688(I) HUNTER/KILLER
Retro bilgisayarükkandan aldığınız
| D İle evinize gelip eski Amiga zamanlarındaki gü Z atiırle k labilirsiniz. Hani bir 688 iyi bir oyundu avağı ( çüde sizi h şekliyle
Şimdi ise ar ik Jane's va sikmıyordu piyasada, Bu Jane'in ne olduğunu hepiniz sanırım artik. Benim bildiğim bil helikopter, bir uçak ve de artik bir denizaltı yonu var artık. Kendileri anladığım yla bu oyunlara bilgi kaynaklığı ediyorlar. Her neyse. Bu oyun var ya bu den bu işlerin meraklılarına hitab eden bir oyun. Aslında | beni bile vaaay! dedirten bu oyun pe çoğunuz için aldıktan sonra demenize yol açabilir. Bu oyunu abilmeniz için gereken şeylerin başında a be ınce Dİİg nizin durumu klerinden | şunlar geliyor: am bir İngilizce; çünkü ben kadar anlatsam da görevlerin ne olduklarını ve görev sırasıda (gelen diğer mesajları ve batın uyarılarını 'abilmeniz gerekiyor. «da olsa bir mik oyun. Get dunter/Kille:
iyor hem komutundan itibaren oyunu aç BAŞLANGIÇ EKRANI ınk tuşlar var ve se
Training seçeneği ile önce eğitiminizi
Du oyunu gözünüze seniz aman haaa bu kısmı in geçme yin. Çünkü hemen het görevler ile ( siniz (mi? Mission tek ve hazırlanmış kısa oyunlar oynamanızı sağlar. Bu oyunda bir Campaign var kili offf! Fıtık eder adamı burada diğer bir önerim. Oyunu oyı başlamadan önce gidip | alın ve yiyin onları bir yer giderken. Neyse ki elektrikler | de biz de ir biri olara tmiyoruz DU me ları her oyundan a. Campaign'de seferberlikte adım dım single missionlar düzenlenmiş. Oyunun yıdaki parlak noktalarından biri de şu ki, e bir saygınlık liyor ve bunu kullana geliştirebiliyor ve silahlarınızın biraz daha gelişmiş türlerini alabiliyorsunuz. Mission Editor apayrı bil durum. Bunu nce çıkan düny ıritasında canınızın tıkla azs her göreviniz si bilir ve Ja n sizler için hazırladığı bilgileri gözden geçirebilirsiniz. Bu kısımla mayın.
lamalar ile oyunu nx fazla vakit harca yapabile şekilde o ynayacağınızı ( Jiliyorsunuz ığını sanırım en le de ne aceminiz bile anlar. İyi ayari yapılar de şi nerede, nereye nasıl gide BİR 688 NEDİR Kİ? NA Şimdiili, bu gemi yani 6! denizaltısı, Amerik a kullanmayı başladığı, denizaltı birliklerinin hücum kuvvetlerinin belkemiği olan bir emektar gemi türüdür (Cümleye !). Bu gemide nüklesr güç kullanılarak hareket biliyeti sağlanmış (Yaaal Bak elalem neler yapıyor. Bizim denizaltılarımız ise bildiğim kadarıyla hala Mazot yakıyor). Ne komik. “Donanmanın gemisinin benzini bitti, en yakın benzinci .” Bu gemi düşman aldırmanın ra “eruise” kara hedeflerini de söylemeliyim ki bu oyunda en çok ônem verilen kisim sonar ve silah kısmı. Sonar kısmı çok gerçekçi ve vurabi bu Oyu ada sizi oyundan bile tabilir. Silah kısmınd yrıntılar ise bir r zıvır muhabbetinden oluşmakta. Cok simulasyon tecrübesi. Özellikle (de denizaltı simulasyonu tecrübe Sart değil ama bu özellikle daha az zorluk çekersiniz (OYUNA BA Bu oyunun CD'si takıldiktan kan küçük pe sırasıyla yül oyununuzu oynamanıza Ve RUN, VİEWHELP, bazı | tanıtım filmlerinin yeraldığı TUTORIAL, çok kişilik MULTIPLAYER seçeneği ve
Oyunu yüklediğinizi varsayıp RUN gördüğünüz düğmeler ile tek tek düşn belirleyebilir, bunların tipini, amacını ve ak onların hazırladığınız görevde nasıl bir konuma sahip olacaklarını belirleyebilirsiniz. Sol Ostteki la sahip olanlar a | ısı vin şartlarını De nizin durumu, havanın durumu gibi... Eğer herşeyi is oyun kısmına ayrıntıları acımadan Oyunda ilk ola görüntülü gidi AFFE EDİ ER hemen altında sağda (3D) 3 Boyutlu görüntüler ve solda da komuta odası görüntülü seçeneklere geçme imkanı var. Sonarın nasıl çalıştığının anlatılması biraz karışık ve uzun. Bu sebeple onu sonra anlatmayı düşünüyorum. Bu sebeple önce dümen odasından başlayalım. Daha doğrusu başlamayalım. Çünkü burada h yapabileceğiniz en önemli şeyler yüksek frekans sonarını açıp kapamak veya çekili sonar düzeneklerini (sağ ve sol) salmak ve toplamak. İlkinin açma kapama düğmesi ile, diğerinin ise en üstteki kulağı yukarı çevirerek salma, orta konumda durdurma ve kulağı aşağı çeviterek geri çekme işlemleri ile çalıştırabilirsiniz. Ne taraftaki çekili düzenek ile uğraşmak istediğinizi belirlemek için ise left/right yazılı düğmeyi ayarlamalısınız.
HUNTER/KILLER ile basılan : aktaki rakam bir artar ve sayının bütünü için kırmızı olur. Bu süre boyunca —
Uygulama emri üzerinde düşünerek değişiklik
"yapabilirsiniz. Renk yeşile döndüğünde uygulama yürürlüğe girer. Mesela 258 feet derinlikten 354 feete inmek için 2 rakamı üzerine solla bir, 8 rakamı üzerine sağ ile dört kez basmalısınız. RADAR İŞLEMLERİ NASIL YAPILIYOR? Aslında denizaltılarda radar hayati bir konumda değildir ancak radyo antenleri ve radar anteni çok karışık olmayan durumlarda faydalıdır. Radar odasında çalışmak basittir.
Önce kule işlem yüksekliğine çıkmalı (50 feet)
ve radar antenini yükseltmelisiniz. Daha sonra bir ayar yapmanız gerekmez. Kısa süre içinde etrafınızda ne olduğunu ve onların da sizi görme ihtimaliniz yükselir. Burada menzil ayarı ortadadır. Kulağı yazılı menzillere çevirerek mesafe tayini de yapabilirsiniz. Radar ekranındaki mesafe çizgileri açılıp kapatılabileceği gibi onların da ne kadar menzilde bir geçeceğini en alttaki kulaktan ayarlayabilirsiniz. Yanlış ayarlar tüm ekranın mesafe çizgileri ile dolmasına veya ortalıktan yokolmalarına yol açabilir. Eğer ekranda tarama sonucunda lekeler kalıyorsa (işte diğer gemiler) hemen üzerlerine tıklamanız onu bir küçük çember içine almanıza yarıyor. Sonra onu işaretleyebilirsiniz: Mark seçeneği. Haberleşme odası ise hayati önemde. Size gelen emirlerin bütünü bu yolla geliyor. Size bir emir geldiğinde de bir subay “bak bakalım emir gelmiş mi?” diye sizi dürtekliyor. İlk fırsatta hemen kule işlem yüksekliğine çıkıp radyo antenini (hala bozmadıysanız) yükseltin. Buradaki kapaklı düğmeyi hiç ellemeyin. O görev sonu düğmesi. Her görev tamamladıktan sonra buradan çıkacaksınız. PEKİ, SUYUN ALTINDA KİM NEREDE NASIL BİLECEĞİZ? Şunu söylemeliyim ki bu oyunun açıklaması için bırakılan yeri bırakın, GameShow'un bütün sayfalarında bu oyunu anlatsak her halde ancak yer yetişir. Durum böyle olunca da 1500 kelimenin ne kadarıyla sonarı ve nasıl sonar ile çalışacağınızı anlatmak bir
, mesele. Bu durumda yapılacak üç şey var. Ya bu oyunu almazsınız. Veya sizin otomatik subaylarınız ne ayarlama ve tespit yaparlarsa onu kabul edersiniz. Ya da buradaki kısa hatırlatma ve açıklamaları okuyup deneye yanıla çözersiniz. Aaal Unuttum. Son ve dördüncü seçenek de gidip özgün oyunu kutusu ile almak. Bu durumda bile oturup ezberlemeniz gereken onca şey var. Zannedersem Tutorlal'da yeralan tanıtım filmleri oldukça bilgi verici olacaktır (yine İngilizce bilenler tabii). İşte sonar kısmının açıklaması. Burada ilk
Bir Türk olarak ilk sormanız gereken sorular: 1- Kilometre ile oynanmış mı? 2- Yürürü temiz mi? 3- Alet taklali mı veya vurdurdunuz mu hiç? Bu soruları ardarda ve sıra ile sorup, cevap verirken adamın gözünün içine bakın. Yalan söylemesin bahsetmemiz gereken şey, sonar işletici subayların ses dalgalarını osiloskop benzeri bir tür göstergeden seçerek bunları aşağı doğru sürekli inen kayıt ekranları ile takip ettikleridir. Bu türden göstergelere şelale tipi gösterge deniyor. Sonra bu bölümde bakmanız gereken ikinci durum sağ üstteki yeşil düğmeler. Bu düğmelerden en sağdaki dar alan taraması (ben D.A.T. diyorum) göstergelerine bakabilmenizi sağlıyor. Solundaki kutu ise geniş alan taraması (buna da G.A.T.) göstergesi için seçmeniz gereken kutudur. Ortadaki zebani resimli kutu ise bir. özel işlem göstergesi ve ben bunu çözemedim. Solunda yer alan düzlemsel göstergeli sonar ve bunun da çalıştığını görmedim. En soldaki ise faali sonar göstergeleri. Şu meşhur ping! Sesi gönderme mevzuusu yani. Tehlikeli biraz. Aslında işlem çok da karışık değil. Bu oyunda diğer denizaltı oyunlarındaki gibi ses kaynaklarının üzerine ne olduğu harita veya silah kontrolun ekranında yazılmıyor. Durum böyle olunca sizin bazen bu işi üstlenmeniz gerekebilir. İlk yapacağınız görevin niteliğini öğrenmek. Gizli görevlerde faali sonarı açmayın. Diğer savaş görevlerinde de kullanabilirsiniz ancak her kafanıza estiğinde değil. İlk olarak GAT ekranındasınız. Ses kaynakları ağır ağır iz bırakmaktalar. Ne gemisi veya ne olduğunu merak ettiğiniz ses kaynağının üzerine ekrandan pointer ile tıklayın ve MARK seçeneği ile veya o anda işaretleyici ne varsa seçin. Sonra da sağda yer alan DAT masasına geçerek oradan takibe devam edin. Sağ altta geminizin küçük bir resmi ve üzerinde burun, yan ve arkada çekili sonar almaçlarının temsili kutucukları dikkatinizi çeker herhalde. Burada hali hazırda burun sonarı seçilidir. Çerkili ya salma sonarı uzakta yer alan bir almacın kendi gemi gürültüsünden alabildiğine uzaklaşmış oluşudur. Eğer dümen odasında bu işi önceden hallettiyseniz işiniz kolay. b DAT masasında en sol altta yer alan hareketli dalgaboyu göstergesi üzerinde oluşan tepe noktaları üzerine tıkladığınızda sol en üstteki şelalede soluk veya belirgin kayıt izleri kaymaya başlar. Bunu ortadaki sabit şelale örneği ile eşlemeniz gerekli. Bunu yapmak için ortadaki mavi düğmenin hareketlendirilmesi gerekli. Hemen hemen kayıtlı bütün örnekler mevcut sinyaller ile karşılaştırılabilmesi için dönüşür. Hızlı yapmanız gereken bir işlem. Ayrıca çizgi adetlerinin de eşit olması çok hayati değil. Bazen eksik çizgiler de olabiliyor. Ama siz yine de bütün örnekleri bir karşılaştırın. Tutan örnekte durarak mavi noktanın altındaki boşluktan ne gemisi ile müşerref olduğunuzu görebilirsiniz. Böylelikle gemi seyir veya silah masasındaki harita üzerinde sierra 8 (S8) filan diye adlandırılmış cisimlerin ne olduklarını görebilirsiniz. Bu hayati bir durum çünkü bu oyunda diğerlerindeki gibi işte bu hedef şu sınıfta bir gemi diye işaretlenmiyor. Sadece hatırladığım kadarıyla düşman kırmızı, tarafsız sarı ve bilinmeyen ses temasları yeşil çiziliyor bu haritalarda. Gemilerin isimlerini de oyunun bilgi alma kısımlarından kontrol edip hangi ülkenin o tipte gemi kullandıklarını bir kağıda not edin. Faydalı olabilir. Benim beklediğim bir çok gemi oyunda yer almamakla beraber, bilmediğim gemilerden motorlu yat ve kayıklara (hatta SAT komandolarının lastik botları) kadar bir çok yüzer hedef ve cisim var. DUYDUM Kİ BİZİM SİLAHLARIMIZ DA VARMIŞ Var. Ama çok zor bu silahları kullanması. Bu
Parçası bol Mu? ucuz mu? servis garantisi var mı? —— yakıtı nükleer mi? Bu konulara çok dikkat etmek» lazım. Eğer denizaltı da bü özellikler şöyle 500'lük bir hücumbot da fena gitmez aslında. Gerektiğinde hız olayına da girersiniz. Hem daha havadar (ehehe güzel kelime esprisi!).
kafadan bi ikiyüzmilyon azla a verin. çıkartan insanların denizaltılarını denizaltı trafik bakmazlar. Gözünüzü sevim dikkat edin.
kısıma gelindiğinde harita düzlemi görülüyor. Bu tip düzlemli ekranlarda pan yazılı dört ok görünüm alanını kaydırırken, artı ve eksi yazılı oklar yaklaşma ve uzaklaşmayı sağlıyor. Bu sırada eğer sizin geminiz görüntü dışına sık sık çıkıyorsa center yazılı düğmeye bastırarak devamlı geminizin ortalanmasını sağlayabilirsiniz. Sağda siyah-yeşil ekranda silah kullanımı ile ilgili bilgiler var. Silahları hazırlamak ve fırlatmak amacıyla altta yer alan iki yeşil düğmeden sağdakine (ateşleme masası) geçerek güvenlik mandalları ve ateşleme düğmelerine erişebilirsiniz. Silahları kullanım ve özellikleriyle birlikte anlatalım. Silah harita düzleminde siyah-yeşil kısımın en Üzerindeki oka tıklarsanız sonarcının o ana kadar tespit etmiş olduğu ses kaynaklarının, onlara verilmiş olan rakamlar ile dökümü görünür. Buradan yaptığınız seçim mevcut hedef kabul edilir. Kullanmayı istediğiniz kovanın numarası üzerine bir kez basmanız o kovandaki silahı mevcut hedefe gidecek şekilde ayar yapılmasına yol açar. Tekrar basmanız durumunda hedef hanesi boşaltılır. Kovanın numarasının yeraldığı çemberin sağındaki W silah ile ilgili sonradan yapılabilen ayarlamalara ulaşımı sağlar. Buna torpilde değinsek daha iyi olur. Altında yer alan P ise atıştan önce yapılan ayarlamalara ulaşmanızı sağlıyor. Harpoon atarken buradan tarama menzilini, füzenin düşme menzilini ve tarayıcının geniş (wide) veya dar (narrow) açıyla tarama yapabilmesini ayarlayabiliyorsunuz. Torpil atarken ise seyir derinliği (gemilere karşı 20 feet veya O'ı seçin), patlama tavanı ve zemini (şu seviyeler arasında patlasın diyerek bir güvenli alan oluşturabilirsiniz yardımcı denizaltılar için, ses arayıcıları (yani torpilin kendi sonarı) faal (active) (torpil “demek sen oradasın ben geliyorum haaal” demiş gibi oluyor), beklemede (passive) (sadece gemilerin seslerini dinleyerek takip) veya kapalı (ilk başta belirlenmiş bir gitme — durumu), düşme menzilini (fazla dolaşan torpiller tarafsız gemileri de vurabilir)ve torpilin seyir hızını (genelde hızı 55) (yavaşlatıp da ne yapacaksınız bimem!) ayarlıyorsunuz. Torpil kovanlarındaki silahları kullanmak için ateşleme masasına geçin. Orada önce ekrandan ilgili kovanın üstündeki F ile kovana su basmasını sağlayın. E ile eşitleyin (galiba iç ve dış basıncı). Son olarak da M ile namluyu açın. Faşşşş! tıssss! ve cup cup! Seslerinin ardından artık ateşlemeye hazır olmanız lazım. Eğer hala silahı ateşleyemiyorsanız büyük bir ihtimalle hedef belirlememişsinizdir. Hedef belirlediyseniz ateşleme düğmesi kırmızı olur. Kovanları tekrar doldurmak için M ye tıklayarak beklemeniz yeterli. Empty yazısının üzerine ard arda tıklayın (yüklemeyi istediğiniz silahın adı görününceye kadar), seçimi yapınca bırakın. Gördüğünüz gibi AD.CAP. , HARPOON veya S.L.M.M. yüklemesi yapabiliyorsunuz. AD.CAP. (Torplli) : Torpiller altta yeralan dört torpil kovanına yüklenir ve oradan atılır. Hazır yüklenmiş torpiller alt sırada yer alırlar. Torpil atmadan önce gidip TMA odasından ortadaki siyah çubukların üsttekinin yanında yer alan oka basıp torpili atmaya niyetlendiğiniz hedefin numarasını dökümden seçin. (yer daralıyor hızlı anlatıyorum). Sonra öbür ıvır zıvırı boşverip. sol üstteki üst kenarı olmayan karenin ortasından geçen kesilmiş çizgi boyunca uzayan noktalara bakın. En üstteki noktalar ortaya ne kadar yakınsa subaylar o kadar iyi atış yapılabilecek bir şekilde hesp yapmışlar demektir (yine de vuramayabilirsiniz). Sonra ateşleme masasına geçin ve torpilinizi atın. Torpil atıldıktan sonra bu bölümün üçüncü paragrafının başında bahsetmiş olduğum W ayarı ile torpile sonradan yön verebilir (attığınız torpil kaçıncı ise onun yanındaki W ile), en solda (enable) faali hedef arama konumuna geçirip emir
—kesebilir, hemen sağındaki ile tekrar yön vermeye hazır hale getirebilir ve en sağdaki ile torpili düşürebilirsiniz. Torpilinizi attığınız kovanı hemen yeniden doldurMAYIN! Çünkü kablolar ile gemiye bağlıdır ve siz kapakları kaparsanız bu kablolar cırt! diye kopar. HARPOON (Füze) : Bu silahı kullanmak için 150 feet veya daha üstünde olun. Bildiğim kadarıyla daha iyi atış yapabilmek için kule işlem yüksekliğine çıkmalı, düşman uzaktaysa haberleşme odasından ESM radarından alınan sinyalleri tek tek hedefinizi buluncaya kadar sarı oku kaydırarak bulmalı ve işaretlemeli (MARK); düşman yakındaysa periskopla düşmanı görüp (MARK) deyin ve atın. Atarken hızınız düşük olsun (şimdi hatırlamıyorum ama galiba 6 deniz milinden az). Atıştan sonra kovanı tekrar doldurabilirsiniz. S.L.M.M. (Torpil Mayın) : Bu silahı atmadan önce P ile gideceği yeri haritadan belirleyin ve atın. Uzaktan mayınlama işlemleri için birebir. TLAM ve TASM (Seyir Füzesi) : Tomahawk olarak adlandırılmış genel seyir füzesidir. TLAM modeli kara hedefleri için TASM modeli gemileri vurmak için kullanılır. Bunlar bir nevi küçük uçaklardır. Savaş başlıkları eski tip patlayıcılı veya nükleer olabilir. Tüm ateşlemeler haberleşme odasında radyo antenini kullanarak alacağınız konumlara yapılır. Kendiniz bir hedefe TLAM modelinde kilitlenemezsiniz. TASM modeli de galiba bu oyunda var ama ben henüz göremedim. İleride, görev bitirdikkçe geliştirme babında size verebilirler. Radyodan hedef konumlarını aldıktan sonra silah odasındaki odadan tüpleri hazırlayıp, aynı mayın atar gibi silaha aravarış noktaları belirleyerek yön gösterin. Son nokta tam hedefin üstünde olsun. Meraklısı silahların kullanım şekillerini ayrıntılı olarak komutanın odasındaki bilgisayarın üstte yer alan üç ana seçeneğinden ortadakini seçerek çıkan bilgilendirme kısımında silahın adını seçip öğrenebilirler. Öğrenmeliler bence de. Silah kullanımları karmaşık çünkü. Arada emirler gelebilir. Bunları yine kule işlem yüksekliğinde radyo anteni vasıtasıyla arada alıyorsunuz ve İNGİLİZCE BİLMENİZ Mesela Campaign'de ilk görev komandoları kıyıya bırakma. Radyodan sizin nereye götürüp bırakacağınız söyleniyor. Arada acil emirler geliyor. Onları okumalı ve takip etmelisiniz. Mesela komandoları nasıl bırakacağınız da komutanın odasındaki bilgisayarda anlatılıyor. Yüzeye yaklaşın (50 feet kadar), yavaşlayın (birkaç deniz mili hıza düşün), bekleyin. Kurbağa adamlar (Amerikalılar seal diyor, yani fok bu izci askerlere) çıkınca size haber veriliyor filan. Daha anlatılacak çok şey var. Yer yok. Son olarak "Oyunun orjinalini alın. İngilizce bilenler alsın. Meraklıları alsın." diyorum. El Levent Göçer
PENTIUM 75, 16 MB RAM, 1 CD, 5 MB HARDDISK