DOSMANAGER

• Disket ve kaset

İşte bir DOS Utility programı daha! DOS Utility programları ile, isteyen bunlarla sadece disket formatlar, isteyenler de kendilerine paket disketler hazırlayabilirler.

Programı, hepinizin tanıdığını sandığım DiskMaster programı ile karşılaştırarak açıklayacağım.

Programın ekranı DiskMaster'da olduğu gibi iki temel kutuya ayrılmış. Ekranın geri kalan tüm yerlerinde çeşitli fonksiyonları gerçekleştiren kutucuklar mevcut. Bunlardan üst tarafta olanlar disket ismi, kalan disk kapasitesi ve mouse işaretçisinin üzerinde bulunduğu dosya hakkında kısa bilgiler vermektedir. İki directory penceresi arasında kalan yerde, çeşitli sürücülerin directory'lerini pencerelerden birinde göstermek için bazı kutucuklar mevcuttur.

Pencerelerin altında iki satırlık bölgede temel menü fonksiyonları bulunmaktadır. En alttaki satırda ise menü başlıkları yer almaktadır. Fonksiyonlar yaptıkları işlevlere göre sınıflandırılmış ve 5 menü başlığı altında toplanmıştır. Aşağıda tüm başlıklar ve bunların fonksiyonları listelenmiştir.

BATCH: MakeDir, Rename, FileStatus, FindFile, FindDel, Run, Execute, NewCLI, NewShell, Cmd1 ve Cmd2

TRANSFER: Move, Copy, Pack, UnPack, Delete, Destroy, Protect ve UnProtect

DISPLAY: HEX, ASC, Pics, Samples, SMUS, S.Tracker, FileZap ve Editör

SPECIAL: DISKCOPY, UnDelete, Recover, Arranger, Wipe, ShowBAM, Install, UnInstall ve ShowBoot

PARAMETERS: Normal, Packer, Command, Load, Save, Save_FDir ve Del_FDir

Herhangi bir menü başlığını ister mouse işaretçisi ile, ister F1'den F5'e kadar olan fonksiyon tuşlarından birine basarak seçebilirsiniz. Şimdi gelelim bu menülerden ve fonksiyonlarından tanımadıklarımızı kısaca anlatmaya.

Batch menüsünden MakeDir ve Rename fonksiyonlarını DiskMaster'dan tanıyoruz. FileStatus, klik edilmiş olan dosyanın protect flag'larını ve varsa o dosyaya ait kısa açıklamayı (comment) görmenizi sağlar. FindFile, belli bir pattern ile tanıtılan dosya isminin disketin hangi directory'sinde olduğunu bulur. Pattern işareti olarak * kullanabilirsiniz. Örnek olarak ismi BRONX ile başlayan tüm dosyaları bulmak için isim yerine BRONX* girmeniz gereklidir. Eğer * işaretini başa koymuş olsaydınız, dosya isminin sonunda BRONX harfleri olan dosyalar taranacaktı. FindDel, belirlediğiniz pattern ile uyuşan tüm dosyaları disketten siler.

Disketteki herhangi bir programı CLI'a girmeden çalıştırmak için Run fonksiyonunu kullanabilirsiniz. Fakat bunun için ana programı yüklediğiniz disketin C directory'sinde RUN komutunun olması şart. Execute da Run gibi çalışır, fakat disketteki program dosyaları için değil, batch dosyalar için kullanılır. Batch dosyalar

ASCII olarak yazılmıştır. Bunları hazırlarken sırayla yapılması gereken işleri bir program yazar gibi satırlar şeklinde yazmalısınız. Batch dosyaya ait en basit örnek disketlerin S directory'sinde bulunan startup-sequence dosyasıdır. Bilindiği gibi, bu dosyada disket takıldıktan sonra yapılması gereken tüm işlemler ve çalıştırılması gereken tüm program isimleri kayıtlıdır.

NewCLI ve NewShell ise, disketin C directory'sinde aynı isimde komutlar varsa yeni bir CLI ya da Shell penceresi açmaya yarar. Bu iki pencere hakkında daha detaylı bilgi için DOS yazısını okumanız gerekir.

CMD1 ve CMD2 de Run ya da Execute fonksiyonları gibi çalışırlar. Fakat bunlarda sizin istediğiniz herhangi bir komutu tanımlamanız mümkündür. Bunu, daha aşağılarda açıkladığım Parameters menüsünde detaylı olarak inceleyeceğiz.

Batch menüsü bu kadar; gelelim Transfer menüsünün fonksiyonlarına. Move ve Copy dosya kopyalamakta kullanılır. Delete ve Destroy dosya silmeye yarar. Fakat ikincisi ile silinen bir dosya asla geri getirilemez. Protect ve UnProtect ise istediğiniz herhangi bir dosyanın koruma flag'larını değiştirir. Bu koruma flag'larını sabitlemek için Parameters menüsünü kullanmanız gereklidir.

Bu menüdeki en ilgi çeken fonksiyonlar ise Pack ve UnPack'tir. Bunlar bir dosya sıkıştırmaya ya da daha önceden bu program ile sıkıştırılmış bir dosyayı eski haline getirmek için kullanılır. İstediğiniz her dosya tipini sıkıştırabilmek mümkün. Fakat çok kullandığınız data dosyalarına dokunmamanız gerekiyor. Çünkü, sıkıştırılan dosyayı bir program ile yüklemek mümkün olmaz. IFF ya da RAW resimler ve sesler ya da bir iş, çizim, müzik programının dosyaları Data dosyalarıdır. Bunları, sadece arşivlemek istediğinizde sıkıştırmanız mantıklı olur. CLI'dan doğrudan çağırabildiğiniz program ya da komut dosyalarını ise sıkıştırmak faydalıdır. Bunlar sıkıştırıldıktan sonra da normal çalışırlar. Sıkıştırma işlemi sırasında kullanılacak parametreleri yine Parameters menüsü ile ayarlayabilirsiniz.

Display menüsündeki fonksiyonlar aracılığıyla dosya inceleyebilir, resimlere bakabilir ya da müzik dinleyebilirsiniz. ASC ve HEX fonksiyonları bir dosyanın içeriğini

Cem GENCER ASCII ya da hexadecimal olarak ekranda gösterirler. Pics ile herhangi bir çizim programında IFF olarak hazırlanmış bir grafiğe bakabilirsiniz. Samples dijitize edilmiş sesleri çalmanızı sağlar. SMUS ise bu formatı kullanan müzik programlarının enstrümanlarını çalacaktır. S.Tracker fonksiyonu, SoundTracker müzik programında yaratılan müzik modüllerini dinlemenizi sağlar.

Bu menünün son fonksiyonu olan File-Zap ile herhangi bir dosya içeriğini değiştirebilirsiniz. Bu sayede istediğiniz programın yazılarını bulduktan sonra bunları Türkçeleştirebilirsiniz. Block ile dosyanın diskette kapladığı blok sayısı tanımlanmıştır. Byte ise dosyanın kaç byte sürdüğünü ve cursor da dosyanın neresinde olduğunuzu gösterir. Undo yaptığınız son işlemi geri alır. Save ve Quit'i tanıtmaya gerek yok zaten. Search, dosya içerisinde belli bir karakter dizisi aramakta kullanılır. Next bir sonraki blok'a gitmenizi; Rootblock ise disketin root block'una gitmenizi sağlar. Burada disket ismi ve kalan boş kapasite gibi önemli bilgiler bulunmakta.

Search'te aramayı isterseniz HEX, isterseniz de ASCII olarak yapabilirsiniz. Vorwärts/rückwärts arama yönünü belirlemekte kullanılır (ileri/geri doğru). Gross-/kleinschreibung ise arama sırasında büyük-küçük harf farkına dikkat edilip edilmemesini belirler.

Display menüsündeki son fonksiyon editör'dür fakat c directory'sinde RUN ve ana directory'de bir text editörü bulunmalıdır. Program Run komutunu kullanarak ikinci bir ekran açacak ve burada yazı editörünü açacaktır.

F4 ile açabileceğiniz menü Special menüdür. Burada belli bir sınıfa sokulmayan tüm fonksiyonlar toplanmıştır. DISKCOPY, istediğiniz bir disketi kopyalamaya yarar. Undelete, bir diskette silinmiş olan dosyaları arar ve mümkün olanları kurtarır. Recover, tüm disketi kurtarmak içindir ve disket arızalandığında kullanılmalıdır. ShowBAM bize disketimizde kalan yerleri gösterir. Ekranın köşesinde yanında frei yazan kutudaki renge sahip kutular disketteki boş yerleri gösterir. Belegt renginde olanlar ise çeşitli programlar tarafından işgal edilmiş yerlerdir. Install, bir disketin boot-block'unu temizler ve bu sayede olası virüsler de kovulmuş olur. Un-install fonksiyonunu kullandığınızda, bu disket normal şartlarla yüklenemez. ShowBoot bize disketin bootblock'unu göstererek diskette virüs varlığını kontrol etmemizi sağlar. Virüsler hakkında ayrıntılı bilgi için Tunç Dindaş'ın yazmış olduğu Virüsler yazı dizisini okumanız gerekmektedir.

DiskCopy'i daha detaylı anlatmaya gerek duymuyorum, zira X-Copy'e bir hayli benzemekte. Sadece kopyalarken müzik dinlemek isterseniz, Spiele Musik fonksiyonunu açmalısınız. Ayrıca diskete ikonların da konulmasını isterseniz, Trashcan u. Icons fonksiyonunu açmalısınız.

Son olarak Parameters menüsüne bakıyoruz.

Sicherheitsabfragen: İşlem yapmadan önce emin misiniz sorusu sorulsun mu?

Schliesse WorkBench: Program çalışırken WorkBench kapatılsın mı? Work-Bench, hafızadan yer yiyeceğinden bunu kaparsanız biraz daha rahat edebilirsiniz. Fakat WorkBench'in kapanması için buradaki tüm pencereler (CLI ve ikon pencereleri) kapanmış olması gerekli.

Max. Disks: Program 1 MByte ile çalıştırıldığında son taktığınız 20 disketin tüm directory'sini hafızasında saklar. Aynı disketi çıkarıp bir daha taktığınızda artık bunun directory'si yerine hafızadaki directory gösterilerek hızdan kazanılır. Bu fonksiyon, size bilgisayarın aklında kaç disketi birden tutacağını belirtmenizi sağlar.

Abfrage nur bei Zielbefehlen: Emin misiniz sorusu sadece bir dosya kaydı ya da değiştirilmesi sırasında sorulacaktır.

Zeige System-requester: Gerektiğinde sistem mesajlarının görünmesini sağlar.

Bewege Maus via. Prg: Mouse işaretçisi program tarafından takip edilir. Setze Maus auf fonksiyonu OK üzerine getirilmiş ve bu fonksiyon seçilmişse, programla çalışırken bir sistem mesajı ile karşılaştığınızda mouse işaretçisi doğrudan OK üzerine getirilir ve klik etmeniz beklenir. Setze Maus auf fonksiyonu Cancel üzerindeyse işaretçi sistem mesajlarında Cancel üzerine gelecektir.

Lies FDOS: FDOS formatı, Avrupa'da Action Replay kartuşunun kullandığı bir formattır ve normal DOS'tan farklıdır. Bu fonksiyon FDOS'ta kaydedilmiş olan dosyaları da görmemizi ve üzerlerinde işlem yapmamızı sağlar.

Verzeichnis am Anfang/Ende: Directory okunduğunda alt-directory'ler dosyalardan önce mi, yoksa sonra mı listelenmesi gerektiğini tanımlayabilirsiniz.

Packer alt-menüsü program sıkıştırmada kullanılacak parametreleri ayarlamamızı sağlar.

Prg/datafile ile sıkıştırılan dosyaların türünü belirleyebilirsiniz. Mit Entpacker'ı seçtiğinizde ve program sıkıştırdığınızda, bunun başına gerekli olan decrunch programı eklenecektir. Min. Packgrösse ile dosyaların en küçük boyutu belirlenir. Böylece belli bir uzunluktan kısa dosyalara dokunulmaz. Packstarke ile yoğunluğu belirleyebilirsiniz. Pack-ID ise sıkıştırılan programa tanımlayacağınız kodu ekler. Sıkıştırılmış dosya kodu ile buradaki kod farklı olduğunda program dosyayı açmaz.

Command menüsü çeşitli menü fonksiyonlarında kullanılan parametreleri içerir.

Zeilennummer bei ASC ile ASCII dosya incelerken satır numarası konulması sağlanır. Seitenpause bei ASC/HEX seçildiğinde ASCII ya da HEX dosya incelerken sayfa sonlarında sizin bir tuşa basmanız beklenir. Command 1 ve Command 2, Batch menüsündeki Cmd1 ve Cmd2'ye basılınca gerçekleştirilmesi istenen işlemi tanımlamak için kullanılır. Editname ise, editörü seçtiğinizde disketten yüklenecek olan text editörünün ismini gösterir. Command ve Edit, ismi tanımlarken kullanacağınız %s ile işlemin klik ettiğiniz dosya üzerinde yapılmasını sağlayabilirsiniz. Protect ve UnProtect ise, her iki hal için dosya koruma flaglarını ayarlamanızı sağlar.

Load ve Save fonksiyonları, disketten parametre yükleyip kaydetmenizi sağlar. Program bir sonraki yüklenişinde bu parametreler otomatik olarak yüklenecektir. Save_FDIR tüm disketlere directory'i yazı dosyası olarak kaydedecektir. Daha sonra disket tekrar takıldığında bu dosya yüklenerek hızdan tasarruf edilecektir. Del_FDIR ise her disketteki Fast directory dosyalarını siler.

Programın tanıtımı benden bu kadar. Gerisini de kurcalayıp çözmek size kalmış. DiskMaster ya da başka bir DOS utility programı kullananların hiç zorlanmayacaklarına eminim. Eğer böyle bir programla ilk çalışmanızsa ilk önce DiskMaster'ı kullanmanızı tavsiye ederim. Zira bu işlevleri yapan, kullanımı en basit ve hızlı program o.