Sayfa 27

malı (multi ice 6) ya da aynı diske bir fast- loader (demin utility'lerde bahsettiğim) çek- miş olmalısınız. Programlarınızı WARP'lı yapmak için ya kırarken freeze menüsünde WARP seçeceksiniz ya hafızadaki bir prog- ramı save ederken isimden sonra bir W har- fi ekleyeceksiniz ya da file kopyalarken WARP save'i seçeceksiniz. WARP'li prog- ramlarınız directory'de garip bir dosya tü- rü ile gösterilirler. Bunları başka hiçbir yol- la yükleyemez ve kopyalayamazsınız. Fastload'da iken drive'a komut yollamak, hata kanalını okumak gibi işlemler oldukça basitleştirilmiştir. Klavyede P harfi ile * ka- rakteri arasında bulunan karakter ise ister 8 ister 9 bütün bağlı drive'larınıza komut yol- layabilir, onlardan durumlarını öğrenebilir- siniz. Kartuşun eklediği yeni bir kaç komut ise diskin ismini ve id'sini değiştirmeye, ka- set turbosunu açıp kapamaya yarıyor, (2h komutunun arkasından vereceğiniz isim ve ID diskin yeni ismi ve ID'si olacaktır. Gene Gi verirseniz kaset turbonuz açıksa kapa- nacak, kapalıysa açılacaktır. FİLE copier, a ve disk copier'a direkt olarak fastload dan- da ulaşmak mümkündür. (&c komutu file copier'a, (2B komutu disk copier'a geçire- cektir. BASIC'e eklenen komutlar hayatı daha yaşanır hale getiriyor. Monitör ile makine dii monitörüne girebilirsiniz old ile reset'le- nen veya new ile sildiğiniz programlara ka- vuşabilirsiniz. Çok lazım olup da bize bu kartuşu kazandırdığı bir komut da delete em- ri. BASIC programımızın ister bir satırını is- ter bir parçasını tek komutla silme imkanı, çoğu yerde bulunmayan linesave komutu bi- ze BASIC programlarının istediğimiz satır- dan istediğimiz satıra kadar olan parçasını kasete veya diske çekme imkanı tanıyor. Merge ve append ile BASIC programlarımızı birleştirebiliyoruz. Auto da tahmin ettiğiniz gibi otomatik satır numarası vermeye yarı- yor. Şimdiye kadar hiç rastlamadığım bir ko- mut beni bayağı şaşırttı. Boot ile makine dili programlarını yüklendiği adreste başlatma imkanı oldukça hoş olsa gerek. Son olarak plist ve slist var. Bunlar sırasıyla printer'a veya ekrana istediğiniz BASIC programını başlamak için kullanılıyor. $ işareti ile işareti ile ikilik, ve işareti ile de 8'lik dü- zende sayılar kullanabiliyoruz. bir örnek ve- reyim: SYS 8192 yerine SYS$2000 veya 20000110010 gibi... Yeni eklenen BASIC ko- mutları bu kadar ama bu kartuş daha bit- medi. Daha öğrenecek çok şey var. Action replay'de yok yok demiştim ya iş- te kaset turbosu. Kartuşu yapanlar drive'ı

olmayanları da unutmamışlar. Yavaş yük- lenen her türlü programınızı bu turbo ile hız- landırabilirsiniz. Bütün yapacağınız turbo kapalı iken (Bi ile acıp kapayın) programı- nızı yükeyip, (Bi ile turboyu açıp save etmek- tir. Yanlız bu turbo kendine özel bir turbo olduğundan başka turbolarla kaydedilmiş programları kartuş turbosuyla, kartuş tur- bosuyla kaydedilmiş programları da başka turbolarla yükleyemezsiniz. Bir başka güzel özellik ise kartuşun cent- ronics arabirimi desteklemesi. Bu sayede bir star hatta bir epson'a bile yazı veya grafik yollayabilirsiniz. Bildiğiniz gibi bu cins prin- terlar seri porttan bağlanmadığı için user port'a takılı bir centronicb arabirimi saye- sinde kullanılabiliyorlar. Print£4 komutu bir arabirimi kullanacaktır. Direkt modda ise (©p komutunu kullanmalısınız. Eğer $p* ko- mutunu verirseniz o anki yazı ekranını hard- copy yapar. Ayrıca freeze ekranında moni- töre girerek (9p** komutunu verirseniz o an- ki grafiği printer'a yollamış olursunuz. Tatatataaa... İşte makine dili monitörü'ü. Monitörde aradığınız pek çok komutu bu- lacaksınız. Buraya getirebileceğim tek eleş- tiri eor diye direkt bir komut olmamasıdır. komutlara kısaca değinelim: x: BASIC veya freeze menüsüne çıkış. a: assemble, makine kodu rogramlar yaz- mak için. d: dissasemble, programları görmek için. m: hafızayı 16'lik biçimde göstermek için. 1: hafızayı ascii kodlarıyla basmak için. i$: rom ile ram arasında geçiş. r: registerları verir a, X, Y, Sp, Ol, addr. f: hafızayı belli bir byte ile doldurmak için. c: iki hafıza parçasını karşılaştırır. t: hafızayı taşımak için. g: arkasındaki adrese gider ve oradaki programı çalıştırır. n: sayı çevrimlerinde kullanılır. b: BASIC komutlarını direkt modda kul- lanır. i, s, v: load, save, verify. io: input output entegrelerinin önemli ad- reslerini yazar (sadece freeze modunda). ©&* 8: 8 nolu drive'in hafızasını okur ve-

yazar. ©&* 9: 9 nolu drive'ın hafızasını okur ve yazar. ©*: hafızayı bilgisayara çevirir. hafızaya bir block okur. (bw: diske bir block yazar. drive'ın hafızasındaki programı başlatır. Freeze menüsünü de anlatarak bitirelim bu ayki yazımızı. Freeze menüsüne girmenin 3

yolu vardır. Birincisi kartuşun üzerinde bu- lunan soldaki düğmeye basmak. İkincisi fast- load da iken F6 tuşuna (shift F5) basmak. Sonuncusu ise SYS57299 veya SYSS$dfd3 ver- mek. Freeze menüsü ile program kırabilir oyunları sonsuz haklı yapabilir, oyunların grafiklerini çalabilir, sprite'ları ve yazıları de- ğiştirebilirsiniz. Menüye ilk girdiğimizde ek- randa tuşların fonksiyonları yazılıdır, ama 1 kere monitöre girdiniz mi ondan sonraki her freeze'de (resete kadar) monitör de baş- larsınız. Menüye dönmek için x vermeniz ye- terli olacaktır. Menüde Fi veya F5 tuşu ile programlarınızı kırabilir yani yeni bir kop- yasını alabilirsiniz. Bu tuşlara bastığınızda ekranın kenarları bir süre için yanıp söne- cek sonra yeni bir menü çıkacaktır, bu me- nüyü anlatmayacağım çünkü buradaki seçe- nekler sadece programınızı diske mi kasete mi çekileceğini ya da ne şekilde çekileceğini ayarlıyorsunuz, bu menüden de restart prog- ramme seçeneğiyle dönebilirsiniz. Menüde- ki T seçeneği ile o anki ekrana dönüp ekran- daki yazıları (eğer varsa) değiştirmenizi sağ- lar. Burada FI ve F3 tuşu ile ekran renkle- rini ayarlarsınız. E komutu hafızayı yeni po- ke'lar yapmanızı sağlar. Diyelim ki Commo- dore Dergisi'ndeki tiyolar ve tuzaklar köşe- sinden bir oyun için poke'lar aldınız. İşte on- ları burada kullanacaksınız. V komutu sizin hafızadaki tüm sprite'ları görmenize yarar. Bunun sayesinde her türlü çok renkli veya normal sprite'ları görebilir, inceleyebilir, kaydedebilir, hatta başka sprite'lar ile değiş- tirebilirsiniz. X tuşu size oyunları sonsuz haklı vb. yapmaya yarar. bunun haricinde bir de sprite kill seçeneği vardır. Sprite çar- pışmalarını önleyebilir olumsuz hale gelebi- lirsiniz. S tuşu ile her türlü hires veya multi colour resmi 6 değişik grafik programı for- matında kaydedebilirsiniz. Yüksek çözünürlükteki resimlerinizi bu- radan printer'a bastırabilirsiniz. Kartuş resmi rengine göre gri tonlarında basacak dolayı- sıyla en iyi kaliteyi elde edecektir. En son se- çenek 15 turbo'lık, bunu seçtiğinizde kartuş hangi durumda olursa olsun (oyun sırasın- da girmiş olun, ister en başta hafızayı temiz- leme seçmiş olun) size hızlı yükleme sağlar. Mesela Ghostbusters 2 oldukça yavaş yük- lüyordu, oyun resim gösterirken kırıp bu se- çeneği seçince oldukça çabuk bir şekilde ük- lemeye başladı. Bir kartuşu da böylece bitirdik. Anlama- dığınız en küçük bir şey bile olursa bunu Commodore Dergisi'ne yazın, elimden gel- diğince açıklamaya çalışırım. Bir başka kar- tuşla görüşmek üzere...