Sayfa 11

larla bir kez de siyahlarla oynuyor. Fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için, her programa hamle başına yaklaşık 30 saniye düşünme süresi verilmiş. Mutlaka bazı satranç uzmanları katılanlar listesinde “Battle Chess”in bulunmadığını fark etmişlerdir. Bu yokluğun nedeni: Battle Chess'in İngiltere'den gelmesi bir hafta kadar gecikti ve program turnuvanın ilk gününü kaçırdı. “Gürültülü” protestolarına rağmen -oyunu yakından tanıyanlar kolayca sinirlenebildiğini bilirler- turnuva yöneticileri yumuşamadılar ve Battle Chess turnuva dışı kaldı. Modem aracılığıyla turnuvaya uzaktan katılma teklifi de reddedildi. Bu konuda yapılan resmi açıklama ise şöyle: Satranç programları arasında yalnızca Battle Chess, modemle birbirine bağlı iki AMIGA'nın karşılıklı oynamasına olanak veren bir fonksiyona sahipti. Bu da diğer oyuncuların dezavantajlı konuma düşmesine neden oluyordu. Battle Chess buna rağmen en azından saha kenarından kendini gösterebilmek için turnuvaya geldi. Bu toplam beş “oyuncu”yu yakından tanıyabilmeniz için, herbirini size kısaca tanıtmak istiyoruz. Genel bir bilgi: Oynayabilmek için rakiplerin hepsinin disket sürücü takılmış bir AMIGA'ya ve bir Mouse'ye (fare) gereksinimleri var.

Analiz Makinesi

AMIGA'nın yanı sıra IBM-PC, Apple II, Commodore 64 ve Atari 800 gibi farklı makinelerde de kullanılabilen en tanınmış (ve en iyi) satranç programlarından biri, Sargon III. Orijinal programı satın aldığınızda kilitli program disketinin yanı sıra detaylı bir kullanım kılavuzuna da sahip oluyorsunuz. Bu kılavuz yardımıyla yeni başlayanlar satrancın kurallarını öğrenebiliyorlar. Ayrıca Sargon'un tüm fonksiyonları detaylı ve anlaşılır bir biçimde tanıtılıyor. Programa ilaveten, isterseniz disketten yükleyip oynayabileceğiniz (Morphy, Steinitz, Fischer, Karpov, Kasparov gibi oyuncuların katıldıkları karşılaşmalar da dahil olmak üzere) geçmişte yapılmış 107 satranç partisinin arşivi var. Ayrıca diskette satranç programları içeren 45 diyagram ve bir açılışlar kitaplığı da var. Üretici firmanın açıklamasına göre bu kitaplıkta 68000 farklı pozisyon yer alıyor. Bu konuda yayımlanmış en büyük kaynak olan “Encyclopedia of Chess Openings”i elimize aldık ve firmanın bu iddiasını kontrol ettik: Gerçekten de bu kitaplıkta tüm önemli ve daha az önemli varyasyonlar, yan varyasyonlar ve oyunlar kapsanmış durumda. Bazılarında 15. ya da 20. hamleye kadar verilmiş. Eğer istenirse bu kitaplık kapatılarak, “programın kendisi” ilk hamleyi düşünmeye zorlanabiliyor.

Büyük Düşünür

Sargon (hamle başına 5 saniyeden 10 dakikaya kadar) farklı oyun düzeyinde ya da “süre limitsiz” olarak oynayabiliyor. Düzeyin ayarlanması, menü üzerinden ya da tuş kombinasyonlarıyla gerçekleşiyor. Tek tek hamleler fare ile sağlanıyor: Bir taşı ve ardından o taşın gitmesini istediğiniz kareyi kliklemeniz yeterli. Hamle karşı taraftaysa, Sargon III, düşünme zamanını kullanıyor. Eğer isterseniz, Sargon'un düşünme sürecini izleyebilirsiniz. Bu sırada program en iyi karşı hamleyi ve o anda denediği varyantı gösteriyor. Bunun yanı sıra (yarım hamlelerde) hamle derinliğini ve konumun (-9999'dan +9999'a kadar) sayısal bir değerlendirmesini elde edebiliyorsunuz. Sargon'un “düşünmesini” izleyecek olursanız, stratejisini tanıyabiliyorsunuz. Shannon-A stratejisinden (brute force: olası tüm hamleler hesaplanıyor) yola çıkarak, yarım hamlelerin belirli bir asgari deneniyor. Burada sunulan Shannon-B stratejisinde ise Sargon III, şah çekilen ya da bir taşın yendiği tüm durumları inceliyor. Karşı hamlenin yapılmasını uzun süre beklemekten sıkılan rakipler, “HALT SEARCH” komutuyla hamleyi çabuklaştırabiliyorlar. Farklı programların diğer fonksiyonları yazının içindeki tabloda inceleniyor.