JSF
Retro bilgisayaretlerden hoşlanmam... Hoşlanmam çünkü bütün ihtişamlı görüntülerine rağmen onları hiç de asil bulmam. Teknolojik bir harika bir doğrusu. Uzay gemisi kullanıp Marslılarla yıldız savaşçılığı mı oynuyoruz yoksa beynelmilel kötü Rus ayısını mı tekmeliyoruz belli değil. Ama belli olan bir hadise var ki o da jet uçak simülasyonlarının gittikçe ucuz, bayıcı ve sıkıcı tekrarlar içeriyor olması. JSF ise bir iki orijinallik haricinde benim uzun zamandır oynadığım en kötü simülasyonlardan biri. Neden? Sebep 1: Senaryo rezalet. İvan yine başrollerde. Özünde en az İvan kadar adi ve kalleş olan Yankee George dünyayı onlardan temizleme cesaretini (!) kendinde buluyor ve beşeriyetin bekası uğruna kendini feda (!) ediyor. Daha sonra hızını alamayıp nasıl olduysa bütün ülkeyi ele geçirmiş uyuşturucu baronlarını kırıp geçiriyor. Tabii bütün bunlar JSF'i kötü bir Amerikan propagandası haline getirmiş. Sebep 2: Oyun açık bir taklit, bir özenti. Alın F-22 Lightning II'yi vurun F-29
Retaliator'e çıkarın ortaya Strike Fighter'ı. F-29'da savaşın kademe kademe ilerleyişi burada da var ve ben bu olayı orada da tam tadında, tam kıvamında yansımıyor. Kısaca kara kuru yapılmış biraz. Bu da oyunu tek CD'ye sıkıştırma gayretkeşliğinin etkisi olsa gerek. Sebep 4: Sesler ve özelliklede telsiz konuşmaları bana çok yavan geldi. Neden böyle yapılmış bilmiyorum ama makinemin naçizane hızı yahut ses ile ilgili bir problem olabilir. Gördüğünüz üzere bence oyun her açıdan kötü. İllaki açıklama istiyorsanız alın işte; Klasik sayılabilecek kısa bir intronun ardından zart diye menüler çıkınca biz de henüz oyunun başında soğuyuveriyoruz. Burada karşımıza muhtelif seçenekler çıkıyor; DOGFIGHT: Adından anlaşılabileceği gibi mavi göklerde sinek avlıyorsunuz. Yalnız bu sandığınız gibi komplike bir hadise değil. Daha çok alıştırma türünde bir olay. Boğuşmak istediğiniz saati Time Of Day
den, hava şartlarını Weather'dan, kanat adamlarınızın sayısını Number Of Wingman'den, düşman sayısını Enemy Per Wave'den, karşınızdaki uçakların modelini Enemy Aircraft, düşmanın size olan başlangıç mesafesini Enemy Distance'den ayarladıktan hemen sonra dogfight'a güdümlülerin dahil olup olmayacağını belirleyip ardından senaryoyu seçip uçuşa başlayın. Bu aşamada eğer güçlü bir Pentium'unuz yoksa düşman ve wingman sayısında fazla açılmamanızı tavsiye ederim. Aksi takdirde oyunun inanılmaz yavaşlığı konusunda sorumluluk taşımam. Bir tavsiyede yalnız cannon kullanılması yolunda. Öbür türlü roket nereden geldi, bizi nasıl buldu, wingmanimiz yeri nasıl öptü, türünden sorular sormaya başlarsınız. Zaten campaign'de bol bol güdümlü silahlar kullanacaksınız. Burada dogfight'ın zevkini çıkartın. QUIT: H...? MULTIPLAYER: Adından gayet net anlaşılacağı gibi beni hiç ilgilendirmiyor. İnternet üzerinde sörf yapmaya meraklılar veya serial kabloyla arkadaş katili olmak isteyenler için birebir. OPTIONS: Aha... Her oyunun fix seçeneği. Input Device'tan mouse ya da klavye kontrolünü seçebilirsiniz. Klavyeyi tercih edin. Enemy Skill düşmanın ustalık derecesi. Bırakın rookie'de kalsın şimdilik. Start On Runway önemli çünkü buna OK demezseniz uçağınızı piste kendiniz götürmek zorunda kalırsınız ki bu çok kıl bir durum. Kalkışta ve dolayısıyla formation'da geç kalırsınız. Görev tehlikeye düşer. Anlayacaksınız... Gelelim cheat saçmalığına.
Easy Aiming: Hedefi daha kolay belirleme olayı. İlk kez uçuyorsanız mutlaka açın. Easy Landing: İnişlerde kolaylık sağlar. Bu da çaylaklar adına son derece elzem bir seçenektir. No Wind: Oyunun ender güzelliklerinden olan, hava şartlarının değişim hikayesinin (rüzgar) sizleri nasıl etkileyeceğini ayarlıyorsunuz. Özellikle dogfightlar için mühim bir hadise ama genelde lüzumsuz. No Fadeout: Ani manevralar esnasındaki redout, blackout'u kapatır. Yüksek tansiyonlu ördekler namına hoş bir option. No Turbulance: Milyonlarca dolarlık bebeğinizin canını tabiat olaylarıyla sıkmayın canım (hava boşluğu). Measurement System: Gördüğüm en gereksiz seçenek. Bırakın Amerikalı efendilerimizin birim ölçüsünü kullanalım (US Standart). Network Protocol: Kablo ve Modemlerle oraya buraya bağlanın işte. Ne bileyim nasıl olduğunu!!! Oyunun pek çoğumuz için kader anı. Bölücü bir options'da sıra. Grafik çözünürlüğü, düşük çözünürlük emülasyonu (yavaş makineler için denenmesi gerekli), obje ve mekan detayları, oyuna renk kattığı düşünülmüş bir dolu (duman, gölge, lens, partiküller falan filan) extra hızlı aletler için konmuş. İyi düşünün. Doğal olarak en altta asrın icadı (pöh!) 3DFX seçeneği. Sesleri de ayarlayıverin artık. Kötü telsiz mesajlarını buradan derhal kapatın derim (speech). SELECT PILOT: Kendinize bir pilot yaratabilirsiniz. İsminizi ve kod adınızı girin. Oyunda ilerledikçe stats'tan yediğiniz haltlar hakkında bilgi edinebilirsiniz. Mevcut iki uçaktan birini de buradan seçin. Ardından oldukça iyi yapılmış filmleri seyredin (oyunun tek sevdiğim bölümü). Artık kariyerimize başlayabiliriz. CAMPAIGN: Kliklediğiniz anda karşınızda senaryo seçimi beliriyor. Topu topu dört tane ama ne 4. Afghanistan(Easy): Küflenmiş bir hikayenin reenkarnasyonu. Ruslar Afganistan'da. Senin görevin tabii kabul edersen Moskofu Afganın üzerinden tutup
kendi tarafına fırlatmak. Nispeten kolay olduğu gerçek ancak siz yine de options'lardaki ayarlarda uçmayın.
Colombıa(Medium): Çalıntı uçaklar ve diğer askeri mühimmatlar sayesinde kolombiyalı druglord'lar ülkeye egemen olmuş durumdalar. Görevin belli. Zor, çok zor. Korea(Hard): Kuzeydeki kızılların güneydeki pembelere taaruzuyla Kore yine karışmıştır. Ben bunların hepsinin 50'li yıllarda kaldığını zannediyordum. Bu senaryoyu şahsen hiç kurcalamadım. Kola Peninsula (Very Hard): Ohhaa...Rus ayısı İskandinavya çıkıntısına çıkınca işler bir anda karışır ve dünyayı kurtarma devreye sokarken, (R) radarı aktif-deaktif etmemizi sağlarken (X) radar range'imizi ayarlıyordu. (C) ile chaffı, (Z) ile flare'ı vazifeside Avrupalı dururken bize düşer. Başlarda çok kolay iken ani bir ivme kazanan en kazık senaryo.
Her neyse, birini seçin işte. Sonraki Tab: Target Select devreye soktum. Hava ve teker frenleri ekranda savaşın o anki aşaması hakkında Shift: Comm. Menu | bütünüyle (B) ile sağlanıyordu. (N) Malumatınızı alıp her bir haltı yönetip Alt: Active Mouse navigation mode'da gece görüşü yönlendirdiğiniz haritaya gelin. Target Space: Ateşleme kullandırır. (M) size otomatik pilotta track info'dan objectivelerin üzerine gelerek Enter felah Seçimi moduna girme imkanı tanır. (Enter)'in silah Ki w: Waypoint lr: YAĞI mt dost-düşman hakkında görsel, metinsel ECM: Eject seçimi, (A)'nın otomatik pilot, (L)'nin bilgi edinin. İstatistiklere atın. Mission R: Radar zahmetsiz düzleme dönme, (H)'nin missile planner'dan waypointlerinizi belirleyin. T: Autothrottle sallamak için kapakları açma, (G)'nin Bunu suggest'ten computer'e fe): Reverse Engine tekerlek açıp kapama, (F)'nin flaplar için bırakabilirsiniz. Sol üst köşedeki saatten Pp: Pause olduğunu gördüğünüzde hiç zamanı ilerletebiliyorsunuz. Wingmanden A: Otopilot şaşırmayacağınıza eminim. Bütün bu görev arkadaşlarınızın uçak tiplerini falan s: SLS Mode hikayeler hemen hemen tüm seçin. Arm plane'le kuşunuzu donatın. D: Discriminator simülasyonlar adına geçerlidir. Hiç bir Silahlanma esnasında görevinizin yer F: Flap halta yaramayan (Ctrl) ve (S) G: Gear
Hatch: Yakıt İkmali : Auto Level : Flare : Radar Range : Dikkatli Okuyucu Testi : Chaff : Brake : Navigation Mode : Rudder Num.Kla.: Yön tuşları kombinasyonu sizi eğlendirebilir. (page up) ve (page down) gereksiz kamera oyunları için birebir. Diğer abuk tuşları da kendiniz bulun artık. Bir berbat açıklamanın daha sonuna geldik. JSF hakkındaki yorumumu başta bir yerlerde belirtmiştim. Yine de hedeflerine karşımı yoksa air to air biçiminde mi olduğunu bilin. Ona göre uçağınızı bir Fat Bird olmaktan kurtarabilirsiniz. Missile'lar ve bombaları tek tek açıklamak isterdim ama ben bu yazıdan bıktım. Siz de yeterince sıkılmışsınızdır. Bu geyiği okumayı bırakıp waypoint belirlememizde faydalı oluyor ve hala oyuna başlamadıysanız şimdi beraberce start alabiliriz. TAKE OFF: Uzunca bir yüklemenin ardından eğer start on runway'i açmadıysanız hemen shift'e basın. Tower'la bağlantı kurup kalkış izni alın. Rudder kullanarak (> ve <) tower'ın size emrettiği piste yönelin. Burada throttle çok az arttırın (2). Devrilmeden piste bizi mest ediyordu. (CTRL) ile (E) paraşüt olayını ulaşırsanız 1'den 9'a kadar tuşlarla hızlanın ve havalanın. F2 ile virtual cockpite girip tam kaskınızdan hoş görüntüler elde edebilirsiniz. Numerik klavyeyi kullanarak hemen önünüzde size bakan aygıtlara zoomlayabilirsiniz. Bu olay ayrıca hoş. Hatta oyunun tek hoşluğu diyebilirim. Klavye örtüsünün sayfanın bir yerlerinde olacağını sanıyorum (Red Baron II'de de böyle bir iyi niyete kapılmıştım ama olmamıştı. Bu defa ümitsizim). Uçuş sırasında O'la afterburner'ı açabiliyordum. Artı ve eksi hızı arttırıp azaltmama yarıyordu. (Backspace) missile seçimi, tab hedef seçimi, F tuşları klasik olarak farklı görüntüler elde etmemize yararken, (w)
ZUO<SXNFGI
ELLEN
SIMULASYON
Pentium 120 16 MB RAM 50MB HARDISK yabancı dergilerin bu oyunu 96/80'in üzerinde değerlendirdiklerini de belirtmekte fayda görüyorum. Zevk ve renk ebedi kuralına karşı gelmek bizim haddimiz değil. O açıdan yazdığım bütün edebiyatı bir kenara bırakıp JSF'i alabilirsiniz. Bunca laftan sonra ne alaka demeyin. Alın ve görün. Eyvallah... Ertunç Burak