Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 63
Art of Chess — Grossmeister 1:0 |
Grossmeister — Art of Chess Sargon — Chessmaster 1:0 Tablo 2. Son dört partiden üçünün sonuçları
Chessmaster, en azından bu şampiyonanın karşılaşmalar kısmında, usta satranççılığını kanıtladı ve şampiyon oldu. Ama asıl seremoni daha sonra yapıldı. Önce biz, analiz salonunda gerçekleştirilen zorunlu problem çözme karşılaşmalarının kısa bir değerlendirmesini yapalım. Burada programlar, satranç problemlerini çözmedeki ve basit bitiş oyunlarındaki hakimiyetlerini göstermek zorundaydılar. Bu teste eski bir tanıdık, Commodore 64'ün ünlü satranç programı 2.0”, da katıldı. Bu program, özellikle mat problemlerinin çözümünde oldukça yetenekli olarak kabul ediliyor: * İlk problem, sabit bir çıkış konumundan, şah, fil ve at yardımıyla oyunu kazanmaktı. Bu görev, katılan programların hiçbiri tarafından başarılamadı. Amaçlanan, siyah şahın kendisiyle aynı renge sahip olan ve üzerinde atın durduğu bir köşeye sürülmesi idi. Satranç bilgisayarları bu “at-fil-matı”'nı rahatça başarabiliyorlar. Peki bu iş AMIGA'da ne zaman gerçekleşebilecek? * Problem 2: Sözkonusu olan, piyonlarla sağlanan basit (?) bir mat oyunu. Örnek durum, S.Gligoric ve R.Fischer'in 1959'da Yugoslavya'daki bir adaylar turnuvasında yaptıkları karşılaşmadan alınmıştı. Beyaz, piyonu değiştirmeyi başarabilecek mi? Programların düşünme süresi 10 dakika olarak verilmişti. İşi başarmak için gerekli hamleyi yalnızca Chessmaster ve Sargon III bulabildiler. * Üçüncü görev, bir “üç hamlede mat” probleminin çözülmesiydi (Resim 3). Burada en hızlı davranabilen, “Colossus 2.0” oldu. Sargon “INFINITE” düzeyinde -oldukça hızlı- bir dört hamlelik mat yapabildi. Ama satranç problemlerinde amaçlanan, mümkün olan en az hamleyle mata erişebilmekti. * Dördüncü görev, “dört hamlede mat”'ı amaçlıyordu. Chessmaster, bu görevde dört hamlede matın imkansız olduğunu belirterek rezil oldu. Daha önce Chessmaster'dan sözederken belirttiğimiz gibi, burada programın yapısındaki bir “mantık hatası” sözkonusuydu.
Resim 2. Chessmaster, Sargon zorluyor
e4, Pc7, d6, e7, f6, g7 (6) Siyah : Şe6 (1)
Resim 3. Üç hamlede mat
c Ss A G Puan 1) Chessmaster -— | 1 “A | 2) Sargon III 1 Ve 1 3) Art of Chess o o — 1 1V2 4)Grossmeister o o 1
Tablo 3. Nihai Sonuç: Chessmaster Sargon III'ün önünde.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 62
İlk 17 hamlede her iki program da çok kısa düşünme süreleri kullandılar. Bunun anlamı, şampiyonlarımızın bir sürü açılış varyasyonunu belleklerinde -yani disketlerinde- hazır bulunduruyor olmalarıydı. Aslında oynanan bu hamleler birçok satranç kitabında, örneğin bu işin standardı haline gelmiş olan A.Matanovic'in “Encyclopedia of Chess Openings” adlı yapıtında bulunuyordu. Farklılık arzeden durum 17. hamlede geldi:
Çev: A.Ziya BAYMAN
17) Fh3 b4! 18) Ace2!
Oynanan a3 hamlesi teorik olarak aynı değere sahip. Ama Sargon III, 17) a3'ten sonra nasıl oynaması gerektiğini unuttu ve “düşünmek” zorunda kaldı. Sonunda eleştirilebilecek bir hamle seçti:
Resim 1. Chessmaster'ın durumu daha iyi
Ufak bir şaşkınlık: Chessmaster bu
17) — Vd8? 28) — Şe7 işi başarmıştı. Avantajını iyi kullanf6'daki beyaz piyonu alır. 29) e5 mış görünüyordu. 51. hamleden sonaslında daha iyisi: 30) (7 Kg7 ra durum kesinleşmişti (Resim 2). 1) — 0-0-0 31) — Fd5 Fe6 Son hamleler: 18) Fh6 4 32) c3 Fd5: 19) Şb1 33) — Kd5: 20) Vh5 34) Kd1 Ad3 46) — Kd6 * 21) Fh3 Kd8 35) b3 Kg2 47) — Şe3 Kf6 olabilirdi 36) — Kf6 Ac5 48) — Ka8! Çok güzel 37) h4 Ab3: Şimdi artık şunu 38) Kab: Ac5 yapamıyor: 39) — Ka8 Şb6 48) — Kf7: 18) de5: 40) — Ka8 * 49) Ka4 Şd6 19) Vxe5: Vb8 41) Şe2 Ae6 50) Kf7: 20) — Vb6: 42) — Ke5 Af4 48) — Şd7 21) — Fg2 Kb6 43) — Şd2 Ag6 49) — fe5 Kf8: 22) — Khe1 Kg8 44) — 50) Şe7 23) Kb8 45) — Kg6:! Kg6: 51) — Kh8 24) — Ac7+? Şd8 46) — Ve beyaz kolayca kazanır 25) — Ae6:! Fe6: > 28. hamleden sonra Beyaz'ın bir ) Ft3 ham ile kale bir piyon fazlasına karşılık, siyahın bir at ve bir fil fazlası var. Ay- Burada programların bir zayıf — rıca Beyaz'ın piyonlarından biri, olnoktası kendini gösteriyor: Eğer açı- dukça ilerlemiş durumda (Resim 1). lış repertuarında bir şaşma olursa, 46. hamleden sonra -kabaca salonstratejik olarak duruma pek “uyma- — dan dışarı çıkarıldığımızda- Beyaz'- yan” bir hamle gelebiliyor. Tüm açı- — ın bir piyonu fazla idi. Ve alkışlardan lışları ezberlemiş olan ve birdenbire — da anlaşıldığına göre, karşılaşma bir kendi kafasına göre oynamak zorun- — sonuca ulaşmış görünüyordu. Kimin da kalan bir oyuncu da aynı duruma kazandığını öğrenebilmek için bak- 63 düşecektir.