SAYISAL PA

• Grafik ve çizim

Bilgisayar ekranınız sayısallaştırılmış grafikler dünyasına renkli bir geçiş içinde. Fakat mümkün olan video sihirbazlıklarının tümünü değerlendirebilmek için önce işin esaslarını anlamalısınız. Burada bilgisayarınızın video görüntüsü ardındaki noktacıkların (pixel) gücüne bir bakmamızda yarar var. Kari Beims gülümseyerek ““Diğer herkesle birlikte bunun, bunun yolu yok; bu şeylere asla dokunmayacağım, Bunlar yeteri kadar yaratıcı değil diyerek geri çekildiğimi hatırlıyorum” dedi. Bilgisayarla grafik dersini aldığımda, sınıftaki herkes, grafik sanatlarla uğraşıyordu ve istisnasız herkes sersemlemişti. Beims ve onun sınıfındakileri sersemleten ““şey”” tabi ki bir bilgisayar; bir makina ki bu bir grafik aracı olarak kullanıldığında, sanatçılar için çok yeni, çok korkutucu, ve nihayet çok çekici. Böylelikle bilgisayarın çok cazip ve uzlaşmaz yönleri aynı anda ortaya çıkmakta. Beims ve diğerleri bir grafik makinesi olarak bilgisayar hakkındaki görüşlerini değiştirdiler. McLean Virginia, Beims'in Maximus Inc.'den bir sanatçı olarak şimdi bilgisayarı kullanıyor ve ev bilgisayarları için kullanımı çok kolay ve faydalı grafik yazılım paketlerinin yeni üretimlerinin birinde şirketinin yeni Visualizer'ının ilerlemesine yardım ediyor. ““Bu çok hoş” dedi Beims. “Bunu ben yapabiliyorum ve programlama tecrübem yok. Demek istediğim, bilgisayarlar hakkında çok şey bilmeden onlarla iş yapmak mümkün.” Beims gibi grafik sanatçıları bir grafik aracı olarak bilgisayar fonksiyonlarının ne kadar faydalı olduğunu en iyi değerlendirebilecek analistler arasında olabilirler. Ve henüz anketler tamamlanmamış olmasına rağmen Beims ve diğer sanatçıların bir çoğu sonucun yüksek bir oranla bilgisayar lehinde olacağını tahmin ediyorlar. Beims, “Bilgisayar, kullanıcı dostluğu'nu kazandı; -Bu terimi kullanmaktan nefret ediyorum, çünkü herkes onu söylüyor- bu bir gerçek. İnsanlar grafik sanatçılarına neye ihtiyaçları olduğunu sormaya ve sonuçlar bilgisayar yazılımlarında ile çevre birimlerinde medana çıkmaya başlıyor. Ve bizim buna ihtiyacım var.” Anketlerde birçok insanı etkileyen ilk şeyin bir bilgisayar ekranının parlaklığı olduğu ortaya çıktı. Pixeller, raster scan'lar, karakter setleri, RGB Monitörler hakkında birşeyler bilmenize gerek yok. Mevcut olan bu özel,

Çeviren: Mahmure ÜNYELİ yeni ve çok güçlü özellikleri bir TV ekranında nasıl göründüğünü anlayınca karar verip değerlendirebilirsiniz. Oyunlar, iş programları veya sanat. Bugünün mikrobilgisayarları için çok renkli, yüksek çözünürlüklü grafikler yaratmak isterseniz, arzu ettiğiniz hemen hemen tüm resimleri üretecek kapasiteye sahipsiniz. Light Penler, grafik tabletler ve touch screenler gibi çevre birimleri sizi klavye sınırlamalarından özgür bırakacak. Ve grafik yazılım paketleri elma grafiklerinden çizimlere kadar herşeyi dizayn edebilmemiz için süpriz derecede kolay ve güçlü araçlar oluyor.

BÜYÜK BİR DAHİ OLMANIZA GEREK YOK

Bilgisayar sanatlarının çok renkli bir kolleksiyonuna sahip Joseph Deken'e geçen yıl Computer Images: State of the Art için yazı yazmada 20 yıllık bir deneye rehberlik etti. Deken Austin'deki Texas Üniversitesinde İşletme ve Bilgisayar Bilimi profesörüdür. Deken, bilgisayar grafiklerini anlamak ve değerlendirmek için bir dahi olmanıza gerek olmadığına inanıyor. ““Ben üniversitede bilgisayarla ilgili

BİLGİSAYAR GRAFİ

tanıtım kurslarında eğitim için bilgisayar grafiklerini kullanırım. Grafikler bu iş için iyi bir araç.” İnsanların bilgisayar grafikleri eğitimdeki ilk önemli adım, birkaç yıl önce binlerce dolar ödeyerek aldıkları mainframe'lerdeki bu kabiliyetlerin şimdi ucuz mikrobilgisayarlarda mevcut olduğu haberi. Bilgisayar grafiklerinin esaslarını öğrenmek şimdi ucuz, basit ve oldukça büyüleyici. Kuralların birkaçını öğrendikten sonra, belki de bilgisayarınızın grafik kabiliyetlerini daha iyi değerlendirebilirsiniz.

HAREKET EDEN BİR TABANCANIZ VAR:

Gözün izleyebileceğinden daha hızlı-saniyede 25'ten 60'a kadar her yere-bir eletronik “tabanca” ekrana uygun bir elektron ışınını televizyonunuz ya da video monitörünüzün içine ateşler. Elektronlar video görüntüsü içindeki bir fosfor tabakasına isabet ettikleri için, ekranda oluşturduğunuz resmin elemanlarının biri (pixel) parlar. Bu bir katot ışın tüpüdür, en yaygın televizyon ve mikrobilgisayar ekran görüntü sistemidir. Televizyon ekranındaki resmin süratle-ateş eden boyama ve düzeltmeleri, elektron tabancasının, yukarıdan aşağıya ve soldan sağa doğru mevcut olan paralel çizgilerin sayısının (genellikle 525) tekrarlanarak çizimi ile ortaya çıkar. Bu teknik raster scan olarak bilinir, sürekli olarak meydana gelir ve resim ekranda çok hızlı bir şekilde ekranda pürüzsüz hareketlerle görüntülenir.

Bilgisayar ekranında şekil ve karakterlerin yaratılması, bir kolej futbol takımının savunucusunun takıma mesajları verebilmek için çok çeşitli vuruş kartlarını kullanmasına benzer. Bilgisayardan gelen yönergelere cevap olarak, pixeller açık ya da kapalı, renkten, renge paketlenir. Ekran resminin çok pixelli olması çok yüksek kaliteye ya da çözünürlüğe dayanır.

KARAKTERLER, KARELEMELER VE TURTLE'LER

Bir bilgisayar ekranında grafik resimleri yaratmak için birçok yol vardır. Birinci olarak sisteminizin ROM (Read Only Memory)'u içinde oluşturulmuş alfanümerik karakterleri - harfler ve sayılar- kullanabilirsiniz. C-64 ve VIC-20 gibi birçok mikrobilgisayar, grafik karakterlerin -farklı çizgiler, eğriler ve kutular- sabit bellek içinde oluşturulmuş bir paralel setine sahiptir. Bunları blok oluşturmak için kullanarak farklı figürler yaratacak şekilde karakterleri birleştirebilirsiniz. Grafik yaratmada tek tek pixelleri birleştirmek çok vakit alan, fakat esnek bir metoddur. Siz, herhangi bir dilde mesela BASIC'teki gibi, hangi pixel'in ne renk parlayacağını istediğinizi bilgisayara bildirirsiniz. Yüksek çözünürlüklü bir kişisel bilgisayarda -ki bu 320*200 pixeldir- (AMI-GA'larda 640x400) imkân dahilinde kontrol edebileceğiniz 64.000 grafik noktası vardır. Bilgisayarınızın belleğindeki yerleşimlerle ekranda nereleri adresleyebileceğiniz, bir görüntü haritası şekillendirilmiştir. Turtle grafikleri ekranınızda resimler üretmenin üçüncü yolu. Logo programlama diline dayanan turtle grafikleri programlama ve geometrik kuralları öğrenmeye yardım eder. Ekrandaki küçük üçgen -hayali kaplumbağa-ekrandaki hareketleri yönlendirir, canlandırarak resmi oluşturur. Karışık modelleri bu basit, fakat inceliklerle dolu grafik dili sistemi sayesinde başarabilirsiniz.

GERÇEĞE DAHA UYGUN TAKLİT ETMEK

Mikrobilgisayarlar karmaşık grafik makineleri olduğu için, benzer işlemler bilgisayar ekranında resimleri çizmek ve boyamak için kullanılan cihazlar ile oluşturulabilir. Grafik yazılımları şimdi Joystickler, ışıklı kalemler, dokunma ekranları ve mice gibi pek çok çevre birimini kullanacak şekilde hazırlanıyor. Bu çevre birimleri Koala Pad To-

KLERİNİN ESASLARI

uch Tablet ve Gibson Light Pen'in üreticisi Koala Tecnogues'e göre fiyatlandırma tabanından üçe ayrılabilir. Oyun Paddle'larını ve en iyi joystickleri $15'dan $30'a kadar; trackball, mice, graphich tablet ve kaliteli light pen'ler $30'dan $400'a kadar; precision tabletler ki bunlar sayısallaştırıcı olarak geçer $400'dan daha pahalı fiyatlarla bulabilirsiniz (Light Pen ve Grafik Tablets için grafik sözlüğüne bakın). Tüm bu cihazlarla düz bir yüzeyde çizim ya da boyama işlevlerini aktif olarak ve aslına daha uygun taklit etmek, klavyeden grafik komutlarını yazarak grafiği oluşturmaktan daha kolay ve memnuniyet vericidir. Joystick, Light Pen ya da grafik tablet, çizgiler, ışınlar, noktalar ve farklı doldurma modelleri üretmek için klavye komutları ile bir arada kullanılabilir. Resimleri değiştirmenize, birleştirmenize, üstüne yapıştırmanıza, bir resmin parçalarını hareket etirmenize, daha detaylı çalışmak için resmin bölümlerini büyütmenize, kullandıktan sonra resmi kaydetmenize ve renkleri seçme ya da değiştirmenize izin veren başka komutlar da mevcuttur.

COMMODORE İÇİN

Kari Beims, mouse'un-ekran işaretçisinin-hareket edebilmesi için düz bir yüzeyde çekilerek çalışan bir el kontrol aracı-grafikler yaratmak için çok başarılı bir araç olduğunu söylüyor. “Bilgisayarla birlikte çalışırken kullanacağınız araç türlerine yakın. Joystick ya da Light Pen ile çalışmaktan biraz farklı. Mouse ile düz bir yüzey üzerinde çalıştığınız için, kontrol edebilme olanağınız daha fazla. Yazılım şirketleri çalışmanın esnek ve kontrollü olarak yapılabilmesini sağlayacak doğru karışımını kullanıcıya vermek için, düzenli giriş cihazlarının tüm tiplerini araştırıyorlar. Daha çok seçenekler ve çok sayıda pratik uygulamalar içeren yeni paketler sunma çalışmaları sürüyor. Softcon'daki Maximus Inc. tarafından ortaya çıkarılan grafik animasyon paketi “Visualizer”” bunlardan biri. Bu paket, geçenlerde New Orleans'ta yazılım endüstrisinin satış koşulları ile ilgili uluslararası bir konferansta tanıtıldı. ““Maximus Inc., programcı olmayanlar için tam anlamıyla bir grafik programı olarak yaratılan Visualizer ile gol attı, ki bu yaratıcılık için çok kullanışlı”” diyen Beims, “Visualizer size seçeneklerine ek olarak slaytlar yaratmak, animasyon efektleri eklemek ve bunları kullanarak 26 ekrana kadar bir slayt show olarak bir: leştirme imkânı

SLAYTLARLA SESLERİ EŞZAMANLAMAK

Beims, ““Bunları bir ses işareti ile göze ve kulağa hitap edecek şekilde birleştirebilirsiniz. Slaytlar elle ileri doğru çekerek ya da bilgisayarın içinde bir eşzamanlayıcıyı kullanarak hareket ettirebilirsiniz. Bunu bir grafik programına ilave edilmesi çok faydalı. Bunu öğretim, araştırma, iş ve satış gösterileri, satış reklamı ve evde çocuklara eğitim için kullanabilirsiniz.” diyor. Program paketi, daireler, ovaller, kutular, çerçeveler ve köşegenler için otomatik çizim fonksiyonlarını kullanır ve grafiklerle kullanabileceğimiz 18 farklı yazı stili seçeneğine sahiptir. Slaytlar siyah ve beyaz olarak Epson MX (Graftrax ile), FX ya da RX serisi bir yazıcıdan ya da bir C.Itoh (NEC, Prowriter vs.) yazıcıdan çıkartılabilir. Çizim için joystick kullanılabilir, çeşitli renk ve değişik genişlikte uçlar mevcuttur. Penguin Software tarafından kullanımı çok kolay ve faydalı bir grafik yazılım daha üretildi: The Grap:- hics Magician ve The Complete Graphics System. Penguin Software'in kurucusu ve başkanı Mark Pelczarzki ““The Complete Graphics System ile ben, esasen insanlar için bilgisayar grafikleri yaratmada kullanacakları ve içinde herşeyi barındıran bir araç sunmak diyor.

YÜZLERCE RENK VE ÜÇ BOYUT

Giriş cihazlarının çoğunluğu ile uyumlu olan bu paket, herhangi bir plotter'dan çıktısı alınabilecek üç boyutlu çizimlere olanak sağlar. 100'den fazla çeşitli renk ve 96 uç vardır. Bir tek ekranın parçaları, pixellerin kolay işlenebilmesi için 2'den 8 kereye kadar büyütülebilir. Grafiklere çeşitli yollardan yazılar eklenebilir. Penguin, The Complete Graphics System ile birlikte kullanılabilecek birçok programı da satar. Additional Type Sets fazladan 50 yazım alanı ve karakter seti içerir. Map Pack, 50 eyaletin hepsinin, Avrupa kıtasının, Amerika'nın ve Kanada eyaletlerinin dış çizgi haritalarını verir. Transitions bir gösteri sistemidir. Bir resim disketi hazırlamanıza bunu bir slayt show'a çevirmenize olanak verir. 35'ten fazla farklı ekran silme mevcuttur. Yani ekranı üstten, alttan, sağ ve sol kenarlardan silebilirsiniz; geometrik model temizleme tekniği ve öncam silici etkileri de bunlar arasındadır. Son olarak Paper Graphics bir yardımcı programdır ve tüm yüksek çözünürlüklü ekranları yazıcıdan çıkartmanıza izin verir. Pelczarski, “The Graphics Magician Software aktif olarak programların iki farklı setini oluşturmuştur. Biri eğitim yazılımları gibi diğer yazılımları kullanacak kişiler için hazırlanmış çizim programlarıdır. Bunun dışında The Graphic Magician kullanılarak yapılmış birçok eğitim programı vardır” diyor.

The Graphics Magician arcade oyunlarda kullanılan aynı teknik ile makine dili animasyon metinleri kullanır. Animasyon işleminde 32 farklı objeyi tutabilir. Paket aynı zamanda çözünürlükte bir resim/obje yapıcı içerir ki, bu bir tek disketle yüzlerce renkli resim saklamanıza olanak sağlar. Kullanabileceğiniz yüzden fazla renk mevcuttur.

BİR ÇOCUĞUN GRAFİK BAHÇESİ

Scarborough System Inc. tarafından üretilen iki program, çocukların üstesinden gelebileceği kadar kolay usullerle bilgisayarın dinamik resimleri yaratma imkânlarını kullanırlar. Picturewriter, Dr. George Brackett tarafından 4-14 yaşlar arasındaki çocuklar için hazırlanmış eğitici bir çizim programıdır. Brackett “orjinalliği öğrencilere Logo dili dışında çalışmayı öğretmesinde” diyor. “Bir gün küçük bir kız çocuğuna ne çizmek istediğini sorduğumda, 'bir gökkuşağı' dedi. Bunun Logo ile yapılması kolay değildi.” “Bu yüzden çocuklar için bir gökkuşağı çiziminin kolayca yapılabileceği program türü hakkında düşünmeye başladım. Ve çizimin klavye yerine joystick gibi bir işaretleme cihazı ile daha hoş ve kolay olacağını düşündüm. Aynı zamanda bunun oldukça geniş düzeltme kapasitesine sahip olduğunu hissettim.” Çocuklar kendileri için hazırlanan Picturewriter ile, uzaysal görüntüleri ve renk ilişkilerini, geometrik sembollerin gelişmesini, aynı zamanda bilgisayar programlamanın temellerini ve çok renkli resimler yapmayı öğrenebilirler. Yeni programlama çalışmalarının seçimi çocukların dizayn ve renkleri değiştirmesine olanak tanır.

COMMODORE İÇİN SEMBOLLER

Scarborough'un, Softcon Show'da tanıttığı diğer bir program olan Patternmaker, sekiz yaş ve daha büyük yetişkinler için bir çizim ve sembol yaratma programıdır. Bu paket mayıstan itibaren Commodore 64 ve IBM makineleri için de mevcut olacak. “Eğitici değerdedir, çocuklar simetri, rotasyon, dönüşüm, ters çevirme gibi konuları rahatlıkla kavrayabilir” diyen Scarborough'un başkanı Francis Pandolfi, “Bu kavramları kullanarak güzel semboller yapmak mümkün. Simetri, bilimin birçok alanında önemli bir kavramdır. Ve programın kılavuzu çocuklara simetrinin önemli olduğu sanatın tüm alanlarını getirir” diye devam etti. Mikrobilgisayar grafikleri ile yapabileceklerinizi öğrendiğinizde, bunları çabucak bulabilmeniz için, ürünler hızlı ve şiddetli olarak geliyor. Mesela Softron Inc. bir Home Decorator programı yaptı. Bu renkleri, mobilya planı tasarlamayı, eviniz ve ofisiniz için dekorasyon teorilerini öğretir. Bu paket döşemeleri, duvar boyalarını ve mobilyaların yerlerini seçmenize izin verir.

KEŞİFLER DEVRİ

Access Software'in Spritemaster gibi diğer programları, size çok renkli animasyonlarda kullanmanız için yaratıkları nasıl üreteceğinizi gösterir. Şu anda mevcut yüzlerce başka grafik programları bulunuyor. Ve kendi renkli grafiklerinizi nasıl yaratabileceğinizi öğreten birçok dergi ve kitap var. Mark Pleczarski “Bilgisayarın grafik kabiliyetlerinin birçok insan tarafından keşfedileceğini düşünüyorum” diyor. “Geçen yılların yarısında daha kolay anlaşılabilecek yazılımların nasıl yapılacağını öğrendik. Commodore gibi bilgisayarlar satışta gerçekten başarılı. Bundan beş yıl önce tüm bu kapasiteleri öğrenmek birçok insan için rüya gibiydi.”