Karşı tarafa yerleştirilmiş bir okçu grubu köprüden sıkış-sıkış geçen ordunuzu tüketebilir. Böyle durumlarda sayıca çok üstün değilseniz bu bölgelerde savaştan kaçının. Oyunda bir de kale kuşatma bölümleri mevcut. Böyle durumlarda kaleler arazinin en stratejik, yüksek bir yerinde bulunuyor. İçerideki düşman birliklerine kesinlikle menzilli silahlarla ateş açamadığınız gibi, kalenin yanına yaklaştıkça yükseklikten dolayı düşmanın okları altında ezilebiliyorsunuz. Böyle durumlar basit vur-kaç taktikleriyle düşmanı bölük bölük dışarı çıkarıp menzilli silahlarla işlerini bitirmenizi tavsiye ederim. Teknolojik değerlendirme; Shogun-TotalWar 233Mhz bir işlemci, 32 Mgb ram ile bir Voodoo2 ile bile çalışabiliyor. Yalnız oyundan tam bir performans alabilmek için (özellikle 3D savaş kısımlarından) en az 300 Mhz bir işlemci, 64 Mgb ram ve 16Mgb bir ekran kartı (tercihen RivaTNT işlemcili) şart gibi. Yine de bu özellikler Shogun'un sundukları yanında günümüz oyunlarına göre az sayılır bence. Bence oldukça başarılı bir çalışma olmuş. Turn-based strateji ile real-time strateji türü, ikisinden de ödün vermeden sunulmayı başarılmış. Ayrıca yapay zeka iki kısımda da oldukça tatmin edici. İnsanı gerçekten oyalıyor. Harita dizaynı, savaşlardaki çevre grafikleri de oldukça güzel. Ama birim grafikleri için aynı şeyi söylemek zor. Birimler 3D olmadığı için zaman zaman 3D bir alanın üzerinde gezinen resimciklerle karşılaşabiliyorsunuz. Fakat binlerce askeriniz olduğundan hepsini 3D yapsalarmış 9999999 Mhz bir makine istermiş herhalde. Şunu da belirteyim ki; oyunun bu real-time savaş bölümünü, tur bazlı (ay çevirince ne komik kaçtı!) stratejiyi sevmeyen WarHammer'cı arkadaşlarım bayağı beğendi. Gerçekten de birebir masaüstü kadar olmasa da, büyük orduları kontrol etmek oldukça eğlenceli. Ayrıca oyunda arasıra çıkan videolar oldukça kaliteli. Hele bir Ninja'nın suikast yapmasını anlatan video çok güzel. Shogun'da ses efektleri ve müzikler (kopya versiyonlarda olmayabilir!) oldukça kaliteli ve insanı bayağı bir havaya sokuyor. Turlu kısımda arkadan çalan hafif Japon müzikleri daha iyi düşünmenize yardımcı oluyor sanki. Ufak bir eksi olarak; insan yine de halk üzerindeki kontrolün ve ticaret kısmının biraz daha fazla olmasını istiyor. Ayrıca Braveheart HOJO klanını daha Castle'ları daha ucuza inşa eder. Stratejik bonusu: Ürettiği No-Dachi Samurai birimlerinin honor ve skill puanlarına bonus alır. Ayrıca haritadaki en ele geçirilmesi zor topraklarda başlar. Başlangıç birimleri: 2 Yari Samurai, 4 Yari Samurai Archer, 2 Yari Ashigaru.

Yep LA Pk MORİ

Birim bonusu:Warrior Birim Monks birimini daha Bi Ashigaru birimini daha ucuza üretir. $ | ucuza üretir. Stratejik bonusu:Silver Stratejik bonusu:üÜrettiği açısından zengin

Ninja'larının skill topraklarda başlar. Puanına bonus alır.

Başlangıç birimleri: 5 Yari Samurai, 4 Yari Ashigaru, 6 Samurai Archer. Başlangıç birimleri: 10 Yari Ashigaru, 6 Samurai Archer adlı oyunda da bulunan kale kuşatmaları kısmında, battering-ram, catapult gibi silahların kullanılabilmesi de hoş olurdu. Ama yine de dediğim gibi oyun toplamda çok başarılı, insanı kendine uzun süre hapsedebiliyor. İster deneyimli strateji manyakları olsun, ister bu türe yeni yeni ısınanlar olsun hiç düşünmeden alınabilecek bir oyun Shogun (ama kaşarlaşmış turn-based'çileri bilirim. Onları ancak Sid babadan şöyle yeni bir Civilization paklar. O da gelecek. Sabır!) Evet arkadaşlar Shogun yazımı da bitirmiş oldum. Dikkat edeceğiniz üzere biraz ciddi bir yazı oldu, İnşallah okurken sıkılmazsınız. Shogun - çok esaslı ve iki ayrı önemli oyun türünü içinde barındırdığı için doğal olarak oldukça dolu bir oyun. E bende bir strateji manyağı olarak böyle bir hit oyunda sunabileceğim kadar bilgiyi ve fikri sunmak istedim açıkçası. Dediğim gibi bu uğurda oyunu bayağı bir oynadım. (Hatta oynaya oynaya Japonca'yı söktüm yaw!) Umarım yararlanırsınız. Aslında sizinle kamer gençliğinin futbol otoritelerine bile şapka çıkarttıracak (ne ilginç laftır bu) halı saha maçlarından bahsedecektim ama yer kalmadı. Onu da artık IceWind Dale yazısına bırakayım. Gidiyorum, istemesemde kör karanlığın taa dibine. SİSTEM: P266, 64 Mb Ram, 500 Mb HD, Win 95-98, 3D Accelerator.

Byeee!