Yeni bir metin işlem paketi WORD
Bugüne kadar COMMODORE-64 için bildiğimiz yalnızca “EASY SCRIPT” metin işlem paketi vardı. “EASY SCRIPT”in orijinalinin yanında Türkçesi de TELETEKNİK tarafından hazırlanmış ve piyasaya sürülmüştü. “EASY SCRIPT” metin işlem paketini disket sürücüyle kullanabiliyordunuz. Şimdi disket ünitesi olmayan COMMODORE'cuların kullanabilecekleri yeni bir metin işlem paketi var. DATA BASE SOFTWARE firmasının geliştirdiği kasetle metin işlem paketi “WORD PROCESSING”i OSAM Bilgisayar Türkiye'ye getirdi ve COMMODORE'cuların kullanımına sundu. Pakette WORD PROCESSING yanında DATABASE ve SPREADSHEET gibi programlar da var. OSAM Bilgisayar ilk etapta “WORD PROCESSING” metin işlem paketinin kullanım kılavuzunu da hazırlayarak üretimine geçti. WORD PROCESSING, kısaca WORD metin işlem paketinin özelliği kasette oluşu ve yazdığınız döküman dosyalarını aynı zamanda kaset ve diskete saklayabilmeniz. WORD paketi hem disket hem de kasetle çalışabilme özelliğine sahip. Disket ünitesi alanlar WORD paketini disketten yükleyip, döküman dosyalarını diskete saklayabilecekler. Dataset'i alanlar da kasetten WORD paketini yükleyip, döküman dosyalarını kasete saklayabilirler. Kasette WORD turbolu ve autorun. Yüklendiğinde karşınıza ANA MENÜ geliyor. Ana menüde tuşlarının işlevleri gösteriliyor. Sizler için kullanım kılavuzu olması amacıyla biz de bu yazımızda fonksiyon tuşlarından kısaca bahsedelim. — RUN-STOP/RESTORE tuşları programın neresinde olursanız olun sizi ANA MENÜ'ye döndürür. — F4- Döküman yazma ekranına girişinizi sağlar. Döküman yazarken tekrar F1 tuşuna basarsanız ekran karakterleri büyür. Herhalde bu fonksiyon gözü bozuk arkadaşların çok işine yarayacak.
to this page Large/norm letter | speed in words/minute text file Copy rename Set tab key Save text file text file text file
P..Page end marker
Bütün döküman yazıları START ve END sınırları arasında olmak zorundadır. Cursor'u bu sınırların dışına çıkarmanız da mümkün değildir. — F2- Döküman yazarken basıldığında dakikada yazdığınız kelime sayısını verir. Seri klavye kullanmak isteyenler veya daktilo öğrenenler bu fonksiyonla kendilerini test edebilirler. — F3- Yazmış olduğunuz dökümanı yazıcıdan almanızı sağlar. Ekrandaki dökümanı kâğıda istediğiniz genişlikte kolon sayısına göre yazdırabilirsiniz. Ayrıca döküman bir sayfadan uzun ise her sayfa başına sayfa numarasını da yazdırabilirsiniz. Döküman yazarken satırlarda kelime ayarı yapmanıza ve satır sonlarında RETURN tuşuna basmanıza gerek yoktur. Paragraf sonlarında RETURN tuşuna basmanız yeterlidir. — F6- Yazdığınız döküman dosyasını kaset veya diskete saklamak için kullanılır. Ünite olarak T-Teyp, D-Disket. — F7- Daha önce yazıp disket veya kasete sakladığınız döküman dosyalarını yüklemek için kullanılır. — F8- Bellekteki döküman dosyasını silmek için kullanılır. Basıldığında emin olup olmadığınızı sorar, “Y” tuşuna basıldığında ANA MENÜ'ye döner. — CTRL-P- Dökümanı yazarken nerede sayfa başı yapmak istiyorsanız CTRL ve P tuşlarına aynı anda basınız, o satırda “V” işareti çıkacaktır. Döküm alırken sayfa numarası koymasını istediğinizde buralarda sayfa başı yapar. — Malzeme aralıklarını mutlaka SPACE (boşluk) tuşuyla veriniz. CRSR sağa-sola tuşlarıyla kelime aralığı vermeye çalıştığınızda yazım esnasında cursor hemen ilk pozisyona gelir. — Döküman üzerindeki düzeltmelerde cursor sağa-sola aşağı-yukarı tuşlarını kullanabilirsiniz. — Döküman yazarken ekranın üst satırında, harcadığınız süre, yazdığınız kelime sayısı ve bellekte kaç karakterlik boş yer olduğunu görebilirsiniz. Kullanımı kolay WORD kelime işlem paketi COMMODORE kullanıcılarının oldukça işine yarayacak bir program. WORD paketini Teleteknik ve bayilerinden temin edebilirsiniz. ©
Bu sayımızda, bir ev bilgisayarının bilimsel alanda ne ölçüde kullanılabileceğini göstermek bakımından oldukça iyi bir örnek olan UNISTAT programını tanıtıyoruz. UNISTAT, istatistik ve çoklu regresyon programları paketini oluşturmakta. İlerki sayılarda tanıtacağımız kardeşi UNIMAX ise doğrusal programlama ve matris işlemlerini içermektedir. Eğer bu konular ilginizi çekiyorsa, gelin birlikte bu programları inceleyelim. 1. UNISTAT Bu paket dört ayrı programdan oluşmaktadır: 1. Çoklu regresyon (Multivariate Regression) 2. İstatistiksel Testler. 3. Varyans analizi (ANOVA) 4. Betimsel İstatistikler (Descriptive Statistics)
2
4 T 6 e . NA
Bu program çoklu regresyon denklemlerinin katsayı tahminlerini en küçük kareler yöntemiyle gerçekleştirmektedir.
Tahmin edilecek denklemi şöyle yazalım:
Burada (y) bağımlı değişkeni, Xi bağımsız değişkenleri ve ai tahmin edilecek katsayıları ifade etmektedir. (1— 1.....,m yani denklemde m adet bağımsız değişken, m adet katsayı ve a sabiti bulunmaktadır.) UNISTAT programlarında tüm değişkenler (bağımlı değişken dahil) bir genelleme amacıyla kolonlar (sütun) olarak adlandırılmıştır. Satır elemanları ise tahmin denklemlerinin özelliklerine göre zaman veriler (Örn. yıl) veya çapraz kesit verilerini içerecektir. Zaman verileriyle çalıştığımızı varsayalım. Veri tablosunda yukarıdan aşağıya (kolon) baktığımızda, bir değişkenin değişik yıllarda aldığı değerleri; soldan sağa satır olarak baktığımızda da belli bir yılda değişkenlerin aldığı değerleri görürüz. UNISTAT paketinin diğer programlarında olduğu gibi, regresyon programlarında da veriler klavyeden girilebilir veya daha önceden girilmiş olan veriler teypten veya diskten de yüklenebilir. Ayrıca programın içinde 12 x5'lik bir örnek veri grubu bulunmaktadır. Programı ilk kez kullananlar tüm programı gözden geçirmelidir. Yeni verilerin klavyeden girilmesi durumunda kullanıcı(K) tuşuna basarak, önce denklem verilerinin kolon ve satır sayılarını belirleyecektir. Burada kolon sayısının bağımlı ve bağımsız değişkenlerin toplam sayısı(m) olduğunu hatırlatalım. Bağımlı ve bağımsız değişken ayrımı başta yapılmamaktadır, çünkü girilen kolonlardan herhangi birini daha sonra bağımlı değişken olarak belirlemek mümkündür. Veri girişinden sonra tüm veriler matris biçiminde ekranda görülebilir. Bu aşamada kursor tuşları yardımıyla ekran dişında kalan verileri de gözden geçirmek mümkün olduğu gibi, yanlış girilmiş değerler anında düzeltilebilmektedir. Ayrıca yazıcıyla verilerin dökümü de alınabilmektedir. Yazdırma seçeneği (P) tuşuna basılarak seçilmekte, yazıcının satır genişliği (bir satırda yazabileceği maksimum karakter sayısı -ki 802 ve 803 model yazıcılarda bu 80'dir- sorulduktan sonra döküm yapılmaktadır. Program, kâğıt enini dikkate alarak yazı formatı-
Software
University 383 London SUP
P.O.Box
STATISTICAL Regression
Analysis of Variance, Scatter Diagrams and Time Series Plot
Statistical Tests Coefficients and
Correlation Distributions
Descriptive Statistics, Frequency Distributions and Histograms
Exit
Press Desired Ke nı kendisi ayarlar. Buraya kadar UNISTAT program paketinin, regresyon analizi ile ilgili bölümünü incelemeye çalıştık. Yazdıklarımız, program paketiyle yapılabilecek olanın yalnızca çok küçük bir kısmı. Karşılaştırma için birkaç küçük bilgi verirsek; regresyon analizinde 40 kolona kadar matris işlemleri yapılabilmektedir. Çözümlemeye girebilecek kolon sayısı varyans analizinde 700 kolona kadar çıkmaktadır.
UNISTAT program paketinde ungrouped data input from keyboard, grouped data input from keyboard, input data from disk (read/erase), load data from tape. Bunun dışında özellikle sosyoloji, deneysel psikoloji, antropoloji, iktisat... gibi bilim dallarında: “survey” metodların kullanıldığı araştırma tekniklerinde kullanılmak üzere Chi-kare (birlikte değişim) tabloları ve testleri bulunmaktadır. Program paketinin önemli bölümlerinden biri de Zaman Serileri analizidir. Zaman serileri özellikle iktisatçılar, işletme idarecileri vb. için büyük önem taşır. Zaman serilerinin grafiksel gösterimi ise, incelenen değişkende zaman içinde görülen değişmelerin gözle görülebilmesini sağlaması yanında, çok daha önemli olarak zaman serisi analizinde kullanılacak fonksiyonel formların seçimi bakımından da büyük önem taşır. Örneğin, serinin grafikte görünen seyri, en küçük kareler metoduyla uygulanacak trendin doğrusal mı yoksa üssel mi olması gerektiğini karşılaştırmada birinci derecede rol oynar. Özetle, UNISTAT gelecek sayılarda tanıtmayı umduğumuz UNİMAX program paketiyle birlikte çeşitli bilim dallarının yanında, yaşamın her alanındaki araştırmacılar için büyük bir destek sağlamaktadır.
Bilgisayarlar ve onları araç olarak kullanan bilgi-işlem teknolojisi gelişmiş tüm ülkelerin sosyal, ekonomik, kültürel, endüstriyel ve hatta politik yaşamlarında vazgeçilmez olmuş, bu alanda yapılan yatırımlar yüzlerce milyar ABD Doları ile ifade edilebilecek boyutlara ulaşmıştır. İçinde bulunduğumuz çağın ilk yarışı nasıl nükleer güç yarışı olarak anıldıysa, ikinci yarışın “bilgisayar çağı” diye anılacağı daha şimdiden kesinlik kazanmıştır.