OKTALYZER v1.1

• Müzik ve ses

Merhaba!! Hatırlarsanız geçen aylarda TFMX Editör adlı bir programı incelemiştik. Bu kez ise kullanımı daha hafif olan, bizi zorlamayan ancak Amiga'yı oldukça zorlayan bir müzik programıyla tanışacağız. Bu programın ismi "OKTALYZER" (sekizleyici anlamına gelir)...

OKTALYZER oldukça ilginç ve değişik bir program, şöyle ki: Bilindiği gibi Amiga'nın müzik ve ses efektleri için ancak 4 ses kanalı mevcuttur. Fakat bir vatandaş üstün programcılık tekniği sayesinde Amiga'yı bu konuda aştırıp kanal sayısını 8'e çıkarmayı başarmıştır. Bu harika programcının adı ise "Jimmy Lennon Nielson". Kendisine tüm Amiga kullanıcıları adına teşekkür ediyorum.

Ne ilginçtir ki, bu işin nasıl yapıldığı hakkında yabancı ülkelerde hiçbir yazıya şu zamana kadar rastlanmadı. Bizim programcıların olaya getirdikleri yorum ise şu:

"Amiga çipleri arası her türlü veri iletişimini DMA kanallarından yapmaktadır. Programcı, iki sesi bir DMA kanalından gönderemeyeceği için Amiga'nın hızına güvenerek ikinci bir DMA kanalı tanımlar (bunun nasıl yapıldığını daha kimse çözmüş değil...) ve böylece iki ses bir ses kanalını ortaklaşa kullanır."

İyi güzel 4 kanaldan 8'e çıktık da, acaba bu işin avantajları kadar dezavantajları da mevcut mu? Üzülerek söylüyorum, mevcut!! Normalde bir ses bir tane DMA kanalı üzerinden işlemlerini yürütür. Ama iki ses aynı anda bu bir DMA kanalının çift hale gelmesinden meydana gelen sahte iki DMA kanalını kullanırsa, aletimizin hızı bu işi dört dörtlük destekleyemez ve seslerin ikisinin de özüne sadık kalınamaz. Bu yüzden seslerde bir parazit meydana gelir. Bu parazit DRUM enstrümanlarında (vurmalı çalgılarda) o kadar göze çarpmamaktadır. Başlarda özellikle solo enstrümanlarında, hele hele tiz enstrümanlarda çok bariz bir şekilde öne geçmektedir.

Şimdi komutlara geçmeden, şöyle bir kullanım tuşlarını inceleyelim :

1 - ALT + YUKARI OK ve ALT + AŞAĞI OK, pattern uzunluğunu belirlemek için kullanılır (max=80).

2 - ESC : Sadece yaptığınız patterni çalmak için.

3 - F6 : Kursor'u patternin başına götürür.

4 - F7 : Kursor'u patternin ortasına götürür.

5 - F8 : Kursor'u patternin sonuna götürür.

6 - Sample (ses) seçimini nümerik klavyeden yapabilirsiniz.

Örnek: Nümerik Klavye ------> Sample 7 - F3 : Şarkı ya da pattern çalarken track'leri açmak için kullanılır (ON).

8 - F10: Şarkı ya da pattern çalarken track'leri kapamak için kullanılır (OFF).

9 - ALT + SOLA DOĞRU OK: O anki pattern numarasını bir azaltır. Böylece bir önceki patterne atlamış olursunuz.

10 - ALT + SAĞA DOĞRU OK: O anki pattern numarasını bir artırır. Bu sayede bir sonraki patterne atlamış olursunuz.

Şimdi artık OKTALYZER'ın komut ve seçeneklerini inceleyelim.

GENEL KOMUTLAR ve

İŞLEVLERİ NEW: O ana kadar yapılmış müzik bilgilerini (yüklenmiş sesler hariç) siler. Program açılış konumuna döner.

LOAD: Bu komut ile her hangi bir bilgi kayıt ortamına kaydedilmiş (tabii ki OKTALYZER'da yapılmış) müzik parçalarını hafızaya yükleyebilir, OKTALY-ZER'da dinleyebilir veya gerekli düzeltmeleri yapabilirsiniz.

SAVE: Bu komut ise, yaptığınız müzik parçalarım her hangi bir bilgi kayıt ortamına kaydeder.

PREFERENCES: Bu komutu işleme soktuğunuzda, ekrana "OKTALYZER PREFERENCES" adlı bir menü gelir. Bu

KUBİLAYKILINÇ menüde OKTALYZER'ı ilgilendiren ve yapacağınız müzik üzerinde etkili olan bir takım parametreler bulunmaktadır.

1- Channel Config: Bu seçenek ile, hangi kanalların çift hangi kanalların ise tek olacağı saptanır. Herhangi bir müzik parçasının notalarını ilk kez girecekseniz, hemen bu parametreyi ayarlayın, zira tekrar bu parametreyi değiştirdiğinizde tüm müzik bilgileri silinir.

2- Default Pattern lenght: Bir patternde kaç track bulunacağı burada hexadecimal (16'lık sayı düzeni) olarak belirtilir.

3- Sample Load Mode: Yükleyeceğiniz seslerin 4 kanal modunda mı, yoksa 8 kanal modunda mı çalışacağı burada belirtilir.

4- Key Repeat Delay: Basılan tuşun tekrannın gecikme değeri burada belirtilir.

5- Key Repeat Speed: Tuş tekrar hızı belirtilir.

Yukandaki parametrelerden başka, ekran renklerini ve kanal polyphonise'sini ayarlayabilirsiniz.

6- SAVE: Preferences'in o anki durumunu diskete kaydeder.

7- USE: Yeni parametreler kullanıma girer.

8- CANCEL: Preferences'ten yapılan değişiklikler dikkate alınmadan eski haline getirilip OKTALYZER'e dönmenizi sağlar.

EXIT: Programdan çıkmak için kullanılır. CLI: Bu komut sayesinde hiç OKTALYZER'dan çıkmadan CLI'a dönebilirsiniz. Kutucuk içerisindeki "RESTART OKTALYZER" yazısına sol mouse düğmesiyle basarak işaretçiyi dokundurursanız, tekrar OKTALYZER'e dönebilirsiniz. MÜZİK PARÇASI İLE İLGİLİ KOMUTLAR POS(ition): Parçanın hangi pozisyonda olduğunu belirtir.

PATT(ern): Hangi pozisyonda hangi patternin çalınacağını gösterir.

LEN(ght): Parçanın en çok kaç pozisyondan oluşacağını belirtir. Bu sayı her zaman "Position" hanesindeki rakamdan -1- fazla olmalıdır.

INS(ert): İki pozisyon arasına bir pozisyon daha girmek için yer açar.

Yaptığınız patternleri ş arkı olarak çalmak için pattern pozisyonlarını ve çalacak patternleri belirlemeniz gerekiyor.

ÖRNEK: POS : 000 -> 0. pozisyonda, PATT : 000 -> 0. patterni, LENGTH :001 -> 1 kez çal POS : 001-> 1. pozisyonda, PATT : 002 -> 2. patterni, LENGTH : 002 -> Önce 0. sonra

1. pozisyonu çal DEL(ete): O anki pozisyonu çıkarır, atar.

SPEED: Parçanın çalım temposu buradan ayarlanır.

SLEN: Parçanın kaç pozisyon uzunlukta olduğunu belirtir.

PLAY SONG: Tüm parçayı dinlememizi sağlar.

PLAY PATT: Sadece üzerinde olduğumuz patterni çalar.

EDIT: EDIT bir komut değil, bir parametredir. EDIT -on- (açık) olduğunda patternlere nota girişi yapabilirsiniz. EDIT -off- (kapalı) konumunda iken ise nota ve efekt numarası girişi yapılamaz.

POLY: Polyphonise buradan açılıp kapatılır.

QUANT: Quant'ın işlevini basit bir örnek ile belirteyim. Quant -on- konumunda ise ve değeri 4 ise, bu demektir ki her nota yazışta ilk önce nota değeri yazılacak ve 3 boşluk bırakılacaktır. Quant -off- konumunda ise bütün bunların hiçbiri söz konusu bile olamaz.

PLEN: Patternlerin uzunlukları "PREFERENCES"'ten ayarlanacağı gibi aynı şekilde bu parametre ile de değiştirilebilir.

MIDI EDIT: Bu komut -on- konumunda iken notaları Amiga'nın klavyesinden girmek yerine MIDI bağlantılı bir klavye veya MIDI'li bir enstrümandan girebilirsiniz.

BLOCK'LAR İLE İLGİLİ

KOMUTLAR Block'lar ile ilgili komutları görmeden önce blok ne demek, evvela onu bir anlayalım. Örneğin bir patternde bir kanalda bulunan bir nota grubunu başka bir kanala, başka patterne kısaca herhangi bir yere kopyalamak istiyoruz. İlk önce kopyalanacak bölümü seçmemiz gerekir. İşte bu ve buna benzer durumlarda ortaya çıkan bu seçme işlemine biz kısaca blok alma diyeceğiz.

Şimdi blok nasıl alınır görelim. İlk önce alacağımız blokun başı nerede ise kursoru oraya getirelim. Daha sonra SHIFT+Ok tuşlarının yardımıyla alacağımız blokun sınırlarını saptayalım. İşte blokumuzu saptadık. Şimdi bu blok ile neler yapabiliriz aşağıda hep birlikte görelim.

COPY: Bloğu COPY BUFFER'a kopyalar. CUT: Bloğu keser çıkarır. REPLC: Her kullanışta bloğu kursor'un bulunduğu yere basar.

MIX IT: COPY BUFFER'da bulunan bloku kursor'un bulunduğu yere basar.

NOTEUP: Bloktaki notaları yarım nota yükseltir.

NOTEDOWN: Bloktaki notaları yarım nota alçaltır.

OKTAUP: Bloktaki notaları bir oktav yükseltir.

OKDOWN: Bloktaki notaları bir oktav alçaltın.

CHINST: Bu komut ile bloktaki notaların enstrüman değerlerini kolayca değiştirebilirsiniz.

CHEFF: Bu komut sayesinde efektlerin numaralarını kolayca tek tek uğraşmadan değiştirebilirsiniz.

ENSTRÜMANLAR İLE İLGİLİ KOMUTLAR LOAD: Disketten enstrüman yüklemek için kullanılır.

SAVE: Diskete enstrüman kaydetmek için kullanılır.

EDIT: Bu komut sayesinde o anda kullanımda bulunan yani üzerinde olduğunuz ses hakkında değişiklikler yapabileceğiniz bir editöre girersiniz.

Bu Sample Editör'de: 1 - İstediğiniz bir sesi LOOP yaptırabilirsiniz. Yani istediğiniz bir sesi döngü içine sokarak uzatabilirsiniz (Bu konudaki detaylı bilgiyi AUDIOMASTER II adlı yazımda bulabilirsiniz). Bunu yapmak için; SAĞ - SOL OK: Sesin başlangıcını, YUKARI - AŞAĞI OK: Sesin bitişini ayarlayabilirsiniz.

Döngü (loop) içerisine soktuğunuz sample'ın eski halini almasını istiyorsanız "DEL" tuşuna basın. Böylece döngüyü sıfırlamış olursunuz.

2 - Save time - Zaman kazanma: SHIFT + OK

3 - Save even more time - Daha fazla zaman kazanma: ALT + OK

4 - COPY: Bir enstrümanı, diğer bir enstrüman yerine kopyalamak için kullanılır.

5 - SWAP: Enstrümanı hiç bozulmamış ilk hali ile değiştirir. Bu sayede bir yanlışlık yapıldığında zarar büyük olmaz.

6 - CLEAR: O anki SAMPLE NAME (enstrüman ismi) yazan yerdeki enstrümanı siler. Bu çok iyi bir özellik. Eğer RUN OUT OF MEMORY durumu olursa, pattern ya da song çalmak mümkün değildir. CLEAR en son sesi silme özelliğine sahiptir. Hafıza dolunca kullanmadığınız sesleri silersiniz ve böylece şarkı için ayrılan hafıza boşluğunu da genişletmiş olursunuz.

7 - CLEAR ALL: Bütün enstrümanları siler. 8 - MIX: Bu özellik de AUDIOMASTER II programında bulunan bir özelliğe benziyor. Ses kanalından tasarruf etmek için iki sesi birbirine eklemek iyi olur. Ya da birbiriyle karıştırmak. Örneğin 1 nolu sample bir "snare-drum", 2 nolu sample'da bir "clap" olsun. Bu iki sesi mix edip bir tuşa bastığımızda hem drum hem de clap sesini duymanız mümkündür.

9 - CLEARCB: Hafızada bulunan COPY BUFFER'ın temizlenmesi için gerekli olan bir komuttur.

EFEKTLER ve KULLANIMLARI: Patternlere yazılan notalar her ne kadar bizim müziğimizin melodik hatlarını taşırsa da örneğin eko, bend, vibrato, tremolo gibi çeşitli ses efektleri de artık günümüz melodi anlayışının bir parçası oldu. Şimdi biz de bu efektlerin tek tek komutlarını göreceğiz.

F - Filtreleme. Örnek: 00 - A#2 - 0F00 —> Filtre kapalı anlamında

00 - A#2 - 0F10 —> Filtre açık anlamında

L - Alçak tonu gösterir. Örnek: 00 - A#2 - 0LXX | -----> buradaki XX, 0 - 40 arasında bir sayı olmalıdır. D - Bu komut da ikinci dereceden alçak tonu gösterir.

Örnek: 00 - A#2 - 0DXX --> XX, 0-40 arasında bir sayı

H - Yüksek tonu gösterir.

Örnek: 00 - A#2 - 0HXX —> XX, 0-40 arası bir sayı

U - İkinci dereceden yüksek ton. Örnek: 00-A#2-0UXX --> XX, 0-40 arasında bir sayı

A - Üçüncü dereceden yüksek ton.

Örnek: 00 - A#2 - 0AXX -> XX, 0-40 arasında bir sayı Ş - Hızı belirlemek için. Örnek: 00 - A#2 - 0SXX -> XX 0-40 arasında bir sayı V - Volüm. Sesin değeri. Örnek: 00-A#2-0VXX->XX 0-40 arasında bir sayı OKTALYZER ÜZERİNE..............

Her zaman yaptığınız şarkının uzunluğuna dikkat edin. Yaptığınız şarkı 145234 baytı geçmişse, bu şarkı diskete kayıt edilemez. Diskete kayıt etme kapasitesi maksimum = 145234 baytdır. Örneğin sizin şarkınız 178213 bayt uzunluğunda ve SAVE komutunu kullanarak diskete kayıt etmeyi deniyorsunuz, ilk başta program hiç hata vermeden diskete kayıt yapmaya çalışır. Ama daha sonra DİSK FULL hata mesajını verir (Disketde 880 K boşluk olsa bile). Bu hata mesajı bazen GÜRÜ çıkmasına da sebep olabilir. Bu yüzden bir çok iyi müzik uçup gider.

Unutmadan şunu da ekleyelim, eğer ADD21K adı verilen ve CLI'den çalışan minik bir programcık sizde varsa, OKTALYZER disketinin STARTUP-SEQUENCE'ine bir tane yerleştirin. Böylece hafızayı az da olsa genişletmiş olursunuz.

Sonuç olarak OKTALYZER kaliteli bir program. Özellikle 8 kanal olması ve içerisinde bir sample editörünün bulunması da programın değerini arttırıyor. Kolaylık olması açısından, yaptığınız müzikleri SONGS directory'sinde saklayın. Ayrıca bu programda kullanabileceğiniz enstrümanlar SOUNDTRACKER ve NOISETRACKER programlarının kullandığı enstrüman disketleriyle aynıdır. Yani piyasada bulunan ST-00, ST-01, .... gibi sample (enstrüman) disketlerini müzik yapmak için kullanabilirsiniz.

Hepinize uzun ve melodik günler dilerim. Saygılarımla......