Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 12
Satranç Ustası
Sargon III gibi Chessmaster 2000'de kilitli. Üretici firmaya 5 Dolarlık bir ek ödeme yaptığınızda Backup disketini alabiliyorsunuz. Programın yanı sıra İngilizce kullanım kitapçığı da veriliyor. Bu kitapçık oldukça dar tutulmuş ve yalnızca önemli bazı konuları içeriyor. Ayrıca içlerinde satranç kurallarının, satranç tarihinin ve özellikle satranç makineleri tarihinin verildiği broşürler de var. Bu broşürlerde (ayrıca diskette de) oyuncular, satranç dünyasında ün kazanmış 100 partinin hamle listelerini de bulabiliyorlar. Bu partiler arasında 1986 yılında Los Angeles Dünya Bilgisayar Satrancı Şampiyonası'nda Chessmaster ile Sargon arasında yapılan iki partinin listeleri de var. Bu şampiyonada birinciliği Chessmaster kazanmıştı. Chessmaster'in on iki oyun düzeyi var. Düşünme süresi 5 saniyeden 100 saate kadar değişebiliyor. Oyun mouse yardımıyla oynanıyor. Satranç oyuncuları arasındaki estetik meraklıları Chessmaster'da sözcüğün gerçek anlamında bir tatmin bulabiliyorlar: — Satranç tahtası alışılmış 2 boyutlu haliyle ya da istenirse 3 boyutlu olarak görüntülenebiliyor.
Resim 1. Sargon III: Hamle protokolü ve konum değerlendirmeleri.
— Taşların ya da tahta karelerinin renkleri isteğe göre belirlenebiliyor. — Ayrıca isteğe bağlı olarak tahta ya da madeni taşlar kullanılabiliyor.
Resim 2. Chessmaster 3 boyutlu olarak da çok zevkli oynanabiliyor.
Ek olarak, Chessmaster akustik bazı özellikler de sunuyor: Her hamlede ya özel bir kısa ses çıkarıyor ya da hamle bilgisayar tarafından konuşma ile bildiriliyor. Bu tür fantezilere meraklı olmayan stratejistler bu özellikleri kullanmayabiliyorlar. Chessmaster da rakibinin düşünme süresini kendi karşı hamlesi için hesaplama süresi olarak kullanabiliyor. EASY MODE ile menü üzerinden bu fonksiyon çalıştırılabiliyor. Diğer detaylar: — İsteğe bağlı olarak Chessmaster, ekrandaki bir ek pencerede en iyi ve o anda düşünülmekte olan hamle varyantını durumun değerlendirmesiyle birlikte gösterebiliyor. Burada herhangi bir taşın yenebildiği ya da şah çekildiği varyantların, normal hesaplama derinliğinin dışında analiz edildiği (Sargon'da olduğu gibi Shannon-B algoritması) görülebiliyor. Yazık ki, programın rakibi olan oyuncu oyuna devam edebilmek için, makineyi “düşünürken” seyredebildiği pencereyi kapatmak zorunda. Bu nedenle turnuva sırasında ekran görüntüsünün sık sık değiştirilmesi, hatta bazen programın uçması gibi durumlarla karşılaşıldı. — Açılış kitaplığı oldukça etkileyici. Bazı varyantlar açısından Sargon'dan bile zengin. Son yılların deneyimleri bile unutulmadan kitaplığa dahil edilmiş durumda. — Satrancın acemileri tarafından beğenilecek bir başka özellik ise, Chessmaster'in hamle önerileri. TEACHING ile “öğretmen”, her tuşun legal hamlelerini optik olarak öneriyor. — Analiz modunda daha önce oynanmış partiler yönelenebiliyor ve usta bu sırada her yapılmış hamleyi değerlendiriyor.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 13
Resim 3. The Art of Chess'in grafiği adını hak ediyor.
— Doğal olarak durumları oluşturmak, silmek ya da değiştirmek olanağı da var. Burada önemli bir hata: Hamle sırası beyazda iken ve beyazın şah demiş olduğu legal konumlarda program bu işi yapmıyor. — Test edilen programlar arasında yalnızca Chessmaster, mat problemlerinin çözülmesi olanağını veriyor. Fakat; Chessmaster her zaman aranan matı sağlayamayabiliyor. Çoğu zaman buradaki hata, Chessmaster'in, daima bir piyonun vezire dönüştürülmesini daha iyi bir varyant olarak tercih etmesi. — Programın övgüye değer bir başka özelliği ise, bir partinin tüm notasyonunun yazıcı üzerinden çıkışının alınabilmesi. Burada dikkat edilmesi gereken husus, yazıcının baştan bağlanmış olması. Aksi takdirde program uçuyor.
Satranç Sanatçıları
“The Art of Chess” disketi kilitli değil, ama bir şifre (renk kodu) soruyor. Yararı: Kullanıcı kendisi için güvenlik kopyaları oluşturabilir. Zararı: Programın yüklenmesi sırasında bir renk anahtarının verilmesi zorunluluğu sıkıcı. İngilizce kullanım kitapçığı oldukça ince ve fonksiyonların ve bunların kısa açıklamalarıyla kısıtlı. El kitabına göre program disketi üzerinde 30 Bu konuda yapılan bir kontrol sonucunda, partilerin bazılarının tamam olmadığı (28. parti) ya da kitapta verilenden farklı bir parti olduğu (29. parti) görüldü. Tabii ki, kendi partilerinizi de diskette arşivleyebiliyor ve ileride yeniden oynamak için yükleyebiliyorsunuz. Ama denemeler sırasında “Art of Chess'in anlamsız girişleri almadığını ve programın uçması şeklinde tepki gösterdiğini tespit ettik. “The Art of Chess'in en başarılı yönlerinden biri, mükemmel grafiği. Taşların ya da tahtanın renkleri için sınırsız seçenek var. Tahta istenen boyutlara ayarlanabiliyor ya da istenen yönde döndürülebiliyor. Bu sayede durumu istenen açıdan izlemek mümkün olabiliyor. Programda görüntü yalnızca üç boyutlu olarak veriliyor, alıştığımız iki boyutlu görüntü olanağı yok. Ancak mouse yardımıyla tahtayı iyice dikerseniz, durumu kuşbakışı izleyebiliyorsunuz. Programı analiz süreci sırasında izlerseniz, görüntü daha da şaşırtıcı oluyor. Kenardaki bir sütunda kabaca bir değerlendirme veriliyor. Bir sonraki hamle için en iyi olasılıklar, doğrudan tahta üzerinde bir dizi ok işareti tarafından gösteriliyor. Bu hoş bir görüntü oluşturuyor, ama iyi oyuncular için pek bir anlam taşımıyor. Oyun hakkında bazı verileri sıralayalım:
ster
Açılış kitaplığı ana varyantlarda 10. hamleye kadar erişebiliyor. Daha az kullanılan bazı oyun tarzlarında ise repertuvar 2. ya da 3. hamlede sona eriyor. Herhalde bu kitaplığın kapsamı için kullanılabilecek en iyi sözcük, “yetersiz” olacak. Oyun taktiği açısından “The Art of Chess”, Chessmaster ya da Sargon III'ün gerisinde kalıyor. Bir başka kusuru: Diğer satranç programlarının çoğunun aksine bu program, rakibinin düşünme süresi arasında kendi hesaplama faaliyetine ara veriyor. Turnuva modunda, oyuncu, 2 ya da 2,5 saat mi veya saatte 16, 18 ya da 20 hamle mi oynayacağına karar verebiliyor. Oyunda düşünme süresi CHANGE SKILL yardımıyla hamle başına 10 saniyeden 5 dakikaya kadar ayarlanabiliyor. Ayrıca düşünme süresi seçeneği de var. Oyuncu, süre seçiminin yapıldığı pencerenin içinde programın saldırganlığını da belirlemek olanağına sahip.
Küçük Usta
Hem oyun gücü hem de fonksiyonları bakımından oldukça basit ve gösterişsiz bir oyun Grossmeister. Program disketi kilitli değil. Dolayısıyla güvenlik kopyası alınabiliyor. Programın başlangıcında el kitabından bir kod sorusu soruluyor. El kitabı Almanca; oyuncuya satranç kurallarını ve programın kısıtlı fonksiyonlarını anlatıyor. Ayrıca ustaların oynadığı oyunlardan 20 tanesinin hamle listeleri ve 20 satranç problemi de var. Grossmeister'in gücü grafik özelliklerinde yatıyor. Program isteğe bağlı olarak 2 ya da 3 boyutlu görüntü sunabiliyor. 2 boyutlu modda sat-
Resim 4. “Grossmeister”den bir görünüm.