Demolar
Sinan Vural demo tanıtımlarının birkaç aydan beri dergimizde yer alamamasının birkaç önemli sebebi vardı: pek kaliteli demolar elimize geçmiyordu. Ancak elimize geçen son parti demo, ne olursa olsun tanıtılmayı hak ediyor. Bunun için dergiden, oyun tanıtımı yazılarını çıkarmaya bile değer. 16-17-18 Nisan 1992'de İsveç'te, ev sahipliğini Light ve Phenomena'nın üstlendiği bir parti yapıldı. Bir çoğunuzun bildiği gibi Light 64'teki en iyi demo gruplarından biri. Phenomena da en az onlar kadar iyi ve Phenomena AMIGA sahnesinde de aktif. İşte bu iki grubun ortaklaşa düzenledikleri partideki yarışmada derece alan demolar bu ayki konularımızı oluşturuyor. Birinciliği demoları her zaman alışılmışın dışında olan Origo'nun aldığı yarışmada Beyond Force ikinci ve Antic üçüncü oldu. Belirli aralıklarla bazı teknikler moda olur. İlk çıktığı zaman herkes multiplexer dediğimiz sistemi uygulayarak ekranda en yüksek sayıda sprite'ı göstermeye çalışıyordu. Sonra bir zaman geldi tüm gruplar vektör grafiklere sardılar (hoş bunun modası hâlâ geçmiş değil). Bu günlerde ise programcılar sözleşmiş gibi AMIGA demolarında bol bol görülen yıldız efekti içeren programlar yapmaya başladılar. Geliştirdikleri teknikleri sayesinde ekrana çok hızlı bir şekilde nokta koyarak bu işi iyice ilerlettiler. Hızla yayılan bir başka moda da plazma. Daha önceki demolarda bahsettiğim bu efekt o zamanlar ancak küçük alanlar üzerinde yapılıyordu. Kimilerinin floppy de dediği bu efekti artık tüm ekran genişliğinde ve 10 sa-
Plazmaya benzeyen bir başka efekt ise sabit sayıda renk kullanılarak hazırlanıyor ancak renkler sırasıyla değiştirildiğinde ilginç görüntüler ortaya çıkıyor. Tam bir isim veremeyeceğim bu efekt, hiperbol, elips, parabol gibi matematiksel fonksiyonlar üzerine renk işlenmesine dayanıyor. Renkler değiştirildiğinde ise sürekli akış halinde olan renk dalgaları görülüyor. Buna İngilizce'de Color-Cycle (renk kayması) deniyor. Elysion/ORIGO
Ele alacağımız ilk demo tabi ki yarışmada birincilik kazanan olacak. Origo her zaman alışılmışın dışındaki uygulamalarıyla dikkatleri çekmiştir. AMIGA'da olduğu gibi hiçbir düğmeye basmadan, arkanıza yaslanıp bir demo seyretmek istiyorsanız Elysion'u kaçırmayın. Sit-back-and-enjoy (yaslan-keyfini-çıkar) adı verilen bu tür demoların 64'teki ilk uygulamasını Origo yapmış. Demoyu yükleyip çalıştırdıktan sonra son bölüme kadar bilgisayarınızın herhangi bir tarafına dokunmanız gerekmiyor. Ekranda, yıldızların içinde kaydığı üç boyutlu bir uzay var, gösterim sırasında yüklenmiş olan diğer bölüm çalıştırılmaya başlanıyor. Biraz önce bahsedilen renk fonksiyonlarının gösterildiği bu bölüm sırasında biraz sıkılabilirsiniz, ama fonksiyonların sık sık değişmesi bunu hafifletiyor. Bir ara AMIGA demolarında moda olan noktacıklardan oluşan küreler 64'ü de istila etmiş durumda. Herkes “Kim daha çok noktalı küre yapacak?” diye yarışıyor. Origo'nun ulaştığı nokta sayısı 208. Her ekran taramasında yani saniyede 50 kere, yerleri hesaplanan noktalardan oluşan küre ekranda zoom da yapabiliyor.
liyor. Programlanması 15 dakika kadar sür-
N Bakir
| )) müş olan bu bölümde tüm ekranda plazmaya benzer bir efekt var. Daha önceki bir utility programı olarak dağıtılmış olan Hypa Platos'un rutinine benzer bir rutin kullanılmış. Hypa Platos'u gelecek aylarda döküm ekinde bulabilirsiniz. Yüklenen bölüm ise 64'te şimdiye kadar yapılmış en iyi vektör programlarından biri. Üç boyutlu olarak tüm noktaları tanımlamış olan çeşitli şekiller farklı renklerde ekrana geliyorlar. Ancak bu bölümün en çarpıcı yanı renkli yüzeylerin kiminin şeffaf olması. Yani bazı yüzeyler arkasındaki yüzeyleri de gösteriyor. Programcının dediğine göre cisimler AMIGA ile DeluxePaint 4'te hesaplanıp 64'e aktarılmış.
$
Bir yükleme ekranından sonra demonun son bölümüne ulaşılıyor. Burada fractal denen ve matematiksel bir fonksiyona bağlı olarak grafik elde edilmesini sağlayan teknik kullanılmış. Mandelbrot ve Julia adı verilen iki ayrı setin farklı yerlerinden alınmış görüntüler FLI graph olarak ekrana geliyor. Bu görüntüler hesaplanırken boşluk tuşu ile ekranı kapatıp hesaplamayı hızlandırabilirsiniz.
Partytrap/BEYOND FORCE
Grup üyeleri, bu demonun palindromik olduğunu belirtiyorlar. Yani bölüm isimleri soldan sağa ve sağdan sola aynı şey okunuyor, demonun adı için de aynı şey geçerli. İlk bölümde modaya uygun olarak bir yıldız tarlası içinde dolaşıyorsunuz. İkinci bölüm gerçekten ilginç. Şimdiye kadar y ekseninde yani ekranda aşağıya doğru uzayan logolar görmüştük, ama enlemesine genişleyen bir logoyla ilk defa karşılaştık. Flex adı verilen bu bölümün anlamı Esneyen Peri, efektle pek ilgisi yok ama yine de palindromu sağlıyor. Demonun üçüncü bölümüne baktığımda önce yine basit bir yıldız efekti yapmışlar sandım. Ama daha dikkatli inceleyince bir noktadan dağılan noktaların genişleyerek bir hortum oluşturduklarını gördüm. Bununla da kalmayıp hortumun kaynağı ekranda dolaşıyor ve hortumun eğriliğini veriyordu. Bölümün adı ise Star Rats (yıldız sıçanları). DYCPCYD adlı dördüncü bölümde, isminden anladığınız (belki de anlamadığınız) gibi scroll mesajı var. Sinüse bağlı hareket eden mesajın benzerlerinden farkı, kullanılan harflerin 20 karakter uzunluğunda olmaları. DOTSTOD adlı bölümde noktalardan (dots) oluşmuş bir scroll var. AMIGA demolarındaki gibi eğrilip bükülen bir yol üzerinde hareket eden scroll mesajı birkaç farklı yol izliyor. Şimdilik tek eksiği hareketli bir rotasının olamaması. Yazılar sabit birkaç rota üzerinden kayabiliyor. Belirtilmesi gereken bir nokta ise, bu scroll mesajında yaklaşık 900 nokta bulunması. Yani her ekran taramasında ekrana 900 nokta basılıyor. Grafiklerin birbirlerine dönüşması tekniğine verilen “morf” adı sonraki bölümün de tekniğini açıklıyor. Ekranda bulunan sekiz ayrı parça grafik birbirlerine dönüşüyorlar. Bir an önce bir adam suratının olduğu yere bir kurukafa daha sonra da Tetris'in giriş resmindeki vücut grafiği geliyor. Son bölüm ise, Origo'nun da yaptığı noktacıklardan oluşan küre. Ancak Beyond Force bu alandaki rekoru kırarak her seferinde iki renkli 370 noktadan oluşan bir küreyi döndürmeyi başarmış. Bölümün adı top laboratuvarı anlamına gelen BALL LAB.
Lunacy 5/ANTIC
Yarışmada üçüncülüğü kazanan demo ise Antic adlı grubun. Aynı adlı seride daha önce dört tane demoları çıkan grup bu bölümle de yarışmaya katıldılar. Demonun ilk bölümünde klasik bir efekte yeni bir boyut kazandırılmış. Diğer gruplar yıldız kaydırırken, Antic üyeleri kendi hazırladıkları bölümde izleyicinin üzerine geometrik şekiller gönderiyorlar. Üst ve alt border'ların da kaldırılmasıyla üzerinize gelen küpler, piramitler ve prizmalar hoş bir efekt yaratıyor. İkinci bölüm yüklendiğinde ekranda basit bir mesajından başka bir şey yok. Ama biraz bekleyince 64'te bugüne kadar yapılan en büyük dolu vektörü görüyorsunuz. Ekrana sığmayan bir kübün dönmesini izlemek gerekiyor. Üçüncü bölüm ise biraz daha farklı tasarlanmış; noktalardan oluşan iki silindir helezon biçimde birbirlerine sarılmış dönüyorlar. Sprite uzatma tekniğine dayanılarak yapılan bu efektte kullanılan nokta sayısı ise meçhul. Hep AMIGA demolarından bahsediyorum ama elimden bir şey gelmiyor ne yazık ki, çünkü bir sonraki bölümde kullanılan programlama tekniği de AMIGA'dan alınmış. Antic üyeleri, Commodore 64'teki ile 'gerçek” rubber-vektörü yaptıklarını iddia ediyorlar. Şimdi, rubber-vektör de ne ola ki dediğinizi duyuyorum. Rubber elastik demektir. Yani bu tür vektörler bir silgiyi elinizde eğip büktüğünüzde yaptığınız hareketleri yapabiliyorlar. Buradaki örnekte ise bir tane küp bulunuyor. Kanımca, daha önce hazırlanan bir animasyon üzerine tech-tech tekniği uygulayarak görüntü esnetilmiş. Yani belki de bu “gerçek” rubber-vektör değil. Ne olursa olsun bu demoda birçok mükemmel efekt bulunuyor. Bunlardan biri de şimdiye kadar yapılmış en büyük ve en renkli plazmalardan birini içeriyor. Daha önce yapılan plazmalarda çok renk olsa bile bu kadar büyük değillerdi. Veya büyük plazmalarda en fazla üç renk kullanılıyordu. Bu bölümde ise hem birçok renk var hem de plazma alanı oldukça geniş. Light, Brutality adlı demosunda 64'teki ilk ray-trace, yani ışık ışınını izleyerek cisimler üzerinde yansıtma programını yapmıştı. Ama orada önce yavaş yavaş hazırlanan hareket daha sonra animasyon olarak gösteriliyordu. Antic'in demosunda ise saniyede 50 defa hesaplanan görüntü bir küre üzerine sarılıyor. Üstelik tek bir cisimin görüntüsü de değil hesaplanan. Toplam beş ayrı cismin küresi. Bana kalsa sadece bir sonraki bölüm için bu demoya birincilik verirdim. Bu bölümde vektör olarak dönen bir “V” harfi var. Herkes doldurulmuş veya çok çok gölgeli vektör yaparken Antic'in vektörünün içinde bir de plazma var. Nasıl yaptıklarını tam anlamamış olsam bile programcıları tebrik etmek isterdim. Demonun son iki bölümünde fazla bir görsellik yok, sadece animasyon olarak hazırlanmış harfler dönerek, sallanarak yuvarlanarak ekrandan geçiyorlar o kadar. Son bölüm ise tamamen selamlara ayrılmış ve görsel hiçbir özelliği yok.
Lunacy 2/FAIRLIGHT
Demo yarışmasına katılmayan veya katılıp da dereceye giremeyen demolardan biri Fairlight'ın Legoland 2 adlı demosu. Daha önce Legoland adlı demoyla oldukça sükse yapan Fairlight aynı demonun ikincisiyle de ilginç efektler sunuyor. Basit bir intro ile girilen demonun ilk bölümünde ilk olarak Light tarafından Brutality'de kullanılan bir animasyon tekniği var. AMIGA ile hazırlanan bir animasyon 64'e aktarılmış. Bir mandelbrot fraktal yüzeyi üzerinde sıçrayan toplardan meydana gelen animasyon tabii ki üç renkli. Ancak bu ekranın üst kısmında yer alan Ray Tracin' yazısı FLI graph tekniğiyle hazırlanmış. AMIGA demolarında yeni yeni kullanılmaya başlanan bir tekniği hemen kapan 64 programcıları kalınlığı olan harfleri kendi eksenlerinde çevirerek ilginç bir efekt yakalamışlar. Daha önce Triangle, Road Of Excess adlı demosunda kendi eksenlerinde dönen harfleri kullanmıştı ama bunların kalınlığı yoktu. Yine tüm grupların programladığı yıldız efektini Fairlight da kullanmış ama bu sefer yıldız tarlası içinde rastgele dolaşılmıyor. Joystick sayesinde izleyici istediği gibi dolaşıyor burada. Demonun en ilginç bölümünde vektörel olarak hareket ettirilen toplar bulunuyor. Vektör-bob da denilen bu sistemde toplardan oluşan FLT yazısı ekranda dönüyor. Ancak bu dönüş doğrusal değil. Logo eğilip bükülüyor. Rubber-vektör de denilen sistemin tam bir uygulamasını burada görebiliyoruz. Daha önceleri de ekranlarımızda görmüş olduğumuz bir efekt de bir küre üzerine yazı sarma işlemi. Diğer demolardaki ray-trace işleminin aksine burada bir logo sadece eğriltip bir yüzey üzerine yerleştiriliyor. Demonun sonraki bölümlerinden birinde basit bir platform oyunu var. Diğer bir bölüm ise grafik scroll'dan oluşuyor. Sonlara yaklaşırken görülen ilginç bir efekt grafik ekranı üzerinde geçirgen renkte bir scroll'un geçmesi. Son bölümde ise yine AMIGA ile hazırlanmış bir animasyonun 64'e aktarılmış hali bulunuyor.
Anal TV 2/SUNRISE
Daha önce Oregon olarak çalışan ve Anal TV'nin birincisini üreten grup adını Sunrise olarak değiştirip bu demo serisinin ikincisini çıkardı. Demo yarışmasında ödül alamamış olan başka bir demo olan Anal TV 2'de en çok plazma benzeri efektler ve renkli uygulamalar yapılmış. İlk bölümde bir AFLI logo üzerinde flex yapan bir logo var. Bir taramada AFLI ikinci taramada logonun gösterildiği bölüm demonun tanıtılmasına ayrılmış. İkinci bölümde büyük bir alan üzerinde gösterilen üç renkli bir plazma var. Bu bölüm çok etkileyici değilse de oldukça hareketli. Sonraki bölümde ilk olarak Crest tarafından geliştirilen renkli sistemle yapılan uzatılmış yazılar var. Okunması güç olsa da ekranda çok renkli bir görüntü oluşturuyor. Bir de renkli plazma yapmak istemiş Sunrise'ın programcılar ancak Antic 5'in plazmasının yanına bile yaklaşamayan bu bölümdeki renkli bölge oldukça küçük. Bir sonraki bölümde ise logo üzerine logo çizilmiş ve ikinci logo üzerinde tech tech efekti yapılmış. Böylece sabit duran bir logo üzerinde tech tech ile sallanan başka bir logo bulunuyor. Son bölüm, parametreleri izleyici tarafından değiştirilebilen bir plazma benzeri efekti içeriyor.