Sayfa 9

açısından bazıları tercih edilebilir. Örneğin dergimizde olduğu gibi bir çok diske aynı program çekile- cekse, programın kopya sonrasın- da “Tekrar Yazılacak Mı? diye bir seçenek sunmasını tercih ederim. Aksi taktirde her disk için esas dosya tekrar okunacaktır, bu da korkunç zaman kaybına sebep olur. Programın sunması gereken bir başka özellik de diskler üzerin- de çeşitli işlemler gerçekleştirebil- mesidir. Örneğin programın kop- yalanacağı diskten bazı dosyala- rın silinmesi veya diskin formatlan- ması gerekebilir. Demek istediğim bir kopya programı sadece kopya yapmakla kalmamalı, kullanıcıya çeşitli olanaklar da sağlanmalıdır. Tek tek dosya kopyalamak ba- zen çok yavaş olur. Örneğin tüm bir diskin kopyalanması gerektiği zaman her dosyayı tek tek çek- mek insanı oldukça yorar. Bu yüz- den back-up utility denen prog- ramlar yazılmıştır. Bu utility'ler bir diski olduğu gibi başka bir diske aktarmakta kullanılırlar ve olduk- ça hızlıdırlar. Programın uzunluğu- na göre bir disk en az üç seferde bir deskten diğerine aktarılabilir. Bilgisayarınızın belleği sadece 64KB olduğu bunun bir kısmı da program tarafından kullanıldığı için esas diskten okuma yapıldık- tan ve okunan yer diğer diske ya- zıldıktan sonra diskte kopyalan- mayan yerler için tekrar okuma yapılması gerekir. Tabii ki tüm diskler korumasız, yani kopyala- lanmaya açık değildir. Korumalı diskleri kopyalamak için hızlı prog- ramlar yetersiz kalır. Disklerin korunması için track aralarını yazmak, bazı sektörlere okuma hataları koymak gibi yön- temler uygulanır. Bu tür koruma- ların üstesinden gelmek için nibb- ler adı verilen utillity'ler hazırlan- mıştır. Yine eski programlardan olan Turbo Nibbler ve Mr. Nibble bu türe örnektirler. Bir diskteki bil- gileri olduğu gibi (track arası bil- gileri ve okuma hatalarıyla birlik- te) diğerine aktaran nibbler'ları durdurmak için de bazı yöntemler geliştirilmiştir. Şimdiye kadar benim karşılaş- tığım en zorlu koruma GEOS'tay- dı. Normal nibbler'lar bu progra-