Sayfa 57

Naser an

İC ön gitber vaş Ji atan, ball çar vit in verş

| rilmesi demektir. Genellikle bir ülkede ihtilal olunca zıt görüşlü bir hükümet başa geçer ama bu her zaman böyle olmak zorunda değildir. Örneğin Doğu Bloku'nda ne olursa olsun hükümet görüşü değişmez. Sanırım güncel olayların verdiği heyecanla buna itiraz edeceksiniz. Ama sözkonusu ülkelerin hâlâ Varşova Paktı üyesi ülkeler olmaları bu devletlerin aslında pek fazla değişmediklerini gösteren çok kuvvetli bir gerçektir. Eğer hâlâ karşı görüşteyseniz bunun sadece BOP 1990 oyununda böyle olduğunu varsayın. Eğer ihtilal sonucu düşman bir hükümet devrildiyse rakibiniz puan kaybeder sizse puan kazanırsınız. B- Coup D'Etat (hükümet devrilmesi): Bu Fransızca asıllı bir kelimedir. İhtilalden farkı hükümetin ekonomik sıkıntılar sonucu devrilmesidir. C- Finlandization (Türkçe karşılığı yok): Hükümet görüşünün değişmesinin bir başka türüdür. Bu kelime Finlandiya'nın savaş tecrübesi sonucu ortaya çıkmıştır II. Dünya Savaşı bittiğinde Finlandiya Nazi Almanya'sının bir müttefikiydi. Ama Sovyetler Avrupa'daki “daha büyük balığın” peşinde olduklarından Finlandiya işgal edilmedi. Ve hiçbir batılı kuvvet bir Nazi müttefikine arka çıkmadı. Sonunda Finlandiya diplomatik olarak izole olmuştu. Daha sonra Sovyetler burayı işgale etmeye gerek görmediler. Çünkü Finlandiya'nın hiç dostu yoktu ve çok güçlü bir düşmanın gölgesindeydi. Ve kendisini düşmanına sevdirmek için onun istediği gibi davranmaya başladı. Finlandiya aslında tarafsız bir ülke olduğu halde çok kuvvetli Sovyet Rusya etkisi altındadır. İşte bir hükümetin bir süper güçten korkup onun görüşünü benimsemesine Finlandization denir. Bu durumda görüşü benimsenen süper güç puan kazanır. 3- Prestige Value (prestij değeri): Dünya'da her ülkenin prestiji farklıdır ve bu değer bir sayıyla ifade edilir. Örneğin Türkiye'nin prestiji 112'dir. Bu çok prestijden biraz azdır yani Türkiye uluslararası platformda 2. grup devletler arasında yer almaktadır. O ülkeyle aranızdaki ilişkilerinize göre o ülkenin sahip olduğu prestij puanının belirli bir yüzdesi sizin hanenize yazılır. Örneğin Türkiye USA ile dost ilişkiler içinde olan bir devlettir. Ve USA'nın Türkiye üzerindeki prestij değeri 52'dir. Ama USSR ve Türkiye arasında ilişkiler soğuktur. Bu nedenle USSR'nin Türkiye üzerindeki prestiji -43'tür. İran her iki süper güce de düşmandır ve her iki süper gücün de İran üstünde prestiji negatiftir. 4- Insurgency (asilik): Bir memlekette rejime düşman kişiler beslenirse bunlar terörist olurlar. Teröristler beslenirse gerilla olurlar. Gerillalar da beslenirse asi olurlar ve asiler beslenirse hükümeti devirip ihtilal yaparlar. Bir devlette iç karışıklık terörizmle başlar ve engellenemezse iç savaşa dönüşür. Terörizm dost hükümetler için çok tehlikelidir. Böyle hükümetlere askeri ve ekonomik yardım yapmak gerekir. Ancak düşman hükümetleri sarsmak için o ülkedeki teröristleri beslemelisiniz. 5- Coup D'Etat: Bu o ülkede hükümetin devrilme olasılığını bildirir. Hükümetin devrilmemesi için ekonomik yardıma ihtiyacı vardır. 6- Finland - USA Finland - USSR: Bu iki seçenek ile ülkelerin USA veya USSR görüşünü benimsemelerinin olasılığını belirtir. 7- Countries at War (savaş halindeki ülkeler) Relations (İlişkiler): Ekrandaki bir devletin üzerine pointer'i götürüp Mouse sol tuşuna bastıktan sonra o devletin ilişkileriyle ilgili bilgileri bu pulldown menüden inceleyebiliriz. 4- Diplomatic Relationships (diplomatik ilişkiler): Seçtiğimiz devletin diğer devletlerle ilişkilerini görebiliriz. 2- Military Aid (askeri yardım): Relations menüsünün sonunda “Going in” (giren) ve “Going out” (çıkan) ad altında ayrı bir menü vardır. Eğer gireni seçtiyseniz askeri yardım seçeneği ile o devlete yapılan askeri yardımı öğrenirsiniz. Yok eğer çıkanı seçtiyseniz askeri yardım seçeneğiyle o devletin yaptığı askeri yardımı görürsünüz. 3- Aid to Insurgents (asilere yardım): Burada da giren veya çıkanı seçmenize göre o memleketteki asilere yapılan yardımı ya da o memleketin başka ülkelerdeki asilere yaptığı yardımı görüyorsunuz. 4- Interventions for Government (hükümete müdahale): O devletin hükümetine yardım için gönderilen veya o devletin başka hükümetlere yardım için yolladığı askeri personel sayısını öğrenebilirsiniz. 5- Interventions for Rebels (asilere müdahale): BOP 1990'da bir ülkeye savaş açmak yerine daha nazik bir ifade kullanılmaktadır. Aslında bu ifade Dünya devletleri tarafından benimsenmiştir ve an-

| Lu... Em