Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 37
Stop: O sırada yapılan çalma, kayıt veya edit işlemini durdurur. Aslında bu komut her işlemi durdurabilir.
Clear: Bu komut işleme girdiğinde ekrana küçük bir pencere açılır. Bu pencereden seçeceğiniz bilgi türleri (Song, Sample veya hepsi) tamamen parçadan çıkarılır (silinir).
Edit Op.: Bu komut ile nota girdisiyle ilgili birçok parametre ve komuta sahip başka bir pencereye girebilirsiniz. Bu komut ve parametreleri daha sonra yakından göreceğiz.
Disk Op.: Bu komut ile disk işlemlerini yürüteceğiniz bir sayfaya gireceksiniz. Buradaki komut ve parametreleri daha sonra hep birlikte yakından göreceğiz.
Pist: Bu komut ile daha önceden hazırlanmış "preset listesi"ni görebileceğiniz bir menüye girebilirsiniz.
Pset-Ed: Bu komut sayesinde preset listesi yaratabileceğiniz, üzerinde değişiklikler yapıp diskete kaydedebileceğiniz bir menüye kavuşabilirsiniz.
Setup: Bu komut yardımıyla ise programa bağlı parametreleri (örneğin ekran renkleri, filtre açma-kapama gibi) ayrı ayrı kontrol edebileceğiniz bir sayfaya girebilirsiniz.
Sampler: Bu komut sayesinde o sırada aktif olan sample üzerinde oynayabileceğiniz bir sample editörüne kavuşabilirsiniz. Hatta bir soundsampler'ınız varsa ses bile örnekleyebilirsiniz. ALT MENÜLER ve İÇERİKLERİ
A -) Edit Operation Menüsü:
Bu sayfadaki komut ve parametrelerin büyük bir kısmı notaların yazıldığı alandaki notalara ve efektlere ait parametreleri değiştirmemizi sağlar. Bunlar notaları ve parametreleri basit fakat zaman kaybettirici işlemleri tek tek elle yapacağımıza bir çırpıda yapmamızı sağlayan komutlardır. Bu menüde bulunan komut ve parametreler 3 ayrı menüde toplanmıştır. Bu menülere ulaşmak için "Edit Op." menüsünün yanında bulunan 1, 2, 3 olarak numaralandırılmış kutucukları kullanabilirsiniz. Hangi menüye geçmek istiyorsanız ona ait kutucuğa basmanız yeterlidir. "B" isimli kutucuk "Edit Op." menüsünden tamamen çıkmanızı sağlar.
1- Track-Pattern nota editörü: Bu menüde notaların yazıldığı portedeki notaların değerlerini alçaltıp yükseltebileceğiniz komutlar bulunmaktadır. "Track" başlığı altında toplanmış komutlar sadece pembe renkli kursorun o sırada üzerinde bulunduğu track'de (sütunda) bulunan notaların değerlerini değiştirir. "Pattern" başlığı altında ki komutlar ise o sırada üzerinde bulunduğunuz paterne ait notaların değerlerini değiştirir.
Note Up: O sırada aktif olan enstrümana ait porteye yazılmış notaları yarım değer yükseltir.
Note Down: O sırada aktif olan enstrümana ait porteye yazılmış notaları yarım değer alçaltır.
Octave Up: O sırada aktif olan enstrümana ait porteye yazılmış notaların değerini 1 oktav yükseltir.
Octave Down: O sırada aktif olan enstrümana ait porteye yazılmış notaların değerini 1 oktav alçaltır.
2- Record Samples editörü: Record: Bu parametre iki seçeneğe sahiptir. Bu parametredeki seçenek eğer "Pattern" konumunda ise ana ekrandaki "Record" komutunun işleme konması sırasında notalar sadece o sırada üzerinde bulunduğumuz paterne yazılacak demektir. Şayet "Song" konumunda ise bu sefer nota girdisi tüm parça çalarken yapılacak anlamına gelir.
Quantize: Diyelim ki paterne veya parçanın tamamına kayıt yapmaktasınız. Bu sırada hep 1 vuruşluk (4 çizgi) bir nota yazacaksınız. Ama bir türlü elinizin ayarı tutmuyor ve siz hep ölçüyü kaçırıyorsunuz. Bu durumda hemen bu parametre imdadınıza yetişir. Bu parametrede bulunan değer her nota yazılmasından sonra kursorun kaç satır atlayacağını belirler. Şimdi bizim 1 vuruşluk nota için notadan sonra 4 satır atlatmamız gerekiyor bu halde bu parametreye 04 yazmamız yeterlidir.
Metro: Program kayıt sırasında size gizli bir metronom kullandırmaktadır. Bu ölçü dışı bir nota yazmanızı engellemek içindir. Eğer ölçü dışı bir nota yazarsanız o zaman program yazdığınız notayı duruma göre ya yazmaz ya da yuvarlayarak hemen bir alt satıra yazar.
Bu metronomu istediğiniz ölçüye programlayabilirsiniz. Bu parametredeki değerin sağındaki rakam vuruşların kaçar satır olacağını soldaki ise bu vuruşların kaç tane olacağını belirtir.
Keys: Bu parametre iki seçenekten oluşmaktadır. Bu parametre eğer "Multi" konumunda ise porteye nota yazılırken kursor her nota yazılmasından bir sonraki (sağ tarafa doğru) ses kanalına ait sütuna geçer ve her nota yazılmasında bu olay tekrarlanır. Bu sayede bir enstrümanın sesi diğerini kesmeyeceğinden çok sesli bir efekt elde edilir. Eğer bu parametre "Single" konumunda ise nota girdileri sadece kursorun üzerinde bulunduğu kanalda gerçekleşir.
Delete: Bu komut o sırada aktif olan enstrümanı kullanmış tüm notaları üzerinde bulunduğunuz paternden silmenizi sağlar.
Exchge: Bu komut porte üzerinde bulunan notaların kullandığı enstrümanları birbirleri arasında değiştirir. Bu komut işleme girmeden önce değiştirilecek enstrümanlara ait rakamlar "FROM" ve "TO" parametrelerinde belirtilmelidirler.
Copy: Bu komut ile bir enstrümanı bir başka enstrüman hanesine kopyalayabilirsiniz.
Kill: O sırada aktif olan enstrümanı hafızadan tamamen çıkarır.
From - To: Bu iki parametre bir enstrümanın her ne sebeple olursa olsun bir başka yere taşınması sırasında "EXCHGE" ve "COPY" komutlarının işlemesine yardımcı olmak amacıyla kullanılmaktadır. "From" taşınacak enstrümana ait rakamı "To" ise bu enstrümanın ulaşacağı yere ait rakamı içermektedir.
3- Sample Editör Menüsü: Bu menüdeki tüm komut ve parametreler sadece o sırada aktif olan enstrüman için etkilidir, porte üzerindeki notalarla ve parametrelerle hiçbir ilişkisi yoktur. Bu komutlar işleme konurken ayrıca "Sample" menüsünün de açık olmasında da çalışma açısından yarar vardır.
Mix: İki enstrümanı birbiriyle karıştırır. Komut işleme girdiğinde "01 + 02 to 03" şeklinde bir parametre meydana çıkar. Bu parametredeki ilk iki rakam karıştırılacak enstrümanlara ait rakamlardır. Son rakam ise bu karışım sonucunda ortaya çıkan yeni enstrümanın kaç numaralı haneye oturtulacağını belirtir. Bu parametreler klavye yardımıyla değiştirilebilir.
Boost: Bu komut enstrümanın bir kısmının veya tamamının sadece yüksek frekanslarına ait sesleri (yani tiz sesleri) yükseltir. Böylece sesler biraz daha canlı ve parlak olur. Ancak parazitli olan bir ses daha da parazitli olabilir.
Made: Bu komut enstrümanın tüm grafiğinin tam tersini alıp sonuna ekler ve bu sayede enstrümanın grafiği simetrik bir hal alır.
Echo: Enstrümanın bir kısmına veya tamamına akustik eko efekti uygular. Ancak bu efekt hiç de tatmin edici boyutta değil.
Filter: Enstrümanın bir kısmını veya tamamını filtreden geçirir. Bu sayede ses biraz boğuklaşır ancak parazitlerden de büyük ölçüde kurtulmuş olursunuz.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 36
AMIGA&MÜZİK
Merhabalar!!! Bu ay hep birlikte en gelişmiş "Tracker" programlarından birini göreceğiz. Daha önceki sayılarımızda birkaç tracker programını açıkladığımız için bu programla yeni tanışacaklar önce 3. sayıdaki Soundtracker yazısını şöyle bir gözden geçirseler fena olmaz. Ama ben yine de bu sayıda programın tüm parametre ve komutlarının fonksiyonlarını en temelden açıklayacağım.
Bu program daha evvelce yazılmış olan "Noisetracker ve Sound Tracker" programlarının tüm özelliklerine sahip olmakla birlikte bu programda diğerlerinden çok farklı birçok yeni özellik daha bulacaksınız. Protracker'ın başlıca en büyük farkı ekran renklerinden analizör renklerine kadar programa ait tüm parametreleri ayrı ayrı değiştirebilme olanağına sahip olmanız.
Şimdi bu programın gizemlerini yavaş yavaş çözelim.
ANA EKRANDA BULUNAN KOMUT ve PARAMETRELER:
Notaların yazılması:
Bu ekranda ilk göze çarpan notaları yazacağımız 4 ayrı sütunun bulunduğu bölümdür. Burada; notalar ve notaların kullandığı enstrümanlara ait numaralar, ayrıca bir de seslere uygulanacak efektlere ait sayı ve parametreler girilir. Bu girdi için her sayfada (biz buna patern diyeceğiz) 64 satır bulunmaktadır. Bu 64 satırda her 2 satırın kapladığı zaman dilimi müzikteki 8'lik bir notanın zaman dilimi ile aynıdır. Buradan diğer notaların da zamanlarının kaç satıra karşılık geldiğini hesaplayabiliriz:
Bu sayfada sol üst kenarda parçanın kurgusuyla ilgili parametreleri ve enstrümanlar ile ilgili parametreleri görebiliriz. Bu parametrelerin sağında programın geneli ile ilgili komutlar bulunmaktadır. Notaları yazdığımız bölümün hemen üzerinde ise:
Songname: Parçanın isminin yazıldığı yer burasıdır.
Samplename: Enstrümanların isimleri ise burada belirtilir.
Tempo: Bu programın diğer trackerlardan bir farkı da parçanın temposunun buradaki parametrenin değerine bağlı olarak isteğe göre ayarlanabilmesidir. Bu parametredeki değeri değiştirmek için parametrenin sağında ve solunda bulunan okları kullanabilirsiniz.
00:00: Parça çalınmaya başladığında bu kronometre çalışmaya başlar ve parça çaldıkça çalışır. Bu sayede parçanızın ne kadar zaman uzunluğuna sahip olduğunu öğrenebilirsiniz.
Load: "Samplename" parametresinde yazılı olan enstrümanı tekrar disketten okur ve yerine koyar. Bu sayede o sırada üzerinde çalıştığınız ses bozulsa bile bu komut ile disketten tekrar sağlamını çağırabilirsiniz. Parçanın kurgusuyla ilgili parametreler: Pos (Position): Tüm tracker programlarında ilk önce paternler ayrı ayrı hazırlanır ve daha sonra bu paternler bizim isteğimiz doğrultusunda sırayla çaldırılır.
Parça kurgusu yapılırken hangi adımda hangi paternin çalınacağı belirtilir, işte bu adımların her biri bir "pozisyon"dur. Bu parametre ise o sırada hangi pozisyonda olduğunuzu gösterir. Burada ayrıca "I" komutu ile iki pozisyon arasına boş olarak tanımlanmış bir başka pozisyon sokabilirsiniz. "D" komut ile ise bir pozisyonu söküp atabilirsiniz.
Pattern: O sırada üzerinde bulunduğunuz pozisyonda hangi paternin çalınacağı bu parametreyle belirtilir. Length: Parçanın kurgusunun kaç pozisyondan oluşacağı bu parametreye yazılır. Ancak bu parametreye verilen değer çalınacak en son pozisyona ait rakamdan her zaman bir fazla olmalıdır.
Enstrümanlar ile ilgili parametreler: Fine Tune: O sırada aktif olan sesin tonunu hassas olarak akordlamış oluruz. Bu sayede parçada kullanılan tüm enstrümanların hassas ton ayarları bu parametre ile birbirlerinden bağımsız olarak rahatlıkla ayarlanabilir. Burada "+" (Max. +7) değerler seslerin tınısını inceltir, "-" (Max. -8) değerler seslerin tınısını kalınlaştırır.
Sample: O sırada aktif olan enstrümana ait numara burada belirtilir.
KUBİLAY KILINÇ
Volume: O sırada aktif olan enstrümanın ses şiddet seviyesi bu parametre ile 0-40 arası bir değer verilerek isteğe göre ayarlanabilir.
Length: O sırada aktif olan enstrümanın hafızada ne kadar yer kapladığı hexadecimal (onaltılık) sayı cinsinden burada belirtilir.
Eğer bir enstrümanın çalımı sırasında o enstrümanın tamamını veya belli bir zaman dilimini devamlı tekrar ettirmeniz gerekiyorsa ilk önce "Loop Cursor"larının pozisyonlarını ayarlamanız gerekir. "Loop Cursor"larını biraz yakından tanıyalım. Kısaca bahsetmek gerekirse bu kursorlar tekrarlanacak zaman diliminin başını ve sonunu belirtirler. Aşağıdaki bu iki parametreye vereceğiniz değerler başlangıç ve bitiş noktalarını tanımlamanızı sağlar. Sanırım Şekil-2'nin yardımıyla "Loop Cursor"larının neler olduğunu ve aşağıdaki parametreler verilen değerlerden ne şekilde etkilendiklerini daha rahat anlayabilirsiniz.
Repeat: Tekrarlanacak kısmın başı bu parametreye verilen değer ile saptanır. (Bkz. Şekil-2) Replen: Tekrarlanacak kısmın sonu ise bu parametreye verilen değer ile saptanır. (Bkz. Şekil-2)
Parçanın
geneli ile ilgili komut ve parametreler: Play: Bu komut daha önceden kurgusunu yaptığımız pozisyon sırasına göre parçayı çalar. Ancak parça o sırada "Pozisyon" parametresinde yazılı olan pozisyon adımından çalmaya başlar. Eğer parçayı baştan dinlemek istiyorsak mutlaka bu parametreyi ilk pozisyona getirmeliyiz.
Pattern: O sırada üzerinde bulunduğumuz patterni bu komut sayesinde dinleyebiliriz.
Edit: Eğer notaları yazdığımız bölgeye (buna kısaca Porte diyelim) herhangi bir nota veya buna bağlı bir efekt parametresi girmeyi düşünüyorsak ilk önce bu komut ile "Edit" (Elle düzeltme) konumuna gelmeliyiz. Bu durumda mouse pointer'ın rengi mavi olacaktır. Bu durumdan çıkmak için ya bu komutu tekrar işleme koyun veya kısaca boşluk tuşuna basın.
Record: O sırada üzerinde bulunduğunuz patern veya parçanın tamamı çalarken seçtiğiniz bir enstrüman ile herhangi bir kanala kayıt yapmanızı sağlar. Paterne veya parçanın tamamına kayıt yapabilme seçimini "Edit Op." sayfasında göreceğiz.