Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 56
Eğer kendi hazırladığınız bir görevi yükleyecekseniz, "User Missions"'ı seçip karşınıza çıkan disket erişimi penceresini kullanarak diskete kayıtlı görevlerden birini yüklüyorsunuz. "Designer"'a geçince ise, ekranda aynı görevler seçildiğinde olduğu gibi bir harita ve haritanın sağında da bazı seçenekler geliyor. Kendi görevinizi tasarlamaya başlamadan önce, kullanacağınız hava meydanı size soruluyor. Ekrandaki hava meydanlarından birinin üzerine mouse işaretçisi ile klikleyin ve daha sonra ekranın sağ tarafındaki seçenekleri kullanıp görevi tanımlayın. ADD TARGET: Görevinize hedef belirlemenizi sağlar. Bir göreve istediğiniz kadar hedef koyabilirsiniz. Bu seçenekle ekrana gelen listeden, istediğiniz tür hedefi seçiyor ve onu mouse işaretçisi ile haritanın üzerinde yerleştiriyorsunuz. Hedefler ise "Radar Base” (radar üssü), "SAM Site" (yerden havaya füze bataryası), "Command Tent” (kumanda çadırı), (Çiftlik), "Bridge" (köprü), “Convoy” (konvoy), "SS1 Battery” (balistik füze bataryası) ve (topçu).
REFUEL POINT: Uzun görevlerde havada yakıt ikmali yapmanız gerekebilir. Bu seçenekle, yakıt taşıyan uçağın hangi koordinatlarda dolanacağını belirliyorsunuz. Bu seçenekle, sizden uçağın harita üzerindeki yerinden başka yüksekliğini de ufak bir pencere açılarak sorulacaktır. DELETE LAST: "Add Target" menüsünden, hedef koymadan çıkma gibi bir seçenek yoktur. Onun için yanlışlıkla hedef belirlemek zorunda kalır veya yanlış bir işlem yaparsanız, son koyduğunuz hedefi bu seçenekle silersiniz.
RECON: Bu seçenek, keşif seçeneğidir. Üç alt seçeneği vardır. "Target Recon", haritadan işaretlediğiniz hedefin ve etraftaki arazinin vektör grafiği olarak taramasını ekrana getirir. "Area Recon" ise, haritada seçtiğiniz rastgele bir bölgeyi tarar. Bu iki seçenekle, hedeflerin bulunduğu yerleri daha kolay tanımlayabilirsiniz. "Target Info" ise, haritadan mouse ile seçtiğiniz hedefin ne olduğunu, yazı ile belirtir. MISSION TEXT: Görevin ne olduğunu anlatan bir metin sayfası oluşturmanızı sağlar. Dikkat etmeniz gereken şey, metni yazarken kullandığınız kursor her satırın sonunda otomatik olarak aşağıya inmediği için, sizin <RETURN>'e basmanızın gerektiği. “OK” kutucuğunu klikleyip buradan çıkabiliyorsunuz. DISK MENU: Gene bir disk iletişim penceresi. Ekranın sağında sırayla, bir görev yüklemenizi, kaydetmenizi veya silmenizi sağlayan seçenekler var. Ayrıca disket formatlama kutucuğu da mevcut. TEST MISSION: Oluşturduğunuz görevi denemek için oynuyorsunuz. Şimdi de, oyunun kendi görevlerini nasıl seçeceğimizi görelim. İlk olarak o an seçebileceğiniz görevlerden birini, ilk önce görev tipini ve sonra da görev adını mouse'la klikleyerek seçin. Bundan sonra bilgisayar görevi diskten yükleyecek ve ekrana işaretlenmiş bir harita ile ekranın sağ tarafındaki seçenek kutucukları gelecektir. Bu seçeneklerden "Mission Text", size görevin ne olduğunu İngilizce olarak anlatan bir metin verecektir. Diğer üç seçenek olan "Target Recon", "Area Recon" ve "Target" kullanıcı görev tanımlaması bölümündekilerin aynıları. Ekrandaki haritada kırmızı ile işaretli yol ise, o an uçuş seyrüsefer bilgisayarına sırayla işlenmiş rotaların çıktısı (Bu seyrüsefer bilgisayarını sonra göreceğiz). Her görevde, görev metnini iyice okuyun ve özellikle de ineceğiniz pisti iyi aklınızda tutun. Bu harita ve görev metni ile işiniz bitince "exit"'e basıp burdan çıkın. Şimdi geldik silah yükleme ekranına. Bu ekranın sol kısmında üç seçenek var. "Auto Arm", uçağı otomatik olarak ve mümkün olduğunca göreve uygun silahlandırır, ama tabii bu her zaman en mükemmel seçenek olmayabilir. "Clear" ile yüklenmiş bir uçağın tüm pilonlarını boşaltırsınız. "Exit" ise, uçuşa geçmek içindir. Uçağa bir silah yüklemek için, ilk önce gerekli silahı ekranın orta bölümündeki ekranı ve okları kullanarak seçin. Seçtiğiniz silahın takılabileceği pilonlar, uçağın altında parlamaya başlar. Ortadaki silahın resminin bulunduğu yeri mouse ile kliklerseniz, mouse işaretçisi seçtiğiniz silahın biçimini alır. Bu silah şeklindeki işaretçiyi de uçağın altındaki boş pilonlardaki bir yere yerleştirebilirsiniz. Aynı şekilde, mouse işaretçisi normalken uçağın pilonlarından birinde asılı bir silaha basmanız da, o pilondaki silahı geri koymak veya yerini değiştirmek için oradan çıkardığınızı belirtir ve işaretçi gene silahın biçimini alır. HADI UÇALIM ... Evet, programımızda seçenek olarak neyin ne olduğunu gördük. Şimdi sıra geliyor esas kullanım aşamasına. Bu noktadan itibaren adım adım havalanıp, yönünüzü tespit ederek hedefe ulaşmanızı ve bu hedefi silahlarınızla yok edip geri dönerek inmenizi anlatacağım. Daha evvel değindiğim gibi, Fighter Bomber basit bir simülatördür ve bu özelliğinden dolayı, simülasyonu tanıyanlar tarafından az bir emek göstermeden taktiklere konsantre olabilmeyi sağlarken, uçuş bilgisi olmayanların da bazı temel prensipleri kolayca öğrenebilecekleri güzel bir programdır. Eğer bu güne kadar hiç bir uçuş simülasyonu kullanmadıysanız artık zamanı gelmiştir, bu programla kalkıp inmeye alışabilir, kendinizi daha gelişmişlere hazırlayabilirsiniz.
Temeli Uçuş Kontrolleri ... Fighter Bomber, basit bir simülatör olmasına rağmen gerçek bir uçağınkilere yakın kontrol yüzeylerinin kullanılmasıyla iyi bir öğreticidir. Şimdi... Önünüzde bilgisayarınız açık, Fighter Bomber yüklendi, görev ve gerekli silah seçildi, fakat sizin uçak hakkında bilginiz yok. Hemen görevden vazgeçin ve "ON RUNWAY" seçeneğini seçin. Kısa bir yükleme ve pistin başında bekliyorsunuz. Artık adım adım uçuş öğrenmeye başlayalım. UÇUŞ OKULUMUZA HOŞGELDİNİZ...
KALKIŞ ... Evet, kalkışa geçiyoruz. İlk olarak motoru kullanmayı öğrenelim. Pistin başında, motorunuz açık olarak bekliyorsunuz. Şimdi ana klavye bloğundan <1> tuşuna basın. Bakın, motor sustu; onu kapadınız. Bir kez daha <1>'e basın, motor yine çalışmaya başladı. Evet, motorun gücünü klavyedeki 1'den 0'a kadar olan 10 tuşla ayarlıyoruz. Ve bütün tuşlar kendilerinin 10'la çarpımı kadar yüzdelik bir motor gücünü temsil ediyorlar. Şimdi fazla abartmadan 2'ye, 3'e basın ve motorun gücünü biraz artırın ve motor gücünün artmasıyla birlikte uzayıp çubuğu kontrol panelinden gözleyin. İşte bu çubuk gösterge de, sizin motor gücü sayacınız. Şimdi motoru itişe ayarlayıp, daha sonra <W> tuşuna basın. <W> tuşu ile, tekerlek frenini açıp kaparsınız. Tekerlek freni, normal bir otomobil freni gibidir ve uçağı yalnızca pistteyken durdurabilir. <W> tuşuyla frenleri aktif ederseniz, ekranda kırmızı bir "WHL Break" yazısı belirir ve sizi yaptığınız fren hakkında uyarır. Şimdi freni kapadınız ve ekrandaki uyarı ışığı söndü. <0> tuşuna basarak 100 itiş verin ve sonra bir kez daha <0>'a basıp "Afterburner"ları açın. Afterburner nedir, öğrenelim (İkin bir Pause edin isterseniz, pist dışına çıkmayalım, tuşu <P>). Afterburner, savaş uçağının jet motoru tepkisini çok fazla yakıt harcayarak yükselten bir ekstra itiş sistemidir. Afterburner ile uçağınızın hızını çok çabuk yükseltebilir, yüksek itme gücü olduğu için hız kaybına pek uğramadan çok çabuk yükseklik kazanabilirsiniz. Fakat buna karşılık da nerdeyse iki kat daha fazla yakıt harcarsınız ve bu da pek ekonomik değildir. Bu sebeple savaş uçakları bu sistemi ancak yüksek güç gerektiren kalkış, hava savaşı ve hızla yükselme gibi durumlarda geçici sürelerle kullanırlar.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 57
Tekrar <p> tuşuna basıp programa geri döndük. Uçağımız hiz kazanmaya başladı değli mi? Şimdi uçağın kumanda konsolunun Üst kısmında, içinde sayılar bulunan ekrancığa bakın. Bu şeffaf ekran, HUD'dur. Pilotun göz hizasındaki bu şeffaf ekran sayesinde pilot, uçağın burnunun yönünü, uçağın hızını ve irtifası ile © an hangi silahı kullandığını kolaylıkla ve alttaki konsola bakmadan anlayabilir. Şimdi bu ekranın or ta sol kısmındaki gittikçe yükselen sayılara bakın, bu da deniz mili, yani KNOT cinsinden hızınız(7 KNOT 1,852 KM/saal'tir). Hızınızın 150 KNOT civarına ulaşmasını bekleyip jostick'inizi hafifçe geri çekerek veya klavyedeki ok tuşlarını kullanarak uçağın burnunu hafifçe kaldırın ve tekerleklerin yerden kesilme sesinin gelmesini bekleyin. Sonra da <g> tuşuna basarak iniş takımlarını kapatın. Bu sırada HUD'un orta sağın da yer alan sayının da yükseklIğiniz olduğunu belirtelim. Bu yükseklik, foot cinsindendir. Havacılıkta hemen tüm yükseltiler foot olarak alınır (yaklaşık 3 feet bir metredir). Şimdilik bir kaç bin feet'e kadar yükselin ve sonra uçağın burnunu yüksekliğin sabitleştiği. konumda — durdurun. e
Havadayız ... Manevralar ... Evet, artık havadayız. Simülasyonlarda zaten en basit iş havalanmaktır. Artık havada uçağın davranışlarını ve ona nasıl manevralar yaptırabileceğimizi görelim. Burada anlatacaklarımı aynen uygulamak yerine mantığını kavrayın ve kendi istediklerinizi sağlayana dek çalışın. İlk olarak, uçağın hızının önemini ve hızın uçuş sırasında nasıl etkilendiğini ve bunun neler doğuracağını görelim. Daha sonra da uçağa yön vermeyi ve havada hareket etme mantığını göreceğiz. Önce oyuna dönün ve hızınızın yüksele yüksele en sonunda hemen hemen durmasını seyredin. Büyük ihtimalle ve uçağına göre 700 Knot'in üzerinde bir hızdasınız. Şimdi motor gücünün hızla bağlantısını anlayabilmek için yavaş yavaş motor gücünü kapayın ve her kademenin hız üzerinde yaptığı değişikliği kontrol edin. Afterburner kapanınca, ilk olarak çok büyük hız kaybedeceksiniz, daha sonra ise her yatay kademe hızı yavaş yavaş azaltacak. Şimdi biraz daha motor gücü verip hızınızı 450-500 knot'ta sabitleyin. Bu arada hassas motor gücü ayarı için ana klavyedeki +/- tuşlarını kullanın. (Alman klavyelerde ? ve <>'un bulunduğu yan yana iki tuş). Sonra da burnunuzu çok olmayacak şekilde yukarı kaldırın ve irtifa kazanmaya başlayın. Eğer burnunuzu yeteri kadar kaldırdıysanız, hızınız yavaş yavaş düşmeye başlamıştır. 5000 feet'e kadar tırmanmaya devam edip, daha sonra burnunuzu önce düzeltin ve hızınızın gene aynı motor gücünde sabitlenmesini bekleyin. Bu sefer aynı güçte hızınız biraz daha yüksek olacaktır. Şimdi burnunuzu yavaşça ve azıcık aşağı indirip irtifa kaybetmeye başlayın, şöyle saniyede 50-70 feet kaybetseniz yeter, hızınızın artmasını seyredin. 2000 feet civarında sabitlenin. Bu sefer hızınızın düşmesini seyredin. Şimdi bu yaptıklarınızın teoride ne anlam taşıdığını, havacılığın temel hız-yükseklik-sürtünme-itme kurallarını öğrenelim. Hava bir gazdır. Bir gazın içinde hareket eden her cisim, hızının karesine bağlı bir oranda bir etkisi ile karşılaşır. Bir uçağın belli bir hızda gidebilmesi için, motorun itmesinin havanın sürtünmesine eşit olması lazımdır. Siz motorun itmesini artırınca uçak, sürtünmesini karşılayabileceği maksimum hıza kadar çıkar ve bu maksimum hızda seyreder; siz motor gücünü düşürürseniz, bu sefer de hava sürtünmesi motorun itme gücünün izin verdiği en düşük noktaya kadar uçağı yavaşlatır. Siz uçağın burnunu kaldırıp onu yükselmeye zorlarsanız, uçak hem yerçekimine karşı hareket eder ve hem de hava sürtünmesi biraz artar; bundan dolayı uçağın hızı yavaş yavaş düşer. Uçak alçalmaya başladığında ise, aşağı düşen bir cismin hızlanması gibi hız kazanır. Burada etkili faktörlerden en önemlisi, yerçekimi-motor itmesi-hava sürtünmesi üçlüsüdür. Bundan başka önemli bir faktör de, uçağın burnunun ufka göre açısıdır. Eğer uçak burnunu çok yukarı dikerse, uçak kanatların kaldırma gücüyle değil, motorun itme gücüyle havada durmaya çalışır ve eğer motorun itme gücü uçağın ağırlığından az ise, uçak büyük bir hızla yavaşlar ve hatta “STALL” olur (Bu kavramı birazdan göreceğiz, sabır...). İşte bu yüzden sık sık dikine tırmanan uçakların motorlarının maksimum itme güçleri hemen hemen kendi ağırlıkları kadardır. Bir savaş uçağında pilot genellikle böyle dikine yükselme durumunda kalacaksa, afterburner'larını kullanıp motor gücünü maksimuma getirir. Uçaklar, yüksek irtifada daha hızlı gider (tabii belli bir noktaya kadar), çünkü yüksekteki hava daha az yoğundur ve bundan dolayı sürtünmesi azdır. Onun için, yakıt tasarrufu gerektiğinde yüksek irtifalardan uçmak gereklidir. Ama uçağın da çıkabileceği maksimum bir yükseklik vardır. Bu yüksekliğin üzerinde hava o kadar az yoğundur ki, ne uçağı taşıyabilir, ne de motor gerekli havayı yakabilir. Bir de "Stall" veya perdövites olayı vardır, yani uçağın havada tutunamaması. Uçak havada durabilmesini ve manevra yapabilmesini tamamen havanın içinde hızla hareketine borçludur. Eğer uçağın hızı belli bir değerin altına inerse, uçak, tipine göre yavaş veya hızlı burnunu aşağı düşürür (mesela bizim uçaklarımızda 120 KNOT civarı). Eğer yeterli yükseklik varsa, bu tehlikeli durum biraz aşağı süzülünüp hız alınarak atlatılır, ama eğer çok alçaktaysanız ve mesela piste inmeye çalışıyorsanız? Stall, daha sonra karşımıza önemli bir olay olarak Flight Simulator'da çıkacak. Bu oyunda ise, bir zorunlu iniş faktörü var, gerisi gereksiz. Hızın uçağı yukarı kaldıran ilişkisinin kullanımının önemli olduğu bir nokta da inişlerdir. Deneyerek de görün, uçağın hızını 170 knot'ın altına düşürüp sabitlerseniz, uçağınızın burnu ufka göre düz ve belki biraz yukarıda olduğu halde yükseklik kaybedeceksiniz. Bunun sebebi, hızınızın az olmasından dolayı uçağın burun açısının yeterli kaldırma kuvvetini sağlamamasıdır. Yukarıdaki ilişkiler, uçuş bilgisinin ilk en önemli kısmıdır. İkinci en önemli kısmı ise, uçağın manevra yapmasıdır. Gelin de Fighter Bomber'daki uçak kumandalarına bir göz atalım. Fighter Bomber'da uçağın manevralarını, bir gerçek uçaktaki kontrol levyelerine karşılık gelen 6 tuşla veya joystick ve 2 tuşla kullanırsınız. Bir normal uçakta, üç ana grup kumanda yüzeyi vardır: uçağın burnunun dengesini, yukarı aşağı hareketini kontrol eden elevatör (kuyruk kanadı), uçağın sağa veya sola yatmasını sağlayan eleronlar (ana kanadın her iki ucundaki hareketli parçalar) ve uçağın sağa veya sola yatmadan yatayken sağa sola dönebilmesini sağlayan kuyruk stablize dümeni veya başka adıyla rudder (kuyruktaki dikey kanat). Biz joystick'le veya klavyedeki ok tuşlarıyla uçağın elevatör ve eleron kumandalarını veririz, dikey stablize kumandasını ise Amerikan klavyede "<" ve ">" tuşları, Alman klavyede ise "," ve "." tuşlarıyla sağlarız.
Şimdi, manevra nasıl yapılır, biraz onu inceleyelim. Artık yüksekliğinizi ayarlamayı biliyorsunuz. onun için bunun üzerinde durmuyorum. yalnızca uçağı nerede ve ne zaman hangi kumandalarla kullanmaniz daha uygundur bunu anlatacağım. Uçağı belli bir rotaya sokmak için nasil dönüşler yaptırırız? Uçağın burnunu sağa veya sola üç şekilde döndürürüz. Eğer ya pacağımız dönüş acil değilse, tembel temel döneceksek, kuyruk stablizeyi kullanıp keyfimizi ve uçağın dengesini bozmadan hassas bir şekilde istediğimiz rotaya gireriz. Hassasiyet burada önemli, çünkü bir uçağı çabuk ve hassas kumanda gerektiren durumlarda (mesela bir iniş sırasında) diğer kumandalarla döndürürseniz, işler kolaylıkla arap saçına dönebilir. İkinci dönüş, biraz sağa veya sola yata rak yapılır. Uçak biraz sağa veya sola yatınca rudder'la olduğundan biraz daha çabuk döner, ama uçağı istediğiniz açıda durdurmanız daha zordur. Bu manevranın en iyi kullanımı. istenen rotaya kabaca yaklaşmak ve sonra hassas açıyı rudder'i kullanıp düzeltmektir. Bu arada dönüşü daha da hızlandırmak için yana yatıkken rudder'i kullanabilirsiniz; fakat dikkat edin, yana yatık olduğunuz için burnunuz yalnız sağa / sola değil, aynı zamanda yukarı / aşağı da hareket eder ve yana çok yatıksanız, kullanmak yüksekliğinizin değişmesine yo) açabilir. Eğer yana yatarak dönerken uçağı fazla eğiyorsanız, dönüşü bitirdiğinizde, uçağı birden yatay du- Tuma getirmek için joystick'e veya tuşlara abanmak sizi birten ters tarafa yatırabllir. Bunun için, tuşlara veya joystick'inize nazik ve kontrollü davranın. Aşırı hareket ve kumanda fayda yerine karışıklık getirir. Son dönüş tipi. hava savaşlarında ge rekli olan ani dönüşlerdir. Ani dönüşlerde, uçağı 90 derece gibi yana yatırır ve burnu yukarı kaldırma kumandası verip hızla istediğimiz yöne dönmemizi sağlarız. Bu arada dikkat edin, uçak genellikle tam 90 derece yana yatmaz ve burnu mutlaka dönüş sırasında ufuk çizgisinin üzerinde veya al tında kalarak uçağın yüksekliğini de değiştirmenize sebep olur. Bunu lehinize kullanip, aynı anda hem dönüp hem de yüksek lik değiştirebilirsiniz. Uçağın yükselmesi veya alçalması tamamen hızınıza ve bur nun ufuğa göre açısına bakıyor. Ayrıca eğer aniden döndüğünüz yönün tersi yöne dönmeniz gerekirse, uçağı türnden döndürmek yerine ilkin burnu aşağı verip dönüşü durdurun ve sonra da ters yöne dönün.