Page Setter V1.0
Retro bilgisayarMasaüstü yayıncılık programları içerisinde dotmatrix yazıcılardan Pagesetter V1.0e ve Citydesk V1.0 iyi sonuç alıyor. Zannediyorum ki çoğumuzda bu tip yazıcılar olduğundan birinci neden olarak bunu söyleyebiliriz. İkinci en önemli neden ise ekran oluşturma hızı. Bekleme diğerlerine göre çok daha az. Pagesetter V1.0e, 2. versiyonundan bu açıdan çok daha ileride. Grafik ekranının kullanışlılığı ve her türlü datanızı siyah-beyaza çevirip gayet hızlı bir şekilde kullanıma hazırlaması 3. neden olursa, diğer nedenleri programı kullanıp, yazıcı çıktılarını almaya başladığınızda sizin sıralayacağınızdan hiç şüphemiz yok.
Bunların yanısıra interlace ekranda çalışmaması, sadece siyah-beyaz çıktı verip ekranda yalnızca 3 renk gösterebilmesi dezavantajları olarak gösterilebilir. Diğer programları kullanmış olup onlara alışmış olan arkadaşların bu programda bizim de gördüğümüz birçok eksik yanı göreceklerinden de hiç şüphemiz yok. Örneğin Bold, Italic, Underline tiplerinden yararlanamaz ancak istediğiniz fontları Fonts Directory’ne yerleştirip kullanabilirsiniz.
Bizim de amacımız bu programın kullanımı hakkında size açıklamalarda bulunmak. Bu programın diğerlerinden üstün olduğu gibi bir iddiamız da elbette ki yok.
Şimdi gelelim programın açıklamasına.
PROJECT
New
Yeni bir sayfa oluşturulacağında seçilir. Bir önceki çalışma sayfasını sileceğini ikaz ederek "Ok" bekler. Daha önceki sayfanın dışında kalan kutularınız varsa göremeyip silindi zannedersiniz. Oysa silinen sadece sayfaların içinde bulunan kutular ve içerikleridir. PAGE / Create menüsünden bir sayfa tanımlarsak daha önceki çalışma sayfamız dışında kalan kutu ve içeriklerinin aynen korunduğunu görürüz. Grafik ekranındaki çizimlerinizin de aynı şekilde kaldığını bilmenizi isterim. Open
Daha önce kaydettiğiniz bir ya da daha fazla sayfa içeren çalışmanızı yükler. New menüsündeki gibi her şeyin silineceğini ikaz edip "Ok"
Sina ATLAN - Sedat ÇÖLOĞLU bekler. Ancak bu seçildiğinde daha önceki çalışma sayfaları ile birlikte sayfa dışında kalan kutularınızı da kaybedersiniz. Grafik ekranı yine aynı şekilde silinmez.
Save Daha önce Save as.. ile sakladığınız bir sayfada çalışırken yaptığınız değişiklikleri kaydeder. Yeni isim vermeniz gerekmez.
Save as.. Çalışmanızı yeni bir isim ile kaydeder. Unutmamalıyız ki grafik ekranı saklanmayacaktır.
Rename O anda çalışmakta olduğunuz dosyanın ismini değiştirmek için kullanabilirsiniz.
About Programın çıktığı yıl ve hazırlayan firma hakkında bilgi alırsınız.
Quit Programdan çıkmak için kullanılır. Çalışmanızı kaybedeceğiniz mesajını vererek "Ok" bekler.
DEPARTMENT
Text Editör Hazırladığınız bir kutuyu aktif hale getirdikten sonra ekranın sağında bulunan "Ab" ikonunu kliklerseniz sizden bir text yazmanızı isteyen mesaj ve bir satır içinde kursorü karşınızda bulursunuz. Kısacık birkaç kelime ya da sadece bir harf bile yazar ve return'a basıp "Ok" derseniz yazdığınızı o kutu içinde görürsünüz. Artık o kutudaki text ile çalışmak istediğinizde yapacağınız şey, içinde text bulunan kutuyu aktif hale getirip sonra ekranın sağındaki "EDIT" ikonunu kliklemekten ibaret. Böylece text editör ekranına söz konusu text ile geçmiş olursunuz. Text editörünün menülerinin kullanımını ilerideki bölümlerde inceleyeceğiz. Graphic Editör Grafik ekranına geçersiniz. Burada oluşturduğunuz grafikleri, sayfanızda kullanabilmek için şu yolu izlemeniz gerekir. Grafiğinizi, grafik editörü ikonlarından olan - iç içe iki kare - yi tıklayıp, kahverengi kare içine alın. Menüden Clip / scale 1:1 veya 5:4'ü seçin, hafızaya bu kare içindeki grafik saklanmış olacaktır. Şimdi Quit ile grafik editöründen çıkıp ana ekran ikonlarından Fırça ikonunu seçin. Daha önce oluşturduğunuz boş bir kutu içine, fırça şekli almış okunuzu götürüp klikleyin. Kutu içinde grafiğinizi göreceksiniz.
İçinde grafik bulunan bir kutuyu aktif hale getirdikten sonra ikonlardan "EDIT"i seçerek de grafik ekranına geçebilirsiniz. Tabii daha önce hafızada saklı fırça ucunun kaybedileceği mesajını alacaksınız. Bu yolla boş bir grafik ekranına geçerseniz hafızada halen geçişi sağlayan kutunun grafiği saklıdır. Bunu ekrana alıp üzerinde çalışmak için "Paste / scale 1:1 veya 4:5" seçilmelidir.
Grafik editörünün menüleri ve ikonlarının kullanımını daha sonra ayrıntılı inceleyeceğiz. Press Press / Current Page O an işlem yaptığımız sayfayı printer'a göndermek için faydalanırız. Press / Entire Document Çalışma sayfalarımız birden çok ise program bunları doküman olarak kabul etmektedir. İşte bu menü yardımı ile tüm sayfalarımızı printer'a göndeririz.
ART BOARD
Grid Spacing Sayfada gridlerin boyutlarını belirleyebilirsiniz.
Ruler Spacing Oluşturduğunuz kutuların gridlere yapışmasını aktif hale getirdiğinizde; söz konusu olan yapışma görünen grid boyutlarına göre değil burada seçtiğiniz boyutlara göre gerçekleşecektir.
Inches Picas Her ikisi de çalışmalarımızda kullanılacak ölçü biriminin tipini belirler.
PAGE
Create Yeni bir sayfa oluşturmak için seçilir. Karşınıza çıkan kutuda hazır olan standart, A4, A6 vb. sayfa ebatlarını seçebileceğiniz gibi isterseniz boyutları kendiniz de verebilirsiniz. Yaratmak istediğiniz sayfa numarasını kutunun sağ üstünde görebilirsiniz. Bunu arttırmak sayfa numarasının alt ve üstündeki küçük oklar yardımı ile yapılır. Sayfa içi marjinler elle de verilebilir. "Ok" seçtiğiniz sayfa düzeninin oluşmasını sağlar.
Current O an çalışmakta olduğunuz sayfanın detayı kutu içinde karşınıza gelir. Yaptığınız değişiklikleri "Ok"lerseniz söz konusu değişikliklerin sadece geçerli olan sayfada oluştuğunu izlersiniz. Diğer sayfalarınız aynı şekilde kalacaktır.
Default Bu kutuda yaptığınız tanımları "Ok"lerseniz, Create ile bundan sonra yaratacağınız sayfaların tanımını yapmış olursunuz.
BOX
Current Daha önce yaratılmış olan bir kutunun aktif hale getirilmiş olması gerekir. Açılan pencerede bu aktif olan kutunun özellikleri karşınıza gelir. Sırası ile şu ayarlamaları yapabiliriz.
Kutunun altındaki kutuyu gösterip göstermeyeceği (Şeffaflık). Kutunun sağa gölgeli olması. Yazıların sola, sağa, yanaşık olacağı ya da ortalanacağı veya kutuya yayılacağı seçilir. Left ve top margin, kutunun içindeki textlerin üst ve yanlardan ne kadar boşlukla yazılacağını belirler. Kutunun iç rengi scaladan seçilir. Çerçeve kalınlığı ve çerçevenin hangi kenarlar için geçerli olduğu yine bu pencerenin sağ alt ve sağ üstünde bulunan ikonlardan belirlenir.
Kutuda kullanılacak fontlar, o andaki font ismini kliklediğinizde ayrı bir pencere olarak karşınıza gelir. Yine tracking ayarları ilk açılan pencereden yapılabilir.
Default Yukarıdaki tanımlamaların hepsi, bundan sonra oluşturacağınız kutular için geçerli olur.
PREFERENCES
Colour Paper, ink ve grid renklerini tanımlarsınız. Sayfanızı kaydettiğinizde renkler de saklanır.
QuickMove Hızlı gösterme Memory Warning Hafıza uyarıları Memory Cleanup Hafızanın temizlenmesi Şimdi ana ekranın sağını kaplayan ikonları incelemeye başlayalım.
SAYFA NO
Rakam sayfa numarasıdır, okları klikledikçe eğer tanımladıysanız diğer sayfalarınızı görürsünüz. Tabii değişen rakamlar yine o anki sayfanızın numarasıdır.
KUTU ÖNE ARKAYA Aktif olan kutunun diğerlerinin üstünde veya altında görünmesini sağlar. GRİD İkon aktif hale getirildiğinde gridler ortadan kalkar. RULER Sayfa kenarında görülen ölçüleri ortadan kaldırır. KUTU YAPIŞTIR Gridlere bağlı kalmadan kutuları hassas yerleştirmenizi sağlar. SAYFA MARJİN Sayfa marjinlerinin görünmesini sağlar. KUTU ÇERÇEVESİ Kutular etrafında görülen ince kahverengi çizgileri ortadan kaldırır. Eğer gridleri ve marjini de görünmez yaparsanız sayfanızı kağıttaki hali ile görebilirsiniz.
ZOOM Büyüteç ikonu 3 kademeli zoom yapar. SAYFA HARİTASI Zoom yaptıkça küçülen sayfa alanınızı beyaz kare olarak görürsünüz. Okunuzla beyaz kareyi hareket ettirerek sayfa içinde gezebilirsiniz.
BOX Kutu oluşturmak için kullanılır. Box / Default ile tanımlanan özelliklerde kutu yaratır.
YAZI Yaratılmış ancak boş bir kutuyu text kutusu yapmak için kullanılır. Boş bir kutu aktif hale getirilir, bu ikona basılır. Açılan ve sizden text isteyen satıra bir harf ya da istediğiniz textin bir bölümünü yazıp return’e basarsanız yazdığınızı kutunuzun içinde görürsünüz. FIRÇA Grafik editöründe oluşturup, clip / scale ile fırça ucu yaptığınız grafiği kutunun içine yerleştirmeye yarar. Bunun için fırça ucu oluşturulduktan sonra fırça ikonu, ardından da kutu kliklenir. Eğer kutu daha önceden text kutusu ise önce süpürge ikonu ile kutunun temizlenmesi gerekir. Yoksa işlemin yapılamayacağı mesajını alırsınız.
EDİT Daha önce text ya da grafik yüklediğiniz kutu aktifken bu ikona basarsanız kutunun tipine göre ya grafik editörüne ya da text editörüne girersiniz. SÜPÜRGE Süpürge ikonunu klikledikten sonra herhangi bir kutu üstüne gidip tekrar kliklerseniz kutu içeriğinin boşaldığını görürsünüz.
LİNK Herhangi bir text kutusunda çalışırken, yazıların kutuya sığmadığını görebilirsiniz. Bunun için kutunun sağ alt köşesinden tutup boyutlarını büyütebilir ya da yeni bir kutu içinde yazınıza devam edersiniz. Yeni bir kutu açıp yazınıza orada devam etmek istediğinizde diğer kutudaki, taşan textin burada devam etmesini sağlayabilirsiniz. Önce text içeren kutu aktif hale getirilir daha sonra bu ikona basılarak istenen boş kutu kliklenir. Böylece yazı bu kutuda devam eder. Eğer text içeren kutuyu aktif hale getirdikten ve ikonu klikledikten sonra kutunun yakınlarında boş bir alanı kliklerseniz, boş alanı dolduracak boyutlarda bir kutu oluşur ve içinde yine diğer kutudaki text devam eder.
LİNK KOPAR Yukarıdaki gibi bağlantılı text kutularını ayırmaya yarar. Sözkonusu iki yada daha fazla sayıda bağlantılı kutudan herhangi biri aktifken "EDIT" ikonuna basılırsa, girilen text editöründe tek bir text olduğu görülür. Bu text, büyüklüklerine ve oluşturulma sıralarına göre bağlantılı kutulara bölüştürülür. Önce bu ikona basılır ve ardından bağlantılı kutulardan biri kliklenirse bu kutunun diğerleri ile olan bağlantısı kopar. İçinde o an mevcut olan yazılar aynen korunur. Bu kutu aktifken "EDIT" ikonu klik lenirse, girilen text editöründe, textin sadece kutunun içerdiği text olduğu görülür.
SONRAKİ LİNK Text içeren bağlantılı kutulardan bir sonrakine geçiş yapar.
ÖNCEKİ LİNK Text içeren bağlantılı kutulardan bir öncekine geçiş yapar. I GRAFİK HAREKET Grafik içeren bir kutu aktif haldeyken bu oklar yardımı ile, grafiği kutunuzun içinde istediğiniz gibi hareket ettirebilirsiniz.
PROJECT
Load, print, save, cleartext, elearpaste, exit.
Bütün bu menüler tüm yazım programlarındakmden farklı değil. Sırası ile, text dosyası yükleme, aktif textin printere gönderilmesi, tüm textin silinmesi, hafızadaki text bölümünün silinmesi, editörden çıkmak.
EDIT
Find, replace, again, direction, mark, exchange, top, bottom .
Yine bu alt menüler diğer yazım programlarında olduğu gibi kullanılıyor. Belli bir text parçasını arama, değiştirme, text içinde alt ve üst sınırlara hemen ulaşma, bu ana menü yardımı ile gerçekleştiriliyor.
BLOCK
Start, end, unblock, copy, cut, paste, top, bottom.
Text dosyası içinde belli bir bölümü tanımlayıp çıkarma, kopyalama vb. block işlemlerini yapar.
PROJECT
Load Dpaint vb. programlar ile çizdiğiniz resimleri ve bu editörle kaydettiğiniz çizimleri yükler. Eğer diğer programlarda ikiden fazla renk kullandıysanız, program siyah-beyaza çevirerek yükler.
Save Daha önceden var olan bir dosyada yaptiğiniz değişiklikleri kaydeder.
Save as Yeni bir isim altında ekranı save edersiniz.
Clear Bütün ekranı temizler. Erit Grafik editöründen çıkmanızı sağlar.
FRAME
Clip/scalel:l,5:4 Ikonlardan içice iki kareyi seçer, istediğiniz bölgeyi kahverengi kare içine alır, mehüden Clip / scale l: 1 seçerseniz, hafizada bu bölge 1 e 1 boyutlarda saklanır.
Exit ile çıkıp, sayfanızdaki boş bir kutuyu, fırça ikonunu klikledikten sonra kliklerseniz çiziminizi kutu içinde görürsünüz. 5:4 çiziminizin değişik boyutlarda kutu içine taşınmasını sağlar.
Paste,brush, size, reflect X, reflect Y,clear
Bu komutların kullanılabilmesi için, yandaki ikona basıldıktan sonra istenen bölgenin kahverengi kare içine alınması gerekir. Tüm bu komutlar sadece bu bölge için geçerli olacaktır.
Shades: Fiil ikonu seçilince doldurulacak alanın gölgesi seçilir. TEXT: New font, FG only, FG + BG, Complement
Yeni fontlar ve background kullanımı için kullanılır.
PREFERENCE
Window to front, Window to back Geri plandaki pencerelerin grafik ekranının önünde veya arkasında olmasını sağlar. Gadgets off / Gadgets on Grafik ekranı ikonlarının görünüp görünmemesini sağlar. Coordinates on / off Koordinatların ekranın sağ üstünde yer almasını sağlar. SERBEST ÇİZİM Farenin, sol tuşu basılıyken hareketini kesiksiz olarak çizer. NOKTA ÇİZİM Bu ikon basılı iken çizginiz (özellikle hızlı hareketlerde) kesik kesik olacaktır. Bir fırça ucu ile çalışırken (Brush) bu ikonun aktif olması iyi olacaktır.
DÜZ ÇİZGİ Düz çizgi çizmek için kullanılır. Farenin sol tuşuna bir kere bastığınızda bu çizginin ilk noktası olacaktır. Tuşu bıraktığınızda çizginin diğer uç noktasını tanımlamış olursunuz. AIRBRUSH Püskürtme ucunu aktif yapar. Artık, sprey de denen boyama ucu ile çalışmaya başlarsınız.
DİKDÖRTGEN İçi boş kareler yapar. Farenin sol tuşuna basmanız, karenin bir köşesini bıraktığınız nokta da karşı köşesini belirler. İki nokta arası mesafe tabii ki karenin büyüklüğü ile artar ve eksilir.
ELİPS Elips ve daire çizebilirsiniz. İlk nokta merkezi diğeri çember üzerindeki bir noktayı belirler. Yine farenin sol tuşuna basarak ilk, bırakarak diğer nokta seçilir.
FILL Sınırları kesiksiz belirlenmiş alanları, Shades menüsünde belirtilen renkle doldurur. Eğer sınır çizgisinde bir boşluk varsa, doldurma işlemi alanın dışına taşar, bütün ekranı bile doldurabilir. Bu durumda tavsiyem, hiçbir işlem yapmadan hemen "UNDO" ikonuna basmanızdır.
BÜYÜTEÇ Büyüteç ikonuna bastığınızda, ekranda ayrı bir pencere açılır. Bu pencerenin boyutlarını değiştiremezsiniz. Büyüteç ikonuna tekrar basarak (Büyüteç penceresi duruyorken) bir kademe daha zoom yapabilir, ancak daha fazla büyütmeyi başaramazsınız. Burada ancak ince uç kullanılır. İkon menüsünde sadece siyah-beyaz ikonu çalışır halde kalır. Bunu değiştirerek silme işlemlerini de gerçekleştirebilirsiniz. RENK SEÇİMİ İçeride kalan daire renginde çizim yaparsınız. Özellikle fırça ucu ile çalışırken kimi zaman bir şey çizemediğiniz olur. Bu durumda büyük ihtimal, içerideki daire beyazdır. Bunu bir kez klikleyerek siyaha çevirirseniz tekrar çizmeye başlayabilirsiniz. Ancak siyah bir zemine beyaz bir çizim için elbette ki içerideki daire beyaz olmalıdır.
FRAME En önemli ikondur. Bunu seçtikten sonra, farenin sol tuşuna basarak kahverengi bir karenin ilk köşesini, bırakarak karşı köşesini belirlersiniz. Bu kare içindeki alanı kullanmak için yukarıdaki "Frame" menüsünden yararlanmalısınız. Ama benim önerim önce bir başka ikonu klikleyerek bu ikondan çıkmanızdır. Çünkü kaza ile farenin sol tuşuna basarsanız, seçtiğiniz alanı gösteren kahverengi kareyi tekrar tanımlarsınız. Alanı doğru tanımladıktan sonra "Frame / clear" bu alanı siler, "Frame / size" bu alandaki çizimin boyutlarını değiştirmenizi sağlar. "Frame / Reflect X,Y" x ve y ekseninde bu alanı çevirebilirsiniz. "Frame / brush" bu alanı fırça ucu olarak tanımlar. "Frame / clip / scale 1:1, 5:4"; Bu alanı hafızaya 1'e 1 veya 5'e 4 boyutlarda yerleştirir. Bunu seçtikten sonra editörden çıkıp sayfaya geçer ve boş bir kutuyu "Fırça" ikonunu seçerek kliklerseniz kutunun içinde çiziminizi görürsünüz.
Eğer grafik içeren bir kutu aktifken "EDIT" ikonu ile uyarı mesajı alarak grafik editörüne girerseniz, hafızada o kutunun grafiği vardır. "Frame / paste / scale 1:1, 4:5" ile bu önceden çizilmiş grafiği çalışma ekranına aktarabilirsiniz.
TEXT Bu ikonu klikledikten sonra ekranda bir noktayı klikleyin. Karşınızda sizden text isteyen bir satır bulacaksınız. Textinizi girin ve Ok'leyin. Textinizi ekranda göreceksiniz. Burada kullanılacak font "Text / font" menüsünden değiştirilir.
UNDO Grafik ekranında en son gerçekleştirdiğiniz hareketin iptal edilmesini sağlar. Hatalarda kullanılır.
ÇİZİM UÇLARI Çizim ucunuzu bu ikondan seçebilirsiniz. Serbest çizimde olduğu gibi, daire, düz çizgi, kare çizerken de bu uçlar kullanılabilir. Ancak püskürtme ikonu buradaki seçiminizi görmez.
MASAÜSTÜ YAYINCILIK
sadece ince uçla püskürtme yapar.
NOTLAR
... Ana ekrandaki çöp tenekesinin üstüne sayfanızdan bir kutuyu çıkarıp getirirseniz, bir uyarı mesajı ile kutunun silineceğini öğrenirsiniz. "OK"lerseniz, kaybettiğiniz kutuyu bir daha geri alamazsınız.
... Workbench ekranındayken, PageSetter disketinin penceresinde "PagePrint" ikonunu görürsünüz. Daha önce PageSetter'da hazırladığınız sayfanın ikonunu "Shift" tuşu basılıyken bir kere klikler ve "Shift" tuşunu bırakmadan "PagePrint" ikonunu iki kere kliklerseniz sayfanız, ana programı yüklemeden printer'a gönderilir.
PAGE SETTER 2.0
ile farklar Öncelikle Page Setter'ın bir Gold Disk ürünü olduğunu hatırlatmak isterim. Yukarıda açıkladığımız Page Setter V 1.0e versiyonundan tamamen değişik bir yapıya sahip olan 2.0 aslında Professional Page'in dot matrix printer'lar için uyarlanmış bir kopyası.
Tüm menülerin aynı yerlerde ve tamamen aynı içerikte olması, PostScript çıkış cihazı olmayanlar için düşünülmüş. V 1.0'dan farklı yanları ise küçümsenecek gibi değil.
Professional Page'in açıklamasını takip edenler gözleri kapalı Page Setter 2.0'ı kullanabilirler. Ancak işte grafik özellikleri önemli ise o zaman Page Setter 1.0 yine de vazgeçilmez bir program olarak gündemde kalacak. Tabii ki bu sözlerimiz dot matrix printer kullanıcıları için geçerli. Sakın PostScript laser printer kullananlar heveslenip de bu programı kullanmaya kalkmasınlar, zira PostScript'i hiç desteklemiyor.
Gold Disk firması PostScript çıkış cihazı kullananlar için yaptığı Professional Page v 2.0'ı da piyasaya sürdü. Sanırım yakın zamanda bu programın anlattığımız PPage 1.31 ile farklarını ve ilave özelliklerini sizlere aktarma fırsatı bulacağız.
Ancak önümüzdeki ay mükemmel bir Desktop Publishing programı olan Page Stream v 2.0'ın açıklamasına başlayacağımızı müjdelemeden edemeyeceğim.
Hepimizin Professional Page'e alışkın olduğumuz halde Page Stream ile karşılaşmamız sanırım ki Amiga'mızın da kullanışlı Masaüstü Yayıncılık programlarına sahip olduğunu görmek hepimizi ilerisi için umutlandırıyor.
MASAÜSTÜ YAYINCILIK
Gelecek ay görüşmek üzere...
