Sayfa 74

RADAR: Bir uçakta değişik amaçlarla kullanılan değişik radarlar ve değişik hedefler için değişik hedefleme sistemleri vardır. Bu yüzden farklı radar modları kullanılır. Oyunda N tuşu ile bu modları değiştirebilir veya sağ Amiga ve Alt tuşlarını kullanabilirsiniz. Bu modlar:

TWS: Track While Scan, Değişik hava hedeflerini izlerken, kilitlenmek için kullanılır.

RWS: Range While Scan, Uzun menzilde ve nispeten geniş bir açıda hedefleri saptamak ve menzillerini bulmak için kullanılır.

HUD: Çok dar açıda, sadece HUD içine giren hedefleri saptamak ve izlemek için kullanılır.

GUN: Makinalı tüfeğin hedefini belirleyen, çok dar bir koni içinde makinalı tüfeği bu hedefe kilitleyen radar. Makinalı tüfekler ateş ederken hem menzile göre tapa ayarına girer, hem de çok az da olsa hedefe göre hareket edebilirler (MiG-29'un hedef radarı o kadar iyidir ki, hedef başına 5 ila 10 mermi arasında kullanır). A-G: Yer hedeflerini tarayan radar. Oyunda A-G ve RWS aynı görüntü ile belirtilmiş. Burada menzil beş daire parçası ile belirtilmiş. Hedefler türlerine göre çeşitli şekillerde gösterilmiş. Kilitlenmiş hedef ise bir kare içine alınacaktır.

En altta solda radarın türü, sağında radarın menzili ve en sağda toplam taranan hedef sayısını göreceksiniz. Diğer üç mod (TWS, HUD ve GUN) ufku simgeleyen bir çizgi (Ortasında W harfi) hedefleri simgeleyen noktalar ve kilitlenen hedefin etrafında bir yuvarlak olarak görüntülenecek. Üstte solda radarın türü, yanında menzili, onun yanında hedefin size göre açısı ve hedefin hareket ettiği doğrultu yer alacak. Alt sırada ise solda m/s cinsinden hedefe göre hızınız ve sağında kilometre cinsinden uzaklığınız yazacaktır.

NAVIGATION AID: Haritada belirli noktalara gitmenizi kolaylaştıran bir seçenek. Görüntü olarak bir saat göstergesinin ortasında duran ve doğrultunuzu simgeleyen bir uçak. Uçak üzerinde üst kutuda, noktanın adını belirten harfler ve alt kutuda bu hedefe olan mesafe yer alırken, noktanın size göre konumu saat üzerine çizilen bir çizgi ile belirtilecektir. Alt tarafta bulunan iki koordinat çiftinden soldakiler size, sağdakiler noktaya aittir. Yine N tuşunu kullanarak noktaları değiştirmek mümkün. HOME noktasının pist değil de kule olduğuna dikkat edin.

TACTICAL MAP: Etrafın bir haritasını verecektir. Her zaman uçağınıza odaklı olan haritayı (; ve ') tuşları ile yaklaştırıp uzaklaştırabilirsiniz. Özellikle yer hedeflerine saldırırken kilitlediğiniz hedefin dost mu düşman mı olduğunu anlamaya çalışırken çok yardımcı olacaktır.

MFD göstergesinin altında ise kalan yakıt miktarı ve flapların durumu yazacaktır. Yakıt tüketiminin uçaktan uçağa değiştiğine dikkat edin. Bir uçağın 8 ton yakıt ile gidemediği yere, bir başkası 1 ton ile gidebiliyor. Bu göstergelerin dışında klasik göstergeler var. Ekranın sağ alt köşesini 9 adet gösterge kaplıyor. Bunlar soldan sağa ve yukarıdan aşağıya:

ALT: Altimetre, yüksekliğinizi belirtiyor. Saat yönünde artan üç gösterge ile kısadan uzuna doğru on binleri, binleri ve yüzleri gösteriyor. Göstergenin dönme yönü uçağın hareketini çok çabuk kavratıyor (Ters dönme varsa, terslik var demek).

VEL: Velocity, hızınızı belirtiyor. Maalesef referans alınacak derecede iyi değil.

MACH: Ses hızının katı cinsinden hızınızı belirliyor. Ses hızının değişik yüksekliklerde çok farklı olduğunu hemen hatırlatalım. Hızınız hakkında dolaylı bir fikir verir.

VVEL: Vertical Velocity. Uçağınızın yukarı veya aşağıya hareket ettiğini gösterir.

Yukarı sapmalar yukarı çıkışı, aşağı sapmalar aşağı inişi gösterir.

YAPAY UFUK: Dışarısını göremediğiniz bir durumda uçağınızın durumu hakkında referans verir.

G: Uçak, ani hareketlerde pilot üzerine yerçekimi ivmesinin katı ile ifade edilen kuvvetler uygular. Genel kural olmamakla beraber kontrolleri kendinize çektiğiniz hareketler +G uygular; yani, pilotu koltuğuna bastırır, aşırı durumda kanın beyne gitmesini engeller ve kısa süreli baygınlığa veya görüş kararmasına yol açar (Blackout). Kontrolü iyice uzaklaştırdığınız hareketler ise -G uygulayarak pilotu tavana doğru iter, aşırı durumlarda kanın beyne hücum etmesine neden olur ve göz damarlarının kanlanmasına, görüşün kızarmasına sebep olur (Redout). Pilot'a verdiği zararlar bir yana, uçağın yapısı belirli bir kuvvete dayanabilir, aşırı zorlanmalar uçağın yapısına zarar verir. 7 G'nin üzeri, tehlikeli kabul edilir. G göstergesi bu durumda kırmızı renk alır. 12 G'den sonra uçak için garanti veremeyeceğim. Çok kısa anlık yüksek G'ler pilotu etkilemeyebilir. Ancak özellikle yüksek hızlarda dikkat edin. Dönüşlerinizde ve looplarınızda mutlaka göstergeyi takip edin. Kanatları deforme olmuş bir uçakla savaşmak pek zevkli olmuyor.

PITCH: Uçağın yataya göre durumunu gösterir.

FUEL: Saat yönünün tersine azalan gösterge kalan yakıtınızı gösterir.

AoA: Angle of Attack, Hücum açısı anlamında. Burnunuzun yere göre durumunu gösterir.

HEAD UP DISPLAY: Neredeyse klasikleşmiş olan bu gösterge, temel olarak üç çubuktan oluşur. Bunlardan üst taraftaki, doğrultuyu gösterir. Doğrultu çubuğunun altındaki dolu üçgen uçağın tam doğrultusunu, içi boş üçgen ise çeşitli yollarla belirlediğiniz bir hedefin veya noktanın konumunu belirleyecektir. Tam o doğrultuya gitmek için yapmanız gereken, iki üçgeni üst üste getirmek ve onları orada tutmaktır. İkinci çubuk dikey ve soldadır. Uçağınızın hızını deniz mili cinsinden (1 Knot= 1.8 km) belirtir. İkinci dikey çubuk ise sağda ve yüksekliğinizi feet cinsinden belirtiyor (1 feet= 33 cm). Dikey çubukların yanında tam olarak hangi değerleri gösterdiklerini belirten sayılar da mevcut. Ortada kontrollerin durumunu gösteren ufak bir oval var. Bu ovalin durumuna bakarak uçağa hangi kontrolleri uyguladığınızı görebilirsiniz. Ovali yatay ve dikey ortaladığınızda, etrafında dikey ve yatay çizgiler ortaya çıkacaktır (Ovalin etrafında bir artı, tüm kontroller ortada demek). Uçağın burnunun yere göre açısını belirten çizgiler yine göstergenin ortasında, kenarlarındaki sayıya bakarak uçağınızın burnunun yatayla kaç derece açı yaptığını görebilirsiniz. Bu gösterge her zaman aşağıyı göstereceğinden, ne tarafa yattığınızı da anlayabilirsiniz. Radarın izlediği hedef ise, genelde bir beyaz kare ile gösterilecek, menzile girildiğinde veya gereken kilit sağlandığında karenin ortasında bir dörtgen belirecektir.

Bu temel göstergelerin yanı sıra, sol kenarda yukarıdan aşağıya (varsa) vektörel motorların yukarı ne kadar itiş verdiğini gösteren sayı, motordan istenen güç, uçağın hızı, uçağın Mach hızı, (varsa) geometrik değişen kanatların açısının belirtildiği sayılar, sağ kenarda ise yükselme hızı, hücum açısı, saniyede süpürdüğü açı, uçağa etkiyen anlık G kuvvetinin değeri yer alır.

Eğer tüm ekran görüntüsüne geçerseniz, kaybolan kokpit göstergesinin yerine alt tarafa yeni bilgiler eklenecektir. Sol sütunda radar modu, menzili ve seçilen silah, menzili ve adedi belirtilirken, sağ sütun kokpitteki MFD gibi birçok bilgi verir. Özellikle radar modlarında burada kilitlenen hedef ismi ile tanımlanır ve eğer düşmansa -HOSTILE- yazısı belirir. Çok uçağın veya yer hedefinin bulunduğu oyunda, doğru hedefi vurmak için burayı sık sık kullanmanız gerekecek. Ortada ise mesajlar yer alacaktır.