Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 64
N ss ©
Diagramlarda 4 ayrı mat örneği gösterilmiştir.
Bazı deyimler: Aşağıdaki şekil esas alınarak bazı deyimleri
YY Yo
1) Açarak şah: Atı c5 ve e6 karelerine oynayarak kaleyle açarak şah deriz. 2) Çifte şah: Aynı durumda atla da (c5 ve e6 karelerinden) şah denildiği için bu bir çifte şahdır. 3) Açmaz: Beyazın g3'teki fili açmazdadır. Çünkü vezir direk şahı tehdit eder. Böyle konumlara açmaz denir. 4) Çatal: Bir taşın aynı hamlede iki taşı tehdit etme durumudur. Diyagramda Ae5 ile hem şah, hem vezir istenir. Şah kaçmak zorunda olduğundan vezir düşer. Taşların değeri: VEZİR: İki kale veya iki fil bir at (İki at bir fil) değerindedir. KALE: Bir fil veya attan daha değerlidir. Bu farka "kalite" denir. 2 Fil, 2 At veya bir Fil bir At Kaleden kuvvetlidir. At ve Fil: Fil ve at yaklaşık aynı değerdedir. Birinin kuvveti yaklaşık olarak 3 piyona eşittir. Ancak bu taşların gerçek değeri oyun içindeki durumuna göre tanıyalım.
- değişir. ÖNEMLİ KURALLAR Oyunun kazanılması: Bir oyuncu a) Rakip şahı mat ederse. b) Rakibi oyunu terk ederse oyunu kazanmış olur. Daha çok terk etme durumu görülür. Matı önleyemeyeceğini anlayan oyuncu genellikle mat olmadan terk eder. Beraberlik: Beraberliğin olması için. a) Hamle sırası kendisinde olan oyuncu şahı tehdit edilmediği halde, hiçbir hamle yapamıyorsa. (Bu duruma Pat denir) Bu durumda kural gereği var olan hamleci olmadığından berabere olur.
b) İki oyuncu aralarında anlaşmışsa. c) Tahta üzerindeki konum üç defa tekrarlanmışsa. d) Hamlede olan oyuncu taş alınmadan ve piyon hamlesi yapılmadan 50 hamle yapıldığını kanıtlarsa oyun berabere biter. Yukarıdaki c ve d şıkları oyunların yazılarak oynanmasında geçerlidir. Örneğin bir Fili kalmış bir oyuncu 50 hamlede mat yapamayacağı için (Bir Fil ve Şahla mat olmaz) hemen beraberlik yapılır. Tutulan taş oynanır: Turnuvalarda hamleyi yapacak oyuncu kendi taşlarından birine dokunursa onu oynamak, rakibinin taşlarından birine dokunursa onu almak zorundadır. Tutulan taşı oynamak veya almak mümkün değilse kurala uygun başka bir hamle yapılır. Yanlız "Düzeltiyorum" denilerek taşları düzeltebilirsiniz. KEMAL TOSUN
YEN: YILINIZ KUTLU
BEBUYN
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 65
Bundan üç yıl önce Commodore bilgisayarı aldığımda ilk işim satranç programlarını toplamak oldu. Bu programlar gerçekten çok iyiydi ama bazılarının çok düşünme gibi kötü bir huyu vardı. Genellikle ilk levellarda hızlı olup zayıf oynuyorlar, level sayısı arttıkça uzun düşünüp iyi oynamaya başlıyorlardı. Fakat bu yüzden Commodore'da satranca olan ilgim azaldı. Daha sonra Amiga bilgisayara geçince satrançla ilgilenmedim. Taki Chessmaster 2000'i görünceye kadar. Chessmaster 2000 gördüğüm satranç programlarının en iyisi. Bu programı açıklarken göreceğiniz birçok iyi meziyeti var. Bunlardan en önemlisi hızlı ve kuvvetli bir satranç programı olması. Şimdi lafı fazla uzatmadan bu satranç ustasını tanıyalım. Chessmaster'ı yüklediğinizde karşınıza iki boyutlu ve taşları dizili bir satranç tahtası çıkıyor. Tahtanın üzerinde hamle yapmamızı sağlayan bir el var. Bu eli istediğimiz taşın üstüne getirip mausun sol düğmesine basılı tutup hamlemizi yaparak oyuna başlayabiliriz. Fakat daha önce yapmamız gereken bazı şeyler var. Bunun için mausun sağ düğmesine elimizi basılı tuttuğumuzda ekranın üstünde 4 adet seçenek belirir. Mausla kontrol ettiğimiz eli sol baştaki "PLAYING" yazılı yere getirdiğimizde bazı seçenekler çıkar. Şimdi bunları tanıyalım. PLAYING: Begin new game: İstediğiniz zaman yeni bir oyuna başlamanızı sağlar. Choose your opponent: Kontrol ettiğimiz eli mausun sağ tuşuna basılı bu yazıya getirdiğimizde karşımıza 3 seçenek gelir. Bunlar sırayla; 1- Bilgisayara karşı 2- İki oyuncu karşı karşıya 3- Bilgisayarın kendi kendine oynamasını ayarlayabileceğimiz seçeneklerdir. Choose play level: Burada bilgisayarın zorluk derecesini ayarlıyoruz. Burada levellar süreyle ilişkili ve tam 12 seçenek var. Bilgisayar kendisinin kaç dakika önce ne kadar hamle yapacağını göstererek size değişik alternatifler sunuyor. Choose side: Oyunu hangi renk taşlarla oynayacağınızı seçiyorsunuz. Easy mode: Bilgisayarın kolay oynamasını isteyip istemediğinizi soruyor.
Newcomer style: Bilgisayarın yeni ve değişik şeyler oynayıp oynamamasını ayarlıyorsunuz. Style of play: Bilgisayarın oynayış şeklini ayarlıyorsunuz. Normalden başlayıp en iyi hamleyi oynamasını sağlayan 3 seçenek var. Opening book: Bilgisayarın yani kitabi açılış yapmasını veya sıra dışı oynamasını ayarlayabilirsiniz. Force computer move: Burada bilgisayar, hamlesini düşünmeyi kesip hemen yapıyor. Fakat yapabileceği en iyi hamleyi yapmıyor. Burayı pek kullanmamakta oyun açısından yarar var. Take back last move: Son hamleyi geriye alıyor. (aynı işlevi klavyede sola doğru olan gri ok da yapıyor) Replay the move: Yapılan hamleyi tekrar eder. Load a saved game: Kayıt ettiğiniz bir oyunu yükleyebilir. Save this game: Evet Chessmaster'ın en çok işe yarayan bölümlerinden biri. Eli bu bölüme getirdiğimizde ve sağ tuştan elinizi çektiğinizde karşımıza iki seçenek çıkıyor. Oynadığımız oyunun kaldığımız yerinden bu seçeneklere kayıt yapabiliriz. Birinci seçenekte (classic games) 1'den 100'e kadar olan bölümlere kaydedebiliriz. İkincisinde ise biz numara veya yazı yazarak kayıt ediyoruz. Erase a saved game: Buradan kayıtlı bir oyunu silebiliyorsunuz. En altta "QUIT" ile oyundan çıkabilirsiniz. BOARD The board is now: Ekranın 2 veya 3 boyutlu olmasını sağlıyor. Board coordinates: Bu seçenekte tahtanın çevresine harfler ve rakamlar koyarak kareleri tanımamız kolaylaşır. Chess clock: Satranç saatinin açık olup olmamasını ayarlarız. Change piece colors for: Taşların rengini ve tonunu ayarlarız. Change square color for: Satranç tahtasının renk ve ton ayarlaması yapılabilir. Restore colors to: Satranç tahtasının ve tuşların metal veya tahta olmasını ayarlarız. Rotate the board: Buradan tahtayı istediğimiz gibi çeviririz. Eğer siyah taşlarla oynayacaksanız bu seçenek çok yararlı olur. Set up a position: Bu bölümde tahtayı boşaltarak istediğiniz pozisyonu dizersiniz ve bilgisayara karşı oynayabilirsiniz. DISPLAY Show captured pieces: Karşılıklı alınan taşları gösterir.
Show moves so far: Oyunun yazılmış şeklini ve kaç hamle olduğunu gösterir. Show Chessmaster thinking: Bilgisayarın neleri analiz ettiğini görebilirsiniz. Show best variation: Bilgisayarın oynayacağı en iyi devam yolunu görebilirsiniz. Suggest a move: Burada bilgisayar size hamle öneriyor. Teaching: Bu bölümde taşların nasıl hareket ettikleri öğretiliyor. The sound is now: Burada bilgisayarın hamle yaptıktan sonra sizi uyaran sesini ayarlıyorsunuz. Notation: Satranç maçının yazılışını değiştirebiliyorsunuz. İsterseniz normal yazılımda, isterseniz Amerikan yazılım şeklini görebiliyorsunuz. Enter your name: İsminizi yazabiliyorsunuz. If the boss wonders by: Oyunu yazanın oyun için yaptığı yatırımları gösteren bir tablo çıkar. EXTRAS Analyze a game: Bu bölümü kullanabilmeniz için <SET UP A POSITION> bölümüyle tahtayı boşaltıp istediğimiz bir pozisyonu dizmeliyiz. İstediğimiz rengi alarak bilgisayara karşı oynayıp oyunu analiz edebiliriz. Analyze a game seçeneğini seçtikten sonra mausun sağ düğmesiyle yukarıdaki açıklananları uygulayabiliriz. Solve for mat: Bu bölümün çalışması aynı "Analyze a game" bölümü gibidir. Önce tahtayı "set up a position" ile boşaltırız. Sonra bilgisayara 1'den 10'a kadar hamlelik pozisyonlar dizerek mat problemleri sorabiliriz. Print move so far ve print each move: Bilgisayardan printer'a hamleleri dökmeye yarar. Business Opportunity: Burada bir telefon numarası var. Herhalde programcılarının telefon numarası. Meraklı olan arasın!... Save these settings ve factory settings: Bilgisayarın kayıt etme ile ilgili başka bir bölümü. Yukarıda açıkladığım oyunu kendine güvenen satranççılar varsa hemen temin etsinler. Yalnız 4, 5 ve 6. levellarda oynamak ve kazanmak gerçekten zor. Daha düşük levellarla oynamanızı tavsiye ederim. Ha bir de yenilince kızmak yok... KEMAL TOSUN
70 98