Sayfa 5

Programlamanın nasıl yapıldığını ise, ilk harfi yeni i'yi olarak açıklayalım:

Printerdekine benzer fakat bu defa 8×8'lik bir ızgara çizip yukarıdan aşağı sıraları 1'den 8'e, sağdan sola kolonları da 1'den 128'e numaralandık.

Görüldüğü gibi, MPS 803 printerinde 7 sıra nokta oluşuna karşılık, ekrandaki harflerde pixaller 8 sıra halinde düzenlenmiş olup en alttaki sıra y ve g gibi harflerin kuyruklarına ayrılmıştır. Dolayısıyla programın bu bölümünde tüm harfleri yeniden programlamak gerekmemiştir. Sadece, printerle aynı tuşa rastlayacak şekilde yukarıda sayılan harfleri programlanmıştır.

Tekrar örnek olarak aldığımız i harfine dönersek, 1540 no.lu satırda data'lardan ilki 32768 + (8 × ekran kodu) dur. Burada 32768 karakter ROM'unu kopye ettiğimiz RAM bölgesinin başlangıç adresidir.

31112 değerinden geri hesapla, ekran kodu olarak 43 kullandığımız ortaya çıkar. Halbuki 43 normal olarak + işaretinin kodudur.

Bundan da bizim + işaretine basınca ekranda i harfini göreceğimiz ortaya çıkmaktadır.

En başta da söylediğimiz gibi, Türkçeyazar-SB hazırlanırken, Q klavye olduğu gibi bırakılarak Türkçe'deki ilave harfler pek kullanılmayan harf ve işaretlerin yerine yerleştirilmiş olup yeni tuşlar için kelime-işlem bölümüne bakınız.

3. "Kelime-işlem Programı" Bölümü

Programın bu bölümü bazı önemli variable'ların yer aldığı ve metnin üst ve alt çizgilerinin çekildiği başlangıç satırları ile başlamaktadır. Fnx(n) fonksiyonu ile yazı kürsörü, fny (m) ile de işlem kürsörünün yeri hesaplanmaktadır. Daha sonra, "Satır yazım", "satırın metne aktarımı", "metin üzerinde işlem" bölümleri gelmektedir.

Kelime-işlem programı önce 80 karaktere kadar satırları yazmanızı beklemekte sonra bu satırı ana metne aktarmaktadır. Metin üzerinde çeşitli işlemler yapılabilmektedir. Daha sonra bu metni printere verme, diskete SAVE etme, disketteki bir metni ekrana almayı (LOAD) sağlayan bölümler gelmektedir. Ayrıca metni silmeyi ve SAVE ve LOAD sırasında meydana gelen yanlışları (error) okuyan bölümler mevcuttur.

Bundan öteye daha fazla detaya girmeden Türkçeyazar-SB'nin kullanılışını açıklamaya başlamak yerinde olacaktır.

Türkçeyazar-SB'nin Kullanılışı:

Programımız, Commodore 1541 disk sürücüsü ve MPS 803 printeri ile kullanılmaktadır. MPS 802 printeri software olarak çok farklı olduğundan çalışamamaktadır.

Program RUN etmeden önce printerin ve disk sürücüsünü açık ve printere kağıt takılı olduğunu kontrol ediniz.

Program RUN edildiğinde yüklemesi 50 saniye sürmektedir. Bunun büyük kısmını karakter ROM'unun RAM'a kopye edilmesi almaktadır. Yükleme bitince, karşınıza kelime-işlem programı gelecektir.

Programımız, 65 no.lu satırdaki POKE 788, 52 ve POKE 792, 193 sayesinde, bir kere RUN edildikten sonra hiçbir şekilde STOP veya STOP-RESTORE edilememektedir. Bu özellikle sağlanmıştır. Zira aksi halde, ROM'dan RAM'a transfer nedeni ile kilitlenmekte, tekrar çalıştırabilmek için bilgisayarı açıp-kapadıktan sonra TÜRKÇEYAZAR-SB'nin yeniden yüklenmesi gerekmektedir. Zaten çalışmanın sırasında da STOP komutuna ihtiyacımız da yoktur. Eğer program kendiliğinden durursa, ya da SAVE veya LOAD işlemi sırasında disk sürücüsü kapalı ise veya printere metni yazdıracağınız sırada printer kapalı ise, program "? device not present error" yazıp kendisi durduğunda, kapalı olan disk sürücü veya printeri açtıktan sonra RUN değil "RUN 1600" komutu ile kelime-işleme tekrar başlayabilirsiniz. Bunun dışındaki error (hata) durumlarında program size "error"ün cinsini söyler ve gidermeniz üzerine devam eder. Bunu aşağıda açıklayacağız.

Bu arada az kullanılan tuşların yeniden programlanarak Türkçe harflerin yerleştirildiğini daha önce söylemiştik. Birkaç noktalama işareti ile beraber bunların eski ve yeni durumlarını aşağıda görüyorsunuz:

Artık bu tuşları kullandığınızda ekranda yeni harfleri göreceksiniz. Bu arada bazı önemli noktaları belirtelim:

— "İki nokta üstüste" ve "virgül" disk sürücüsü için özel işaretler olduğundan bunlar iptal edilmiş ve Shift tuşu ile beraber yeniden programlanmıştır.

— Tırnak işareti, printerin çalışmasını aksattığından normal tırnak işareti (Shift 2) iptal edilmiş olup, bu işareti elde etmek için tuşuna (Shift 3) basmanız gerekecektir.