Mühendislik Hesapları

Termodinamik ve İdeal Gazlar ir gazın ısısal davranışları bilimsel ve teknik birçok alan için çok önemlidir. Bir sistemin termodinamik özelliklerini incelerken temel gaz yasalarının da yeterince iyi anlaşılması gereklidir. Bu yasalar karmaşık bir türbin sistemi için de düdüklü tencere için de aynı şekilde işler. İlk gaz yasasının 17. yüzyılda geliştirilmiş olması şaşırtıcı değildir. Bu yasayı çıkaran Boyle ve Mariotte ideal bir gazın basıncı ve hacmi arasındaki bağıntıyı geliştirmiştir.

fig. 1 (1) T 2 Ti

P#V- const.

İdeal bir gazın davranışı incelenirken molekül içindeki etkileşimler göz ardı edilip, kütle birimi olarak molekül ele alınır. - Bir izotermal gerçek gazın (karbondioksit) eğrisi incelenirken gerçek bir gazın tanımının ne kadar zor yapıldığı görülebilir.

fig. 2

Gazın üzerinde n (tanecik sayısı) ve T (sıcaklık) gözönüne alındığında ideal gazlar için şu bağıntı yazılabilir:

(2)

Burada R bir mol gaz için PV/T bağıntısını sağlayan sabit bir katsayıdır.

İdeal gazlar için hesaplamalar kolay sına rağmen, gerçek gazların hesapları sırasında moleküllerin olmaları sebebiyle hesaplar daha karışık bir hal alır. Gerçek gazlar için varlıkları varsayılan bazı temel bilgiler de gözönüne alınmalıdır. Bunları düşünerek çıkarılan en önemli yasa van der Waal denklemidir:

(e * 23) (v-nb) (3) Y

Maddenin özelliklerine dayanan a ve b değişkenlerinin kullanılmasıyla maddenin parçacıklarının hacimleri, çekim kuvvetler, basınç bağıntıları da denkleme katılmış olur. İdeal gazlar için çıkarılan koşul denklemi çok marjinal bir yasadır, gerçek gazlar için hiç bir zaman kullanılmaz ancak çok düşük basınç. ve çok yüksek sıcaklıklarda yaklaşık olarak kullanılabilir. İdeal gazlar için hacim, basınç gibi hesapları yapmak zor değildir. Ancak gerçek gazlar bu değerler van der Wall denkleminden çekilerek hesaplanabilir. Basınç için şu değeri buluruz:

P- n 2 V-nb

Ancak hacim hesabı yaparken V için üçüncü dereceden bir denklem bulunur:

2 3 v3 ERE p s0 (5)

Bu denklemde sıfır değeri alan noktaları bu seride daha önce anlatılan Newton yakınlaşma metoduyla hesaplayabiliriz. Aynı şekilde mol sayısı n için de şu bağıntı yazılabilir:

3 Ven? Retay? MN — a*b a*b

— - m ( )*n o (6)

V ve n değerleri için yaklaşık değerlerin ikinci ideal gaz denkleminden bulabiliriz. Daha kesin sonuçlar için iterasyon istenildiği kadar büyük yapılabilir.

10 REM
11 REM *
12 REM * REAC AND IDEAL GASES *
13 REM * *
14 REM * *
15 REM
30 DIM ,NM(100)
SO PRIİNTCHR$ (147)

95 REM ROUNDİNG

120 REM

121
125
130

DEF

REM
FUNCTIİIONS OF VOLUME, MÜLE.
REM

DEF -V 1 3- #V 1 ZAKA#NM 2/GP#V-KA

#KB#*NM | 3/GP

131
149
150
151
155
*KB)
160
165
180
185
200
201
202
203
204
205
204
299
700

2320

420
430
440
450
499
500
501
510
519
520
521
529
530
531
540
550
700
999
1000
1001
1010
1099
1100
1101
1110
1200
1210
1230
1250
1280
1277
1500
1301
1350
1400
1410
1430
1450
1480
1499
1500
1501
1550
1590
1600
1610
1640
1650
* 1660
1670
16580
1690
1700

DEFFNG (NM) ! 3—-GU/KB#NM | 24 | | 2/ (KA
)#NM-GP#*GV | 3/ (KA#KB)
REM .
REM iST OF VOL, MOLE.
REM
DEFENT (NM) -S#NM | | 1! 2/ (KA

DEF 2—- #KA#NM | 2/GP

R-0.087144

REM FARAMETER, CONSTANTS
A "
EB “
(P)
*
Z#(6)-"MOLE NUMBER (N)

REM

REM MENUE
REM

FRINT

FRINT

PRINT
FRINTTAB(1595);"
PRINTTAB(15);*
PRINTTAB(15);"

PRINT
PRİNT" CRVON)
INPUTKX
OR REAL GAS
INPUT LN$
IF LN$<>"I"
IF 1"
REM
REM CALL INPUT SUBROUTİNE
REM
GOSUB15000
REM
REM ENRTY POİNT OF PRESSURE
REM
REM
REM CALL OUTPUT SÜBROUTİNE
REM
BOSUB 10000

WHAT WOULD YOU LIKE TO CALCULATE";

AND LN$<>"R"
THEN

THEN 50
6OTO 500

GOSUB 14000
REM
REM CALCULATIONS
REM
REM
REM PRESSURE CALCULATIONS
REM
(GV-NM#KB) —-KA#(NM/GV) 12

RETURN
REM
REM TEMPERATURE CALCULATIONS
REM

| 2) #(GV-NM#KB)
GT-FNR(GT)

:
RETURN
REM
REM VOLUME CALCULATIONS
REM
REM IDEAL GAS
(GV)
IF THEN RETURN
REM REAL GAS

REM NEWTOM
REM

PRINT"<RVONJACCURACY TO HOW MANY PLACES

1710 INPUTSZ

1790
1800
1820

REM TERTATION LOOP
(X) /FNDIX)

1850 :
1900
19530
1950 IF C<101 THEN
1980 I-141
2000 1800
2099 REM
2100 REM MOLE NUMBER
2101 REM
2150 :
2200 GP#BV/ (NM)
2210 IF THEN RETURN
2230 :

REM REAL GAS

2240
2250 REM USİNG NEWTON APPROXİMATLON
2260 REM
2270 :
2280 NM(O)-NM
2290 1-0
2310
2390 REM LOOF
2400
2420
2450 :

2506
2530
2550
2580
2600

2650

C-ABSINM(14*1)-NMCI))
IF Ci10!(-5Z) THEN

2400

9999 REM

10000
10001
10010
10050
100650
11000
11050
11100
11150
11180
11200
11250
11280
1350
11300
11350
11400
11450
11500
11600
11899
11900
11901
12000
12010
12020
12050
12080
12100
12150
12200
13000
13100
13499
13500
13501
13600
14000
14010
o
14030
14500
14600

REM OUTFUT
REM

; "RESULTS
PRINT:PRINT
PRİNT" $
PRINT
PRINT
IFZA-4ANDLNZSİTHEN :
PRINT" 2 "ŞEV
PRINT
IF AND THEN 12010:GO0T0O 1

*36T

PRİNT" :
PRINT
IF THEN RETURN
"A: "ş3KA
PRINTTAB(24);"B:
GOSUB 14400
REM
REM OUTPUT STEPS
REM
FOR TO K STEP 2
3:
IF PEEK(214)>15 THEN 146400
NEXT
FOR 1x0 TO Z9:PRINT"
RETURN

"ŞNM

"3GOTO 12020

REM
REM END PROGRAMM ?
REM

INPUT" CALCULATICNS? (Y/N) "şC$
IF C$<>"Y" AND C$<>"N" THEN 1400
IF C$z"Y" THEN CLR: GOTÜ 10
END
POKE 211,15:POKE 1

98,1:PRINTCHR$ (147)

146510
14999
15000
15001
15050
15100
17000
17100
17150
17200
17250
17500
17600
17700
17800
17850
17900
17920
17950
18000
18100
18190
18200

READY.

RETURN
REM
REM INFUT PARAMETERS AND OTHERS
REM
RETURN
(147)
(1) (2)

L-1

:
"3
3 INPUTP (1)
PRINT
NEXT.

KAZP (1) (2) (3) 2: (4) (6)
ONKAZGOSUBİ 100,1500,1300,2100

RETURN

Can Yalçın irkez daha hepinize merhaba. İlgiyle okuyacağınızı tahmin ettiğim bir başka yazıyla tekrar karşınızdayım. Bu sefer karşınızda olan bir tek ben değilim. Bu sayımızda C-64 demo dünyasının en ünlü grafikerlerinden birini sayfalarımıza davet etmeyi düşündük ve biraz gecikmeyle de olsa bunu başardık. Sizler için bu gençle küçük bir sohbet yaptık. Bunu gerçekleştirmemizdeki esas amaç sizlere, aranızda grafikle ilgilenenlere, elinizdeki çizim programlarıyla bir şeyler çiziktirmeye çalışanlara ufak da olsa biraz işinize yarayacak ipucu vermek. Gayet başarılı bir grafikerin sizlerden hiçbir farkı olmadığını - bu röportajı okuduğunuzda anlayacaksınız. Her şey yine. sonunda biraz kabiliyete ve çok çalışmaya dayanıyor. Bu sayfalarda göreceğiniz FLI resimler misafirimize ait. Kendisi, bilgisayar dünyasındaki ismiyle Electric ve grubunun adı da Extend. Kendisi şu anda C-64 demo dünyasında en iyi 10 grafikerden biri. Ardı ardına çıkardığı grafik demolarıyla dikkati çekmeyi başardı ve en iyi grafikerlerin arasına yükseldi. resimlerinde genelde vahşet, korku, ölüm gibi konuları işliyor. Yoo, hayır, karamsar bir tip değil.. Sadece death metal dinliyor! Peki, lafı fazla uzatmadan Electric ile sohbetimize geçelim. Bu röportaj tarafımdan yapıldı. (bunu söylemesem olmaz hani..) Röportajı İngilizce yapıldı, umarım Türkçe'ye çevirirken anlam kaybolmalarına rastlamayız... (Umarım. Ed.) - CAN: Merhaba Electric. Her şeyden önce şunu söylemek istiyorum ki, sen C-64 demo dünyasından Türk C-64 kullanıcılarına tanıtılan ilk kişisin. Onlara en başka bir şeyler söylemek ister misin? ELECIRIC: Tanıtılan ilk kişi olmak benim için gerçekten büyük bir gurur. Teşekkürler. Umarım demo dünyasında çok daha fazla Türk grubu görürüz. Şimdilik söy-

“lemek istediğim bu...

CAN: Peki, şimdi kendini tanıt bakalım. Yaşın, hobilerin, yaşadığın yer.. ELECTRIC: Bakalım.. Gerçek adım Tomını Musturi ve Finlandiya'nın orta kısımlarında bir kasabada yaşıyorum. 7.8.1975 doğumluyum, yani yakında 17 yaşıma gireceğim. Hobilerim arasında futbol, badminton, kağıt üzerinde grafik çizmek, ölesiye metal dinlemek, skateboard'a binmek, bilgisayar partilerine ve grup toplantılarına katılmak ve tabii ki bilgisayarlar var. “CAN: Sen C-64 dünyasının en iyi grafikerlerinden birisin. İlk kez C-64 ile nerede tanıştın, ne zaman çizmeye başladın? ELECTRIC: C-64'ümü 1986 yılında aldım. O zamanlar bir Spectravideo MSX'im vardı, ancak çevredeki tüm arkadaşlarımın

.C-64'ü olduğu için ben de ondan edinmeye karar verdim. İlk zamanlar hep oyun oynamakla geçti ve ancak 2 sene sonra bilgisayarımı kullanarak çizim yapmaya başladım. Arkadaşlarımla yerel bir grup kurmuştuk ve birinin bu grupta grafik yapması gerekiyordu. Kağıt üzeri grafikte iyi olduğumu bildikleri için bu işi bana yıktılar, ben de ufak ufak başladım. Her şey yavaş yavaş ilerledi ve işte şimdi olgun bir grafiker sayılırım. CAN: Bilgisayar ile çizim yapmak sana hiç zor ve sıkıcı geldi mi? Yani, bir çizim programında noktaları teker teker koymak hiç seni bıktırmadı mı? Bir resmin tam ortaya çıkması için saatler, hatta günler boyu ekranın karşısında oturman gerekiyor. ELECIRIC: Çizim yapmak benim için hiç zor olmadı. Biliyorum, belki daha önceden kağit üzerinde çalıştığım için. Tabii ki bilgisayarda bir şeyler çizmek kağıt üzerinde çizmeye hiç benzemiyor, ancak birkaç yılda bu işin tüm yolunu ve tekniklerini kapmış oluyorsunuz. Bunun tek yolu ise devamlı resim çizmek, böylece hatalarını görüyorsun ve daha iyiye ulaşıyorsun. CAN: Peki, hangi çizim programını veya programlarını kullanıyorsun? Neden? ELECTRIC: Aaarrggghh! İşte korktuğum soru geldi. Lütfen gülmeyin ama, ben hâlâ Koalapainter kullanıyorum!. Biliyorum, piyasadaki en eski ve en kötü çizim programıdır, aslında tam olarak neden kullandığımı da bilmiyorum, ama herhalde 4 senedir onu kullana kullana almışım. Koalapainter'dan çok daha iyi programlar mevcut, ancak bence aralarında en iyisi Advanced Art Studio. Genelde diğer çizim programlarını beğenmiyorum, çünkü onlarda renk değiştirme sistemi çok yavaş çalışıyor. Bu sistem çok yavaş olursa, tabii resim çizmek de o denli yavaşlıyor ve zorlaşıyor. Koalapainter'da diğer çizim programlarında olan 3 boyut efektleri veya animasyonlar mevcut değil, ama benim için farketmiyor, çünkü ben her şeyi zoom yaparak çizerim. Kullandığım diğer yardımcı programlar ise.. FLI editör/Dolphins, Adv. Art Studio, Graphics Creator Font Editor/Front. CAN: Senin devamlı, arka arkaya grafik demoları çıkardığını görüyoruz. Bu normal hayatını veya okulunu etkilemiyor mu? Türkiye'de birçok öğrenci okul zamanı bilgisayarını tozlu raflara kaldırmak zorunda kalıyor.

ELECTRIC: Tabii ki etkiliyor, ama bence olumlu yönde etkiliyor. Okulda sınav zamanı geldi mi sırf çizmiş olmak için çiziyorum, üzerinde fazla durmuyorum. Bilgisayarda resim çizmem benim aynı zamanda kağıt üzerinde de gelişmemi sağlıyor. Resim çizmek çok uzun bir iş, bazen günler boyu bilgisayarın başından kalkamıyorum, ama bazen de haftalarca ona dokunmuyorum. Tek kötü yönü belki, resim çizmekten, değişik hobiler kazanmaya ve yapmaya zamanım kalmıyor. CAN: Şimdi bambaşka bir konuya atlayalım. Türk C-64 kullanıcılarının merak ettiği bir olay var. Bu, ELİ grafik yöntemi, Henüz tanışmaları tam anlamda gerçekleşmedi, çünkü pek yaygın kullanılmıyor. Sen ilk FLI ile tanıştığında neler hissettin? ELECTRIC: İlk gördüğümde gözlerime inanamadım. “Woah, bu da nesi?” dediğimi hatırlıyorum. Çok büyük bir üçkağıt gibi gelmişti bana ve tabii ki çok etkilemişti. Şimdi ise alıştık ve benim için herhangi bir grafik modu. CAN: Peki sence FLI C-64 tarihinde bir dönüm noktası olarak sayılabilir mi? Eee, yo, hayır, sanmıyorum. Evet, FLI ile çok mükemmel resimler yaratabiliyorsunuz, her şey çok iyi ama bu resimleri kullanım alanınız yok. Mesela, bir FLI resmin üzerine sprite koyamıyoruz. Bu nedenle. FLI resimlerin veya karakterlerin oyunlardan arkaplan olarak kullanımı imkansız. Çok güzel açılış veya yükleme ekranları çizebilirsiniz, ama bir oyunda kullanmaya gelince yine bildiğimiz bitmap resimlere muhtaç kalıyoruz. Bu yüzden, ne kadar güzel şeyler yaratabilirse yaratsın, yerinde kullanılmadıkça bir işe yaramıyor. Bence bir dönüm noktası değil. CAN: Sen devamlı FLI ile resimler çiziyorsun. Bunu nasıl yapıyorsun? Yani, önce normal bir çizim programında resmini çizip

FLI ile renklendiriyor musunu, yoksa her şeyi sıfırdan FLI ile başlayıp nokta nokta mı çiziyorsun? ELECTRIC: Tüm resmi FLI ile çizerim. Aslında senin söylediğin gibi normal resim modundan FLI moduna atacak convert programlarım var, ancak bana tüm resmi bir editör ile başlayıp aynısıyla bitirmek daha mantıklı geliyor. Daha önce de söylediğim gibi her şeyi zoom ile çiziyorum, bu da bana FLIİ'de bir sorun çıkarmıyor. CAN: Grafik çiziminde bu kadar yol katetmişsin, bu seviyeye gelmişsin, hiç firmalar için çalışıp oyunlara grafik hazırladın mı? Veya hazırlamayı düşündün mü? ELECTRIC: Birkaç oyuna grafik çizdim, ancak hiçbir yazılım firmasına çalışmadım. Grafik çizdiğim oyunlar ise benim kendi grubumun yaptığı oyunlardı, ancak ne yazık ki henüz piyasaya sürülmediler. Senin sorduğun bu soruyu bana çok kişi soruyor, yani madem bu kadar iyisin, neden bu yeteneğinle biraz da para kazanmıyorsun diyorlar. Bu konu hakkında inanın en ufak bir girişimim bile olmadı. Ama artık deneyeceğim, çok yakında en iyi grafiklerimi birkaç diske doldurup adresini bildiğim tüm yazılım firmalarına postalayacağım. Genelde açılış resimleri ve arka plan çizimlerinde çalışmak istiyorum. Bakalım bir iş alabilecek miyim.. Belki grafiklerimi grubumun oyunlarında görebilirsiniz, ancak şimdilik pek hazır değiller. Kısaca şimdilik sadece eğlence için çiziyorum, ama gelecekte bu değişecek.. Umarım!? CAN: Peki o gelecekteki günlerden birinde sen de JCH'nin yaptığı gibi C-64 demo dünyasını barıkıp sadece firmalara çalışmayı düşünüyor musun?

Kesinlikle HAYIR! Demolar için grafik çizmeyi hiçbir zaman durdurmayacağım. C-64 dünyası yaşadıkça ben de onun içinde olacağım. C-64 demoları hakkında konuşulduğunda tam anlamıyla bir fanatik oluyorum. Daha önce söylediğim gibi ilerde oyunlar için çalışmak istiyorum, ama demolardan resimlerim hiç eksilmeyecek, CAN: Resim çizmeye başladığın ilk günlerden itibaren, tekniklerini nasıl geliştirdin? Başlangıçta başkalarını taklit ettin mi? Sence bir grafikeri iyi bir grafiker yapan nedir? ELECTRIC: Tekniklerimi devamlı resim çizerek geliştirdim. Manyaklar gibi, ardı ardına resimler çizdim. Bu yolla yaptığım hataları gördüm ve bu da benim gelişmeme çok yardımcı oldu. Tabii başta başkalarını taklit ettim, ama kim etmez ki? Herkes için bir işe başladığında bir usta gözüyle baktığı birisi vardır. Şimdi ise, başkalarının yaptığı ve çok güzel görünen yeni çizimleri gördüğümde “Kahretsin, neden ben de böyle güzel yapamıyorum!” deyip hemen çizmeye başlıyorum. Mesela Gothca bir resimde 16 rengi birden müthiş bir uyum içinde kullanmayı başarabiliyor. Onun yaptığı Micheal Jackson resminde, adamin yüzünde 16 renk de var ve müthiş bir uyum içinde. (CAN: Bu resim bu ay Su Şişesi'nde var!) Bu gibi şeyler beni deli ediyor! Başta taklit ettim, ancak artık benim de belirli bir stilim var. Şunu söyleyebilirim ki, çok resim çizmem beni bu durumuma getirdi. İnanacak mısınız bilmiyorum ama, şu ana kadar yaklaşık 50 tane resim, 30 tane FLI resim ve 300 kadar çok renkli logo çizdim. Tabii bunların yanında çizdiğim karakter setleri ve sprite'lar da cabası. C-64 ile çizilmiş resimleri güzel göstermek çok zordur ve bunun için de çok çalışmak gerekir. Usta olmanın yolu çok çalışmaktan geçiyor. (practising is what makes a master) CAN: Resim çizerken hiçbir model kullanmayı denedin mi? Mesela karşına bir vazo, çiçek alıp çizmeyi ELECTRIC: Birkaç kez, ancak bu çok zor. Onun yerine ben daha önceden kağıt üzerine çizdiğim resimleri bilgisayarda gerçekleştirmeyi denerim. Keşfettiğim bir teknikle bunu çok kolay başarıyorum. Bu da işin meslek sırrı. CAN: Benim aklıma resmini bir kareli kaüzerine çizdiğin geliyor, böylece bilgisayardaki cursor karelerine atlamak kolay olabilir, ama bu tabii ki bir tahmin. Her neyse, son sorumuza geldik. Electric, Türkiye ve Türkiye'deki C-64 dünyası hakkında neler biliyorsun?

ELECTRIC: Hmm.. Biraz düşünelim. Her şeyden önce, Türkiye Finlandiya'nın 2 katı kadar bir ülke. Başkenti Ankara ve en kalabalık şehri İstanbul. Yanılmıyorsam 50- 60 milyon kadar insan yaşıyor. Türk mutfağı çok güzel, kebap benim en sevdiğim yemektir. Daha önce bir tane yedim. Bir şey daha, Finlandiya'ya göre çok daha sıcak olduğunu tahmin etmek zor değil. Türkiye'- deki C-64 dünyasına gelince.. Orada Cligue grubundan Remix ve Smile adlı grup üyeleriyle çok iyi arkadaşız ve devamlı yazışırız. Script adlı disk dergisi çok ünlüdür ve şu anda dünyanın en iyi 3 dergisinden biridir. zaten Script'in birkaç sayısının grafiklerini ben hazırlamıştım, şimdi ise yeni grafikler üzerinde çalışıyorum. Umarım Türkiye'den çok daha fazla grup görürüz, bu isteğimi yineliyorum. Son olarak, eğer Türkiye'den herhangi bir firma C-64 konusunda grafikle ilgileniyorsa Can Yalçın ile temasa geçsin, kendisi sizi bana ulaştıracaktır. Sağolun!

CAN: Her şey için çok teşekkürler Electric, Biz de senden her zamanki gibi kaliteli resimlerini ve yeni çalışmalarını görmeyi ümit ediyoruz!

Eveet, işte bu kadar. Bundan sonraki sayılarımızda sizlere her tür iş yapan ünlü ve başarılı kişileri tanıtmaya devam edeceğiz. Müzisyenler, programcılar bundan sonraki sayılarda karşınıza çıkacağımız yetenekler olacak. Bu arada, umarız siz de boş durmazsınız. Neden bir Türk yetenekle röportaj yapmayalım? Aranızda kimbilir ne kabiliyetler vardır! Sevgiler..

ü Şişesi'nin sadık okuyucularını birkez daha selamlıyorum! Bee, nasılsınız bakalım? Artık tatile de girdiniz, hepiniz günde birkaç saatinizi C- 64'ünüzün başında geçiriyorsunuzdur. Güzeel.. Şimdi biraz konumuza girelim. Her şeyden önce bu sayfalarda bir Su Şişesi 1ogosu göreceksiniz. Bu logo bir AFLI logo olup EMRAH ÜNAL tarafından bana gönderildi. Gayet hoş olmuş değil mi? Sağol Emrah! Evet, bu ay da bu sayfalarda göreceğiniz diğer resimler ise 64 dünyasının birkaç ay öncesine kadar en iyi grafikleri olan GOTCHA'ya ait. Gotcha da JCH gibi C- 64'ü bırakıp PC sevdasına tutuldu ve doğal olarak listelerden aşağıya düştü. Bu sayfalardaki tüm resimleri FLI çalışmalardır.. Bakalım siz de Gotcha'nın grafiklerini beğenecek misiniz? Geçenlerde elime bir mektup geçti ve bana çok güzel bir fikir verdi. Programcılıkla uğraşan herkese sesleniyorum. Aranızda intro, demo, resim, müzik vs. vs. yapan arkadaşlar varsa, çalışmalarınızı bana gönderin ve de ben onlar hakkında eleştiri yapayım, sizlere yardımcı olayım, tiyolar vereyim, karşılaştığınız problemleri çözeyim. Böylece daha da gelişmenizi ve bir sürü konuda fikir almanızı sağlayayım. Bu olay aklanızda olsun, tamam mı? Adresi biliyorsunuz... Haberler sayfasında yeni çıkacak oyunlar hakkında biraz bilgi aldınız herhalde. Elvira 2 olayı beni havalara uçurdu, bakalım tam oyunu gelince neler olacak, Beni sevindiren bir başka olay da çok yakın arkadaşlarımdan birinin artık dergimize yazı yazmaya başlaması. Hepinizin önünde Cenk Köseoğlu'na hoşgeldim diyorum. Yine lafı fazla uzun tuttuk. Mektuplara geçmeden önce siz bu yazıyı okurken Antalya'nın güzel denizlerinde tatilimin ilk kısmı-

Can Yalçın nın tadını çıkarıyor olacağım. Son olarak bu dergiyi Antalya'da beraber alıp hemen Su Şi şesi sayfalarını açacağımız yabancı arkada şıma da bir selam edeyim: Yoo Sven! Türkiye rules, eh?? Barış Ersen Aydın, Muğla 1- Ses digitizelemek ne demek? Ses digitizer kartuşu nasıl kullanılır? Ne işe yarar? Örneğin elimizde bir müzik kasedi var. Bunu, bu kartuşu kullanarak bilgisayarın hafızasına aktarabilir miyiz? 2- C-64'ü modem kullanmadan telefon hattına bağlayabilir miyiz? Yani daha ucuz bir donanımla. 3- AMIGĞA için “Hançer” adlı Türklerin yaptığı bir oyun duydum. Acaba C-64'te de böyle bir Türk oyununun yapılma ihtimali var mı? 1- Ses digitize etmek, senin de tahmin ettiğin gibi, herhangi bir sesi (gerçek hayatta yer alan, bir konuşma, bir şarkı vs. vs..) bilgisayara aktarmaktır. Bunu yapmak için ses degitize eden kartuş (sound sampler) satın alırsınız ve kısa bir programla beraber (bu program o kartuş ile birlikte verilir) bir ucunu bilgisayara, diğer ucunu müzik setine bağbu kartuşla müzikleri bilgisayar hafızasına aktarırsınız. Ancak, bu tür digitize sesler bilgisayar hafızasında çok fazla yer tutarlar. Eğer çok güzel kalitede bir digitize yapmak isterseniz, elinizdeki müziğin 5-10 saniyesini falan alabilirsiniz. (ancak bu arada tüm bilgisayar hafızası da dolar) Siz ses kalitesini düşürdükçe, digitize edeceğiniz uzunluk da artar. Yanılmıyorsam piyasada satılan sampler'lar 2 bitik. Bu işe gerçekten kafayı taktıysan, 4 bitlik digitizer bul veya yaptırmaya bak. Çok kaliteli sesler elde edebilirsin. 2- Modem kullanmadan bağlamak imkansız. Bu soruyu neden sordun bilmiyorum, modemlerin pahalı olduğunu düşünüyorsan,

'esas masraf modem aldıktan sonra telefon.

parasından çıkacaktır. Kısaca, senin modeme ödeyeceğin para, telefon parasının yanında devede kulak kalır. Şu anda bende 2 tane modem var, ancak bir kere “acaba çalışıyor mu?” diye test etmemin dışında hiç kullanmadım. 3- Tabii ki var. Yanılmıyorsam bu yaz birkaç Türk oyunu birden çıkacak. Şu anda 2 . tanesinin demosunu gördüm ve ikisi de çok güzel. (hatta şu sıralar çıkan birçok oyundan çok daha güzel) Phantasm ve Wild Blood adlı bu oyunlar bence beklemeye değer. (Kafasında şüpleler olanlar varsa, bu iki oyun da sıfırdan başlayıp MD ile yazılıyorlar. Yani herhangi bir maker kullanılmıyor.) Caner Şimşir-Mahir Çipil, Ankara 1- Bize önerebileceğiniz stratejik simulasyon var mı? 2- Siz bir bilgisayarcıda çalışıyorsunuz. (yanlış bilmiyorsak) Orijinal oyunlar yasası ne derece doğru? Ve hangi bilgisayarcılar oyun çekiyor? 3- Şu canım dergiye bir adventure köşesi - açsanız kötü mü olur? Örneğin dergi hem AMIĞA hem C-64 iken Yusuf Sungurlu bu işi gayet iyi yapıyordu, şimdi niye yapmasın? 1- Pirates, Hillsfar (SSI), Defender of the Crown. Aslında SSI serisinden herhangi bir oyun senin işine yarayacaktır. 2. Yanlış biliyorsunuz, hiçbir yerde çalış-

: Miyorum, öğrenciyim. (maalesef!) Telif hakkı yasası hakkında herkes değişik bir şeyler söylüyor, ancak olayın çok ilginç bir tarafı, bu olayın sadece Ankara'da olması. Ankara'lı bilgisayarcılar basılma korkusuyla yaşarken (ki Nisan ayında 2 bilgisayarcı basıldı, şu anda olay savcılıkta) diğer şehirlerdeki bilgisayarcılar “Telif hakkı mı? O da ne?” diyorlar. Ankara'da oyun çeken firma adı veremem burada, ama benim gördüğüm kadarıyla, herkes gayet açık çekiyor.. 3. Yusuf Sungurlu'yu çok iyi tanırım, onun dergideki yazılarını bırakmasının sebebi, okuluna daha fazla önem vermesi gerektiğiydi ve bilgisayarını tozlu dolaplara kaldırmasıydı. Onun geri gelmesi (şimdilik) imkansız, ancak adventure, FRP, stratejik simulasyon sevenlere çok yakında çok özel ilgi göstermeye başlıyacağım, hiç üzülmeyin. Hatta bu projemiz başladığında kafayı yiyeceğinize bahse girebilirim. Hazırlıklar tamamlanmak üzere, her an karşınıza çıkabiliriz. Bekleyin!

Özgür Sözen, Ankara 1- Herhangi bir programda hem müzikler hem de grafikler nasıl aynı anda yapılabiliyor?

2- Bir oyun yazarken (Basic'de) sprite'ları nasıl joystick ve klavye kontrolüne bağlayabiliyoruz? Sevgili Özgür, cevaplarından önce print komutlarıyla sprite yapmanın mümkün olmadığını söylemek istiyorum. Bu yüzden diğer soruların geçersiz (anlaşılmaz) kalıyor.

1- Grafikleri ekrana çıkarmak oldukça basit. Onları bir kez ekrana basın, devamlı orada kalırlar, yani ekranda kalmaları bilgisayara hiç yük olmaz. Onlar ekrandayken, müziği de basit bir interrupt ile çalabiliriz. Grafikler zaten ekranda, müzik çalmak ise bilgisayarı çok az meşgul edecektir, böylece tüm bunları bir arada yapmak bize hiç yük olmayacaktır.

2- Bunun için basit bir örnek yazıyorum. Sprite'ınızı 2. porttan kontrol etmek için şöyle bir yola başvurabilirsiniz: 2. portu kontrol eden adres 56320($DC00) adresidir. Şu Basic programı yazın: 1 PRİNT PEEK(56320):RUN , Bunu çalıştırdıktan sonra joystick'inizi alıp port 2'ye sokun ve yönlere oynatın. 56320 adresinin aldığı değerleri göreceksiniz. Mesela, joystick sağa çekildiğinde değeri 119 oluyor. Bu yolu kullanarak, her yönün aldığı değerleri bulun ve kendi programınıza ekleyin. Mesela: 1 IF PEEK(56320) — 119THEN (sprite'ı sağa oynat) gibi bir komut kullanıp tüm programlarınızı joystick yöntemine bağlayabilirsiniz.

Metin Başyiğit, Isparta

1- Sizlerden ilk isteğim program döküm ekinde verilen Basic programların yanında parantez içinde verilen rakamların ne olduğunu açıklamanız. 2- İntroları tamamen Türkçeleştirerek kendim başlık hazırlamak istiyorum. Bunun için Multi ice 2 yeterli olur mu? Orijinal gelen programlardaki yazıları değiştiremiyorum. Acaba bunları MD'ye girip datalarıyla oynayarak mı değiştirmem gerek? Ya da istenilen metni girip intro hazırlayan programlar var mıdır?

Sayın Başyiğit, her şeyden önce sizin mektubunuzu aldığımda her yaştan ve her meslekten insanın 64 ile ilgilendiğini anladım ve bu inanın beni çok mutlu etti. Sorularınızı biraz kısalttım. MDE'yi artık her döküm ekinde vereceğiz, siz çoktan yazmışsınızdır 1- Parantez içindeki bu rakamlar tahmin ettiğiniz gibi o satırın kontrolünü sağlar. Basic dili editörü kullanarak bu programları yazarsanız, her satır sonunda siz RETURN'e bastığınızda bilgisayar size bir rakam vere-

“cektir. Eğer bu rakam döküm ekindeki rakamla aynıysa, o satırı doğru girmişsiniz demektir. Bu çok yararlı bir olay, zira çok uzun ve karışık data satırlarında hata yapmayı bu kontrol yoluyla engelleyebiliriz. Ancak unutmayın, bunu kullanmak için BDE edinmeniz lazım. (artık fazla uzak değil, döküm ekinde bu da var) 2- Bu “değiştirme” olayında birçok kişinin takıldığına eminim, bu yüzden uzun biçimde açıklamaya çalışayım. Her şeyden önce sizlere bir örnek vereceğim. Üzerinde birçok yazı yazılı boş bir teneke kola kutusu düşünün. Bu kola kutusunu çantanıza koyacağız, ancak hiç yerimiz yok. Bunun üzerine bu teneke kutuyu eziyoruz ve boyunu küçültüyoruz. İşte artık çantamıza sığıyor. Ancak bir problem var, bu sefer kola kutusunun üzerindeki yazılar okunmuyor, çünkü onu ezdiğimizde tüm yazılar birbirine girdi.. İşte bilgisayar programları da böyledir. Bilgisayarımıza bir intro yükledik diyelim. onu henüz çalıştırmadan kartuşumuzun monitörüne girip içindeki yazıları aramaya çalışırsak, onları okunmaz halde, birbirine girmiş olarak buluruz. Bunun nedeni, şu anda piyasadaki her oyunun, programın bilgisayarın hafızasına girmesi için CRUNCH dediğimiz bir sıkıştırma işlemine tabii tutulması. Böylece yazılar birbirine girer. Bizim yapmamız gereken, değiştireceğimiz introyu, O intro ÇALIŞIRKEN kartuşumuzla kırmamız. Her CRUNCH edilmiş program çalıştırıldığında DECRUNCH dediğimiz işlemle bu sıkışıklığı açar ve her şey yine eski haline döner. Yani kola kutumuzu çantamızdan çıkarıp yine eski haline getiriyoruz. Bu: anda tüm yazılar yine görünür halde olduğundan, istediğimiz gibi o yazıları hafıza bulup, üzerine bizim yazılarımızı yazabiliriz. Bundan sonra geriye kalan tek problem, az önce kırıp yazılarını değiştirdiğimiz intro'- yu yeniden çalıştırmak. MD monitöründe: H 0800 5000 78 A9 komutunu verirseniz, kartuşunuz size intronun olması başlangıç adreslerini verecektir. Mesela, bu komutu verdikten sonra, bilgisayar size 2000 yazarsa, monitörünüze G 2000 komutunu verin. Bunun anlamı GO $2000'dir ve intro büyük ihtimalle hafızada $2000 adresinden başlamaktadır. Eğer bu yazdıklarımı yavaş yavaş uygularsanız, hepiniz istediğiniz introyu (çok özel bir koruması yoksa) değiştirebilir ve değiştirdiğiniz halde başlatip görebilirsiniz. Tabii ki Multi Ice 3 kartuşu bunları yapmaya yeterli..

Emre Işıdan, Istanbul Emre arkadaşımız mektubunda kısaca C- 64'ün AMIĞA karşısında nasıl bir bilgisayar olduğunu sormuş. Birçok bilgisayarcının C-64'ü devamlı aşağıladığını ve yerden yere vurduklarını, bunun tam tersine, AMI-

*GA'nın da sürekli övüldüğünü belirtmiş.

Emre'nin öğrenmek istediği şey şu: C-64 gerçekten yeri dibine batırılacak kadar kötü bir bilgisayar mı? Her şeyden önce, bunu cevaplaması inanın çok zor. Vereceğim cevabı tahmin edeceğinize eminim. Tabii ki C-64 kötü bir bilgisayar değli. Bilgisayarcıların C-64'ü onun 10 katı kadar bir hafızaya ve onlarca kat daha hızlı çalışan bir bilgisayarla karşılaştırmaları beni sadece güldürüyor. Olayın daha da ilginç kısmı, AMIGA'yı böylesine övüp C- 64'ü aşağılayan insanların büyük bir çoğunluğu, AMIGA'larında Kick Off oynamaktan başka bir şey yapmayan insanlar. AMI-GA'da yapılan hemen hemen her oyun, her rutin 64'te de yapıyor. Mesela, AMIGA'da bir Elvira çıktığında kafayı yemiştim. Beni daha da çok şaşırtan, C-64'te Elvira çıkmasıydı. C-64 demolarında, AMIGA'da yapılan birçok programlama tekniği büyük bir başarıyla yapılabiliyor. AMIGA'nın insanları fetheden büyük özelliği, 4096 rengi ve 4 kanal sesi. C-64 bunları daha da sınırlı hafızasıyla yapabiliyor. Kesinlikle C-64 bazılarının aşağılamalarına layık bir bilgisayar değil. Size bir örnek daha vereyim. Şu anda; Türkiye'de birçok bilgisayar grubundaki elemanları tanıyorum. Bu elemanlardan bazıları zamanında C-64'te demo yapmış, şimdi ise AMIGA'da uğraşan insanlar. Hepsi bir tek şey söylüyor: “Biz C-64 gibi bilgisayar tanımıyoruz!” C-64 sınırlarını çoktan aştı. Her geçen gün bizleri ağzımızı açık bıraktıracak şeyler görüyoruz. Bir FLI, veya ekranda aynı anda gösterilen 600 sprite bu aletin bir şeyleri başardığını gösteriyor bizlere, AMIGA ise hâlâ kendini keşfetmekle meşgul. AMIGA demolarının Yo 90'ında copper ve vektörlerden başka bir şey göremezsiniz. İlk günden beri aynı şeyleri yapıyorlar. C- 64 kesinlikle aşağılaymaz. Onu aşağılayan insanlara AMIGA'da neler yaptığını sorun. Acaba Workbench disketlerindeki basic programlarını kaç kere yüklemişler? Oyun oynamaktan başka bir şey yapmıyorlar mı? Büyük bir gururla söylüyorum, ciddi ciddi programlamayla uğraşan hiçbir kimse C- 64'ü küçümsemez. Diğerlerinin dediği ise zaten onların zavallılığı. Kesinlikle kafanıza takmayın. Viva C-64! Özden Durmuş, Trabzon 1- Bilgisayarı konuşturma hakkında bilgi verebilir misiniz? Veya böyle bir program yayınlamanız mümkün mü? Bilgisayarı konuşturmak şu anda kabaca iki yolla mümkün. Birincisi, direkt kendi sesinizi, veya bir şarkıyı digitize ederek direkt bilgisayarın hafızasına atarsınız ve sonra aynı konuşmaları ondan dinlersiniz. Diğer yok ise, şu anda piyasada hepinizin bulabileceği kadar eski olan SAM adlı konuşma programını edinmeniz. Bu program ona söylemenizi istediğiniz her şeyi söyler. SAM'i bulmanı tavsiye edeceğim, Altuğ Erbaşı, İstanbul

1- Grafiklerle süsleyebileceğim bir yazım programı var mı? Yani disk magazinleri gibi, üstte grafik altta yazı. 2- Diğer dergilere göre çok daha iyisinİZZZZZ... 3- Intro, adventure ve özellikle strateji türü şeyler yapabilmem için hazır programlar var mı? 4- Bir oyunun içindeki müzikleri araklayıp kendi programlarımda nasıl kullanabilirim? 5- Lemmings ile ilgili bir gelişme var mı? Her şeyden önce Altuğ, mükemmel üstü mektupların için çok teşekkür ederim. Lütfen yazmaya devam et, inan onlara çok ihtiyacım var. Hiç olmazsa burada yazdığım yazıların bir işe yaradığını anlıyorum. 1- Beni büyük ihtimalle öldüreceksin, Disk Magazine Creator adlı bir programım vardı, ancak “ne işime yarar ki bu?” diyerek sildim. Zaten Almancaydı. Anlamıyorum, neden insanlar Almanca program yaparlar? 2- Biliyoruzzzzz.. 3- İntrolar için birçok İntro maker'lar piyasada mevcut, Adventure'lar için Adventure Creator adlı birkaç program da var. ancak senin esas istediğin strateji hazırlayan programın olduğunu sanmıyorum. 4- Bir uzun cevap daha.. Bu soru birkaç kişi tarafından da sorulduğu için cevaplıyorum, Her şeyden önce, introlardan müzik araklamak çok basittir, sen oyunlardan sormuşsun onu anlatacağım. Oyunlar bilgisayar hafızasının tamamına yayıldıkları için müzikler herhangi bir yerde olabilir. Bir oyundaki müziği bulmanın en kısa yolu, $D400-$D418 arasındaki adresleri aramaktır. Expert kartuşu olanlar çok şanslı, çünkü Expert'ine diğer hiçbir kartuşta olmayan K komutu vardır. Expert'i olanlar, K 0000 FFFF D400 D418 komutunu vererek hafızada $D400-$D418 arasındaki adreslerin nerede olduklarını öğrenebilirler. $D400- $D418, sesler ve müzikle ilgili adreslerdir ve o adreslerin hafızada yoğunlaştığı yer büyük ihtimalle tüm bunlar hafızanın belirli bir yerinde birbirlerine çok yakın çıkacaklardır. Adreslerin yoğunlaştığı bu yeri inceleyerek müzik rutininin başını ve sonunu bulup save etmeniz yetecektir. Ancak bazı oyunlarda müzikler birkaç parçaya ayrılmış olabilirler. Bazı oyunların müziklerini araklamak da çok zor olabilir. Burada çok üstünkörü anlattığımın farkındayım, ancak oyunlardan müzik araklamanın belli bir yolu yoktur. Deneye deneye, rutinleri takip ede ede araklanır. Bu olay daha sade yazılamaz kanısındayım.. 5- Evet, sizlere bu haberi ilk ben vereceğim için inanın çok gururluyum. O zamanlar sadece bir dedikoduydu, ancak artık çıkacağını kesin biliyorum. Yani kesin yeşil manyaklar C-64'e geliyorlar. Özgür Homurlu, Gaziantep 1- Digitize grafik ve ses nedir? Normal ses ve görüntüden farkı nedir? Nasıl yapılır? Digitize grafik ve ses, gerçek hayattan alınma ses ve grafiklerdir. Mesela, hepinizin bildiği Impossible Mission oyununun başındaki konuşma veya adamımız ölünce attığı çığlık digitize seslerdir. Bir teyp veya alıcı aracılığıyla sesler direkt C-64'e geçirilmişlerdir. Digitize grafik ise, bir fotoğraf veya resmin direkt bilgisayara aktarılmış halidir. Digitize ses için Sound Sampler adlı kartuşu, digitize grafik için Scanner adını verdiğimiz yan birimi elde etmen gerekir. Erkan Akpınar, İstanbul 1- Benim beğendiğim bir intro var, Cligue'in ve müziği de Jeroen Tel'in. Ben bu şahene müziği araklamak istiyorum, önemli bir sorun da araklayamıyorum. Multi Ice 3'üm var. Ne yapmam lazım? 2- Genelde tüm resim programlarında üçten fazla rengi yanyana bastığımda renklerden biri bozuluyor. Bu nasıl önlenir? 3- Kasette favorin çok kanallı, rahat, ayrıntılı bir müzik programı önerir misin? 4- Sen en yeni C-64'lerin SID ve VIC'i dandini diyorsun. Peki hangi yönünden ekmek kutularından daha iyiyiz? 1- Madem daha önceden sizlere introlardan müzik araklamak basittir dedik, haydi anlatalım... Her şeyden önce, introlardaki müzikler Yo 98 olasılıkla $1000-$2000 arasındadır. Müziğin yerini bildiğimize göre bu bölgeyi bir tarafa kaydedin. Şimdi, monitörünüzde D1000 diyerek o satıra bakın. Orada JMP adlı komut var mı? Evet? Peki, bir satır aşağı, yani $1003 satırına bakın. Burada da bir JMP daha gördünüz mü? Evet? Peki işiniz bitti, artık tek yapacağınız aşağıdaki basic programı yazmak:

1 POKE 780,0:SYS 4096 T-0 TO 100000:PRINT” CRSR UP “T:SYS 4099:NEXT T Bunu yazınca basic'den müziğinizi dinleyebilirsiniz. 1. satırda müziği başına alıyoruz. Eğer 1. satırı yazmazsanız müzik hep kaldığı yerden çalmaya başlar. 2. satır ise müziği çalan kısa rutin. Yukarıda belirttiğim JMP komutları genelde $1000-$1003 adreslerine olurlar. Eğer yoksa, bir de $1006'ya bakarsınız. Bu durumda basic programımızdaki 2. satır SYS komutu SYS 4102 diye değiştirin. Hepsi bu kadar. 2- Bu sorun çok normal, bir cursor karesine en fazla 3 renk konulabilir. İşte bu yüzden FLI ortaya çıktı. FLI grafik tekniğiyle 16 rengi de yanyana basabilirsiniz. diğer hiçbir program bunu sağlamaz. 3- Aklıma gelenler Voice Tracker V4.0 ve Future Composer. 4- Yeni C-64'lerin görünüşü daha güzel, heh he! Fevzi Özbek, Antalya 1- Liste vermeyen programlarımın listesini nasıl alabilirim? 2- Liste vermeyen bir programla kendi yazdığım programı nasıl birleştirebilirim? 3- Kendi programlarımın listesinin alınmamasını nasıl sağlayabilirim? 4- C-64 için ek hafıza var mıdır? 5- C-64 mouse hangi alanlarda kullanılır ve sağladığı avantajlar nelerdir? 6- Kısa bir süre sonra alacağım drive'ımın ömrünü nasıl uzatabilirim ve veriminin Düşmesini nasıl engelleyebilirim? “|- Liste vermeyen programlar derken ne dediğine bağlı. Basic, ancak liste vermesi engellenmiş programlar mı, yoksa sadece bir SYS listesi veren Makine dili program mı? Makine dili ise bir kartuş lazım. Basic ise, programı yüklediğinde çalıştırmadan list istemeyi dene. Veya, list istediğinde SYNTAX ERROR IN... diye bir cevap veriyorsa, syntax error verdiği satırı sil. Birçok kartuş basit basic listelerini açabilir. Eğer kartuşun varsa, bilgisayarı resetle, sonra OLD yap ve liste işte. 2- Yine, eğer program makine dili ise, senin bir taşıyıcı rutin yazmam (veya araklaman) ve senin yaptığın programla makine dili programı peşpeşe hafızada sıralaman lazım. Eğer basic ise, önce liste vermeyene programın listesini alman şart. Daha sonra Simons' Basic gibi programları veya bir Final 2 kartuşunu kullanarak satır numaralarını RE-NUMBER yapmak sorununu çözecektir. 3- Bu konuda bir Vedat'ın Listelerinizi Koruyun adlı bir yazısı vardı. 70. sayıdaki bu yazı sana yardımcı olacaktır. 4- Evet, hafızası 512 KB'a kadar yükselebilir. 5- Mouse, kendini özellikle çizim programlarında gösterir. Bunun yanında, mouse ile ikon adventure veya Street Rod oynamak büyük zevktir.. Aslında pek gerekli bir alet değil, ancak elde edersen bazı konularda (çizim gibi) büyük rahatlıklar ve kolaylıklar sağlıyor. 6- Sakın üzerinde zıplama, sabunlu suyla yıkama.. Ne diyebilirim, normal bir elektronik eşyayı korurken gösterdiğin özeni buna da göster. Zaten kullanma kılavuzunda ilgili şeyler yazıyor. Metin Bayka, İstanbul 1- Disk drive'da rezalet kafa ayar derdi var mı? .2- Biraz ayıp oluyor ama, bir AMIGA alsam bütün bu 4 milyona değer mi? 3. Diskler çabuk bozulur mu? Kasete oranla nasıl? Sevgili Metin, mektubunda bana hemen hemen her konuda oyun tavsiye etmemi istemişsin. Üzgünüm, bunları cevaplamıyorum. Bilgisayarcın sana yardımcı olacaktır. 1- Hayır. 2- Eğer gönlün sadece oyun oynamaktaysa veya tam tersi, yayıncılık gibi masaüstü olaylarla çok ilgileniyorsan, evet, değer. 3- Diskler de bozulabilir, hatta yumuşak olduklarından biraz daha hassastırlar. Kasetle bir karşılaştırma yapamam, sonuçta bakıma dayanıyor, eğer ortalığa atarsanız, tabi ki hemen bozulur. Kartal Yüksel, İstanbul 1- Yakında çıkacak dediğiniz Robocop 3 disk için mi? 2- FLI grafik tekniğiyle yapılmış birkaç oyun söyleyebilir misiniz? 3- Oyun programlarında ana menü ekranında oyun ismi yazılanlarında, o ismi değiştirmek mümkün m? Yalnız metin değil, grafik şeklinde yazılmış hali.. 4- Tavsiye edeceğin kolay bir text adventure var mı? 5- Koala painter'da çizdiğim resmi nasıl kasede yükleyebilirim? Cevaplarını vermeden önce Kartal, çok güzel mektubun için teşekkür ederim. Umarım beni yeni mektuplarından mahrum bırakmazsın. Bu arada, Multi ice 3 ile ilgili sorunların geçen aylarda cevaplarını Onur Malkoç'un yazı dizisinde cevaplarını buldu. Cevapların ise.. 1- Çok büyük ihtimalle evet. Ancak üzülme, artık her yeni güzel oyunun teyp versiyonu piyasada bulunuyor. Robocop 3 piyasaya çıktığı an teyp versiyonu da çıkacaktır. 2- FLI ile oyun yapılması imkansız, sadece bazı oyunların açılış grafikleri FLI ile yapılıyor. FLI ile oyun yapılmasının imkansız olmasının nedeni, FLI hafızada çok yer kaplar, çok zaman yer ve FLI bir resmin üzerine sprite koyulamaz. Bu yüzden tümü FLI bir oyun çıkacağını hiç sanmıyorum. 3- Tabii ki mümkün. Önce grafiğin hafızadaki yerini ve boyutunu bul, sonra senin yaptığın resmi onun üzerine yükle, Ancak oyunlarda çoğunlukla grafikler karakter setiyle oluşturulur. Bu gibi durumlarda hem ekran setini hem de karakter setini değiştirmen gerekiyor. 4- Benim oynadığım en güzel ve kolay text adventure Cıtadel Adventure adlı bir textgraphic adventure idi. Bu tür oyunları fazla oynayamasam bile Citadel'de bayağı ilerlemiştim. 5- Yanılmıyorsam sen Koala Painter 1'i kullanıyorsun. Bu çizim programında kasede kayıt yoktur. Ya Koala Painter 2'yi ya da Advenced Art Studio'yu edinmeye bak,

Gökhan Keser, Kocaeli 1- Ekranın yan borderlarını açan çok kısa bir programcık yayınlayıp çalışma prensibini açıklayabilir misiniz? Maalesef çok kısa bir programçık yok. Çalışma prensibini ise Vedat Usta Atölye köşesinde açıklamıştı. — Özgür Homurlu, Gaziantep 1- Word processor programı ne demektir? C-64'te var mı? 2- İnterrupt ne demektir? 3- Uzun zamandır düşünüyorum, bilgisayarım bir sayının ondalık olup olmadığını nasıl ayıredebilir? Böyle bir program hazırlayabilir miyiz? 4- Benim bildiğim ekranın çerçevesinde sadece ekran rengi değiştirilir. Fakat bazı oyunlar yüklenirken renkli çubuklar görüyoruz. Bunlar nasıl yapılır? 1- Word Processor “Kelime işlem programı” demektir. Mektup yazma gibi printer ile ilgili işlemleri yapmaya yarayan programlardır. (Çok genel olarak) Tabii ki C-64'te vardır. Geos, Tasword vs. vs.. İnterrupt, bilgisayarın kendi işlemlerini yapmak için saniyede 60 kere bizden bağımsız yaptığı işlemlerdir. Mesela klavye kontrolü, port kontrolleri, ekran görüntüsü yenileme gibi. Bunlar biz bilgisayara söylemesek de yapılan işlemlerdir, bunları interrupt ayarlar, 3- Aslında sorunu pek anlamadım. İstediğin bir sayının tam sayı olup olmadığının kontrolü ise bana mektubunda yazdığın program doğru. Eğer ondalık-onaltılık sistem karşılaştırması ise bunu yapmak imkan- SIZ. 3- Ekran rengi çok hızlı bir biçimde değiştirilse böyle olur. Mesela: FOR T-0TO

255:POKE 53280,T:NEXT satırı aynı etki-

vi verebilir. Kartal Turgut, İzmir 1- Ençok öğrenmek istediğim şey, Koala Painter'da yaptığım resimleri kendi programlarımda nasıl ekleyebilirim? 2- Acaba Geos teyp'te mevcut mu? 3- Last Ninja oyunlarında oyun başlamadan önce demolar gösteriliyorlar. Onları çizim programlarıyla mı yapıyorlar? 1- Koala ve Art Studio resimlerini kendi Basic programlarınızda kullanmanıza yarayacak programları daha önce vermiştik. Bu arada onlarda basım hatası oldu ve sonra yine düzeltmiştik. Cevabın o programlarda saklı, 2- Maalesef hayır. 3- Evet, oyunlardaki grafiklerin hepsi birer çizim programıyla hazırlanırlar. Başka nasıl olabilir ki? Mehmet Aziz Cehdioğlu, ?? 1- Inventory ve Title ekranı ne demektir? 2- Mesela diskette bulunan Terminatör 2, Outrun Europe gibi oyuları teybe çekebilir miyiz? 3- Platform oyunu ne demektir? 1- Inventory, bir oyunda yanında taşıdıklarınız anlamına gelir. Title ekranı ise oyunların açılış ekranına verilen isimdir. 2- Direkt disk oyununu teybe çekemezsiniz, ancak en yeni disk oyunlarının teyp versiyonları bilgisayar grupları tarafından hemen hazırlanıp piyasaya sürülüyor. Onlardan elde etmeye bak, 3- Platform oyunu, birçok bölümden oluşan, hoplaya zıplaya bir şeyler topladığın oyunlar. Mesela Giana Sisters, Rodland, Creatures, bunlar hep platform oyunlarıdır. Taner Kazancı, İstanbul

1- Bir oyunu kırmakla resetlemek aynı-şeyler mi? 2- Disk dergileri kasette yapılabilir mi? Hiç yapıldı mı? 3- Turbo Charger adlı oyunda 5 kanal ses kullanıldığı doğru mu? 4- Teypte fast load yapılabilir mi? Bir kartuş önerir misiniz? 5- Çift kasetli müzik setlerinde oyun kopya edilebilir mi? Edilirse sağlıklı olur mu? 6- Adventure oyunlar kaça ayrılıyor? Graphic veya text adventure ne demek? 7- Myth adlı oyunda demodan sonra güzel bir bayan resminde bir konuşma duyuluyor. Bu mümkün mü? 1- Hayır, kırmak, oyunun içine girip değişiklikler yapmak, resetlemek ise oyun esnasında bilgisayarı kapayıp açmadan açılış ekranına dönmek anlamına geliyor. 2- Kasette yapılan dergi görmedim ve yok. Tabi bi bu yapılamaz anlamına gelmiyor. Biraz daha uzun yüklemeli olarak yapılabilir aslında. 3- Doğru, ancak nasıl yapıldığını sormayın! 4- Teybin yüklemesini hızlandıracak bir kartuş yok ve de olamaz. Sadece bilgisayarın hafızasına bilgi aktarımını hızlandıracak kopya programları vardır, onlar sayesinde programlar hızlı kayıt edilir yüklenir. 5- Bu soruya ne desem bilmiyorum. Hayır diyemem, çünkü ben zamanında yapmıştım, Evet diyemem, çünkü her seferinde çıkmaz. Bir dene bakalım. 6- Adventure oyunlarının graphic, text, ikon ve daha birçok çeşidi vardır. Graphic adventure, oynarken aynı zamanda bulunduğun bölgenin resmini çizen adventure'dır. Mesela Keloğlan, bir graphic adventure'dır. Tept adventure ise sadece yazı yazarak oynanan ve ekranda yazdığın yazılardan başka hiçbir şeyin görülmediği adventure'lardır. Ikon adventure ise, hiç yazı yazmadan, ekranda yer alan bazı komutları kullanarak oynanan adventure'lardır. Mesela Elvira, Maniac Mansion. 7- Bu konuşma tabii ki mümkün. İşte bunlara biz digitize sesler diyoruz. Yani gerçek bir konuşma bilgisayara aktarılmış.

Eveet, işte bu ay da bitti. Artık bir ay Su Şişe'siz kalmaya nasıl dayanacaksınız bilmiyorum ama acınızı bana mektup yazmaya devam ederek azaltmayı denerseniz beni çok mutlu edersiniz. Aççık seççik söylüyorum, hiç sizden bu kadar ilgi beklememiştim. Umarım beni yalnız bırakmazsınız. Sadece mektup değil, çalışmalarınızı da beklediğimi unutmayın! Sevgiler...

V e işte bu ayın zeka oyunuyla karşınızdayım. Bu tür oyunları çok sevdiğimi söylememe hiç gerek yok, bunu hepinizin bildiğine eminim. Aslında bu benim elimde değil, çünkü her ay mutlaka bir tane kaliteli zeka oyunu elimize geçiyor ve tabii ki bunları oynaya oynaya insan zamanla alışıyor. Clik Clak, şirin çocukça sprite ve grafiklerle süslenmiş gayet ilginç bir oyun. Tüm oyun boyunca dünyanın ünlü binalarındaki saatleri onarmaya çalıştığımız bu oyun bayağa kafa istiyor. Tabii ki bu ilk bölümler için geçerli değil, ancak zaman geçtikçe insan zorlanmaya başlıyor. Şimdilik hiçbir şey anlamadığınıza eminim, o yüzden en iyisi oyunu sizlere güzelce açıklayalım.

Clik Clak'da tüm işimiz birbirine uy- .

gun dişliler bulmak ve bu dişlileri birbirine ekleyip hepsinin hareket etmesini sağlamak. Oyun süresince bize verilen değişik boydaki dişlileri sırasıyla birbirlerine eklemeye çalışıyoruz. Oyunu yüklediğimiz an Şirin açılış grafiğini görüyoruz. Bunu geçtiğimiz an karşımıza çeşitli oluşan bir menü geliyor. Buradaki ikonlar ve açıklaması şöyle.. En soldaki ikon oyuna başlamayı belirtiyor. Her türlü ayarlamayı yaptıktan sonra buraya basmalıyız. Onun sağındaki ikon oyuna istediğimiz bölümden başlamamızı sağlayan şifreyi girmemize yarıyor. Oyunda toplam olarak 12 bina, yani 12 bölüm var. Her bir binayı bitirdiğimizde bize bir sonraki bölümün şifresi verilecek ve daha sonra oynadığımızda oradan başlamamiz sağlanacak. Tabiiki bu oyunu ben açıkladığıma göre bu şifreleri aramanıza gerek kalmayacak çünkü bu yazının sonunda tüm bu şifreleri bulacaksınız (zaten intro'dan sonra bu şifreler kırıcı grup tarafından verilmiş, ancak sizdeki Clik Clak başka bir versiyon olabilir). Sırada bir sağdaki ikon var. Buradan oyun sırasında müzik isteyip istemediğinizi seçebiliyorsunuz. Müziklerinin o kadar mükemmel olmadığını ve oyun sırasında kafanızı toplamanız gerektiğini göz önüne alırsak buradan müziği kapatıp ses efektlerini açmanızda büyük yarar var. Veya her şeyi kapatıp müzik setinden Mariah Carey dinleyebilirsiniz (Kim bu Mariah yahu? Ed.). Bir sonraki ikon şimdiye kadar yapılmış en yüksek skorları görmenize yararken en sonuncusu İse oyunu yapanlar hakkında sizlere bilgi veriyor. Eveeet, her şey hazır mı? O zaman oyunumuza başlayalım. Oyunumuz bir ekranda geçiyor. Bu ekranın üst ve en büyük kısmı oyun alanına ayrılmışken alt tarafında oyunu oynamak İçin işimize yaracak 4 büyük ikon ve ekranın en alt kısmında İse oyunla ilgili bilgilerimizin yer aldığı tablo var. Oyunumuzun genel amacı, sol tarafta hareket halinde olan dişliye yenilerini takarak ekranın en sağ tarafındaki dişliye bağlamak ve onu hareket ettirmek. Tüm bu iş için tabii ki joystick'- imizi kullanıyoruz. İlk olarak ekranın alt kısmındaki 4 önemli ikonu açıklayalım. Bunların en solundaki ve üzerinde dişli işareti olanı anlamak zor değil. Eğer bunu işaretler ve joystick'i yukarı itip oyun ekranına dönersek ekrana dişli koyuyoruz. Burada koymak üzere olduğumuz dişlinin boyutları belirtiliyor. Tek yapacağımız İstediğimiz tahtanın üzerine gelip ateş tuşuna basmak. Ancak burada bir olay var. Elinizdeki dişliyi yerleştirirken altında başka dişli olmamasına dikkat edin. Sadece dişler birbirine girecek kadar yaklaşabilirsiniz, fazlası yasak. Dişlinizi yerine koyduğunuz an yerine yenisi verilecektir, Elinizdeki dişliden sonra hangisinin verileceğini ekranın en sol alt köşesindeki kutucuktan öğrenebilirsiniz. Önemli ikonlarımızdan ikincisi ise hedefimiz. Biz oyunumuzu oynarken ve mutlu mutlu dişlilerimizi sıralarken ekranda iki tane şaşkın şaşkın bakan yaratık bizlere arada sırada zarar verecek hareketler yapacaktır. Bunlardan biri, bazen bizim dişlileri taktığımız tahtaların üzerinde zıplamaya başlıyor ve bir süre sonra onu kırıyor. Böylece oraya dişli takamıyoruz. Bu olay bazen zararli değil, ancak bazı kritik noktalardaki tahtaların yok olması, bizim ekranın en sağındaki hareketsiz dişliye gitmemize engel olabilir. Diğer yaratık ise çalışan dişlilerin üzerine gelip bir süre durunca © dişliyi eskitiyor, ve zaman zaman kullanılmaz duruma düşürüyor. İşte bize zarar veren bu İki yaratığı, oldukça Şirin olmalarına rağmen bir süre için de olsa oyun sahamızdan uzaklaştırmak zorundayız ve üzerinde hedef işareti olan bu ikonu işaretleyip edindiğimiz hedefle yaratıklara nişan alıp onları aşağı düşürmeliyiz. Bu bir süre için rahat nefes alıp düşünmemizi sağlıyor. Eveet, şimdi sıra bir sonraki ikonda. Burada ise bir bomba görüyoruz. Kullanımı ise gayet basit. Dişlileri sıra sıra dizip hareketsiz dişliye doğru yol alırken yanlış bir hareket yapıp çok alakasız bir yere dişlimizi koyabiliriz. İşte böyle bir anda bu yanlış koyduğumuz dişliyi kaldırmak için onu bombalamamız gerekiyor. Bunu ise bomba ikonunu seçip yanlış koyduğumuz dişlinin üzerine gelip ateş tuşuna basmamız yeterli. Son ikonumuz ise dişlileri yağlamakla ilgili. Sizlere az önce yaratıklardan birinin dişliler üzerinde durarak onları eskittiğini söylemiştim. İşte böyle bir olay olursa, buradan yağ ikonunu alıp dişlinizi yağliyorsunuz ve tekrar sağ salim çalışmaya başlıyor. Dişli koyma ikonu hariç, diğer ikonların altında çeşitli sayılar göreceksiniz. Bu sayılar o aletlerden kaç tane kullanabileceğimizi gösteriyor. Başka bir deyişle, kullanabileceğimiz bombalar ve yağlar sonsuz değil. Her kullandığımızda bir tane azalıyor ve sonuçta elimizde kalmıyor. Bu yüzden onları idareli kullanmaya özen gösterin. Oyun başladı ve biz araya kendi dişlilerimizi koyarak en sağdaki hareketsiz dişliyi de döndürmeyi başardık diyelim. Peki sonra ne olacak? Sonra, ekran kayacak ve az önce hareketlendirdiğimiz dişliden başlayarak yeni bir dişliye kadar ulaşmaya çalışacağız. Her bölümün başında, hangi binadaki dişlileri yerleştireceğimiz gösteriliyor. Mesela, ilk bina olan Pizza Kulesi'nin toplam 4 katı ve her katta 2 odası var. Bu demektir ki, ilk katın ilk odasındaki dişlileri yerleştirince ekran kayacak ve bir oda daha gelecek karşımıza. Bu ikinci odayi da halledince bir üst kata çıkacağız. Bu yolla giderek tüm katları teker teker bitirecek ve binayı tamamlayacağız. Bitirilmesi gereken toplam 12 bina ve birçok oda var, Biraz yukarıda sizlere kullandığımız bomba ve yağ gibi nesnelerin sayılı olduğunu söylemiştim. Peki bunları geri elde etmenin bir yolu yok mu? Harcadığımız bombalar yerine yenilerini elde edemeyecek miyiz? Tabii ki edeceğiz. İşte bunun yolu. oyun eksağ-alt köşesinde COINS diye bir kelime göreceksiniz. Oyunu oynarken belirli aralıklarla bilgisayar sizlere coin (Türkçe anlamıyla jeton) veriyor. Eğer bir ya da birkac coin aldıktan sonra odaları bitirip bir sonraki kata geçmeye hak kazanırsak, üst kata geçmeden önce apayrı bir ekran geliyor gözümüzün önüne. Bu ekranda kocaman bir kollu kumar makinesi göreceksiniz. Ateş tuşuna bastığınız zaman az önce oyundan kazandığımız jetonu alete atıyorsunuz ve tüm simgeler fıldır fıldır dönmeye başlıyor. Bunları sırasıyla durduruyoruz ve gelen benzer şekillere göre yeni bombalar, yağlar kazanıyoruz. Hangi şekilleri yanyana getirince ne kadar bonus kazanacağımız aynı ekranda şekillerle belirtilmiş. Bunları inceleyerek neye ihtiyacınız olduğunu da göz önüne alarak hesabınızı yapın. - Oyunumuzu ana hatlarıyla anlattıktan sonra biraz da ayrıntılara inelim. İlk olarak yine şaşkın yaratıklardan söz edelim. Bu yaratıkları aşağı düşürmenin tek yolu onları bombalamak değil. Eğer durdukları tahtaya bir dişli takacak olursanız yine aynı etkiyi yapıyor ve tepetaklak aşağı düşüyorlar. Her odayı bitirdikten sonra ekrana dizdiğiniz dişlilere göre puan veriliyon. Tüm hareket eden ve işe yarayan dişliler için puan kazanırken, boş boş duran çarklar için puan kaybediyorsunuz. Eğer biraz baştan savma oynadıysanız, bölüm geçmenize rağmen puanınız sıfır olabilir. Tüm dişlileri mantıklı bir sıralamayla dizmeniz lazım. Mesala iki tane farklı yöne dönen dişliyi birbirine bağlayamazsınız, ozaman tüm sistem kilitlenir, siz de kililenmeyi doğuran dişlileri bombalarsınız. İlerki bölümlerde olaylar daha da zorlaşıyor. Mesela başta bir dişliyi istediğiniz gibi koyarken, ilerde üzerlerinde bir ok işareti olan dişliler çıkıyor. Bu dişliler ancak ok yönünde dönebilirler, aksi taktirde dişli sisteminizi kilitleyebilirsiniz. Son bölümlere doğru dişli takabileceğiniz tahta sayısı iyice azalıyor. Bu yüzden sadece orada kullanılması gereken dişlileri kullanabilirsiniz, başka bir yoldan gitmek imkansız. Yolunuzun Üzerine çıkan başka engeller yine yönünüzü değiştirmenize sebep oluyor. Tabii ki siz tüm bunları yaparken bir de zaman limiti işliyor olacak, Ekranın alt kısmında bir uçtan bir uca uzanan şerit renklendikçe zamanınız azalıyor. Verilen zaman içinde binanın bulunduğunuz katını bitirmeniz gerekiyor. Dikkat, bulunduğunuz odayı değil, tüm katı. Eğer başaramazsanız o kadın ilk odasına dönersiniz. Alttaki ikonları kullanmak için ise joystick'inizi en aşağıya çekip ekran dışına çıkmanız yeterli.

İşte Clik Clak DÜ kadarcık. Bu ayın en iyi zeka oyunu olarak tercihiniz bu oyun olmalı. Aslında © kadar zorlayan bir oyun değil, mesela bunu bir Think Cross ile karşılaştırdığımızda çok çok çok ba- Eğer bu oyunlara bir yandan başlamak istiyorsanız size iyi bir başlangıç oluşturabilir. Şirin grafik ve animasyonlarla oluşturulmuş güzel bir oyun. Almazsanız bir boşluk hissetmezsiniz, ancak alırsanız “Allah kahretsin, bu oyuna bir de para verdim?” demezsiniz, Ben olsam alırdım, ancak bende bu tür oyunların manyaklığı var. Yine de benden tavsiyesi (artık yazılarımı başka bir sözle bitirmeyi öğrensem...) (Hiç fena olmaz. Ed.).

Bölüm Şifreleri:

2- peschi 3- 4- Uriolo 5- natalu 6- ciupet

7- Mmoralo 8- sufeis 9- imanid 10- niridn 11- idrepe 12- guagua

Oyun Değerlendirmesi: COMMODORE 64 DİSK

Grafik 1.8 Konu Zorluk Efektler/Müzik

Genel B u dergi için ilk yazımın ilk satırını yazarken sizlere ilk kez merhaba diyor ve ilk oyunumu açıklamaya başlıyorum. Bu oyun bir dizinin ilk bölümü değil, zaten ilk kez görseydik ilkine göre daha kötü olduğunu söylemezdik. Peki, peki, ilkelce yazmayı bırakıp işimize bakalım. Yanılmıyorsam hepiniz Die Hard 2 adını gördüğünüzde şaşırdınız, çünkü bunun ünlü bir filmin oyunu olmasının yanı sıra, gayet kaliteli bir oyunun da ikinci bölümü, Sizleri daha en başından hayal kırıklığına uğratmak istemezdim ama Die Hard 2'de genel kurala uydu. Hangi genel kural? İşte bu: Adı ünlü olan oyunların kendileri güzel olmaz. Bir Simpsons, Ninja Turtles, Roger Rabbit, Rambo, İndiana Jones ve adını sayamayacağım birçok oyun. Tabii bunların arasında Hudson Hawk ve Terminatör 2 gibi yüzümüzü güdürenler de olmuştu ancak bunları bir istisna olarak kabul ediyoruz. Die Hard 2'yi sinemalarda izledinizse bilirsiniz. Kahramanımız büyük bir sevgiyle karısını havaalanında beklerken teröristler bir sürü olay çıkarır ve adamımız (Bruce Willis kendini sıcak ateş hattının içinde bulur. Biz de oyunda onun yerini devralıyoruz. Oyunumuz toplam 6 bölümde geçiyor, ancak söylemesi üzücü de olsa bu 6 bölümün pek birbirlerinden farkı yok. Arka plan deharicindeki olaylara pek degişme olarak bakmayız bile. Her neyse, ben oyunu anlatayım, kararını yine siz verin. Oyunu yüklediğimiz an ilk göreceği: miz şey filmin posterinin resmi. Bunu geçtiğimiz an bir menü ile karşılaşıyoruz. Burada 4 tuşuyla joystick'i, 2 tuşuyla klavyeyi seçebiliriz. Eğer klavyeyi seçmişsek 3 tuşuna basarak onu yöneteceğimiz tuşları belirleyebiliriz. 4'e bastığı-

Az BRİ 16 miz takdirde oyunu başlamadan evvel bir ısınma çalışması yapabiliriz. Burada polislerin atış çalışmasına benzer bir çalişmayla ekranda aniden beliren hedefleri vuruyoruz. 6 tuşu ile oyun sırasındaki müziği açıp kapatabilir, 7 tuşuyla da yine oyun sırasında ses efektlerini açıp kapayabilirsiniz. Tabii ki İlk iş olarak sizlere kesinlikle müziği kapatmanızı tavsiye edeceğim. Nedenini oyunun müziklerini duyduğunuzda anlarsınız. Oyuna başladığınızda gayet güzel bir arka plan grafiği ile karşılaşıyorsunuz. Ateşe bastığınız an ekranda heyecan başlıyor ve teker teker teröristler atağa geçiyorlar. Oyunda biz bir hedefi yönetiyoruz ve tüm © bölüm boyunca bu hedefi yönetip joystick'imizi autofire'a alıp teröristlere terör kusuyoruz. Evet, anladığınız gibi yine operation Wolf türü bir oyunla karşı karşıyayız. Ne bileyim, çok kullanılan bir oyun türünü birkez daha kullanırsanız yeni birkaç olay eklersiniz. Maalesef hiçbir yenilik yok ve tek yaptığınız ekranın çeşitli noktalarından ekrana girip duran teröristleri vurmak. Oyuna İlk başladığınız an yanınızda basit bir silah var ve bu silah teker teker ateş ediyor. Teröristleri vurdukça onların silahlarını toplayabiliyorsunuz. Aslında yapımcılar bu yönden oldukça cömert davranmışlar, neredeyse her 3 adamda bir, güzel bir silah düşüyor. Bu düşen silahları da hedefinizle vurunca onları almış oluyorsunuz. Her silahın belirli bir süre kullanımı var, bu da o silahın mermileriyle doğru orantılı. Silahı aldığınızda birkaç şarjör (gun clips) birlikte alıyorsunuz. Bu silahla adamları öldürürken fazladan şarjör toplayabilirsiniz tabii, böylece silahınızın ömrünü uzatabilirsiniz. Tüm cephaneniz bittiğinde emektar tabancanıza geri dönüyorsunuz. Alabileceğiniz silahlar ve güçleri bayağı değişik, ancak sonuçta yine yaptığınız sadece ve sadece adamları öldürmek. Önünüze gelen herkesi öldürmenin kolay olacağını düşünen programcılar, araya Öldürülmemesi gereken insanlar da koymuşlar. Bunlar beyaz giysili ve onları vurduğunuz an sizin enerjiniz azalıyor, bu yüzden kendi iyiliğiniz için bundan vazgeçin. Azalan enerjinizi yine teröristlerden toplayabildiğiniz ilk yardım çantaları (medical kit) ile yükseltebilirsiniz. Biraz dalıp işin ucunu kaçırırsanız ve ekranı teriröstler basarsa eliniz hemen space tuşuna uzansın çünkü adamımız bu durumda bomba atıyor. Bomba sayımız da tabii ki sınırlı ama bunları da teriröstleri vurduğumuzda onlardan edinebileceğimizi söylememe gerek yok herhalde. Biz onlara bomba atıyoruz, bu arada onlar da bize atabiliyorlar (ne adaletli oyun!). onların attığı bombaları bize doğru uçarken hedefimizi havada vurmamız mümkün. Ekrana giren her terörist bize sadece bir kez ateş etip ekran dışına kaçıyor. Bu yüzden zaten bir kere ateş eden adamı kovalamanıza gerek yok, onun yerine size henüz ateş etmemiş kişileri bulun. Oyunun en çok hoşuma giden olayı ise şu oldu. Teröristlere ateş ettiğinizde 1ska geçerseniz arka plandaki duvar, araç veya taşıtlarda birer kurşun deliği açılıyor. Bu gerçekten çok ilginç ve güzel yapılmış. Her bir alanı tamamladığımızda kalan enerjimize puan veriliyor ve ekran sola doğru hareket etmeye başlıyor, sağ taraftan yeni bir bölgeye geliyor. Bu yolla iki-üç bölge değiştirince sonunda bölüm sonu patronları geliyorlar. Alışageldiğimiz büyük bölüm sonu canavarları yerine bu sefer ca fazla komandolar geliyorlar. Bu komandolar yerde takla atarak ilerliyorlar ve üzerimize bol bol bomba atıyorlar. Onları da defetmeyi başarırsak bir sonraki bölüm yükleniyor. Bambaşka bir şey beklerken aynı bölümün sadece arka plan grafiklerinin değiştiğini görüp hayal kırıklığına uğruyoruz. Tüm 6 bölüm bu yolla pek bir değişiklik olmadan ilerliyoruz. Tek değişiklik 5. bölümde meydana geliyor, o da saklandıkları kiliseden kar kızakları ile kaçarlarken onları kovalıyoruz. Ancak burada animasyonlar çok kötü ve belirsiz yapılmış. Oyunun en can alıcı bölümü ise son bölümü, Burada meşhur kanat üzerindeki savaşı oynuyoruz. Hareket halindeki uçağın pencerelerinden teröristler bize ateş ederken arada bir açık iki kapıdan çıkan komandolar yine takla atarak bize doğru yaklaşıyorlar ve vurmaya çalışıyorlar. Bu bölümü de bitirirseniz bir son mesaj sizi bekliyor. Oyun ekranı ise şu şekilde düzenlenmiş... Sol alt tarafta kullandığımız silah, onun yanında kaç tane bombamız kaldığı, kaç şarjör kaldığı var. Enerjimizin altındaki yatay cephane göstergesi ise şarjör sayısına göre düzenlenmiş. Yani her o cephane çizgisi sona geldiğinde bir şarjörümüz bitmiş oluyor. En sağ tarafta ise skorumuzu görmek mümkün. Sonuç olarak sizlere Die Hard 2'yi tavsiye etmek isterdim, ancak her şey gayet klasik. Aynı nakarat, hepsi bayat, Oyunun yapımcı firması Grandslam adını daha önce duyduğunuza eminim, gayet eski bir firma olmasına rağmen bu derecede bir oyun çıkarması beni bayağı şaşırttı. Yanlış anlamayın, oyun olarak kötü değil, ancak bu tür oyunlardan zaten piyasada o kadar çok var ki, Die Hard 2'nin arşivinizde olup olmaması sizi müzik dünyasında Mariah Carey'in olup olmaması kadar ilgilendirmiyor. (Merhaba Can, heh hel) (Mariah Carey de kim? Ed.) Bu oyunu alacağınıza gidip bundan 1-2 sene önce çıkan No Merey adlı oyunu alın. Beğenmediğim halde bu oyunu neden açıkladığımı merak edebilirsiniz. Ben bu oyunu burada açıklamadaysım, eminim aranızdan birçoğu bilgisayarcınıza gittiğinde ve bu oyunu listede gördüğünde “Vaay!, Die Hard 2 çıkmış! Bunu İstiyorum!” diyecektiniz (sakın inkar etmeyin!). Artık en azından Commodore Dergisi okuyucuları bu hataya düşmeyecekler. Eğer savaş oyunlarına dayanılmaz derecede bir zaafınız varsa tamam, alın, ama yoksa... Hemen sayfayı çevirip başka bir açıklamayı okuyun.

YTERRORİIS HAYIZ CUT

YWO 315

RADİO | CONTACT FROM THE CONTROL

ği nn E . B Kİ

| | | | | | | | | Bİ | Nİ | » | m | | | | | | | | | | | | Bi ' DIY gg Kk | İl | | | | | | İ | a | b | | i | | Er | | be | | , | | ; | Km | 7 1 | | | | | NA A | | | | | N | | | Ae, BI ee GK | | «5 | | | > | | | | E ÖR | | | | | | / | | | | | | | | | | | | (| | | GEN AM (| BE

HEIGHT: 275. FROM: FARTS UNKNOWN. — TRADEMARK GORİLLA FRE

Oyun Değerlendirmesi: COMMODORE 64 DİSK Merhaba spor meraklıları. Şöyle — ama siz gönlünüzü ferah tutun, bekleazıcık sert, kemik sesi getiren — diğinizden daha uzun ve detaylı bir yazı

Grafik 8 cinsten bir oyuna ne dersiniz? Evet mi? bulacaksınız. Pankreas hepinizin bildi- O zaman tam sayfasını okuyorsunuz, — ği gibi gayet sert (vahşi?) bir spordur. Konu 8 devam edin. İşte C-64 tarihinin büyük — Türkiye'de pek yaygın olmamasına rağ- Zorluk 9 ihtimalle en iyi, en oynanabilir ve yine — men hepinizin en az bir kere pankreas büyük ihtimalle en zor pankreas oyunu- — maççı seyrettiğine eminim. İnsan azmanı na hoşgeldiniz. Aslında sizlere hiçbir şey — adamların birbirlerini tutup fırlattıkları, demeden “Ocean tarafından yapılmış üstlerine zıpladıkları, zor, ancak zor ol-. bir pankreas oyunu” desek yeterdi, duğu kadar seyirciyi o kadar da coş-

Efektler/Müzik : 8 Genel turan bir spor. Belki başta yadırgandı, ancak artık o kadar tutulan bir spor ki, bilgisayarlarımıza bile girmeyi başardı. Wrestle Mania, bu pankreas oyunlarının en son piyasaya çıkanı. Piyasaya çıkan filmlerin oyunlarını yapmaya bayılan Ocean bu sefer biraz daha değişik bir konuya el atmış ve bu pankreas çılgınlığını monitörlerimize getirmiş. Bize göre iyi yapmış, ama bakalım sizleri de buna inandırabilecek miyiz? Programı yükleyip açılışlarını geçtiğinizde bilgisayar bu oyunu kaç kişinin oynamak istediğini soruyor. Burada 1 ya da 2 kişi girebilirsiniz. Eğer 2 kişi girerseniz 2 oyuncu birbirine karşı maç yapıyorlar, ancak bu durumda bölüm geçmek gibi bir olay söz konusu değil. Maçınız bittiğinde bilgisayar size tekrar karşılaşmak isteyip istemediğinizi soruyor ve cevabınız “Hayır” olursa, tekrar açılış ekranına dönüyor. Eh, yeteri kadar göre artık “1” tuşuna basıp rakiplerimizin arasına dalıyoruz. WWF Wrestle Mania oyunu hazırlandığında karşılaşmayı yapacak karakterler gerçek WWF karakterlerinden seçilmiş. Aranızda belki pankreas meraklıları vardır. Eğer gerçekten varsa bu oyundaki karakterleri mutlaka tanırsınız. Oyunda yapmamız gereken şey, karşımıza çıkacak 5 adet rakibi dümdüz ederek şampiyon olmak, Bilgisayar bize ilk olarak kendi karakterimizi seçmemizi söylüyor. Seçebileceğimiz karakterler ve özel hareketleri şöyle: Hulk Hogan'ı seçersek hareketi olan Legdrop off the ropes, Ultimate Warrior'u seçersek hareketi olan Gorilla Press ve son olarak British Bulldog'u seçersek hareketi olan Running Power Slam'i yapabiliriz. bu hareketler tüm karakterlere özel ve bunları yaptırmak için joystick'- imizin biraz sağlam olması gerekecek, Bu konuya az sonra değineceğiz. Oyun süresince 5 adet rakibimiz olacağını daha önce belirtmiştik. İşte rakiplerimiz. Mr. Perfect, The Warlord, Million Dolar Man, The Mountie ve Sergeant Slaughter. Eğer kemeri almak istiyorsak bu zorlu 5 rakibe dayanmamız gerekecek. Siz karakterinizi seçip bilgisayar da rakibinizi belirleyince oyun tüm sıcaklığıyla başlıyor. Ekranda ilk fark edeceğiniz şey kemiklerin kırılacağı ring. Ringin iki tarafındaki dikey çubuklar iki pankreasçının enerjilerini belirtir. Sol taraftaki sizin enerjiniz. Oyunda toplam 4 hakkınız var. Her yenilişimizde bir hakkımız gidiyor. Ringin alt kısmında ise zamanımız var. Toplam süre 5 dakika ve bizim rakiplerimizi 5 dakika içinde yenmemiz bekleniyor. Oyunu oynarken dikkatinizi çekecek olay, adamlarınıza birçok hareket yaptırabildiğiniz olacaktır. Joystick'in olabilen tüm kombinasyonları bize değişik bir hareket gösterecek, İsterseniz bu hareketlerin ne olacağına bir bakalım. Adamımız ringin içindeyken, yumruk atmak için ateş tuşuna basın. Tekme atmak için her hangi bir yöne çekip ateş tuşuna basın. Uçan tekme atmak istiyorsanız, yine joystick'inizi herhangi bir tarafa çekin, ancak bu sefer 2 kez ateşe basın, sola koşmak için iki kere sola, sağa koşmak içinse joystick'inizi iki kere sağa çekin. Eğer tırsarsanız, ringden çıkmak için ekranın alt tarafına yürüyüp iplerden aşağı inin. Şimdi ise adamımız koşarken yapabileceğimiz hareketler. Koşmaya başladıktan sonra ateşe basarsanız, adamımız uçarak rakibine diziyle vuracaktır. Eğer koşarken uçan tekme atmak isterseniz, koştuğu yöne çekip ateş tuşuna basmanız yeterli olacaktır. Hey, durun, daha yapabildiğimiz birçok hareket var, devam ediyoruz... Rakibinizi yere sermeyi başarırsanız, ona daha da güzel eziyet edebilirsiniz. Mesela, kafasını ezmek istiyorsanız yerdeki rakibinizin üzerine gelip ateş tuşuna basın. Daha da çok acı vermek istiyorsanız ringin köşesine çıkıp üzerine zıplayabilirsiniz! (Ah, ben bir fena olmaya başladım). Köşeye çıkmak için adamınızı köşeye doğru ilerletmeniz yeterli. Eğer bir hareket yaptırmazsanız, bir süre sonra adam tekrar ringe iniyor, o yüzden elinizi biraz çabuk tutun. Oyunun en önemli hareketi kesinlikle saydırma hareketi. Her rakibinizi yere serdikten sonra, onun resmen yenildiğini ilan etmek için saydırma yapmalısınız. Hangi boks oyunlarında 10'a kadar sayarlar ya, işte onun gibi. Rakibiniz yerde seriliyken üzerine gelin ve joystick'i aşağı çekip ateş tuşuna basın, Eğer 3 kere saydırmayı başarabilirseniz, ringden kazanan olarak siz iniyorsunuz. Oyunun en bıktıran olayı, bazı hareketleri yapmaktaki zorluk. Mesela, yukarıda sizlere her karakterin özel bir hareketi olduğunu söylemiştik. Bu özel hareketleri bir durumda yapabiliyoruz. Eğer rakibinizle kolkola (güreş yapar gibi) kapışırsanız, hemen joystick'i hızla sağa sola sallamanız gerekiyor. Eğer bilgisayardan daha hızlı sallamayı becerirseniz, özel hareketinizi ona karşı yapabiliyorsunuz. Eğer yavaş kalırsanız sonuçta yere serilen siz oluyorsunuz tabii. Yerden kalkmak için ise son hız ateş tuşuna tekrar tekrar basmanız gerekiyor. Böylece adamımız güç topluyor ve tekrar ayağa kalkıyor. Tabii ki burada joystick'inde Auto olanların yaşadığını söylememize gerek yok. Oyunun bu bölümündeki çok enteresan ve güzel nokta, yapmanız gereken hareketlerin ekranın alt kısmında gösterilmesi. Mesela, adamınız yere serilirse, ekranın alt kısmında bir ateş tuşu grafiği çıkıyor ve ona basmanız isteniyor. Bunlar küçük ayrıntılar, ancak güzel şeyler,

Eğer herhangi bir nedenden dolayı ringin dışına çıkmak zorunda kalırsanız (bu herhangi bir neden rakip tarafından dışarı atılmak da olabilir..) 20 saniye içinde ringe dönmeniz gerektiğini Eğer herhangi bir taraf 20 saniyeyi geçirirse, otomatikman elenmiş olursunuz, yani bir hakkınız gider. Bu yüzden kaçacak delik arayacağınıza ringde rakibinizi alt etmeye çalışın. Oyunu P tuşu ile durdurabilir ve başlatabilirsiniz. Restore tuşuna bastığınız an ise bir hak kaybedecek ve o maça baştan başlayacaksınız. Oyun aslında bayağı gerçekçi yapılmış. Şimdiye kadar yapılan pankreas oyunları nasıldır pek bir bilgim yok ancak Wrestle Mania'daki hareket çeşitliliği ve rakibinizin gayet mantıklı oynaması oyunu çekici hale getiren özelliklerden sadece ikisi. Mesela karşınıza çıkan ilk rakip olan

Mr. Perfect bile sizi bayağı yoruyor. Joystick'i gelişi güzel her yana çekmek yerine açıkladığımız şekilde yönlerini tam olarak kavrarsanız pek zorlanacağınızı sanmıyorum, ancak aynı şeyi joystick sallama için söyleyemem. Bu oyunla ilgili çok ilginç bir nokta daha var.. oyunun crack versiyonu 1 yüz tutarken orijinal 1 diski tamamen kaplıyor. Ancak Ocean orijinalinde büyük bir sürpriz yapmış. Orijinal kutusunu açtığınızda içinden oyunla beraber 14 dakikalık bir de video kasedi çıkıyor. Siz de kasedi izleyip gaza geliyorsunuz ve bu oyunu yüklüyorsunuz. Eğer oyunu bitirmeyi başarırsanız güzel bir son ekranı sizi bekliyor ancak (kuru kuruya bir tebrik mesajı olmaması ne güzel..). Son ekranın nasıl bir şey olduğunu da artık siz görün, Eğer vurdulu kırdılı oyunlardan hoşlanıyorsanız, “Bu oyunu kaçırmayın!” dememe hiç gerek yok. Joystick'i sağlam 64'çüleri hemen en yakın bilgisayarcıya davet ediyoruz, hangi oyunu söylememe gerek var mı?

Can Yalçın

Oyun Değerlendirmesi: COMMODORE 64 DİSK

Grafik 8 Konu 8 Zorluk Efektler/Müzik : 8

2 Genel :8 Hepinize tekrar merhaba, Hepinizin bu oyun tanıtımı sayfalarını zevkle karıştırdığınıza eminim, çünkü geçen ay oyun açısından çok iyi geçti. Hemen hemen her konuda çok kaliteli oyunlar gördük ve tabii ki bunları size tanıtmayı unutmadık. Zeka oyunlarından spor oyunlarına, shoot'em up'dan savaş oyunlarına kadar her şey var bu ay. Eveet, bu başlık altında açıklayacağımız oyun ise son zamanlarda elimize geçen en güzel shoot'em up. Adıyla, Black Hornet. Black Hornet her yönden insanı tatmin eden bir yolla yapılmış, Güzel ve rahat oynanılabilirlik (Bu kelimeden nefret ediyorum. Ed.), hızlı kontrol, kullanabildiğimiz ve etkili olan birçok silah ve son olarak da bol çeşit düşman ve güzel grafiklerle süslenmiş 5 bölüm. Çoğunuzun sevdiğine emin olduğum “dıştan görünüşlü uçak savaşı” olarak da tanımlayabileceğimiz Black Hornet eğer zevkinizi yok etmek istemiyorsanız trainer sorularına YES demediğiniz an sizleri uzun süre oyalayacak bir oyun. Oyunun konusu aslında bana biraz uçuk gibi geldi. Ne bileyim, bir uçak kullanarak birçok düşmanı yok ediyorsunuz, ben bunu ülkemiz için yaptığımızı sanırdım. Yanlış, dünyamızı işgalci kuvvetlerden kurtarıyormuşuz. Daha önce de söylediğim gibi oyunumuz toplam 5 bölümden oluşuyor. 5 bölüm deyince isteğiniz kaçmasın, bu 5 bölüm gayet uzun ve hareketi olarak ilk bölümlerde dağların üzerinde uçarken ilerki bölümlerde nehirlerin, vadilerin, denizlerin üzerinden uçuyor ve son bölümde ise uzaya çıkı-

| | | | | 5 li VA BA Ba

a |

| | | BI |

|

|

| | yoruz? Evet, yapımcılar burada uçmuşlar ancak zaten görevimiz de dünyayı onlardan kurtarmak değil miydi? (Onlar kim? Yapımcılar mı? Ed.) Oyunumuz birinci bölümde uçağımızın havaalanından havalanmasıyla başlıyor ve hemen kendimizi sıcak bir savaşın içinde buluyoruz. Düşman kuvvetleri ve yeryüzü grafikleri oldukça güzel çizilmiş ve anime ettirilmiş. Uçağımızda her zaman için hem düşman yer kuvvetlerini, hem de hava kuvvetlerini yok etmemizi sağlayacak silahlar bulunuyor. Bu da demektir ki bir kez ateşe bastığımız anda iki silahı birden kullanıyoruz. Her şeyden önce isterseniz bu silahları tanıyalım, İlk silahımız, füzelerimiz (missile). Her ateş tuşuna basışımızda karşımıza çıkacak düşman uçak ve helikopterlerine iki füze birden fırlatabiliyoruz. Bir defa dokunmaları onları yok etmeye yetiyor tabii ki. Bu arada yer kuvvetleri için de bir füze fırlatıyor. Başka bir silah ise homing missiles adını verdiğimiz güdümlü füzeler. Bunlar oyun boyunca en çok işimize yarayacak silahlar. Yine yer kuvvetlerine atılan bir yardımcı füze ile desteklemiş olarak veriliyor. Ateş tuşuna her bastığımızda yere bir füze fırlatıyor ve ayrıca ekranda herhangi bir düşman hedefi varsa bu güdümlü füzelerle yok ediliyor. Eğer ekranda o an hiç düşman hedefi yoksa güdümlü füzeler ateş tuşuna basmamıza rağmen atılmıyor. Kesinlikle her uçuşta yanınıza alabileceğiniz kadar güdümlü füze alın. Diğer bir silah ise bombalarımız. Ateş tuşuna dokunduğumuz an aşağı doğru iki tane bomba atıyoruz. Bu yolla yer hedeflerini kaçırmamıza imkan yok. Her zaman olduğu gibi küçük füzemizle desteklenmiş tabii ki. Son büyük silahımız ise Smart Bomb adını taşıyor ve ekrandaki her şeyi anında yok etmeye yarıyor. Bu silahı çalıştırmak için ateş tuşunu bir süre basılı tutmanız gerekiyor. Bu anda ekranda büyük bir patlama oluyor ve her şey yok oluyor. Eğer ateş tuşuna teker teker basarsanız, normal füzemiz atılıyor. Tüm bu silahları seçmek için Boşluk tuşunu kullanıyoruz. Her bastığımızda elimizdeki silahlar değişiyor ve bir sonraki geliyor. Hangi silahı kullandığımızı ekranın sağ alt kısmındaki işaretten anlayabiliyoruz. Bu arada unutmamamız gereken bir nokta var. Tüm bu silahlarımız elimizde belirli sayıda var ve bir süre kullandıktan sonra bitiyorlar. Bu yüzden onları idareli kullanmaya dikkat edin. Peki, bu silahlar bitiyor da yenilerini nasıl temin edeceğiz? Güzel bir soru. Bunun cevabı yine oyunun içinde yatıyor. Oyunda önümüze çıkan her şeyi yok ederek ilerlerken her bölümden sadece iki kere ekranın herhangi bir tarafında bir pist belirdiğini göreceksiniz. Eğer bu pistin üzerinden uçarken joystick'inizi ileri itip ateş tuşuna basarsanız uçağımız inişe geçiyor ve silah alımı ya- Karşımıza çıkan yepyeni bir ekranda alabileceğimiz silahlar görünüyor. Normal silahlarımızdan başka önümüze çıkan seçenekler ise şunlar.. Side Thrust alırsanız, uçağınızın sağa-sola gitmesini hızlandırırsınız. Turbo Boosts alırsanız uçağınız bölüm içinde daha hızlı uçmaya başlar. Ancak bu bir süre için geçerli. Repair damage ile uçağımızın hasarını tamir ettirebilir, Fuel ile yakıt alabiliriz. Bu silah alımıyla ilgili iki nokta daha var. Birincisi, her silahın özelliğinde Rounds diye bir şey yazıyor. Bu, o silahı kaç kez kullanacağımız anlamına gelir. Mesela, smart bombs üç rounds demek, smart bomb aldığımızda onu üç kez kullanabiliriz anlamına geliyor. Tabii ki bir silahı istediğiniz kadar alıp kullanımını arttırabilirsiniz. Tüm bu silahları almak için belirli sayıda kredimiz olması gerekiyor. Oyunun bir ilginç noktası da burada ortaya çıkıyor. Tüm bu alışverişlerimizi oyunda topladığımız

skorla yapıyoruz. Her silahın belirli bir fiyatı var ve bu fiyatı da skorumuz belirliyor. Bu yüzden eğer birçok silah almak istiyorsanız oyun sırasında önünüze geleni yok etmeye çalışın. Silah seçimi için oyalanırsanız bilgisayar hemen sizi uyarıyor. "Yakında düşman kuvvetleri var, havalanmak zorundasın” diye bir mesaj verip sizi havalanmaya zorluyor. Her bölümün sonunda bir başka hasizi bekliyor ve oraya inerseniz o bölümü tamamlamış oluyorsunuz. Oyunun dikkat çeken özellikleri arasında yer grafiklerinin güzelliği ve ses efektleri geliyor. Her silahın kendine ait güzel efektleri var ve tabii ki bu da sizlerin oyuna daha iyi konsantre olmasını sağlıyor. Ses efektleri çok güzel yapılmış. Oyun sırasında sadece düşmanlara değil, yer şekillerine de dikkat etmek zorundasınız. Mesela bir dağın veya bir yükseltinin üzerinden geçemiyorsunuz, uçağınız hemen hasar almaya başlıyor. O yüzden, özellikle ikinci bölümde, dağların arasından geçmeye özen gösterin, Oyunu bitirmeyi başarırsanız (ki fazla zor olacağını sanmıyorum) küçük bir demo sizleri bekliyor. Burada gezegeni düşman kuvvetlerinden kurtardığımız söyleniyor ve tebrik ediliyoruz. Oyunun ekran dizaynı ise oldukça basit. Sol alt tarafta kaç hakkımız kaldığı belirtilirken onun yanında skorumuz (veya alışveriş yapmak için topladığımız kredi, nasıl isterseniz öyle düşünün), uçağımızın hasarı, kalan yakıtımız ve o an kullandığımız silah. Tüm extra silahlarımız bittiği an tek tek ateş eden küçük füzemizle baş başa kalıyoruz. Son olarak şunu söyleyebilir ki, shoot'em up sevenler için bence kaçırılmayacak bir oyun. Her zaman söylediğim gibi, bir shoot'em up oyunun gereği olan hız, oynanılabilirlik ve çok sayıda ve çeşitte düşman bu oyunda mevcut. Bunun yanına bir de güzel grafikler ve de ses efektleri geldiğinde Black Hornet türünün çok güzel bir örneğini oluşturuyor. Bu ayın en iyi oyunlarından biri olduğu için bence kaçırılmaz, ancak son karar yine de sizin. Denemenizi tavsiye ederim,