STRATEJİK SİMÜLASYONLAR VE STRATEJİLER
rar verme durumudur ki bu ise hiç bir bilgisayar tarafından yapılamaz. Bir stratejik simulasyona başlamadan önce İlk yapılacak iş, savaşın nerede ve ne zaman geçtiğini öğrenmektir. Eğer geçmişte yapılan bir savaş İse işimiz biraz kolaylaşır. Her hangi bir tarih kitabından savaşın senaryosunu öğrenebiliriz. Senaryo diyorum çünkü stratejik simulasyon dilinde savaşın tarihsel gelişmesine senaryo denir. Eğer savaş gelecekte geçiyorsa işimiz çok daha zor. Çünkü savaşın senaryosu, kullanılan silahlar, savaşta yer alan birlikler hakkinda en ufak bir bilgimiz dahi olmayacak bu. Bu tip bir simulasyonda biraz sabırlı olmak gerekir çünkü denemeyanılma yönteminden başka bir yöntem yoktur. Tabi ki bu deneme-yanılma yöntemi mantık ve tecrübe çerçevesinde olmalı. Daha sonra hedef belirleme işi gelir. Bunu yapabilmek içinse, Terrain denilen, haritanın coğrafi oluşumları nasıl belirlediğini bulmak gerekir. Bazı haritalar bölgelere ayrılmışlardır. Bu tip haritalar savaş olayına biraz yüzeysel bakarlar. Savaşın stratejisi değil ekonomisiyle daha çok İlgilidirler. Bu tip haritaların Terrainler için ayrı bir bölümleri olur. Bu bölümden istenilen bölgenin ne tip bir coğrafi oluşum İçerdiği öğrenilir. Terrain'- leri gösteren yeri bulmak bu tip haritaları çözmek demektir. Genellikle View bölümünde Map (harita) kısmında bulunur. Diğer tip haritalar ise stratejik özelliklere daha çok önem verdiklerinden coğrafi özellikleri daha dikkatli incelemek gerekir. Ancak İnceleyerek coğrafi durum hakkında kesin bilgiler elde edilebilir. Bu tip haritalarda genellikle altıgenler kullanılır ve coğrafi şekiller için benzetmeler kullanılır. Mesela altıgenin içi boşsa bu tip yerlere Clear (temiz) adı verilir. Su rengiyle içi boyanmışsa River (nehir) veya Sea (deniz) oluşumları. Dağ resimleri ile donanmışsa Mountain (dağlık arazi). Kesik kesik mavi çizgilerle doldurulmuşsa Swamp (bataklık). Ağaç resimleri Forest (ormanlık). Altıgenin içine birçok nokta konmuşsa veya sarıya boyanmışsa Beach (kumluk) ve Desert (çöl). Çeşitli ebatlarda kareler veya dikdörtgenlerle doldurulmuşsa Town (kasaba) veya yerine göre City (şehir) oluşumiarını gösterebilir. Başta tip harita şekilleri de olabilir ama en çok kullanılan haritalar yukardaki gibidir. Haritanın coğrafi özelliklerini bulduktan sonra dikkatimizi şehirler üzerinde toplamalıyız. Çünkü genelde amaç bir veya birkaç şehri ele geçirmektir. Tabii bu bölgede olabilir. Bölgenin ele geçirilmesi isteniyorsa, bunu anlamanın yolu orduları incelemekle olur. Belli bölgelerde çok fazla düşman ordusu bulunuyorsa ve bu bölgede şehre benzeyen bir oluşum yoksa, o zaman bölge işgali isteniyor demektir. Bir de şehir işgalinde sadece şehri işgal etmek yeterli olmayabilir. Şehre komşu olan tüm altıgenleri düşman birimlerinden temizlemek gerekebilir. bunun İçin şu gibi bir yak-.
SAVUNMALAR 1) Çevirmede a) Kanattan Çevirmeye Karşı laşım uygulamak yararlı olur. Eğer şehri işgal etmek puan, ikmal, güç yönünden en az birinde değişiklik sağlamıyorsa sadece işgal yetersiz kalıyor demektir. Hedefleri belirlemek oyunun yarısını çözmek demek olduğundan yukarıdaki özelliklere dikkat ediniz. Haritanın coğrafi özellikleri hedef belirlemekten başka saldırı ve savunma güçlerine etki ederler. En zor savunulan açık arazidir. En çok savunma kaybı bu tip coğrafi konumda verilir. En kolay savunulan ise kasaba, şehir veya kalelerdir. Bundan sonra sırasıyla bataklık, ormanlık araziler en az kayıpla savunulabilir. Ordular bulundukları arazi konumlarında ne kadar fazla hareketsiz beklerlerse o kadar savunma güçleri artar. Bu kural tüm stratejik simulasyonlarda geçerlidir. Gelelim ordu tanımlamalarına: Her ordunun adının, gücünün, hareket bulunduğu alanın coğrafi durumunun, ikmalinin (supply), yorğunluğunun (fatigue), derliğinin (lidership), moralinin gösterildiği bir bölüm vardır. Veya bu bilgiler kısa pasajlar halinde verilebilir. Tabi yukariıda saydıklarımın hepsi gösterilmeyebilir. Ordunun gücünü belirleyen kısaltmalar şöyle olabilir. En çok kullanılan CP (Combat Power) savaş gücüdür. Diğerleri ST (Strenght) güç, BP (Battle Points) savaş puanı gibi kısaltmalardır. Bazen de direkt olarak Strenght yazabilir. Hareket kaabiliyeti daima MP (Movement Points) hareket puanı olarak yazılır veya diİrekt yazar. Arazi şekillerine göre her harekette bu puanlar azalır sıfır. olduğunda hareket sona erer. Bazı simulasyonlar da kullanılmayabilir. Bazılarında ise saldırı için bir miktar hareket puanı İstenebilir. Bir de Zone of Conirol denen kontrol edilen alan kavramı vardır. Bu kavrama göre her ordu etrafında komşu olarak bulunan bölgeleri kontrol eder. Bu bölgelere girmek veya bir ordunun konirol bölgesinden diğerine geçmek hareket pudnı İsteyebilir, hareketi sona erdirebilir veya en kötüsü düşmana bir. saldırı hakkı tanıyabilir, bunlara dikkat etmek gerekir. Bunların hepsi oyunun ilk dakikalarında çözülebilir. Ordunun bulunduğu bölgenin coğrafi şekli daima Terrain kelimesinin çeşitli kısaltmalarıyla veya kendi yazılımıyla gösterilir. Ordunun ikmal işlemleri ise oyunun en can alıcı noktasını teşkil eder. Her ne yeni çıkan stratejik simulasyonlarda bu öge kullanımı zor olduğu için çıkartılmışsa da var olan oyunlarda çok büyük önem taşır. Bilindiği gibi bir ordu silahı, cephanesi, yiyeceği, ye- 54 dek parçası, benzini (zırhlı ise), giyeceği olmadan savaşamaz. İkmal tüm bunları sağlayan olgudur. Belli bir yaşın üstündekiler Mısır-İsrail 6 Gün Savaşını hatırlar. Bu savaş iİkmalin ne kadar önemli bir olgu olduğunun tarihsel bir dersidir. Bu savaşta Mısır Zırhlı birliklerini Sina çölüne sürmüş. Fakat çok fazla ilerlediğinden ikmal yolları zayıf noktalar oluşturmuş. Bu noktalara paraşütçü birlikler indiren İsrail tüm Mısır zırhlı birliklerinin ikmal yollarını kesmiş ve tabi ki benzinsiz kalan tankları İsrail uçakları kuş avlar gibi avlayıp yok etmişlerdir. Zaten eski çağlardan beri kalelerin kuşatılmasında bu mantığa göre yapılmış, Kalelerin içine kurulan dev kilerler ise ikmal kesme yöntemine bir savunma olarak ortaya çıkmıştır. Askerlikte, hiçbir ülke günümüzde toprakları kendinden daha büyük olan ülkeyi İşgal edemez, diye bir kural vardır. İrak'ın İran topraklarına 100 km girip sonra durmasının sebebide budur. İkmal yollarının zayıflaması, Tabi ikmal saldıran taraf için savunan taraftan ziyade daha çok önem taşır. Genellikle ikmal SP (SuPply) ya da SE (Supplied Efficieney) ile gösterilir. İkmal yolları oyundan oyuna büyük farklılıklar gösterir. Ençok kullanılanları; birkaç Depot (Depo veya ikmal birliği)'ne sahip olursunuz ve bu birimler ordularınızdan belirli uzaklığı geçmeyecek kadar uzakta olmalıdır. Uzaklık daha fazla ise ikmal alamazsınız. İkmal alamayan or-
1. Pozisyon:
1. Pozisyon:
b)Merkezden Çevirmeye Karşı
2. Pozisyon:
2. Pozisyon:
. dular ya yok olurlar (Eliminate)
ya da savaş güçlerinden kaybederler. Bazı simulasyonlarda ise daha değişik bir yöntem kullanılır. Bu yönteme göre, ordunuz düşman iki ordu tarafından çevrelenmişse ve komşu olarak hiçbir dost birlik yoksa Limited (Limitlenmiş), eğer ordunuz üç düşman ordusu tarafından çevrilmiş ise ve döst bir birlik ise komşu değilse Unsupplied (İkmal edilmemiş) olurlar. İkmal edilmemiş ordu yenilenme süreci de yaşayamaz. Yenilenme süreci, İkmal edilen orduların her seferinde kayıplarının bir kısmını geri kazanmasıdır. Son zamanlarda ise ikmal olayına simulasyonlar hiç yer vermez oldular. Yorgunluk, FT (Fatigue) ve Moral (Morale) ordunun savaş stratejisini kısıtlayan yanı saldıri ve savunma gücünü kısıtlayan olgulardır. Yorgun bir ordu emirlerin bir kısmını veya tamamını yerine getiremez. Orduları çabuk dinlendirme onları cepheden geri almak veya bir müddet savaştırmamakla sağlanabilir. Liderlik, LS (Lider Ship), LDR (LiDer), saldırı ve savunma stratejilerini kullanmak için gerekli olur. Yeterli liderlik kaabiliyetine sahip değilseniz uygulayamayacağınız bir strateji var demeklir. Harita üzerinde dost ve düşman orduları ve özellikleri de belirledikten sonra gelelim saldırı ve savunma stratejilerine. Aşağıda vereceğim stratejiler genellikle son yüzyilımızın savaşlarını içermektedir. Daha önce okla, kılıçla yapılan savaşların taktik ve stratejilerini vermiyorum çünkü onlar genel görüşe göre değişen
2) Yarmada a) Kanattan Yarmaya Karşı 1. Pozisyon: 2. Pozisyon:
b)Merkezden Yarmaya Karşı 1. Pozisyon: 2. Pozisyon:
3) Topyekün Saldırı 1. Pozisyon: ! 2. Pozisyon:
basit stratejilerdi. Daha ziyade ateşli silahların kullanıldığı savaşların strateji ve taktikleri çok daha dikkat çekici veya karmaşıktır. Önce ordu bazında saldırı (taktik) durumlarını ele alalım: Oyunlardan en çok kullanılan taktikler şöyledir; 1- Recon Attack: (Keşif saldırısı) Genellikle ordunun çok az bir bölümünün katıldığı, düşman birlikleri hakkında bilgi almak için düzenlenmiş saldırı tipidir. Kayıplar her iki taraf için de az olur. 2- Probe Attack: (Araştırma saldırısı) Bu saldırı yine az bir kuvvetle, düşmanın bulunduğu savunma alanının konumu ve coğrafi durumlar hakkında bilgi edinmek için yapılır. 3- Light Attack: (Hafif saldırı) ordunun büyük bir bölümünün savunma durumunda kaldığı, kismen düşmanın zayıf taraflarına yapılan saldırı çeşiti. Bu saldırı ile hem düşmanın zayıf tarafları tamamiyle çökerftilir, hem ordu yıpratılmamış olur. 4- Limited Attack: (Sınırlandırılmış saldırı) Ordunun, belirlenmiş yakın menzil hedeflere doğru light atack'ten biraz daha fazla bir güçle saldırı yaparak kullandığı bir taktiktir. Genelde oyalama taktiklerinde düşmanın az bir kuvvetle savunduğu stratejik bakımdan orta önem taşıyan bölgelere yapılır (tepe, orman, bataklık) gibi. 5- Medium Attack: (Orta kuvvette saldırı) Ordunun yarisınin saldırı. pozisyonunda, yarısının İse savunma pozisyonunda bulunduğu bir saldırı çeşitidir. Fazla zaiyat vermeden düşman ordularını hafifçe sarsmak için yapılır, Bu saldırı tipiyle düşman ordusu gerçekten ne kadar güçlü o anlaşılır. 6- Heavy Attack: (Ağır saldırı) Genelde zırhlı birlikler tarafından uygulanan bu saldırı biçimi savunma pozisyonunu kaybetmeden düşmana fazla zaiyat verdirmek için kullanılır. 7- Major Attack: (Büyük saldırı) Düşmanı savunma hattından geri çekilmeye zorlamak için kullanılır. Savunma hattının ve savunucunun gücüne göre zaiyat açısından risklidir. Çok fazla zdiyat verilebilir. 8- Breakthrough Attack: (Yaratma harekatı) en canlı örneği Normandiya çıkartmasında Gn. George Patton ve 3. Amerikan Ordusu tarafından gerçekleştirilmiş ve StT.Lo şehri onu çevreleyen Alman birliklerinin yarılmasıyla ele geçirilmiştir. Bu saldırı tipi savunma pozisyonundan tamamen çıkıp, saldırı ve ilerleme pozisyonu aldığından büyük miktarda zaiyat kaçınılmazdır. Üstelik düşman birlikleri çok az yat verebilirler. Fakat en büyük yararı savunma hattını bir yerden yarıp, çevirme operasyonunu başlatmasıdır. 9- Blitzkrieg Attack: (Yıldırım savaşı) Adolf Hitler tarafından bulunmuş ve 2. Dünya Savaşı'- na ekol olmuş bir savaş tipidir. Diğer adı top yekün savajşştır. Ordunun tüm birlikleri ile saldıriya geçme halidir. Düşmana çok ağır kayıplar verdirilebilir. Fakat çok iyi organize edilmelidir aksi taktirde dev gibi bir ordu eriyebilir. Savunma çeşitleri ise şöyle sıralanabilir:
4- Full Retreat: Tamamen geri çekilme) Düşman saldırıya geçtiği anda geri çekilme taktiğidir. Zaiyat çok az olur fakat savunulan değerler kaybedilir. 2- Delaying Action: (Hareket sağlama) Ordunun bir kısmı savunmada kalarak büyük kısmına geri çekilme olanağını sağlamasıdır. Zaiyat az olur. 3- Fighting Withdrawal: (Savaşarak geri çekilme) Sonuç geri çekilmedir ama amaç düşmana daha fazla zalyat verdirmediir. 4- Hold Positions: (Bulunduğu durumu koruma) Dayanılabilindiği kadar savunma pozisyonunda kalınır. Daha sonra geri çekilinir. 5- Standfast: (Sabit savunma) Saldırıya karşı hareketsiz yani geri çekilmeden savunma yapma. Tabi biraz pahaliya patlayabilir. 6- Hold At All Costs: (Bütün sonuçlarına rağmen savunma) İntihar savunması da denebilir. Elde tutulan yer çok önemliyse sonuna kadar savaşarak savunma yapmaktır. 7- Limited Counterattack: (Sınırlandırılmış karşı saldırı) Yerinde yapılan karşı saldırılar düşmana çok zayiat verdirir. Ama yerinde yapılmayanlar elde patlayan silah gibidir. Bu tip karşı saldırı savunma pozisyonunu bozmadan belirli sınırlara Kadar bir saldırı düzenlemektir. Savunma hattından çıkmış saldırı halindeki düşmana güzel bir sürpriz olur. 8- Counterattack: (Karşı saldiri) Savunma gücünün büyük bölümüyle karşı saldırı düzenlemektir. Sonu zaferle veya hüsranla bitebilir.
Saldırılar 1) Çevirme Operasyonları a) Kanattan Çevirme: 1. Pozisyon:
3. Pozisyon:
2) Yarma Operasyonları a) Kanattan Yarma:
1. Pozisyon:
2. Pozisyon:
b) Merkezi Çevirme 1. Pozisyon
3. Pozisyon:
2. Pozisyon:
9- Heavy Counterattack: (Ağır karşı saldırı) Sonuçtan emin değilseniz hiç denemeyin. Bir anda koca bir ordu yok olabilir. Savunma yapan tarafın savunma hattını terk edip saldırıya geçmesi demektir. Stratejiler genel olarak bu kadardır. Tabi bu ordu bazındaydı, bir de ordular bazında saldırı ve savunma incelemesi yapmak gerekir. Aşağıdaki şekillerde genel olarak kullanılan ordular bazında saldırı ve savunma çeşitleri görülmektedir. Haklarında sadece başlık atmakla yetiniyorum, açıklamaya gerek duymuyorum. Çünkü şu anda saat gecenin üçü ve feci halde uykum var.
3. Pozisyon:
2. Pozisyon
Bütün bu bilgileri kullanarak artık bir stratejik simülasyonu rahat rahat çözersiniz. Eğer çözemediğiniz olursa o oyun stratejik simülasyondan sapmış zaten öyle olunca oynamaya değmez.
Tavsiye edeceğim stratejik simülasyonlar SSI firmasının Battle of Normandy-Knights of Desert-Tigers in the Snow-War in Pacific-Colonial Conquest vs.
Fakat SSI'nin son çıkan stratejik simülasyonlarına özenmeyin eskileri daha iyi simüle edilmiş diyebilirim. Diyebilirim değil derim. PSI firmasının stratejik simülasyonları biraz fantastik ve gedikleri çok (Legions of Death). KOEI firmasının uzak doğu savaşları fena değil (Romance of Three Kingdoms- Bandits). Bu sefer sadece kara savaşıyla ilgilendim gelecek sefere deniz ve hava savaşları ve taktikleri hakkında bilgi vereceğim. İyi geceler. Gelecek ay görüşürüz.
b) Merkezi Yarma
1. Pozisyon
3. Pozisyon: