Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 60
4 Siyah-beyaz
grafik: Bitler noktaları açıp kapatıyorlar
Bir bilgisayar monitörünü yakından incelediğinizde, onun bir sürü noktadan oluştuğunu görürsünüz. Bilgisayar grafiğinde ilk adım: Karşılık gelen resmin ekranda görüntülenebilmesinden önce, bu noktalardan oluşan mastarın bellekte doldurulmuş olması gerekir. Bu bir programın görevidir. Örneğin program kullanıcının karakter komutlarını, böyle bir mastara dönüştürebilir. Bunu sağlamak için, yalnızca 0 ve 1 değerlerini alabilen bitleri belirlenmiş yerlere yerleştirir. Böylece sağlanan en basit durum, siyah-beyaz grafiktir. Bellekteki bir 1 değerinin anlamı, ışıklı bir resim noktasıdır. Değer 0 olduğunda ise, nokta karanlık kalır. Yukarıdaki örnek, köşegen bir çizgi oluşturan bir “bit mastarı”nı gösteriyor.
5 hdi
Kd A İf kaf SE EM A
o E E
2 Renkli grafik: Bit grupları resim noktalarını renklendiriyorlar
Bellekte saklanan bir renkli grafik, her bir resim noktası için renk bilgisini içermek zorundadır. Bunun gerçekleşebilmesi için, birden çok bitin tek bir resim noktasını tanımlaması zorunludur. Çizimde bu prensibin 16 renk için uygulanışı görülüyor: Her resim noktası için dört bit ayrılmış durumda. Bu dört bit 16 farklı 0-1 durumu alabilirler ve böylece 16 farklı rengi temsil edebilirler. Buradan da anlaşılacağı üzere, renkli grafikler siyah-beyazlara oranla çok daha fazla bellek alanına gerek duyarlar. Örneğin aynı resmin 16 renkli bir versiyonu için siyah-beyazın dört katı bellek alanı kullanılır. Kullanılabilecek azami bellek alanı sınırlı olduğundan, kullanıcı bir tercih yapmak durumundadır: Resmin yapısı için çok sayıda nokta (yüksek çözünürlük) isteyip, renkten vazgeçebilir ya da renkli bir resim isteyip daha kaba bir çözünürlüğe razı olabilir. Bu arada çizim renkli grafikte çok yaygın bir marifeti de sergiler: Aynı anda sergilenebilen ve toplam kullanılabilen renkler arasındaki fark, çizimde de görülebildiği gibi, bitlerin oluşturduğu dörtlü gruplar, 16 sayı değerlerinin “göstergeleri”dir. Bu sayılar (teknik olarak: 8-bit sicili) 0 ila 255 arasında olabilirler. Bu sayının değeri, 0000 bit grubunun hangi rengi gösterdiğini (örnekte 10) belirtir. Böylece artık tüm renkler ekranda aynı anda görüntülenmez, ama kullanıcı gereksinimine göre 256 renk arasında 16'sını seçebilir. Yani ya geniş ya da dar (Örneğin yalnızca mavinin tonları) bir renk yelpazesi.
io
«| - PERİ
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 61
6.7 7.0 7.7 7.7 7.9 6.8 7.9 8.2 6.9 6.8 6.5 7.8 3.2 6.6 8.2 6.5 8.6 7.9 3.2 8.3 6.3 7.8 6.5 3.2 3.3
3 Monitörde harfler:
Bilgisayar onların adlarını öğreniyor
Solda, bir bilgisayarın görüntülenecek bir yazıyı nasıl sakladığını görüyorsunuz. Alttaki kod listesini kullanarak burada verilen cümleyi “dekode” edebilirsiniz. Buradaki yöntem, grafik gösterimlerinkinden tümüyle farklıdır ve eskiden beri şiddetle duyulan bellek alanı gereksiniminden kaynaklanmaktadır. Bu yöntemde harflerin tam görüntüleri grafik olarak bellekte saklanmaz, bunun yerine yalnızca ASCII değerleri (her harf için bir kod sayısı veren bir norm) saklanır. Böylece her harf için yalnızca bir bayt kullanılır. Aynı iş grafik olarak yapılsaydı bunun en az altı katı yer harcamak gerekecekti. Fakat: Monitörde görüntülenmeden önce kod sayılarının “resimler”e dönüştürülmesi gerekir (Bakınız: Konu 6). Peki bilgisayarın yardımı olmadan burada ne yazdığını okuyabilecek misiniz?
Ekran kodlarının karşılıkları
A G5 !. 78 | B 65 | J 74 82 “75 | 83 DA E 69. |M 77 | U 85 F 70 78 | Leerze- G 71 O 79 chen 32 33
Ekran belleği: Orada ne varsa, ekranda görüntülenir
Grafik ya da metin, ekranda görüntülenmesi gereken ne olursa olsun, önceden kesin olarak bir bellek alanında bulunmak zorundadır: Ekran belleği. Bu bellek bölümünün içeriği sürekli olarak okunur, gösterim için hazırlanır ve ekrana gönderilir. Bir bilgisayarda birden fazla ekran belleği (“sayfalar”) olabilir. Burada üç bellek alanı bir grafiği kaydeder, ama ekranda yalnızca aktif olan (fiziksel) ekran belleğinin içeriği görüntülenir. Bir başka grafiğin görüntülenmesi, onun bulunduğu bellek alanının “aktif” olarak tanımlanmasıyla gerçekleşir. Böylece grafik arka planda oluşturulur ve bir göstergenin değişmesiyle “bir anda” ekrana gelir.
Ekran belleği: Burada ne varsa okunuyor ve hazırlanarak monitöre gönderiliyor. İçerik ekranda görüntüleniyor.
Diğer iki ekran belleği (“sayfalar”) yedekte duruyor. Bunlardan grafikler ekranda görünmeksizin arka planda hazırlanıyor. Ancak bilgisayar sistemi aktif hale gelecek olan ekran belleğinin başlangıcını işaret eden sayı değiştiğinde, yeni belleğin içeriği ekranda görüntülenir.