SÜRÜCÜ
1581'in disk işletim sistemi, diğer bütün CBM disket sürücülerinin bilinen tüm standart DOS komutlarını Tablo 1 kullanmaktadır. C-128 kullanıcıları için “burst” modu da desteklenmektedir. 1581 “burst” komut seti, bazı ufak değişiklikler dışında 1571'dekilerle aynıdır:
İşlem Disk Sürücü/Bilgisayar
1541/C-64 1571/C-128 1581/C-128 1581/C-64 “u0>bl” komutu, seri bus'ın ya-
Disk formatlama 80 40 100 100 Vaş moda geçmesini sağlar. Kısa yükleme 4.5 1.5 0.4 3.5 komutu, seri bus'ın hızlı Uzun yükleme 93 6.4 15 moda geçmesini sağlar. Uzun ZAP yükleme â 30 (Bu iki komut, 1571'deki “u0>m0” Kısa BURST yükleme 0.4 0. ve mod komutlarının ye- Uzun BURST yükleme 10.4 5.3 rine kullanılırlar.) be Fa yı “u0 >v0” yazımdan sonra kontrode lama 3 718 57 6.8 lü aktif hale geçirir. (verify on) (O dosya yazma “u0>v1” yazımdan sonra kontro- SEO dosya okuma 8.1 4.6 3.8 ür kapatir, orf) REL dosya yazma 155 109 57.3 89.5 4 chr$( )bellek adresi) REL dosya okuma 80 77 32.3 37.5 * chr$(sayfa sayısı); ve “u0>mw” chr$ ( ) bellek adre-
1) Süreler saniye boyutundadır ve CLA #$ 2 TOD saati zamanlayıcı olarak kullanılmıştır.
2) Uzun program 146, kısa program ise 5 blok uzunluğundadır.
3) ZAPLOAD 64, C-64 ve 1581 için bir hızlı yükleme programıdır ve 1581'in demo disketinde mevcuttur. Yüklenmesi 6 saniye sürmektedir.
si)*chr$ (sayfa sayısı) komutları “burst” modu ile (256 baytlık sayfalarda) çok yönlü seri bloklarının geçişini sağlayan okuma ve yazma komutlarıdır.
Ayrıca geliştirilmiş bir blok okuma ve blok yazma komut seti de 1581'e ilave edilen yenilikler arasında. “b - R” (b- (shift)r) ve “b-W” (b - (shift)w) komutları , DOS'taki “ua:” ve “ub:” komutlarının benzerleridir. Ancak DOS, iz ve sektör numaralarının sınırların içine düşüp düşmediğini kontrol etmez. 1581 geliştirilmiş bir directory örnek karşılaştırması özelliğine de sahiptir. Örnek karşılaştırma karakteri örnek dizisi içinde herhangi bir yerde olabilir. Örneğin: “*bas” komutu, sonu “bas” ile biten bütün dosyaları bulacaktır. *?a*b” komutu, dosya isminin uzunluğuna bağlı olmaksızın “a” ile başlayıp, ““b” ile biten bütün dosyaları bulacaktır. Bu özellik, dosyaları tiplerine göre ayıranlar için büyük kolaylıklar getirmektedir (“bas”, “ml”, “txt”, “asm”, “obj”, vb.). Bir disketteki assembler kaynak kodlu dosyaları aramak için aşağıdaki gibi bir komut yeterli olmaktadır: directory “*.asm”
FİZİKSEL VE MANTIKSAL DİSKLER
1581 diski, fiziksel olarak, sektör başına 512 bayt, iz başına 10 sektör, çift taraflı ve her yüzde 80 iz olacak şekilde tasarlanmıştır. 1581'de disketin yüzleri, MS-DOS ve ATARI ST disketlerinin aynı yüzlerine göre ters olarak sıralanmışlardır (yani yüz O, yüz 1'e, yüz 1 ise yüz 0'a karşı gelmektedir.). İzler, standart MEM numaralama şemasına göre, 0'dan 79'a kadar, sektörler ise her yüzde 1'den 10'a kadar numaralandırılmışlardır. 512 baytlık fiziksel sektör büyüklüğü, kullanıcıya disk kullanımını arttırabilme amacıyla, iz başına ilave bir 512 bayt sıkıştırılmasına olanak vermektedir. WD 1772 disk kontrol çipi, normal kayıt yoğunluğunda iz başına sadece 18x256 baytlık (veya 9x512 baytlık) sektörleri işleyebilmektedir. 1581, Commodore'un diğer 8 bitlik disket sürücülerinden farklı olarak ““4 for 5 GCR” kodlama şeması yerine, endüstri standartı
Daha yüksek kapasiteli disketler kullanan ve daha yüksek bir çalışma hızına sahip olan 1581 disket sürücü ile artık
Commodore kullanıcıları disket kullanım alanında rahat bir nefes alacaklardır.
olan IBM Sistem 34 MFM kayıt formatını kullanmaktadır. Bu sayede MS-DOS ve ATARI ST'de kullanılan 3.5 inçlik disketleri okuma ve bu disketlere kayıt yapabilme olanağı doğmaktadır. Belki bundan da önemlisi, 1581 disketlerini bu diğer makinelerde okumak ve bunların üzerine yazmak ta mümkün hale gelmektedir. Tabif ki bunun için uygun bir çevirici programın gerektiği açıktır, zira yukarıda değinilen disketlerin herbirinin mantıksal formatları tamamen değişik birer yapıya sahiptirler.
Kök (veya ana) directory 40. mantıksal izdedir (fiziksel iz 39). Directory başlığı, mantıksal sektör O'dadır. 1'den 40'a kadar olan mantıksal izler için BAM, mantıksal sektör V'dedir. 41'den 80'e kadar olan mantıksal izler içim BAM, mantıksal sektör 2'dedir. Directory, mantıksal sektör 3'te başlamakta ve izin geri kalan kısmını kullanmaktadır. Bu arada belirtilmesi gereken bir nokta da, 1581'des directory ve BAM'ın farklı yerlerde olmalarından dolayı, directory izine doğrudan erişen herhangi bir 1541/1571 yazılımının, 1581 ile gerekli değişiklikler yapılmadan çalışamayacağıdır.
UYUMLULUK
Yukarıda da değinildiği gibi, directory izine doğrudan blok okuma veya yazma ile erişmeye çalışan bir program, bu izi bulamayacak ve dolayısıyla gerekli değişiklikler yapılmadan 1581 ile çalışmayacaktır. Buna C-64 GEOS ta dahildir. Dolayısıyla 3.5 inç formatında yaygın şekilde yazılımlar çıkana kadar 1581 şimdilik sadece veri depolamakta kullanılabilecek gibi gözükmektedir. Hızlı yükleyiciler, hızlı kopya programları ve 1541 tabanlı kopya koruma şemaları, eski 5.25 inçlik disket sürücülerin DOS'una bağımlı olduklarından 1581 ile çalışmayacaklardır. Ancak diğer kopya korumasız programlar, 1581 ile gayet iyi bir şekilde çalışmaktadırlar. Sonuç olarak , 1581 piyasaya girmekte gecikmiş, ancak buna karşılık iyi düşünülmüş bir ürün olarak göze çarpmaktadır. Özellikle formatlanmamış halde 1 Megabayt, formatlı olarak 737 Kb'lık büyük disk kapasitesi, bugüne kadar 1541'lerde kullanılan disketlerin 170 kB'lık bellek kapasitesiyle yetinmek zorunda olan C-64 kullanıcılarına rahat bir nefes aldıracak düzeydedir.
Ben ve Jean Means
Beyin bugüne dek yaratılmış en şaşırtıcı nesnedir. Solunumu, kalp hı- Zını, sindirimi ve hücre onarımını otomatik olarak kontrol ettiği gibi, görüntü; ses, koku ve diğer duyusal bilgileri de değerlendirir. Aynı zamanda beyin mantık veya Sezgiyle düşünür ve konuşma yoluyla başkalarıyla iletişim kurar. Gerçekten beyin bilinen en güçlü “aynı anda birden fazla iş yapabilen (multitasking) ortamdır”. Ancak bizim bu harika bio-bilgisayarımız bozulduğunda, yaşam kalitesi, hattâ bazan yaşamın kendisi tehlikeye girer. Cerrahinin tek kurtuluş yolu olduğu bazı durumlarda tıp bilimi bir başka güçlü aynı anda birden fazla iş yapabilen ortama sahip oldu: AMIGA. UCLA Tıp Fakültesinde Anatomi Profesörü olan Dr.Ron Harper, temporal lob epilepsisiyle* ilgili Beyin Görüntüleme Araştırma Projesinde AMIGA'yı kullanmaya karar vermeden önce pekçok bilgisayarı denedi. Temporal lob epilepsisi beyinde derin nöbetlerle ve çeşitli otonomik ve organsal fonksiyon bozukluklarıyla giden bir hastalık. Daha kötüsü, tedavi edilmezse hastalık beynin tümüne yayılan genel nöbetlere dek varabilir. Eğer nöbetin beynin belli bir yerinden çıktığı saptanırsa, beyin cerrahı nöbet odağının kaynağını ortadan kaldırabilir. Geçmişte cerrahlar beynin derininde böylesi bir elektriksel faaliyetin ucunu yakalayabilmek için değerli beyin dokusunu tahrip etmek zorunda kalıyorlardı. Halbuki günümüzün gelişmiş, yarım milyon dolardan fazlaya malolan görüntüleme ay-