Sayfa 50

ED'i CLI'den iki yoldan çalıştırabilirsiniz.

1> ed dosya-adı [SİZE N] 1> run ed dosya-adı [SİZE n] ilk örnekte normal biçimde komut adını ve argümanını vererek ED'i başlattık. Eğer ED ile yeni bir şeyler yazacaksanız dosya adı yerine herhangi bir ad verin.

1> ed Ahmet Bilgisayar creating newfile mesajı vererek Ahmet adlı bir editör dosyası açacak ve komutları girmenizi bekleyecektir. Benzer şekilde;

1> run ed Ahmet yazdığımızda ED, RUN komutunun bir argümanı olur ve 'Ahmet' dosyasını açarken RUN tarafından herhangi bir program gibi çalıştırılır. Burada ikinci verdiğimiz örneğin önemli bir avantajı var. Bu şekilde ED, yeni ve ayrı bir pencerede bağımsız olarak çalışıyor. Mouse ile arka plandaki CLI penceresine klik ederek, ED'i o an için terk edip burada başka işlemler yapabilir ve tekrar ED penceresine klik ederek geri dönebilirsiniz. İlk örnekte ise ED'i tümüyle terk etmeden CLI penceresine geri dönemiyorsunuz. Bu özellik, Amiga'nın multitasking olmasından kaynaklanıyor.

Daha önce ED ile açtığınız bir dosyayı yüklemek isterseniz dosya adı yerine bu dosyanın adını girin. Dosya adları 30 karaktere kadar uzunlukta olabilir. Eğer dosyanız bir directory içinde yer alıyorsa bölü işaretini kullanın:

1> ed df0: disketler/oyun-listesi SİZE seçeneği ED ile yazacağınız dosya için ne kadar bellek ayrılacağını belirtmek için kullanılır. ED'i açarken bu seçeneği kullanmazsanız dosya için 40K bellek ayrılır. Eğer çok fazla belleğiniz yoksa ve kısa bir dosya yaratmak istiyorsanız şöyle bir komut verebilirsiniz:

1> ed oyun-listesi 10000 Oyun-listesi dosyası için 10K bellek ayırdık. Ayrılacak belleği bayt olarak belirtmemiz gerekmekte (minimum 5K). 20K ayırmak isterseniz 20000 yazın. ED'i çalıştırdıktan sonra kendinizi değişik bir pencerede bulacaksınız. Bu pencerede sağ mouse tuşunu dinlenmeye alabilirsiniz çünkü üst kısımda herhangi bir menü seçeneği yer almıyor. Gerçi bu durum ED'in fazla basit olduğu anlamına gelmiyor, sadece komutların (seçenekler)

Şimdi o yazıp RETURN'e basarsanız ED'den çıkıp CLI'ye geri dönersiniz. Tabii yazdıklarınızı kaydetmemişseniz bir hatırlatma seçeneği belirir ve Y tuşuna basarak çıkışı onaylamanızı ister. Tablo 2'de uzatılmış mod seçenekleri gösterilmekte.

veriliş şekli farklı.

ED'i kullanmaya başladığınızda herhangi bir doküman yüklememişseniz ekran boş ve kursor sol üst köşede olacaktır. CLI'nin kısıtlamaları da bu andan itibaren kalkmış oluyor. Şimdi yazı yazmaya başlayın. Satır sonlarında ED komutları veya kelimeleri bölmediğini, bir alt satıra aktardığını göreceksiniz. Ancak kursorla bir satırın ortasına gelip araya başka şeyler yazmaya başlarsanız (insert) satır sağa doğru ekranın dışına kayacaktır. Bu arada yazınızın kaybolduğunu zannetmeyin yalnızca ED uzun bir satır yaptı. Uzun satırın normal ekranda görülen kısmının sonuna doğru RETURN

ED'in kabul ettiği iki farklı komut türü var. Bunlardan birincisi direk mod. Direk modda, komutları yazı yazarken hemen verebilirsiniz. Bunlar genel olarak CTRL + TUŞ kombinasyonları halindedir. Ayrıca RETURN, TAB vb. tuşların fonksiyonları da direk moda dahildir. Şimdi ekrana bir şeyler yazın. CTRL + B tuşlarına beraber basın. Yazdığınız satırın silindiğini göreceksiniz. Böylece direkt modda bir komut vermiş olduk. Tablo 1'de bu komutların tam bir listesini görebilirsiniz.

Diğer komut türü ise uzatılmış mod'dur. Bu modda komutları ESC tuşuna bastıktan sonra yazarak ve ardından RETURN'e basarak girersiniz. Tamamı bir veya iki harften oluşan bu komutların sayısı direk moddakilere göre daha fazladır. ESC tuşuna bastıktan sonra ekranın en alt satırında bir yıldız işareti görünür.

Tablo 1: ED Direk Komutlar

KOMUT TANIM özel Tuşlar BACKSPACE Kursorun solundaki karakteri siler. DEL Kursorun altındaki karakteri siler. ESC Uzatılmış moda girişi sağlar. RETURN Kursorun bulunduğu yerden satırı bitirir ve yeni satıra geçer. TAB Kursoru tab boşluğu kadar sağa kaydırır. yukarı-ok Kursoru bir satır yukarı götürür. aşağı-ok Kursoru bir satır aşağı götürür. sola-ok Kursoru bir karakter sola götürür. sağa-ok Kursoru bir karakter sağa götürür.

Ctrl+Tuş Kombinasyonları CTRL+A Kursorun bulunduğu satırın altına bir satır ekler. CTRL+B Kursorun bulunduğu satırı siler. CTRL+D Kursoru doküman başına 12 satır yaklaştırır. CTRL+E Eğer kursor ekranın üstündeyse, kursoru ekranın en altına götürür. Kursor ekranın en altındaysa, kursoru en üste götürür. CTRL+F Kursorun altındaki karakterin durumunu (büyük-küçük, küçük-büyük)

değiştirir. CTRL+G En son verilmiş uzatılmış mod komutunu tekrarlar. CTRL+H Kursorun solundaki karakteri siler. BACKSPACE tuşuyla aynı. CTRL+I Kursoru tab boşluğu kadar sağa kaydırır. TAB tuşuyla aynı. CTRL+M RETURN tuşuyla aynı. CTRL+O Kursorun bulunduğu yerden itibaren sağdan ilk boşluğa kadar olan yazıyı siler. CTRL+R Kursoru soldaki ilk boşluğa götürür. CTRL+T Kursoru sağdaki ilk kelimenin ilk karakterinin üstüne getirir. CTRL+U Kursoru dokümanın sonuna 12 satır yaklaştırır. CTRL+V Ekranı yeni pencere boyutlarına göre kontrol eder. ED penceresinde değişiklik yaparsanız bu seçeneği kullanın. CTRL+Y Satırın kursordan itibaren olan kısmını siler. CTRL+[ Uzatılmış moda girişi sağlar. ESC tuşuyla aynı. CTRL+] Eğer kursor satırın başında ise kursoru satır sonuna götürür. Eğer kursor satır sonunda ise kursoru satır başına götürür.