Kahretsin, yaşlanıyoruz.

• Haberler ve fuarlar

Yine karmakarışık bir yıl yaşadık. zaten doğduğumdan beri bana sakin huzurlu bir tanesi rast gelmedi. Yine insanlar birbirlerini yedi, fiyatlar arttı, Fenerbahce San Francisco depremindeki bir sismografın çizelgesi gibi bir grafik çizdi, Irak ortalığı karıştırdı, seçim oldu, bazı şeyler moda oldu, bazı şeylerin modası geçti, zenginler daha zenginleşti, insanlar doğdu insanlar öldü. Tabii bunların hiçbiri (Fenerbahce hariç) ne sizi ne de beni uzaktan yakından ilgilendirmiyor. Çünkü bunların çoğu olurken biz gözlerimizi monitörlerimize yapıştırmışkendi silikon dünyalarımızla uğraşıyorduk. Dışarda doğan güneş, kopan fırtına gibi ufak tefek doğal olaylarla ilgilenmedik bile. O zaman bizde geçtiğimiz yılın bizi ilgilendiren bölümünü inceleyelim. Bakalım bilgisayarların karmaşık dünyasında neler olmuş, kim kimi yemiş ve hepsinden önemlisi koca bir yılın geçtiğinin farkına varmamızı engelleyen hangi oyunlar olmuş.

Deuteros: İşte geçen sene sabahlara kadar oynadığımız oyun. Tartışılır ama belki de senenin en iyisi!

YAŞLAN

CDTV İşte yılın yılan hikayesi. Zaten Commodore hep böyle olmuştur. 64'ün ilk yıllarını hatırlayın. Spectrum'dan iki kat daha kaliteli bir alet olmasına rağmen piyasayı bir türlü ele geçirememişti. Amiga'da ilk bir kaç yıl ATARİ ST'nin gölgesinde kalmıştı. Şimdi de Commodore- "in yeni bebeği CDTV bir türlü hakettiği yere gelemiyor. Aslında bunun en büyük suçlusu yine Commodore, çünkü bebek nerdeyse sakat doğdu. CDTV herkesin beklediği FMV (Fullmotion-video) özelliğini taşımıyor, söz verilen CD sözlük ve Lemmings CD'leri hazır değil, alet söz verilen tarihte hazır olmalı falan filan. Yine de geçen sene herkesi en çok ilgi- © lendiren konulardan biri CDTV idi, Çünkü bilgisayar uyuşturucu gibidir. Her zaman insan daha fazlasını ve daha etkilisini ister.

4 Amiga'ya alışan insanları ancak

CDTV tatmin edebilir. VIDEO TOASTER Hava durumunu anlatan gıcık adam var ya, hani onun arkasında haritalar çıkıyor, veya haberlerin jeneriğinde bir sürü görüntü ve grafik geçip duruyor. İşte bunları yapmak şimdiye kadar hep yüz binlerce dolar değerinde grafik iş istasyonları gerektiriyordu. Taa ki NewTek firması Video Toaster (VT) denen aleti geliştirinceye kadar. VT, yapılı bir Amiga 2000'e (yani bol hafıza, dev bir hard disk, hızlandırıcı, kamera, genlock falan) pahalı grafik iş istasyonlarının bütün özelliklerini kazandırıyor. Yani Amiga'nızı bir canavara çeviriyor. Bu alet ve yetenekleri ortalığı o kadar karıştırdı ki, piyasaya yeni bir standart bile çıktı. VT

SİLENT SERVİCE II: Birincisinin

hayranları için belki de hayal kırıklığı ama yine de iyi bir simülasyon.

sadece 1991'de değil, önümüzdeki birkaç yıl içinde Amiga piyasasına damgasını vuran alet olacağa benziyor. METALLICA Kapkara bir albüm kapağının altına gizlenmiş mükemmel bir kaset, "Rock Star" kompleksine kapılmamış dört baba adam ve giderek kanımıza giren bir efsane. 91 Metallica'nın metal dünyasındaki liderliklerini İ pekiştirdiği yıl oldu. Senenin ilk kısmında albümün kayıtları nedeniyle sessiz kaldılar ama albümün çıkmasıyla beraber dergide ve geri kalan her yerde Metallica çağı başladı. 92'yi bir türlü ülkemize gelmeyecek turnelerde geçirecekler, bize de kasedi durmadan dinlemek düşecek. 1BM PC Çok değil bundan sadece bir iki yıl önce PC'ler babaların ofisinde duran monochrome sıkıcı aletlerdi. Muhasebe, envanter gibi bütün bu aletlerle yapılırdıama saat beş oldu mu herkes onları tozlanmaya bırakıp eve "metreslerine" yani

POOL: Bir süre için 64'lerde en fazla oynanan oyundu ama sonra tacını LOTUS kaptırdı.

SILKWORM IV.

"Shoot-em up" alanında yeni ufuklar. R-TYPE bile onun yanında sönük kaldı.

Amigalarına koşardı. Geçtiğimiz sene içinde çok şey değişti. Artık sadece iş değil, eğlence piyasası da öncelikle bu aletler için çalışıyor. Kalbim parçalanarak söylüyorum, eğer simulasyon, strateji gibi derin oyunlardan hoşlanıyorsanız size tavsiyem, bir Amiga değil, VGA kartlı, 486 bir PC olacaktır. Origin, Dynamix, Sierra gibi firmaların PC'lere öncelik vermesi her "olgun" oyun manyağınıbu — DARKMAN: Binlerce birbirine benzeyen aletlere mahkum ediyor. SİMULASYONLAR Her alanda olduğu gibi simulasyon alanında da modanın borusu ötüyor. 1990 yılı tankların yılıydı,nerdeyse çıkan her üç simulasyondan ikisi tanklarla ilgiliydi. Bu sene ise ilgi daha çok Birinci Dünya Savaşı'nın çift kanatlı ilkel uçaklarınaydı. Bazılarını hala göremedik ama Wings, Blue Max, Knights of the Sky, Red Baron gibi 'megahit' oyunlar hep bu konuyla ilgiliydi. Nedendir bilinmez bütün firmalar sanki söz birliği etmiş gibi bu alana yöneldiler. Gelecek sene mi? Kristal küreme bakıyorum ve 1992'de helikopter simulasyonlarının borusu diyorum.

Ocean oyunundan sadece biri.

STRATEJİ İzometri

rules" 1991'in sloganı buydu. Seksenlerin ortalarında

4 ULTIMATE Firmasının yarattığı bu oyun sistemi firmayla beraber mezara gömülmüş gibi gö-

— Tünürken birden reinkarnasyon geçirerek yeniden moda oldu Powermonger, Utopia, Robin Hood gibi oyunlar hep izometik grafik sistemleri kullanarak inanılmaz başarılara ulaştılar. Konu olarak geçen yılın karmaşık askeri senaryoları yerlerini "toplumsal" senaryolara bıraktılar. Artık stratecileri sabahlara kadar oturtan konular çamura saplanıp kalmış tank bölükleri değilde insanlarına yeterli yiyecek bulmak. Populous'un başlattığı "tanrı" oyunları furyası var gücüyle sürüyor. İnsanlar artık sadece askerlerle değil toplumun bütün dertleriyle uğraşmak istiyorlar. Starateji alanına damgasını vuran bir diğer özellik ise nerede! se SSI dışında artık sade grafikli bol rakamlı oyun yapan firma kalmaması. İzometrik veya değil artık her firma strateji oyunlarını görsel açıdan da mümkün olduğu kadar güzel yapmaya 4 çalışmaları. Kristal kürem bana

HERO QUEST: Anlayana saz. Bu oyunun tadını sadece kutu FRP'lerden anlayanlar çıkarabildi.

- seneye de piyasanın böyle devam edeceğini, Populous EA), Civilization (Microprose) gibi oyunlarla "tanrı" oyunları modasının süreceğini söylüyor.

© ADVENTURE

Adventure 1991'de en büyük gelişimi gösteren alanlardan biri. Text adventure hak ettiği erken bir ölüme doğru hızla giderken bu senenin galibi klas grafikli ikon adventure'lar oldu. Özellikle Delphine, Sierra'nın tahtını iyice salladı. Dış kulvarda ise Accolade iki (King ve Destiny) orta kalite adventure'la piyasada var olduklarını ispat etti. Senenin sonunda genel duruma bakarsak Sierra ne yaparsa satıyor ama asıl dikkat etmemiz gereken firma Delphine. Özellikle yeni geliştirdikleri polygon grafik sistemi çok gelecek vaat ediyor. Bu arada sistemlerini yenileyen Text'in taçsız kralları Magnetic Scrolls da hayranlarına umut veriyor. Ben ne yaparsam yapayım önümüzdeki senenin yıldızları arcade sahnelerle sulandırılmış ikon adventure'lar olacak. Bu arada Dynamix firmasını da alan Sierra'dan ortalığı karıştıracak birkaç oyun beklemek yerinde olur. ARCADE Bu tür oyunlardan hoşlanmam ama dışarıdan bakan biri olarak söyleyebilirim ki 1991'de çok satan her oyun şöyle ya da böyle başka bir medyaya dayanıyordu. Yani 1991 galipleri genellikle filmleri konu alan oyunlar oldu. Rezalet Turtles bile bir numaraya kadar çıktı. Özellikle Ocean yeni çıkan her "hit" filmin haklarını satın alarak servetine servet kattı. İşin tek kötü tarafı filmleri konu alan oyunların giderek birbirlerine benzemesi. Piyasa genellikle birkaç ayrı level'dan oluşan (Darkman, Terminator 2, Robocop 2) ama birbirlerine aşırı derecede benzeyen oyunlarla doldu. Sadece Bitmap Brothers, Gods ve Magic Pockets gibi iki orijinal oyunla piyasaya biraz hayat verdi. Kristal kürem 92'de de aynı şeyin süreceğini ve film, dizi falan hakları olmayan firmaların avuçlarını yalayacaklarını gösteriyor. SHOOT'EM-UP İşte size gelişiminin sonuna yaklaşan bir alan. Bir shoot'em up'ta yapılabilecek her şey en azından birkaç kez yapıldı onun için artık bunlarda ağzımızı açık bırakacak oyunlar pek göremiyoruz. Yine de Silkworm IV bu senenin en iyisiydi. 91 modası bol silah, dev level sonu canavarları ve iki player seçenekleriydi. R-Type II, Frenetic gibi zevkli oyunlar bile ne yazık ki sıradan kaldılar. Giderek yorulan kürem 92'de daha bir sürü sıradan oyun beklememizi ama fazla umutlanmamamızı söylüyor. FRP Dungeon Master çıktı, mertlik bozuldu. Artık kimse ilk üç Ultima veya eski Krynn serisindekiler gibi oyunları kabullenmiyor.

GODS: Bitmap'lerin klaslarını konuşturdukları oyunlardan sadece biri.

MANCHESTER UNITED EUROPE: Sadece Kick Off oynamaktan sıkıldıysanız almanız gereken bir oyun.

PROFLIGHT: Kainatın en zor oyunlarından biri. Sadece gerçek pilotlar için.

Özellikle Eye of the Beholder FRP piyasasını iyice karıştırdı. FRP piyasanın en dikkat çekici özellikleri yeni ve geliştirilmiş grafikler ve giderek büyüyen oyun alanları. Might & Magic ve Wizardry gibi oyunları bitirmek için insanın oldukça uzun ömre ihtiyacı var. FRP'cileri parlak günler bekliyor. Hem grafikler gelişiyor, hem de oyunlar derinleşiyor.!!! FİRMALAR Eski günlerde bir kişi otururdu, müziğiyle, grafiğiyle bir oyun yapardı, sonra bunu plastik bir torbaya koyup kapı kapı dolaşıp satardı. Ama artık zaman değişiyor, bilgisayar firmaları giderek devleşiyor. Son birkaç sene içinde başlı başına bir endüstri oluşturdular. Şimdi bakalım zengin dostlarımız 91'de neler yapmışlar: GREMLIN: Bana sorarsanız yılın firması. Lotus'la başlayan Suzuki, Supercars 2 gibi bir dizi yarış oyunuyla sürdürdüler. Bir zamanların sıradan firması (Skidz, Venus) 91 sonunda elit kesime girdi. Şimdi bu satışlardan kazandıkları parayla yeni hitler hazırlamalarını beklemek doğal olur. OCEAN: Denizde kum Ocean'da para. Ne zaman yeni bir film çıksa Ocean hemen atlayıp oyun haklarını satın alıyor. Böylece daha fazla para kazanıyor. Bu kısır döngünün tek kötü tarafı Ocean oyunları giderek birbirlerine benzemeye başlıyor. Batman'den beri bütün film konulu oyunlar hep değişik level'lı sıradan şeyler. 91'de gördüğümüz Robocop 2, Terminator 2 ve Darkman gibi oyunlardan daha fazla bekleyin ama bu arada bayağı ilginç olacakmış gibi görünen Robocop 3'e ve Epic'e dikkat edin. RENEGADE: Bitmap Brothers sonunda Imageworks'ün code köleliğinden kurtulup kendi firmalarını kurdular. Bu isimle çıkardıkları Gods, Magic Pockets Bitmap'lerin ünlerini hak ettiklerini gösterdi. Bana sorarsanız şu anda piyasanın en "güvenilir" adamları çünkü yaptıkları her oyun birinci sınıf olacağına emin olabilirsiniz. CORE: Piyasanın yeni çocukları CORE, Corporation'la başladıkları başarılarını sürdürüyorlar. En belirgin hataları her telden çalıp bir türlü hak

THUNDERHAWK: Core Design'ın ilk simülasyon denemesi hiç de fena sayılmaz, aslına bakarsanız bayağı iyi olduğu bile söylenebilir.

OUT

STRATEJİLERİ

LEMMINGS: iyi oyunu.

ettikleri hit'i yaratamamaları. Warzone, Frenetic, Thunderhawk'ın hepsi iyi oyunlar, ama hiçbiri gerçek bir hit değil. Biraz Bitmap'leri örnek alıp "çok oyun değil, iyi oyun" prensibini benimseseler iyi olur. CINEMAWARE: İşte yılın şoku. Herkesin favori firması Cinemaware yayıncılık hayatına veda etti (programcılığa devam ediyorlar). Firma ekibinin yarısının işine son verdi. Uzun zamandır beklediğimiz TV SPORTS SOCCER ve BASEBALL galiba piyasaya ama Cinemaware'in kendini toparlaması biraz zaman alabilir. U.S.GOLD: U.S.Gold 91'de büyük adımlar attı. Lucas Film, SSI ve Delphine gibi popüler isimlerin Avrupa haklarını satın alan

Ne diyebilirim ki, bu da tartışılır ama belki de yılın, hatta hatta son birkaç yılın en

İZOMETRİK GRAFİKLER TOPLUM | STRATEJİLERİ BIPLANE SİMÜLASYONLARI LEE SEPULTRA CESUR ve GÜZEL TINY TOON GREMLIN CD

SADDAM VIRUS BART SIMPSON SUPERCHARGER piyasaya sürdü. Size tavsiyem U.S. Gold etiketini taşıyan SEGA oyunlarını alırken dikkatli olun ama diğerlerini gözünüz kapalı alabilirsiniz. 92, U.S. Gold için çok parlak bir yıl olacağa benziyor. TITUS: Tuttuğunu batıran firma Titus'u Walt Disney'le olan anlaşmaları (Arachnophobia, Dick Tracy) bile kurtaramadı. Bu büyük potansiyelli oyunları bile

ESCAPE FROM COLDİTZ: Kimseyi inandıramasam bile firma bir dolu hit'i Pi- bence geçen senenin en iyi ve en zevkli oyunlarından biri Coldutz'di.

batırmayı başardılar. Umarım 92'de toparlanırlar ama 91'de beni Crime Does Not Pay, Fire&Forget 2 gibi oyunlarla kusturmayı başardılar. MICROPROSE: Microprose'un çizgisi hiç değişmez zaten. Simülasyonun tartışmasız kralları bu sene de çıkardıkları oyunlarla kalitelerini kanıtladılar. Rail-Road Tycoon'la başladıkları kaliteli strateji çizgilerini 92'de Covert Action, Civilization gibi hitlerle sürdüreceğe benziyorlar. Nedendir bilinmez, Microprose'a her zaman ayrı bir sempatim olmuştur. Onlar da şimdiye kadar yüzümü hiç kara çıkartmadılar. 91'de F-15 II ve Rail Road Tycoon'la beni uykusuz bıraktılar. 92'de Stealth Fighter 2 ve Gunship 2000'le kimbilir neler yapacaklar. Her neyse, umarım gelecek sene geçenden daha iyi olur. Murat 'Hangi Yıldayız?' ADANÇ