Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 75
HUD modlarını I tuşu ile seçmek mümkün. Bu modlar:
RADAR: Normal radar modlarına göre hedef seçmek ve silahları kullanmak için.
NAVIGATION AID: Önceden belirlenen noktalara doğru yön ve menzil verir. HUD'daki hedef işareti, artık uçulması istenen noktayı gösterir.
BOMBING MODE: Güdümsüz silahları atmak için kullanılan bir sistem. HUD'daki yatay çizgiler, görüşü arttırmak için yok olur. Sadece kenarlarındaki sayılar kalır. Hedefiniz kilitli olarak görünecektir. Bir çizgi yer üzerinde hareket doğrultunuzu gösterirken, ortadan yere uzanan bir çizgi ve ortasındaki çarpı, tahmini bombanızın düşüş mesafesini belirleyecektir. En önemlisi, tüm ekranda ortada bombanızı atmanız gereken yere olan menziliniz yazacaktır. Buradaki sayı 0'a en yakın olduğu anda doğrultunuz hedefin ortasına doğru iken ateş ederseniz, bomba isabet edecektir. Çok fazla tecrübe isteyen zor bir hareket. Özellikle Maverick veya Hellfire varken, ne diye bunu kullanalım diyebilirsiniz, yine de zoru başarabilmenin zevki başka.
LANDING MODE: Yine orta burun açısı göstergesinin yok olduğu bir mod. Burada kademe kademe iniş koordinatlarına yöneltileceksiniz. Koordinatları N ile değiştirebilirsiniz, ufak bir artı yere değiş noktanızı gösterecektir (Hızlı pilotları biraz sıkabilir).
Son olarak F4 ile erişebileceğiniz bir takım menülerin olduğunu belirtelim. Bu menülerin ilkinde, Refuel Etc seçeneği önemli. Bu seçenek sayesinde, hangara girmiş veya bir uçak gemisine inmişseniz, yeniden silah ve yakıt ekranına girmenizi sağlıyor. Bunun dışındaki menülerdeki her işi tuşlarla gerçekleştirmek mümkün. Son olarak Otomatik pilottan bahsetmeliyim. Otomatik Pilot, düşman uçakları yokken sizi hemen bir yerden diğerine istediğiniz yükseklikte en ekonomik yakıt sarfiyatı ile götürebilir. Kullanabilmek için yüksekliğinizin 500 feet ile 40000 feet arasında olması yeterli. Çıkan menüde gitmek istediğiniz yeri seçin ve o noktadan ne kadar öncesine gelmek istediğinizi Arrive nearer, farther seçenekleri ile, ne yükseklikte uçmak istediğinizi ise Cruise higher, lower ile belirleyip Engage tuşuna basmanız gerekecek. Burada klavyeden ok tuşları ile "," ve "." ve SPACE tuşunu da kullanabilirsiniz.
Artık tüm kontrolleri ve göstergeleri biliyoruz, var mısınız bir uçuşa? Oyun yüklendi, form karşımızda. Fazla uğraşmayalım, kolayda olsun hemen Next'e basıyoruz. İsmimiz NOT YET CHOSEN oluyor; yine Next, artık görev seçimindeyiz (Wingmen yok, otlakta, saat 8'de kalkacağız). Heyecanlı olsun, bir LONG RANGE BOMBING seçiyoruz. Havaalanı Airbase 3 olsun ve en çok bildiğimiz uçak olan F-16 C'yi seçelim. Artık bize görev verildi hazırız. Bizden MİNSK'i indirmemizi istiyorlar, 512 km. gitmemiz gerekiyormuş. Bu oldukça uzun bir mesafe. Haritaya bir bakalım. Burada hedefimiz GT-1 olarak gözüküyor. Uçak gemisini bir tek Harpoon ile götürmek mümkün, biz kendimize bir iki hedef daha bulalım. Rotamızın doğusunda bulunan ada, bir düşman adası. Orada bulunan havaalanına, dönerken bir uğrayalım. Zoom in yapıyoruz. Havaalanının kuzey-batısında ŞAM İdare var; en iyisi kuzeyden gelmek. İki Waypoint ekliyoruz. Biri havaalanının 50 km. kadar kuzeyine, öbürü ise tam kulenin tepesine. Bu kadar dolaşmak yakıtımızı iyi sömürür. Hemen bir Tanker Waypoint'i koyalım. Ortalara bir yere koyalım da, ihtiyacımız olunca hemen başka yerlere gelebilsin (Tankeri düşman uçaklarından uzak tutmak faydalı olur). Tamam artık silahlarımızı alalım. Tek başımıza uçtuğumuzdan, kendi kendimizi korumamız gerekir. Ben göbeğe iki adet AMRAAM ve kanat uçlarına iki adet Sidewinder alıyorum. Havadan yere silahlardan HARPOON alarak bir kanat altına atıyorum (Silahın 92 km menzili var). Bombalardan zevk olsun diye iki adet, MK 82 ve kule için ise bir adet Paveway alıyorum. Son olarak biraz da yakıt taşımaya karar veriyorum. J ile motorlar çalışıyor ve + ile 009 gaz vererek hangardan çıkıyoruz, pedallarla pistin başına geliyoruz, tuşu ile Military Thrust verelim, uçak 167 knot'a kadar çıktı, Flapları açmamıştık, olsun biz de gazı kökleriz, tuşu ile afterburnerları yakarak, burnumuzu 10 derece dikiyoruz. Uçak yerden rahatça ayrılıyor, ile tekrar military güce dönüyoruz ve iniş takımlarını topluyoruz. Hemen / tuşu ile bir tanker istiyoruz (Bulunsun!). Altimetre bize 700 feet gösteriyor. Biz de otomatik pilota geçiyoruz. Hedefimiz GT-1, bu hedeften 90-100 km. kadar önce varmamız yetecek (Harpoon 92 km, yer radarı 80 km menzilli). Uçuş yüksekliğini 20.000 ft alıyoruz, bu sayede radarımız hedefi uzaktan görebilecek. Bu kendimizin de görünmesine sebep olacak, ancak biz hemen füzeyi atıp dönmek istiyoruz. Engage ile otomatik pilotu çalıştırıyoruz. Kokpite geldiğimizde yakıtın üçte birinin bittiğini görüyoruz. Saat, 53 dakikadır uçtuğumuzu söylüyor. Hızımız ekonomikte ve sadece 015 güç kullanıyoruz. Ben yine military'e çıkarıyorum. M tuşu ile MFD'yi RADAR'a, N tuşu ile Radar'ı A-G'ye çeviriyorum. Hiçbir şey gözükmüyor. I tuşu ile Navigation Aid alıyoruz (Ne de olsa gemi GT-1'de), buradan doğru yöne gittiğimizi ve daha 84 km. uzakta olduğumuzu anlıyoruz. Radar menzilinde, radar uyarı ışığı aralıklı yanmaya başlıyor, biri bizi görmeye başlamış, hemen I ile RADAR moduna geliyoruz. A-G'de hedefi görebiliyoruz. W ile tüm ekran görüntüsüne çıkıyoruz. Sağ tarafta Hedefin MİNSK olduğu ve 75 km. kadar mesafede olduğunu anlıyoruz. Beyaz kare, geminin yerini gösteriyor. Hemen Sol shift ile silahı AGM-84A Harpoon'a getiriyoruz, hedefi kontrol ediyoruz, menzilde ve ateş. Gemi uçak kaldırmadan kaçmaya başlıyoruz. W ile kokpite, I ile navigasyon yardımı N ile WP-1 (Havaalanının kuzeyine koyduğumuz yer). Dönüyoruz, daha düşman yok hemen otomatik pilot, 3000 feet'ten WP-1. 80 kilometre kala otomatik pilot etrafta düşman olduğunu belirtiyor. Artık gerçek savaş başladı. Kokpitte, radar RWS, hiçbir şey gözükmüyor; Menzil 80 km., R ile 320'ye arttırınca iki uçak görüyoruz. Biri düz devam ederken öbürü üzerimize geliyor. RADAR TWS'ye 72 km. ve hızla yaklaşıyor. Bu arada M ile Stores'a geliyoruz. Yakıt tankımızın durumunu merak ediyoruz, K ile tek tek pilonlara bakıyoruz, tam zamanı, tank bitmek üzere. Space ile tankı atıyoruz. W ile tüm ekrana çıkıyoruz. Military güce çıkıyoruz. Radar TWS de, o da ne düşman 30 km.'de. Az sonra uyarı sinyali geliyor. Orta aşağıya bakıyoruz, 14 derecede ve 18 km.'de bir AA-2. AA-2'ler yarı radar güdümlüdür. Hemen silahları hazırlayalım, füze yaklaşıyor, sol Shift tuşu AMRAAM, uçak 19 km'de artık Sidewinder, uyarı tizleşiyor, füze 6 km, 5 km sol'a yatış, G 7 kü-
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 74
RADAR: Bir uçakta değişik amaçlarla kullanılan değişik radarlar ve değişik hedefler için değişik hedefleme sistemleri vardır. Bu yüzden farklı radar modları kullanılır. Oyunda N tuşu ile bu modları değiştirebilir veya sağ Amiga ve Alt tuşlarını kullanabilirsiniz. Bu modlar:
TWS: Track While Scan, Değişik hava hedeflerini izlerken, kilitlenmek için kullanılır.
RWS: Range While Scan, Uzun menzilde ve nispeten geniş bir açıda hedefleri saptamak ve menzillerini bulmak için kullanılır.
HUD: Çok dar açıda, sadece HUD içine giren hedefleri saptamak ve izlemek için kullanılır.
GUN: Makinalı tüfeğin hedefini belirleyen, çok dar bir koni içinde makinalı tüfeği bu hedefe kilitleyen radar. Makinalı tüfekler ateş ederken hem menzile göre tapa ayarına girer, hem de çok az da olsa hedefe göre hareket edebilirler (MiG-29'un hedef radarı o kadar iyidir ki, hedef başına 5 ila 10 mermi arasında kullanır). A-G: Yer hedeflerini tarayan radar. Oyunda A-G ve RWS aynı görüntü ile belirtilmiş. Burada menzil beş daire parçası ile belirtilmiş. Hedefler türlerine göre çeşitli şekillerde gösterilmiş. Kilitlenmiş hedef ise bir kare içine alınacaktır.
En altta solda radarın türü, sağında radarın menzili ve en sağda toplam taranan hedef sayısını göreceksiniz. Diğer üç mod (TWS, HUD ve GUN) ufku simgeleyen bir çizgi (Ortasında W harfi) hedefleri simgeleyen noktalar ve kilitlenen hedefin etrafında bir yuvarlak olarak görüntülenecek. Üstte solda radarın türü, yanında menzili, onun yanında hedefin size göre açısı ve hedefin hareket ettiği doğrultu yer alacak. Alt sırada ise solda m/s cinsinden hedefe göre hızınız ve sağında kilometre cinsinden uzaklığınız yazacaktır.
NAVIGATION AID: Haritada belirli noktalara gitmenizi kolaylaştıran bir seçenek. Görüntü olarak bir saat göstergesinin ortasında duran ve doğrultunuzu simgeleyen bir uçak. Uçak üzerinde üst kutuda, noktanın adını belirten harfler ve alt kutuda bu hedefe olan mesafe yer alırken, noktanın size göre konumu saat üzerine çizilen bir çizgi ile belirtilecektir. Alt tarafta bulunan iki koordinat çiftinden soldakiler size, sağdakiler noktaya aittir. Yine N tuşunu kullanarak noktaları değiştirmek mümkün. HOME noktasının pist değil de kule olduğuna dikkat edin.
TACTICAL MAP: Etrafın bir haritasını verecektir. Her zaman uçağınıza odaklı olan haritayı (; ve ') tuşları ile yaklaştırıp uzaklaştırabilirsiniz. Özellikle yer hedeflerine saldırırken kilitlediğiniz hedefin dost mu düşman mı olduğunu anlamaya çalışırken çok yardımcı olacaktır.
MFD göstergesinin altında ise kalan yakıt miktarı ve flapların durumu yazacaktır. Yakıt tüketiminin uçaktan uçağa değiştiğine dikkat edin. Bir uçağın 8 ton yakıt ile gidemediği yere, bir başkası 1 ton ile gidebiliyor. Bu göstergelerin dışında klasik göstergeler var. Ekranın sağ alt köşesini 9 adet gösterge kaplıyor. Bunlar soldan sağa ve yukarıdan aşağıya:
ALT: Altimetre, yüksekliğinizi belirtiyor. Saat yönünde artan üç gösterge ile kısadan uzuna doğru on binleri, binleri ve yüzleri gösteriyor. Göstergenin dönme yönü uçağın hareketini çok çabuk kavratıyor (Ters dönme varsa, terslik var demek).
VEL: Velocity, hızınızı belirtiyor. Maalesef referans alınacak derecede iyi değil.
MACH: Ses hızının katı cinsinden hızınızı belirliyor. Ses hızının değişik yüksekliklerde çok farklı olduğunu hemen hatırlatalım. Hızınız hakkında dolaylı bir fikir verir.
VVEL: Vertical Velocity. Uçağınızın yukarı veya aşağıya hareket ettiğini gösterir.
Yukarı sapmalar yukarı çıkışı, aşağı sapmalar aşağı inişi gösterir.
YAPAY UFUK: Dışarısını göremediğiniz bir durumda uçağınızın durumu hakkında referans verir.
G: Uçak, ani hareketlerde pilot üzerine yerçekimi ivmesinin katı ile ifade edilen kuvvetler uygular. Genel kural olmamakla beraber kontrolleri kendinize çektiğiniz hareketler +G uygular; yani, pilotu koltuğuna bastırır, aşırı durumda kanın beyne gitmesini engeller ve kısa süreli baygınlığa veya görüş kararmasına yol açar (Blackout). Kontrolü iyice uzaklaştırdığınız hareketler ise -G uygulayarak pilotu tavana doğru iter, aşırı durumlarda kanın beyne hücum etmesine neden olur ve göz damarlarının kanlanmasına, görüşün kızarmasına sebep olur (Redout). Pilot'a verdiği zararlar bir yana, uçağın yapısı belirli bir kuvvete dayanabilir, aşırı zorlanmalar uçağın yapısına zarar verir. 7 G'nin üzeri, tehlikeli kabul edilir. G göstergesi bu durumda kırmızı renk alır. 12 G'den sonra uçak için garanti veremeyeceğim. Çok kısa anlık yüksek G'ler pilotu etkilemeyebilir. Ancak özellikle yüksek hızlarda dikkat edin. Dönüşlerinizde ve looplarınızda mutlaka göstergeyi takip edin. Kanatları deforme olmuş bir uçakla savaşmak pek zevkli olmuyor.
PITCH: Uçağın yataya göre durumunu gösterir.
FUEL: Saat yönünün tersine azalan gösterge kalan yakıtınızı gösterir.
AoA: Angle of Attack, Hücum açısı anlamında. Burnunuzun yere göre durumunu gösterir.
HEAD UP DISPLAY: Neredeyse klasikleşmiş olan bu gösterge, temel olarak üç çubuktan oluşur. Bunlardan üst taraftaki, doğrultuyu gösterir. Doğrultu çubuğunun altındaki dolu üçgen uçağın tam doğrultusunu, içi boş üçgen ise çeşitli yollarla belirlediğiniz bir hedefin veya noktanın konumunu belirleyecektir. Tam o doğrultuya gitmek için yapmanız gereken, iki üçgeni üst üste getirmek ve onları orada tutmaktır. İkinci çubuk dikey ve soldadır. Uçağınızın hızını deniz mili cinsinden (1 Knot= 1.8 km) belirtir. İkinci dikey çubuk ise sağda ve yüksekliğinizi feet cinsinden belirtiyor (1 feet= 33 cm). Dikey çubukların yanında tam olarak hangi değerleri gösterdiklerini belirten sayılar da mevcut. Ortada kontrollerin durumunu gösteren ufak bir oval var. Bu ovalin durumuna bakarak uçağa hangi kontrolleri uyguladığınızı görebilirsiniz. Ovali yatay ve dikey ortaladığınızda, etrafında dikey ve yatay çizgiler ortaya çıkacaktır (Ovalin etrafında bir artı, tüm kontroller ortada demek). Uçağın burnunun yere göre açısını belirten çizgiler yine göstergenin ortasında, kenarlarındaki sayıya bakarak uçağınızın burnunun yatayla kaç derece açı yaptığını görebilirsiniz. Bu gösterge her zaman aşağıyı göstereceğinden, ne tarafa yattığınızı da anlayabilirsiniz. Radarın izlediği hedef ise, genelde bir beyaz kare ile gösterilecek, menzile girildiğinde veya gereken kilit sağlandığında karenin ortasında bir dörtgen belirecektir.
Bu temel göstergelerin yanı sıra, sol kenarda yukarıdan aşağıya (varsa) vektörel motorların yukarı ne kadar itiş verdiğini gösteren sayı, motordan istenen güç, uçağın hızı, uçağın Mach hızı, (varsa) geometrik değişen kanatların açısının belirtildiği sayılar, sağ kenarda ise yükselme hızı, hücum açısı, saniyede süpürdüğü açı, uçağa etkiyen anlık G kuvvetinin değeri yer alır.
Eğer tüm ekran görüntüsüne geçerseniz, kaybolan kokpit göstergesinin yerine alt tarafa yeni bilgiler eklenecektir. Sol sütunda radar modu, menzili ve seçilen silah, menzili ve adedi belirtilirken, sağ sütun kokpitteki MFD gibi birçok bilgi verir. Özellikle radar modlarında burada kilitlenen hedef ismi ile tanımlanır ve eğer düşmansa -HOSTILE- yazısı belirir. Çok uçağın veya yer hedefinin bulunduğu oyunda, doğru hedefi vurmak için burayı sık sık kullanmanız gerekecek. Ortada ise mesajlar yer alacaktır.