BİLGİSAYAR SATRANCI
Geçen sayılarımızda satranç tahtasını, taşlarını ve taşların hareketlerini görmüştük. Bu ayki köşemizde bazı özel durumları ve önemli kuralları anlatacağız. GEÇERKEN ALMA: Bu kural sadece piyonlar için geçerlidir. Bu özel kuralın oluşması için: İlerleyen piyonlardan birinin rakibin 4. yatayına ulaşması halinde, karşı tarafın, o karenin hemen bitişiğindeki karedeki piyonunu iki sürmesi durumunda gerçekleşir. Rakip isterse bu piyonu hemen çaprazındaymış gibi alır ve o kareye gider. Yanlız bu işlemi; ra:
kibin yaptığı piyon hamlesinin hemen SIN EĞ yapı; ız
Şekillerden daha kolay Vİ Rok aşağıdaki durumlarda yapılamaz. Y a) Daha önce şahla hamle yapılmışsa. 6 ia Ü b) Daha önce kale ile hamle yacılmışsa. ig akıp taşların tehdidinde ise, ” d) Şah ve kale arasında bir taş varsa: Rok yapılamaz.
a b c d e f gh <a Bu durumdaki d2 ve g7 piyonları açılış icabindan 2 Kare ileri A çıkabiliyor. A Yy Y s8) UZ 7 » Ü m - kal tok atılamaz. Çünkü at şahın 6 kz Ü ŞAH VE MAT: Direkt olarak şaha saldırı yapıldığında şah 5 Ü WA tehdit altında kalamaz. Bu tehtitten kurtula bilmesi için 3 yol vardır. Y a) Şahın yerini değiştirmek. Tehdit edilmeyen bir kareye 4 Ü VA 0 Ü 3 - b) Şah diye tehdit eden rakip taşı kendi taşlarımımızdan biriyle 2 almak. 7” "Za YU ©) Tehdit eden taşla şahımızın arasına kendi taşlarımızdan biri- 1 Ü Ü ni kapatmak. (Ancak tehditi At veya Er yapıyorsa, ayrıca size şah diyen Yapılan bu nem Hi taş bitişiğinizde ise bu kural uygulanamaz. Size yapılan şah tehditini ilk Yy cikisiz hale getiremezseniz şah mat olmuşsunuzdur ve oyun buss Z m rada biter. Hamlelerin yazılmasında şah tehditi (*) isaretiyle gösterilir. Yy Üy - öm 4 Ü VAZ 7 Şimdi eğer istenirse İriyiğ ee ğen a İbi- 7 lir ve d3 ve g6 karelerine giderler. a b c a efgh ROK: Rok şah ve kalenin bir hamlede yaptıkları ortak A W harekettir. Kısa ve uzun olmak üzere iki çeşit rok vardır. Kısa rokta eldeki şah 2 kare sağa giderek gl karesine, Kâlede 2 kare sola giderek fİ karesine b © d e | 9 h gelir. Uzun rokta ise eldeki şah sola 2 kare giderek cl karesine, kalede Burada kendisine "şah" denilen Beyaz şah d2 ve f1 karelerine sağa 3 kare giderek di karesine gelir. Kısa rokun yazılımı (0 - 0), uzun ro- kaçabilir.
kun yazılımı (0 - 0 - 0) dır.
N ss ©
Diagramlarda 4 ayrı mat örneği gösterilmiştir.
Bazı deyimler: Aşağıdaki şekil esas alınarak bazı deyimleri
YY Yo
1) Açarak şah: Atı c5 ve e6 karelerine oynayarak kaleyle açarak şah deriz. 2) Çifte şah: Aynı durumda atla da (c5 ve e6 karelerinden) şah denildiği için bu bir çifte şahdır. 3) Açmaz: Beyazın g3'teki fili açmazdadır. Çünkü vezir direk şahı tehdit eder. Böyle konumlara açmaz denir. 4) Çatal: Bir taşın aynı hamlede iki taşı tehdit etme durumudur. Diyagramda Ae5 ile hem şah, hem vezir istenir. Şah kaçmak zorunda olduğundan vezir düşer. Taşların değeri: VEZİR: İki kale veya iki fil bir at (İki at bir fil) değerindedir. KALE: Bir fil veya attan daha değerlidir. Bu farka "kalite" denir. 2 Fil, 2 At veya bir Fil bir At Kaleden kuvvetlidir. At ve Fil: Fil ve at yaklaşık aynı değerdedir. Birinin kuvveti yaklaşık olarak 3 piyona eşittir. Ancak bu taşların gerçek değeri oyun içindeki durumuna göre tanıyalım.
- değişir. ÖNEMLİ KURALLAR Oyunun kazanılması: Bir oyuncu a) Rakip şahı mat ederse. b) Rakibi oyunu terk ederse oyunu kazanmış olur. Daha çok terk etme durumu görülür. Matı önleyemeyeceğini anlayan oyuncu genellikle mat olmadan terk eder. Beraberlik: Beraberliğin olması için. a) Hamle sırası kendisinde olan oyuncu şahı tehdit edilmediği halde, hiçbir hamle yapamıyorsa. (Bu duruma Pat denir) Bu durumda kural gereği var olan hamleci olmadığından berabere olur.
b) İki oyuncu aralarında anlaşmışsa. c) Tahta üzerindeki konum üç defa tekrarlanmışsa. d) Hamlede olan oyuncu taş alınmadan ve piyon hamlesi yapılmadan 50 hamle yapıldığını kanıtlarsa oyun berabere biter. Yukarıdaki c ve d şıkları oyunların yazılarak oynanmasında geçerlidir. Örneğin bir Fili kalmış bir oyuncu 50 hamlede mat yapamayacağı için (Bir Fil ve Şahla mat olmaz) hemen beraberlik yapılır. Tutulan taş oynanır: Turnuvalarda hamleyi yapacak oyuncu kendi taşlarından birine dokunursa onu oynamak, rakibinin taşlarından birine dokunursa onu almak zorundadır. Tutulan taşı oynamak veya almak mümkün değilse kurala uygun başka bir hamle yapılır. Yanlız "Düzeltiyorum" denilerek taşları düzeltebilirsiniz. KEMAL TOSUN
YEN: YILINIZ KUTLU
BEBUYN