Uç Boyut mu Yoksa Iki mi?
Çev.: Sinan Vural
Üç boyutlu görüntüler artık özel araçlar gerektirmiyor. Renkli gözlükler veya özel — programlar kullanmadan, ekrandan fırlayan görüntüler yaratın, herhangi bir çizim programı kullanılarak üç boyutu yakalayacak çizimler yapabilirsiniz. Yeterki çizimlerinizi çevirmeye kalkmayın.
yapışık durum çizimlerinizi, ileri çıkan resimlerle mi değiştirmek istiyorsunuz? İki ayrı görüntü kullanılamadığı için iki boyutlu çizimler, beyinde derinlik hissi uyandırabilmek için psikolojiye dayanmalıdır. Hemen Freud'a veya Jung'a sarılmayın canım; sanatta beyin yanıltan perspektif, denge, gölgelendirme ve renk seçimidir. DeluxePaint veya her ne çizim programı kullanıyorsanız ona, sarılmadan önce ne yapmak istediğinize karar vermeniz gerekir. Burada seçilen örnek tarihten alınmış bir eleman olan, eski bir trendir. Konuya karar verildikten sonra ortaya mı yoksa stilize edilmiş olarak mı çizilmelidir? Kompozisyon nasıl olmalıdır? Geniş açı mı alınmalıdır yoksa bir detay mı? Sonuçta, ekrandaki bir kâğıt yüzeyini yırtarak çıkan eski bir lokomotifte karar kılınmıştır. Açı oldukça etkileyicidir, çizim renkli ve detaylıdır. Şekli-1'de bir taslak görüyorsunuz. Bu taslak, DPaint'in çizgi çizme mo- 'du kullanılarak her bir elemanın ekrandaki yeri ve büyüklüğü saptanmıştır.İlgi odağı olarak üç eleman kullanılmıştır; lokomotif, arka plandaki çizim ve lokomotifi dengelemek için sağ alt köşedeki yazı. Dikkat ederseniz, lokomotif çiziminin hiçbir yeri resim çerçevesinin dışına taşmamaktadır. Aksi taktirde çizimin yüzeysel olduğu öne çıkardı ve yapılmak istenen etki sağlanamazdı. Ayrıca raylar da yeterince kısa tutularak, gölgelerinin de çerçeve dahilinde kalmasına dikkat edilmiştir. Resim basılacak bir sayfa için hazırlandığından, fon rengi olarak en açık renk olan beyaz seçilmiştir. Eğer siz çizimlerinizde sınırlı değilseniz derinlik verebilmek için başka teknikler de kullanabilirsiniz. Örneğin, siyah fon rengi treni daha da öne çıkarırdı. Ve resmin sayfa üzerinde sınırları belli olmasaydı, raylar biraz daha uzayarak basılacak sayfa üzerine de taşabilirdi. Arka plandaki çizim önemli bir detayı oluşturur; çizim yüzeysel olarak yerleştiği için fonun iki boyutlu olduğunu vurgular. Boş bir fon iki boyutluluğu sağlamaz. Seçiminiz yaparken dikkatli olun, fondaki çizimi fazla belirgin yapıp ana ögeyi kapatmayın. Örneğimizde lokomotifin, görülecek kadar koyu ancak fazla göze batmayacak kadar açık bir gri tonundaki, yandan görünüşü fon olarak çizilmiştir. Böyle bir ton izleyiciye, bu çizimin ana öge çizimi kullanıyorsanız, göze batmasını engellemek için biraz bulanıklaştırmalısınız.
Perspektif: Küçülen
Görüntüler
Sanatın diğeri )»ktalarının aksine, perspektif sıkı kurallara dayanmaktadır. En önemlisi cisimlerin uzaklaştıkça küçülmeleri gerektiğidir. Bu özelliğin bazı dezavantajları da yok değildir. Telefon direkleri gibi düzgün aralıklarla yerleştirilmiş cisimler, uzaklaştıkça daha küçük ve birbirlerine daha yakın çizilmelidirler; ve gerçekte birbirine paralel olan -ama çizim yüzeyinde paralel olmayanı- çizgiler ufuk çizgisine yaklaştıkça birbirlerine de yaklaşmalıdırlar. Ufuk çizgisi, gerçek fiziksel ufuğu temsil eder ve ekranda isteğe göre (genellikle ortalara) yerleştirilebilir. Lokomotif perspektif kurallarına göre çizilmiştir, yani tüm paralel çizgiler bir noktada birbirlerine bitişirler. Bu noktaya “kaçış noktası” denir. Kaçış noktası pratik olarak sonsuz uzaklıkta düşünülür. Eğer perspektif konusunda yardıma ihtiyacınız varsa, DPaint'in seçilen fırçaları (brush) üç boyutlu olarak işleme yeteneğini kullanabilirsiniz. Örneğin rayları yaratmak için önce travertenlerin ve rayların tepeden görünüşünü çizin, daha sonra bu görüntüyü fırça olarak alıp, nümerik klavyeden x ve y eksenlerinde kaydırarak istediğiniz pozisyona getirin. Perspektif moduna geçmek için EN-TER tuşuna basın; 1, 2 ve 3 z ekseninde, 4, 5 ve 6 y ekseninde ve 7, 8 ve 9 tuşları da x ekseninde hareketi sağlar. Nokta tuşu merkezin yerini değiştirir, eski tuşu ise tüm ekranı perspektif olarak doldurur. 0 iletüm eksenler sıfırlanır. Bu yöntemin dezavantajı ise rayların ve travertenlerin kalınlıklarını verirken ortaya çıkar. Bütün bu detaylarla uğraşmak belki de çizimi elle yapmaktan daha çok zaman alacaktır, bu yüzden perspektif çizimi biirkaç kılavuz çizgi yardımıyla elde yapmak daha çabuk gerçekleştirilebilir. Şekil-2'de trenin perspektif çizimi görülmektedir. Artı işareti kaçış noktasının yerini belirtir ve tüm paralel çizgiler bu noktada birbirlerine yaklaşırlar. Kesinlikle iki boyutlu olarak tanımlanmış olan arka plan trenin perspektifi ile kontrast halindedir ve onu öne çıkarır. Sağ üst köşedeki çizimde yeteri kadar detay vardır ve bu çizim daha sonra arka plan olarak tüm ekrana tekrar tekrar basılacaktır.
Şekil 1- İşin başında resim elemanlarını kaba taslak olarak çizin ve görece olarak
büyüklüklerini ayarlayın.
Şekil 2- Perspektif görünüşte tüm paralel çizgiler, kaçış noktasına doğru, birbirle-
rine yaklaşırlar.
Şekil 3- Resim elemanlarının ağırlıklarını ' belirledikten sonra, bunları fon grafiğinin üzerinde dengeleyin.
Terazinin Kefeleri
Şekil-3'te çizimin ilk renkli halini görüyorsunuz. bu sayfada son görüntü için gereken renklerle birlikte ama elamanları dengelemeniz gerekir. Bu noktada detay fazla önemli olmasa da renkler fazla değişmeyecektir. Böylece renklendirdiğiniz elemanları ekrana dengeli olarak dağıtabilirsiniz. Sağ alt köşedeki yazı kısmı, komotif çizimini hem yatay hem de düşey olarak dengeleyecektir. Bilgisayarda düzenleme yapmak çok kolaydır, çünkü istediğiniz şeyleri istediğiniz yere kolaylıkla ve hatasızca yerleştirebilirsiniz. Ana ögeleriniz boş fonda ve desenli fonda farklı etkiler yapacağı için küçük lokomotif çizimini tüm ekrana doldurmanız gerekir. Bunun için de DPaint'in doldurma (fill) modunu kullanabilirsiniz. Küçük çizimi fırça olarak tanımlayıp bu fırçayla ekranın tüm boş yerlerini doldurun. Çizim her kenarda resim sınırlarını kesmelidir, bu yüzden denemeye devam edin. “Üç boyutlu' büyük lokomotifin aksine küçük çizimin “iki boyutlu” görünmesi için kenarlara değmesi gerekir.
Gölgelendirme: Dereceler Sorunu
Bir çizerin derinlik vermek için başvuracağı en etkili yol gölgelendirmedir. Bir görüntüdeki ışık nüanslarını çizime geçirmek, beyine derinlik konusunda en önemli ipuçlarını verir. Ne yazık ki bazı insanlar iki boyutlu çizimleri, beyinlerinde üç boyutlu gibi canlandıramazlar. Gözlerden beyine sinyaller gelmesine rağmen, beyinleri bir türlü bunları toparlayıp, görüntünün üç boyutlu gibi olduğunu kavrayamaz. Yine de bu insanlar da normal yaşamlarını sürebilirler, çünkü ışık ve gölge, görece boyut ve uzaktaki cisimlerin hızlarının değişmesi kavramıyla birleşince iki boyutlu çizimlere derinlik verebilir. Ayrıca bu ışığın ve gölgelerin çoğu gri tonlarındadır. Bej, çelik mavisi ve soluk yeşil gibi renkler film üreticilerinin söylediği kadar yoğun değildir. İnsan gözünde görüntü retinaya düşer ve burada renk algılayan koni hücrelerden çok parlaklık algılayan çubuk hücreler vardır. Eğer bir çizimde doğru yapılması gereken bir şey varsa o da gölgelendirmedir. Şekil-4 kağıttaki yırtıklar hariç tüm çizimi gölgelendirmiş olarak göstermektedir. Işık kaynağı üç yerde bulunmalıdır; sol üstten direkt sağ gölge tarafında hafif bir ışık ve lokomotifin üzerinde bulunan fon ışığı. amatör fotoğrafçılara söylenen, “Güneşi arkanıza alın'” sözü istenen ışıklandırmayı her zaman yaratamaz. Bu çizimler koyu bir alandır; tren açık bir fon üzerinde, basitçe beyaz üzerine siyah. Mümkün olan en uç kontrastlıklardan siyah üzerine beyaz derinlik duygusunu, beyaz üzerinde siyahtan daha iyi verir. Ama buradaki gibi sınırlamalar varsa bunları aşmanın da yolları vardır. Bu çizim- “ler derinlik hissi uyandıracak olan gölgeler, lokomotifin çevresinde ve yırtık kağıtlarda kullanılmıştır. Bilgisayarla çalışırken, bir fotoğrafçının saatlerini alacak olan detayları kısa bir sürede ve mükemmellikle işleyebilirsiniz. Genel olarak tren uzaklaştıkça gölgelendirme aztar ve sonuçta karanlıkta kaybolur. Ancak dikkat ettiyseniz, trenin tam kağıttan çıktığı yerden sonrasında ani bir koyulaşma görülmektedir. Bu da tepeden gelen ışığın kağıdın dışında bulunduğunu belirtir. Lokomotifin her malzemesi ışığı nasıl kullanacağınız konusunda size bilgi verir. Kazan ve baca siyahtır, ama burada detay göstermek için gri tonları kullanılmıştır. Kazan, baca gibi cilalı değildir, bu yüzden değişik tonlamalar kullanılmıştır. Bunların yanında parlak metal yüzeyler ve lambanın camı da yansıtıcı yüzeylerdir. Örnek çiziminde yoğun gölgeler yoksa da siz gölgeleri iyi hesaplamalısınız. Fon üzerindeki uzun ve ağır gölgeler resmin dengesinde önemli rol oynar. Taslağınızı yaparken gölgeleri de düşünün ve kolaylık açısından DPaint'in gölgeli boyama modunu kullanın. Önce fon rengini birkaç gri tonuyla çizin. Daha sonra gölgenizi oluşturacak bölgeyi fırça olarak tanımlayıp istediğiniz yeri sol mouse tuşuna basarak gölgelendirin. Bu işlem kenarları kesin belli ve tek renkli bir gölge yaratacaktır. Daha detaylı ve gerçekçi çizimler için sizin oturup tek tek bunları işlemeniz gerekir. Photon Paint 2.0 gibi tüm renk paletini kullanan programlarda gölgelendirme için özel aletler vardır. Değişiklik yapmak için atmosferin özelliği olan bulanıklığı kullanabilirsiniz. Görüntüler uzaklaştıkça renk solmakta ve kontrast azalmaktadır. Sisli bir sabahta bunu kendiniz de görebilirsiniz. Her ne kadar bizim örneğimizde, kontrastlar önemli olduğundan, bu sistem kullanılmsa da uzaktaki dağların işlenmediği bir çizimde bu yöntem yararlı olabilir.
Renk: Koyu ve Açık
Çizimlere derinlik ve ağırlık vermek açısından, renk teorisi de en az gölgelendirme kadar önemlidir. Örnek olarak çizdiğimiz tren değişik renkli bölümlerden oluşur. Ama bölümleri gerçek renkleriyle çizmeyin. Bir ayna gümüş rengi değildir, ne de bir tekerlek siyahtır. Renkleri ne olursa olsun tüm cisimler çevrelerindeki renkleri yansıtırlar. Işığa veya gölgeye yerleştirilmesine göre bir renk değişik değerler alabilir. Renkler parlaklaştıkça saflıkları kaybolur. Koyulaştıkça da başka renklere doğru kayarlar. Gölgeye yerleştirilen sarı, turuncu olarak görünür. İşleri daha da karıştırmak için, fon rengi ana renklerin nasıl göründüğünü etkiler. Mavi üzerindeki kırmızı, turuncunun üzerindekinden daha “kırmızı” görünür. Aynı şey fon renginin yoğunluğu için de geçerlidir; siyah üzerinde parlak görünen kırmızi, beyaz üzerindeyken oldukça koyu olarak algılanır. Derinlik verirken bu olguyu siz de doğurabilirsiniz. Gözün algılayacağı en iyi kontrast renk dairesinin karşılıklı uçlarındaki renkler kullanılarak elde edilebilir. Sarı iyi bir örnektir, çünkü dalgaboyu herkesin görebileceği bir değerdedir. Bunun karşılığı olarak mor kullanılır. Örneğimizde beyaz fon üzerinde böyle bir uygulama mümkün değildir, bu yüzden başka bir hileye başvurulmuştur: Esas olarak renklerin tümü lokomotif üzerindedir, bu yüzden parçalar izleyiciye ne kadar yakınsa o kadar parlak renklendirilmişlerdir. Lokomotif, gereken yerde renklendirme ve gölgelendirmeyle temiz bir çizimdir. Kafa karıştıracak fazladan detay yoktur. İzleyici tarafından görülmeyen, ama yapılmazsa eksikliği duyulacak olan birçok detay vardır -ince gölgeler ve renklendirmeler, yazıyı öne çıkaran kontrastlar, yoğun renkler ve karmaşayı önlemek için yumuşatılmış (anti-aliased) çizgiler. Çiziminizi iki boyutlu ekrandan dışarı doğru fırlatacak olanlar da bu detaylardır zaten.
Şekil 4- Son olarak, parlaklıkları ve | gölgeleri ekleyin.