Sayfa 6

— İngilizce'de küçük harf ı ve büyük harf İ bulunmadığından normal I tuşu da, normal basıldığında ı, Shift ile basıldığında İ verecek şekilde düzeltilmiştir.

— Ayrıca = ve noktanın yeni yerlerine dikkat ediniz.

Benim Q klavyeyi bozmadan düzenlediğim bu "Türkçe-Q klavyesi"ni beğenmezseniz tuşu istediğiniz harfe programlayabilirsiniz. Yalnız bu işlemi hem printer hem de ekran için aynı tuş üzerinde yapmayı unutmamalısınız.

Açıklamalarımıza devam etmeden fonksiyon tuşlarının ve bazı tuşların özel görevlerini listeleyelim:

F1 : Satır yazımını durdurur ve metnin üzerinde çeşitli işlemler yapmanızı sağlar.

F2 : Tab'ı yeniden belirlemede kullanılır.

F3 : Sayfayı tamamen silme sorusuna EVET cevabı.

F4 : Sayfayı tamamen silme sorusuna HAYIR cevabı.

F5 : İşlem kürsörünü bulunduğu yerden en alt satırın altına indirir.

F6 : İşlem kürsörünü bulunduğu yerden en yukarıya alır.

F7 : 40 karakterden kısa satırları metne aktarmayı sağlar.

F8 : 40 karakterden uzun satırları metne aktarmadan kullanılır.

Bunlar arasında en önemli fonksiyon tuşu F1'dir. F3, F4, F5 ve F6 fonksiyon tuşları da ancak F1'e basıldıktan sonra kullanılabilir.

F1 tuşuna basıldığında bazı tuşlar özel görevler yüklenmektedir:

C : İşlem kürsörünün altındaki yarı-satırın kopyesini aşağıya alır.

S : Yazılan sayfayı (metni) SAVE eder.

L : Disketten bir sayfayı LOAD eder.

P : Yazılan sayfayı printere gönderir.

Z : Ekrandaki sayfayı tamamen siler.

D : SAVE ve LOAD işlemleri sırasında soruya D cevabını verirseniz, disketteki sequential dosyaların listesi ekrana sıralanır.

Ayrıca işlem kürsörünün yukarı aşağı hareketi CRSR tuşu ile ele edilir.

F1 ile yapılan bütün bu işlemler bittiğinde normal satır yazımına dönebilmek için RETURN'e basınız.

F1'e basılı olmadığında yani normal satır yazımı sırasında, CRSR tuşu kürsörün satır üzerinde sola-sağa kaydırılmasını sağlar.

Artık TÜRKÇEYAZAR-SB'yi kullanmaya başlayabiliriz:

Satır Yazımı:

Kelime-işlem başladığında, en üste iki beyaz kalın çizgi ve bunların arasında sarı renkli işlem kürsörünü göreceksiniz.

Yazdığınız satırlar bu iki kalın çizgi arasında biriktirilmekte, metni bu iki çizgi arasında biriken satırlar oluşturmaktadır.

Daha aşağıda ise, sağında 8:0 yazan yeşil renkli bir satırla, onun da altında solda Tab: sorusu yer almaktadır.

Tab size, satır başlarının nereden olacağını göstermektedir. Buna 5 cevabını verip RETURN'e basarsanız, beşinci kolonda yanıp sönen bir kürsör göreceksiniz. artık bundan sonra her satırınız soldan beş harf boş bırakıp başlayacaktır. Birkaç satır yazdıktan sonra Tab'ı değiştirmek isterseniz F2'ye basınız.

Artık yanıp sönen kürsörü izleyerek bir şeyler yazabilirsiniz. Tuşlara normal basarsanız küçük harfleri, SHIFT ile beraber basarsanız büyük harfleri yazarsınız.

Bildiğiniz gibi Commodore-64'ün ekranında bir satır 40 karakter (harf, sayı, noktalama işareti ve boşluklar) den oluşmaktadır. Halbuki gerek printerlerde gerek daktilo makinelerinde bir satıra 80 karakter yazılabilir. Yani printerin bir satırı ekranda iki satıra karşılıktır.

Şimdi Tab: sorusuna istediğiniz cevabı verdikten sonra bir şeyler yazınız. Yazdıklarınız 40 karakterden az ise F7'e, 40 karakterden fazla ise F8'e basınız. Satırınızın yukarıdaki iki kalın çizgi arasına çıktığını, işlem kürsörünün bunun altında olduğunu, yazdığınız satırın kaybolduğunu, kürsörün eski yerinde yanıp sönerek sizi beklediğini, sağ tarafta S=1 yazılı olduğunu göreceksiniz. S=1, yukarıdaki metnin 1 satır olduğunu göstermektedir. Bundan yazdığınız metnin kaç satır olduğunu her an görebilirsiniz.

Bir satırı yazarken, yanlış bir harf yazarsanız DELETE ile silip devam edebilirsiniz. Eğer yanlış harf gerilerde kalmışsa, örnek olarak İstanbul yerine İskanbul yazmışsanız,

- önce CRSR tuşu ile kürsörü a harfinin üzerine getiriniz.

- sonra DELETE ile k'yı siliniz.

- hemen t tuşuna basınız.

- kürsörü sağa, CRSR tuşu ile kaydırınız, bu amaçla SPACE tuşunu kesinlikle kullanmayınız, aksi halde boşluklar gireceksiniz.

Hiçbir mektup veya yazılı metin, kağıdın en üstünden başlamaz, duruma göre 5 ila 10 bazen daha fazla satır aşağıdan başlar. Mesela 5 satır aşağıdan başlayacaksanız F7 tuşuna arka arkaya 5 kere basınız, 5=5 olduğunu göreceksiniz. S, sadece yazılı satırları değil, boş satırları da sayar.

Ayrıca, yazdığınız metnin kağıt üzerinde güzel gözükmesi, dosyaya takılabilmesi için Tab ile solda 10 ila 15 arası boşluk bırakmanız aynı şekilde satırın sonunda da bir bu kadar boş yer bırakmanız yerinde olacaktır.

Diyelim iki birkaç satırdan oluşan bir metin yazdınız ve bazı hatalar yaptığınızı farkettiniz, düzeltmeniz gerekiyor (Bu yukarıda anlattığımız şekilde, yazılmakta olan ve henüz metne aktarılmamış olan satırı düzeltmekten farklı bir işlemdir). Şimdi bu işlemleri nasıl yapacağımızı görelim. Yalnız unutmayalım ki "metnin üzerindeki işlemlerin tamamı" F1 tuşuna bastıktan sonra yapılabilir.

Metin Üzerinde Düzeltmeler

Diyelim ki ikinci satırda bir hatamız var. Şöyle düzelteceğiz:

1. F1 tuşuna basacağız, işlem kürsörünün rengi sarıdan pembeye dönecek ve yazı kürsörü kaybolacaktır.

2. CRSR tuşu ile işlem kürsörünü düzeltilecek yarı-satırın tam üstüne çıkaracağız.

3. C tuşuna bastığımızda bu yarı-satırın bir kopyesinin aşağıda belirdiğini göreceğiz.

4. Bu yarı-satır gerektiği gibi düzeltikten sonra F8'e bastığımızda düzeltilmiş satır işlem kürsörünün altında yer alacaktır.

5. Hatalı yarı-satır hâlâ yerinde durmaktadır. F1'e bastıktan sonra işlem kürsörünü bunun tam üzerine getirip DELETE tuşuna bastığımızda, yok olacaktır.

6. RETURN'e basarak artık satır yazmaya devam edebiliriz.

Eğer metindeki bir satırın tamamını silmek istiyorsak, gene F1'e basıp işlem kürsörünü silinecek yarı-satırın üzerine alıp DELETE edeceğiz. Sonra RETURN'e basacağız.

Metnin herhangi bir yerine boş bir satır sokmak için de gene işlem kürsörünü oraya çıkarıp F7'e, sonra RETURN'a basacağız.

Bütün bu işlemler sırasında, ekrandaki iki satırın gerçekte printerde bir satır olduğunu unutmamalısınız.

Aksi halde printerde güzel bir mektup yerine bir kargaşalık yaratabilirsiniz.

Silme İşlemi

İsterseniz, bir metnin tamamını ardarda DELETE ederek silebilirsiniz.

Fakat bu işi daha çabuk da halledebilirsiniz. Önce F1'e sonra Z tuşuna basarsanız TÜRKÇEYAZAR-SB size, metni gerçekten silmek isteyip istemediğinizi soracaktır. Öyle ya Z tuşuna yanlışlıkla da basmış olabilirsiniz. Cevabınız EVET ise F3'e basıp metni tamamını