Sayfa 49

Kullanıcıya karşı dostça (user friendly) bir işletim sistemi olan CLI'yi incelediğimiz Amiga DOS kursumuzda, bu ay birkaç önemli DOS komutunu inceleyeceğiz. Bu komutlardan özellikle ED üzerinde duracak ve kullanımını geniş bir biçimde açıklayacağız.

DATE

Format: DATE tarih saat [TO veya VER isim] [tomorrow]

DATE, sistemin tarih ve saatini ayarlamakta kullanılır, komutu argümansız girecek olursanız sistemin tarih ve saatini verir.

Tarih seçeneğinin formu DD-MMM-YY'dır (gün-ay-yıl). Saat içinse HH:MM:SS (saat:dakika:saniye) formunu kullanmalısınız. TO ve VER seçenekleri o anki sistem tarih ve saatini herhangi bir dosya (veya fiziksel araç) içinde saklamanızı sağlar. Tomorrow seçeneği tarihi bir gün ilerletir.

örnek:

1> DATE l-Aug-90 13:30:00 DELETE Format: DELETE isim [ALL] [Q ve- ya QUIET1

Belli bir directory veya sürücüdeki dosyaları silmek için DELETE komutu kullanılır. ALL ile bir directory'deki bütün dosyalar Q seçeneğiyle beraber isimleri ekranda gösterilmeden silinir.

Örnek:

1) DELETE RAM: si ALL Q DIR Format: DIR isim [OPT A] [OPT I] [OPT AI] [OPT D] [DIRS] [INTER] [FILES]

DIR komutu, disketteki directory'lerin içindeki dosyaların listesini verir. Ayrıca directory veya device adı belirtmedikçe o an içinde bulunduğunuz directory'deki dosyaların listesini alırsınız. Komutla birlikte değişik seçenekler kullanılabilir:

OPT A seçeneği listesini aldığınız directory içinde dosyaların yanısıra başka alt directory'ler varsa onların içindeki dosyaların da listesini verir.

OPT I seçeneği DIR komutunun özel aktif modunu (interactive mode) çalıştırır. Bu modda bilgisayar her bir directory veya dosyayı yazdıktan sonra soru işareti vererek durur. Soru işaretini şu şekillerde yanıtlayabilirsiniz.

RETURN tuşu: Hiçbir şey yapmadan diğer dosyaya geçer.

T (RETURN): Dosyanın içeriğini TYPE komutu vermiş gibi gösterir. Gösterimi dondurmak için boşluk veya herhangi bir tuşa, devam ettirmek için geri-silme veya CTRL-C tuşlarına basabilirsiniz. CTRL-C tuşu gösterimi keserek sizi aktif moda geri döndürür.

DEL (RETURN): Dosyayı siler. E (RETURN): Alt directory'ye girer ve buradaki dosya ve diğer alt directory'leri gösterdikten sonra aktif moda döner.

C (RETURN): Özel komut modu. Herhangi bir Amiga DOS komutunu burada çalıştırabilirsiniz.

Q (RETURN): Aktif moddan çıkar. OPT AI seçeneği OPT A ve OPT I seçeneklerinin her ikisini birden çalıştırır.

OPT D seçeneği sadece directory içindeki diğer alt directory'leri gösterir.

ALL, DIRS ve INTER sadece A, D ve I kısaltmalarının uzun şeklidir. FILES seçeneği sadece dosyaların gösterilmesini sağlar.

Örnek:

1> dir opt ai

DISKCHANGE

Format: DISKCHANGE sürücü 5 1/4 inç disket sürücü, RAD disk vb. sürücüler kullandığınız zaman bu komutu vererek Amiga'nın bu sürücüleri tanımasını sağlayabilirsiniz.

örnek:

1> DISKCHANGE DF3:

DISKDOCTOR

Format: DISKDOCTOR sürücü Hata mesajı veren bozuk disketlerdeki dosyaları kurtarmanın en kolay yolu DISKDOCTOR komutundan geçirmektir. Eğer "Disk unreadable" vb. mesajlar alırsanız, bu komutla disketinizi düzeltmeyi deneyebilirsiniz. Fakat read/write error'ler için DISKDOCTOR'un yapabileceği pek bir şey yoktur. Bazı disketler (özellikle bazı oyun disketleri) bozulmadan da hata mesajları verebilirler. Bu yüzden gerçekten bozulduğuna inandığınız disketleri düzeltmeye çalışın.

Diskdoctor'u çalıştırdığınızda, sizden hatalı disketi komutta belirttiğiniz sürücüye koymanızı ve RETURN'e basmanızı isteyen bir mesaj belirecektir. Diskdoctor daha sonra bu disketin silindirlerini tek tek okur ve yazım hatalarını Hard error on track X/SurfaceX olarak gösterir. En son olarak dosyaları ve directory'leri okuyup tekrar kaydeder ve "Now copy files and reformat this disk" mesajını vererek durur. Bu mesajı aldıktan sonra sürücünün ışığının söndüğünü görerek işlemin bittiğinden emin olun.

örnek:

1> diskdoctor df0:

ECHO

Format: Echo yazı-dizisi [NOLINE] BASIC dilindeki PRINT komutunun görevini yapan bu komutu kullanırken, yazı dizisi içinde boşluk varsa diziyi çift tırnak içinde vermelisiniz. Noline seçeneği echo komutundan sonra yeni bir satıra geçmeyi engeller.

Editör programlarının kullanım amacı herhangi bir dilde program yazma ve bu programları istenen şekilde düzenlemek için rahat ve uygun bir ortam oluşturmaktır. C64 gibi sekiz bitlik bilgisayarlarda editör, bilgisayar açıldığı anda ekranda hazırdır ve ayrıca bu editör programına ihtiyaç duymadan BASIC programlarınızı bu ekranda yazıp çalıştırabilirsiniz. Amiga'da ise aynı işlemi bir editör programı sayesinde gerçekleştirmek mümkündür. Amiga'da BASIC dilinde program yazmak istediğinizde AMIGA BASIC'i yükler ve aynı zamanda bir editör ortamı yaratan LİSTE penceresinde programınızı yazarsınız. Fakat amacınız yalnızca program satırları (kod) yazmaksa ve bu yazım işlemini kelime işlem programlarına yakın sayıda zengin özelliklerin sunulduğu bir ortamda yapmayı tercih ederseniz aradığınız bir editör programıdır.

ED (editör) komutu aslında oldukça basit ve esnek bir editör programıdır. Amiga için yazılmış diğer bazı ticari editör programlarındaki (CYGNUS ED, MicroEmacs vb.) üstün özelliklere sahip Emacs olmasa da ED ile oldukça pratik bir biçimde çeşitli dillerde program kodu yazabilirsiniz, örneğin AMIGA BASIC, C ve Assembler program kodlarını ED ile yazmak mümkündür, fakat çoğu zaman özel editörler hazırlandığından, ED'i asıl hazırlanış amacıyla yani DOS komutlarından oluşan CLI programları (batch dosyaları) ve kısa metinler yazmak için kullanmak isteyeceksiniz.