HIZIR ACİL
Retro bilgisayar
İnsanlar yaradılışları itibariyle, birbirleriyle inatlaşmayı, çeşitli konularda iddialara girmeyi çok severler. Bu inatlaşmalar sayesinde, insanın sahip olduğu yaratıcılık gücü kamçılanır ve ortaya çok enteresan ve ilgi çekici sonuçlar çıkar. Konumuz, bu inatlaşma sonucunda ortaya çıkanlara verilebilecek en kolay örnekle ilgili.
Herhalde gittiğiniz bilgisayarcıda, en azından bir kere, bir PC kullanıcısıyla karşılaşmışsınızdır. Böyle bir karşılaşma sonucunda, %98 aranızda bilgisayarlarınızın kabiliyetleri hakkında bir konuşma geçmiştir. Her ne kadar, Amiga ve PC uyumlu bilgisayarların kullanım ve işletim sistemi arasında dağlar kadar fark varsa da, ilk çıkan "tartışma" bilgisayarların grafik kabiliyetleri üzerinedir. Siz, her ne kadar aynı görüntüleri, hatta daha iyilerini yaratabileceğini ve dolayısıyla gösterebileceği üzerinde ne kadar ısrar ederseniz edin, o kartların ayakta tuttuğu slot yığını makina sahipleri buna inanmazlar, işte ilk yardımımız bu konu üzerine. Hayır, tahmin ettiğiniz gibi bu kişileri kaba kuvvetle değil, mantık gücüyle alt edeceğiz. Hem aynı zamanda işinize yarayacak bazı teknikler öğreneceksiniz. Konumuz, PC grafiklerini Amiga'da kullanmak ve daha enteresan bir hale getirmek.
Hepimizin bildiği gibi, Amiga ve PC'lerin işletim sistemleri birbirinden çok farklıdır. 68000 kullanan başka makinalarla Amiga arasında bile, disket formatları arasında büyük fark vardır. Bu nedenle ilk halletmemiz gereken sorun, format farkını ortadan kaldırmak olacaktır. Bunun için Cross-Dos, Dos-2-Dos, Msh, IBMA gibi çeşitli formatlar arasında bilgi alış verişi yapmamızı sağlayan programları veya bir seri kablo yardımıyla modem programları ya da çeşitli network programları kullanarak da bütün RS-232 standardını kullanan makinalar arasında kolaylıkla bilgi alışverişi yapabiliriz (Kartlardan oluşmuş makinalar da bu tanıma dahildir!). Yukarıda bahsettiğim programlardan herhangi birinin elinizde bulunduğunu veya bir seri kablo hazırladığınızı kabul ederek yazıma devam ediyorum. Artık herhangi bir datayı, herhangi bir bilgisayardan alıp, kullanabilecek haldeyiz. Örnek olarak, PC'den bir GIF resim aldığımızı varsayalım. Tabii ki aldığımız datanın illaki resim olması gerekmiyor. Örneğin ben kendi datalarımı PC formatında saklıyorum. Daha önce dergimizde açıklandığı gibi bir drive'ımı MS-Dos drive'ı olarak tanımlamıştım. Bu şekilde Amiga'da yazdığım herhangi bir programı, okula gittiğim zaman kolaylıkla kullanabiliyordum. Hem en kullanışlı olması, hem de hoşuma gittiğinden, kendinize Msh adlı programı temin etmenizi öneririm. Bu programların kullanımını, dergimizin daha önceki sayılarında detaylı olarak bulabilirsiniz. Ben şu an Msh kullandığınızı düşünerek örneklerimi vereceğim. İlk olarak kullanmak istediğiniz datayı PC'de 720 KB'lık bir diskete çekin. 720 KB'lık disketi seçmemizin nedeni, 3 1/2 inçlik olması ve Amiga'nın üstündeki drive'ın high-density formatı görmemesindendir. Eğer data 720 KB'lık bir diskete sığmıyorsa, PC'nin Split komutunu kullanarak datayı parçalayın. Daha sonra ayrılan datayı her ne kadar ilkellik gibi görülse bile, Cygnus Editor'le sanki bir text file'ıymış gibi birleştirebilirsiniz. %100 verimli olmasa bile, seri kablo bulamazsanız başka çareniz yok. Msh'a geri dönelim. Ms-Dos drive'ını Amiga- DOS'un Mount komutuyla tanımladıktan
O Mithat Olut Bilgisayar! Asrın mucizelerinden biri. Amiga mucizelerin mucizesi olan makina.
Tek sınırın yaratıcılık olmasını sağlayan alet. Her ne kadar bu yaratıcılık bazı dar görüşlü, işe yaramaz insanlar tarafından kısıtlanmak istense de, teknoloji her türlü engele rağmen ilerlemesini sürdürecek.
Amiga Dünyası olarak biz bu kişileri henüz engellemek şansına sahip olmasak da, size takıldığınız yerlerde veya başladığınız işi sonuçlandırmanız için gerekli yardımda bulunmak üzere yeni bir yazıya başlıyoruz. ♦ sonra, gene AmigaDOS'un Copy komutuyla Amiga disketine transfer yapabilirsiniz. Eğer örnek vermem gerekirse;
1>mount msh: 1>copy msh:clown.giff to df0: veya Diskmaster kullanarak da bu işi gerçekleştirebilirsiniz. Artık datamız rahatlıkla kullanabileceğimiz Amiga formatına geçti. Belki birkaçınız yazıyı okumayı burada kesip, resmin ne resmi olduğunu anlamak için Dpaint veya Diskmaster kullanarak yüklemeye çalışacaktır. Ama unutmayın! Resim halen PC'nin standartlarında. Bu resmi Amiga'nın tanıdığı IFF formatına geçirmemiz lazım. İşte burada utility'lerimiz tekrar imdadımıza yetişiyor. ADPro, ImageLink, RasterLink gibi programları kullanarak bu sorunu da halletmemiz sorun olmayacak. Bu programların kullanımları da gayet kolay. Yükleyeceğiniz resmin formatını ve resmi kaydetmek istediğiniz formatı seçmeniz, convert işlemine başlamanız için yeterli. Önceki örnekte kullandığım resim GIF formatında olduğundan, load için GIF, save için IFF'i seçmeniz gerekiyor. Tabii ki Amiga'nın resimlerini de bu işlemlerin tersini yaparaktan başka formatlara aktarmanız gayet kolay. Artık resmimiz IFF formatında kullanıma hazır. İddiamızın ilk kısmını alnımızın akıyla tamamladık. Şimdi sıra geldi Amiga'nın kabiliyetlerini ispatlamaya. Burada devreye Imagine giriyor. Başka bir bilgisayardan aldığımız bu grafiği, bir kürenin etrafına sarsak, herhalde fena olmaz diyerek Imagine'i yüklüyoruz. Burada programın ilk versiyonu veya son versiyonu önemli değil. Ama son versiyon genellikle daha iyi olduğundan 2.0 versiyonunu kullanmanızı tavsiye ediyorum.
Bu arada, söz Imagine 2.0'a gelmişken, çalışma disketinizde yer açmanızı sağlayacak bazı püf noktalarını belirtmek istiyorum. Ana programı ve disketin c directory'sini Turbo Imploder'la sıkıştırmanız bayağı yer kazanmanızı sağlayacaktır. Ama bu işlem program yüklenirken hafıza azalmasına yol açacaktır. Ee, ne yapalım, "gülü seven dikenine katlanır" derler. Eğer Imagine.pic adlı resmi de Dpaint'le yükleyip, boyutunu küçültürseniz, yeriniz biraz daha genişler. Zaten bu resmin değişip, değişmemesi o kadar önemli değil. Eğer isterseniz bu resmin yerine kendi isminizi veya başka bir resim de koyabilirsiniz. Önemli olan nokta, programın çalışmadan önce bu resmi göstermek zorunda olduğunu hatırlamanız. Eğer resmi bulamazsa, program çalışmıyor.
Artık Imagine'i yükleyip işleme başlayabiliriz. Seçeceğimiz komutların bulunduğu menüleri kolaylık olsun diye koyu renkte yazıyorum. Project'ten new komutunu seçerek, kendimize yeni bir dosya yaratalım. Örneğin İddia ismini verelim. Daha sonra Project'ten Detail Editor'ü seçelim. İlk olarak resmimizi etrafına saracağımız yüzeyi oluşturmamız lazım. Bunun için Functions/add'dan primitive'i seçin. Karşımıza eklenecek şeklin temel şekillerden hangisi olduğunu soran bir ekran çıkacak. Buradan plane'i (yüzey) seçip, horizontal ve vertical sections'ı 20 yapın. Şimdi elimizde bir yüzey var, ama bize gereken küreseldir. Daha sonra Display / Camera view'i seçip, zoom out yapın. Kameranın yerini ayarlayıp, boşluk tuşuyla değişiklikleri onaylayın. Object/Add/Lightsource'la resmimize bir ışık kaynağı ekleyin. Tıpkı kamera gibi gerekli olan ayarlamaları yapıp, Project/Save changes'le ekranda yaptığımız ayarlamaları ve değişiklikleri kaydedin. Project/Project Editor'ü seçerek, sona doğru bir adım daha yaklaşın. Artık işiniz hemen hemen bitti sayılır. Rendering Subproject kısmından new komutuyla yeni bir alt dosya yaratın. Karşınıza gelecek olan ekrandan, ekranınızın boyutunu ve formatını ayarlayın. Modu Scanline'da bırakmanız yararınıza olacaktır. Son olarak da 1. frame üzerini klikleyip, generate deyin. Eğer herhangi bir hatalı durumu engellemek isterseniz, resmi ilk olarak lo-res quarterscreen olarak hesaplayın. Böylece bir sorun çıkıp çıkmadığını, dakikalarca beklemeden anlayabilirsiniz. Artık kısa bir bekleyişten sonra resmimiz hazır. Bu resmi ister iddialaştığınız kişiye şahsen gösterin, ister GIF formatına çevirip, MS-DOS disketine aktarın. Böylece Amigacılar'la uğraşmanın ne demek olduğunu her zaman hatırlamasına neden olun. Tabii ki bu tartışma halen sürebilir. Örneğin "Bak benim ekranım S-VGA'de, seninkinden çok canlı ve parlak gösteriyor da....". Bunun da çaresi var. Bir flicker fixer ve multi-sync monitor kâfi. Eğer bu da yetmezse, ImpactVision ne güne duruyor? 24 bit resim herhalde bir-iki hafta şokta kalmalarını sağlar.
Gördüğünüz gibi, bazen ufak bir tartışma, kullanım amaçları farklı olan birtakım programların beraber kullanımı ve biraz da hayal gücü kullanarak, ne gibi sonuçlar doğuruyor. Benim bu konuda size vereceğim bilgi bu kadar. Bu bilgiyi kullanarak ister resim, ister text, isterseniz arşiv dosyalarınızın kolaylıkla bilgisayarlar arasında transferini sağlayabilirsiniz. Unutmayın! Eğer herhangi bir şeyi nasıl yapacağınızı bilmek istiyorsanız veya bir programın herhangi bir yerinde takılırsanız, bana yazın. Adresimiz belli. Mektuplarınıza ve dolayısıyla sorunlarınıza en çabuk ve kolay çözümleri getirmeye hazırım. Hepinize iyi çalışmalar dilerken size bir sözü hatırlatmak istiyorum: İmkansız diye bir şey yoktur, henüz gerçekleşmemiş olan vardır.
bir şekildi. Eğer siz bir kağıdı kıvırarak bu şekli oluşturabiliyorsanız, Amiga niye bunu beceremesin? Bu işlem için önce yüzeyi klikleyerek üzerinde işlem yapacağımızı bilgisayara bildirmemiz lazım. Bundan sonra Object'ten mold seçeneğini seçin. Oluşturabileceğimiz şekiller içinden de "conform a sphere" komutunu seçip, sphere ve object radius'u 50 yapın. Perform komutuyla da yüzeyi kıvırma işlemini kabul edin. Artık elimizde istediğimiz bir şekil var. Şimdi bu şekli Object menüsünden sphere ismiyle save edelim. Daha sonra cismimizi seçip, gene Objects menüsünden Attributes seçeneğiyle cismimizin özelliklerini ayarlayalım. Buradan Brush'ı seçtikten sonra çıkan requester'dan şeklimize sarmak istediğimiz resmin brush halini yükleyip ve yeniden karşımıza gelen seçeneklerden yararlanarak edit axes'i seçip, tıpkı move komutu gibi brush'ı istediğimiz yere getirip, kabul etmek için boşluk tuşuna basalım. Burada aklınızda bulunması gereken nokta, axis'in temel alınacağıdır. Bu yüzden örnek olarak brush'ın axis'ini şeklimizin sol alt köşesine götürüp, s tuşuna basarak boyutunu ayarlamanız gerekir. Eğer resmi ortalarsanız, pul kadar bir görüntünüz olur (Bu da pullu küreye örnek!). Artık neredeyse hazır olan cismimizi kaydedip, Project'den Stage Editor'e geçelim. Burada objemizi yükledikten sonra, hız kazanmak için Object/Quickdraw all yapmanız yararınıza olacak-