Sayfa 26

26 Merhaba, yepyeni bir yazı dizisine hoşgeldiniz. Adından da anlaşılacağı gibi yazılarımızda kullanmakta olduğunuz, atmayı düşündüğünüz kartuşlar veya sistemler hakkında bilgi vereceğiz. Bildiğiniz gibi Commodore 64'ün yükleme hızı çoğu kişiyi çileden çıkarır; veya en BASIC'ının eksiklikleri kendini çoğu zaman hissettirir. Birçok kullanıcı çözümü ekstra donanımlarda bulmuştur. Bugün bir dolphin dos yükleme sorunlarına kökünden bir çözüm getirmektedir. Her ne kadar SIMONS BASIC çok üstünse de, bir SIMONS BASIC programını çalıştırmadan evvel gene SIMONS BASIC'ı yüklemelisiniz. Bunun yerine bir SIMONS BASIC kartuşunuz olsaydı hayatınız son derece kolaylaşırdı. Lafı çok uzattık hemen tanıtımımıza geçelim. Bu yazımızda tanıtacağım kartuş Türkiye piyasasına yeni geldi. Türk versiyonunun adı MULTI ICE 6; orijinal adı ise ACTION REPLAY MK 6. Action replay ismi sizi şaşırtmasın, çünkü aynı isimde bir AMIGA kartuşu da var. Kısaca bir göz atarak karyükleyici ve durdurulamaz kırması (freeze) olmuştur. Bu kartuş şimdiye kadar çıkan en hızlı loader (yükleyici)'ye sahip. Elbette bir dolphin dos değil ama çok az bir farkla onu yakalamayı beceriyor. Şöyle bir örnek vereyim: 202 block bir programı WARP modunda 9 saniye civarında, normal save edilmiş bir 202 blockluk programı ise 14 saniye civarında yüklüyor. Şimdi menülerini inceleyelim. Açılışta hemen size 4 seçenek sunuyor. Bunlar hafızayı temizleme, normal reset, utilitylere geçiş ve fastload'ı aktif etmek. Hafızayı temizleme seçeneğini bir programı kırmadan (freeze) önce seçmenizi tavsiye ederim. Böylece kartuş programınız hem daha iyi crunch (kısaltmak) edecek hem de gereksiz yerleri atlayacaktır. Bazı programlar direkt olarak fastload'dan çalışmayabilir. Bu gibi durumlarda ya ikinci seçenek olan normal reset'i seçin ya da yükledikten sonra SYS64738 verin. Şimdi gelelim utility'lere. Bu seçenekte size F tuşlarıyla drive'a ulaşma imkanı sağlanmış (dır, format, dos command vb.). Ayrıca buradan diskinizde yer kaplamayan hızlı yükleme programını kaydetmeniz de mümkün. Düşünün ki kartuşunuz yanınızda değil ama daha önceden bu loader'ı diskinize çektiniz loader sayesinde otomatik olarak directory'i alıp sadece return'e basarak programınızı yükleyebileceksiniz. Bir başka yeni özellik ise çok hızlı format atmak. Artık 1.5 dakika drive'inizin tembelliğini beklemeyeceksiniz tüm format artı directory işlemi 12 saniye sürüyor. Utility menüsünden bunlardan başka file copier (dosya kopyalayıcısı) ve disk copier (tüm disk kopyası) programlarına da erişmeniz mümkün. Bir başka özellik de daha önceden kasete kaydettiğiniz için kartuş ile daha önceden çalmış olduğunuz resimlerin Blazing Paddles formatında olması gerekiyor. Son olarakta install fastload seçeneği. Gerçekte daha yeni başlıyoruz. Çünkü bu kartuşta ne varsa hep bu fastload kısmında var. Öncelikle burayı seçtiğinizde son derece hızlı bir pardon iki disk turbonuz oluyor. İki turbo dedim çünkü bu kadar sürat iki ayrı tekniğin kombinasyonundan ileri geliyor, turbolardan birinin adı ramloader. Üstüne üstlük bu loader 1541'den başka 1570, 1571 ve de inanılmaz bir şekilde Commodore'un 3.5'luk drive'i 1581 ile bile çalışıyor. İkinciboyu da ayrı ayrı kapatabilirsiniz. Ramloader'i kapatmak için diskturboyu kapatmak içinse OFF yazmanız yeterli. Tekrar açmak istediğinizde ise komutlar dolayısıyla (k 4 ve ON olacaktır. Bütün bunlardan ayrı bir de WARP var. WARP 25 dünyanın en hızlı (şimdilik!!) paralel yükleyicisidir. Son derece hızlı yüklemesine rağmen küçük bir kusuru var. WARP'ın formatı Commodore formatına uymuyor. Yani bir WARP programı yüklemek için ya kartuşunuz olmalı (multi ice 6) ya da aynı diske bir fastloader (demin utility'lerde bahsettiğim) çekmiş olmalısınız. Programlarınızı WARP'lı yapmak için ya kırarken freeze menüsünde WARP seçeceksiniz ya hafızadaki bir programı save ederken isimden sonra bir W harfi ekleyeceksiniz ya da file kopyalarken WARP save'i seçeceksiniz. WARP'li programlarınız directory'de garip bir dosya türü ile gösterilirler. Bunları başka hiçbir yolla yükleyemez ve kopyalayamazsınız. Fastload'da iken drive'a komut yollamak, hata kanalını okumak gibi işlemler oldukça basitleştirilmiştir. Klavyede P harfi ile * karakteri arasında bulunan karakter ise ister 8 ister 9 bütün bağlı drive'larınıza komut yollayabilir, onlardan durumlarını öğrenebilirsiniz. Kartuşun eklediği yeni bir kaç komut ise diskin ismini ve id'sini değiştirmeye, kaset turbosunu açıp kapamaya yarıyor, (2h komutunun arkasından vereceğiniz isim ve ID diskin yeni ismi ve ID'si olacaktır. Gene Gi verirseniz kaset turbonuz açıksa kapanacak, kapalıysa açılacaktır. FİLE copier, a ve disk copier'a direkt olarak fastload danda ulaşmak mümkündür. (&c komutu file copier'a, (2B komutu disk copier'a geçirecektir. BASIC'e eklenen komutlar hayatı daha yaşanır hale getiriyor. Monitör ile makine dili monitörüne girebilirsiniz old ile reset'lenen veya new ile sildiğiniz programlara kavuşabilirsiniz. Çok lazım olup da bize bu kartuşu kazandırdığı bir komut da delete emri. BASIC programımızın ister bir satırını ister bir parçasını tek komutla silme imkanı, çoğu yerde bulunmayan linesave komutu bize BASIC programlarının istediğimiz satırdan istediğimiz satıra kadar olan parçasını kasete veya diske çekme imkanı tanıyor. Merge ve append ile BASIC programlarımızı birleştirebiliyoruz. Auto da tahmin ettiğiniz gibi otomatik satır numarası vermeye yarıyor. Şimdiye kadar hiç rastlamadığım bir komut beni bayağı şaşırttı. Boot ile makine dili programlarını yüklendiği adreste başlatma imkanı oldukça hoş olsa gerek. Son olarak plist ve slist var. Bunlar sırasıyla printer'a veya ekrana istediğiniz BASIC programını başlamak için kullanılıyor. $ işareti ile işareti ile ikilik, ve işareti ile de 8'lik düzende sayılar kullanabiliyoruz. bir örnek vereyim: SYS 8192 yerine SYS$2000 veya 20000110010 gibi... Yeni eklenen BASIC komutları bu kadar ama bu kartuş daha bitmedi. Daha öğrenecek çok şey var. Action replay'de yok yok demiştim ya işte kaset turbosu. Kartuşu yapanlar drive'ı olmayanları da unutmamışlar. Yavaş yüklenen her türlü programınızı bu turbo ile hızlandırabilirsiniz. Bütün yapacağınız turbo kapalı iken (Bi ile açıp kapayın) programınızı yükleyip, (Bi ile turboyu açıp save etmektir. Yanlız bu turbo kendine özel bir turbo olduğundan başka turbolarla kaydedilmiş programları kartuş turbosuyla, kartuş turbosuyla kaydedilmiş programları da başka turbolarla yükleyemezsiniz. Bir başka güzel özellik ise kartuşun centronics arabirimi desteklemesi. Bu sayede bir star hatta bir epson'a bile yazı veya grafik yollayabilirsiniz. Bildiğiniz gibi bu cins printerlar seri porttan bağlanmadığı için user port'a takılı bir centronicb arabirimi sayesinde kullanılabiliyorlar. Print£4 komutu bir arabirimi kullanacaktır. Direkt modda ise (©p komutunu kullanmalısınız. Eğer $p* komutunu verirseniz o anki yazı ekranını hardcopy yapar. Ayrıca freeze ekranında monitöre girerek (9p** komutunu verirseniz o anki grafiği printer'a yollamış olursunuz. Tatatataaa... İşte makine dili monitörü'ü. Monitörde aradığınız pek çok komutu bulacaksınız. Buraya getirebileceğim tek eleştiri eor diye direkt bir komut olmamasıdır. komutlara kısaca değinelim: x: BASIC veya freeze menüsüne çıkış. a: assemble, makine kodu programlar yazmak için. d: dissasemble, programları görmek için. m: hafızayı 16'lik biçimde göstermek için. 1: hafızayı ascii kodlarıyla basmak için. i$: rom ile ram arasında geçiş. r: registerları verir a, X, Y, Sp, Ol, addr. f: hafızayı belli bir byte ile doldurmak için. c: iki hafıza parçasını karşılaştırır. t: hafızayı taşımak için. g: arkasındaki adrese gider ve oradaki programı çalıştırır. n: sayı çevrimlerinde kullanılır. b: BASIC komutlarını direkt modda kullanır. i, s, v: load, save, verify. io: input output entegrelerinin önemli adreslerini yazar (sadece freeze modunda). ©&* 8: 8 nolu drive'in hafızasını okur ve yazar. ©&* 9: 9 nolu drive'ın hafızasını okur ve yazar. ©*: hafızayı bilgisayara çevirir. hafızaya bir block okur. (bw: diske bir block yazar. drive'ın hafızasındaki programı başlatır. Freeze menüsünü de anlatarak bitirelim bu ayki yazımızı. Freeze menüsüne girmenin 3 yolu vardır. Birincisi kartuşun üzerinde bulunan soldaki düğmeye basmak. İkincisi fastload da iken F6 tuşuna (shift F5) basmak. Sonuncusu ise SYS57299 veya SYSS$dfd3 vermek. Freeze menüsü ile program kırabilir oyunları sonsuz haklı yapabilir, oyunların grafiklerini çalabilir, sprite'ları ve yazıları değiştirebilirsiniz. Menüye ilk girdiğimizde ekranda tuşların fonksiyonları yazılıdır, ama 1 kere monitöre girdiniz mi ondan sonraki her freeze'de (resete kadar) monitör de başlarsınız. Menüye dönmek için x vermeniz yeterli olacaktır. Menüde Fi veya F5 tuşu ile programlarınızı kırabilir yani yeni bir kopyasını alabilirsiniz. Bu tuşlara bastığınızda ekranın kenarları bir süre için yanıp sönecek sonra yeni bir menü çıkacaktır, bu menüyü anlatmayacağım çünkü buradaki seçenekler sadece programınızı diske mi kasete mi çekileceğini ya da ne şekilde çekileceğini ayarlıyorsunuz, bu menüden de restart programme seçeneğiyle dönebilirsiniz. Menüdeki T seçeneği ile o anki ekrana dönüp ekrandaki yazıları (eğer varsa) değiştirmenizi sağlar. Burada FI ve F3 tuşu ile ekran renklerini ayarlarsınız. E komutu hafızayı yeni poke'lar yapmanızı sağlar. Diyelim ki Commodore Dergisi'ndeki tiyolar ve tuzaklar köşesinden bir oyun için poke'lar aldınız. İşte onları burada kullanacaksınız. V komutu sizin hafızadaki tüm sprite'ları görmenize yarar. Bunun sayesinde her türlü çok renkli veya normal sprite'ları görebilir, inceleyebilir, kaydedebilir, hatta başka sprite'lar ile değiştirebilirsiniz. X tuşu size oyunları sonsuz haklı vb. yapmaya yarar. bunun haricinde bir de sprite kill seçeneği vardır. Sprite çarpışmalarını önleyebilir olumsuz hale gelebilirsiniz. S tuşu ile her türlü hires veya multi colour resmi 6 değişik grafik programı formatında kaydedebilirsiniz. Yüksek çözünürlükteki resimlerinizi buradan printer'a bastırabilirsiniz. Kartuş resmi rengine göre gri tonlarında basacak dolayısıyla en iyi kaliteyi elde edecektir. En son seçenek 15 turbo'lık, bunu seçtiğinizde kartuş hangi durumda olursa olsun (oyun sırasında girmiş olun, ister en başta hafızayı temizleme seçmiş olun) size hızlı yükleme sağlar. Mesela Ghostbusters 2 oldukça yavaş yüklüyordu, oyun resim gösterirken kırıp bu seçeneği seçince oldukça çabuk bir şekilde yüklemeye başladı. Bir kartuşu da böylece bitirdik. Anlamadığınız en küçük bir şey bile olursa bunu Commodore Dergisi'ne yazın, elimden geldiğince açıklamaya çalışırım. Bir başka kartuşla görüşmek üzere...