Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 22
BEYNİ GÖRÜNTÜLEYEN BİLGİSAYARLAR
Şu anda araştırma projesi için beyin görüntüleme işlemi pahalı bir MicroVax bilgisayarında yürütülmekte. Dr. Harper bunu AMIGA'yla değiştirme çabası içinde. Vax'ı seçme nedeni uzmanlaşmış programların varlığıydı, oysa Vax 80.000 dolara mal olmuştu. Dr. Harper, “Buna bağlanarak, başvuru kitaplarına 700 dolar, metin işlemciye 2.500 dolar ödemek gibi diğer büyük maliyetlere de alışmanız gerek. Ayrıca size verilen destek de kelimenin tam anlamıyla çok zayıf” diye ekliyor. Bizim gittiğimiz günde Beyin Görüntüleme Projesi MicroVax'ı ilk kez bir hastayı derine yerleştirilen elektrodlara hazırlamak için kullanıyordu. Dr. Harper heyecanla, “Ameliyatta sıra sıra sayılar göstermezsiniz. Sinyalleri cerrahın sadece bir göz atmakla yaptıklarının sonucunu bilmesini sağlayacak bir hale çevirmeniz gerekmektedir. Bu en iyi biçim ve renklerle yapılabilir. Şimdilerde eğilim pahalı özel-amaçlı makinelere doğru, oysa doğru programla AMIGA da aynı işi yapabilir, hem de çok daha ucuza mal olarak.” AMIGA yakında UCLA laboratu-
AMIGA'larla beynin içine girmek mümkün hale geldi. Pek çok alanda olduğu gibi, AMIGA kendini tıp alanında da kabul ettirdi.
varındaki MicroVax'ın yerini tamamen alacak ve AMIGA'nın ucuz fiyatıyla UCLA'deki her asistan, araştırma öğrencisi ve beyin cerrahı kendi AMIGA'sıyla çalışabilecek. AMIGA'yla rüyaları gerçek olan Dr. Harper “Dünyada hâlâ birkaç ucuz şey var. Biri UCLA'deki tıp fakültesi eğitimi; diğeri AMIGA. Düşük maliyetli workstation olarak AMIGA olay yaratacak bir kelepir!” diyor. Dr. Harper Mac II'yi de düşünmüş, ama AMIGA'ya göre çok daha pahalı bulmuş. Yine 7.000 dolarlık DEC basic workstation düşünmüş, ancak çalışma arkadaşı Dr. Fysinger “Tüm sistem ekleriyle bir workstation'un kaça mal olacağını Allah bilir” diyor, “AMIGA'yı böyle büyük yapan sadece ana ünitenin ucuzluğu değil, aynı zamanda ek birimlerin uygun fiyatlı olması. AMIGA'nın fiyatıyla boy ölçüşemezsiniz.” İyi bir tıbbi görüntüleme için AMIGA'da biraz daha fazla bir çözümleme eksik. Bu x-ışını görüntüleri için gerekli. Bir de her pikselde sekiz bitlik görüntü eksik. Dr. Harper PET tarama gibi uygulamalar için piksel başına altı bitlik görüntülemeyi yeterli buluyor, ama daha hızlı bir yardımcı işlemciyle birlikte piksel başına sekiz bit harika olurdu, diyor.
AMIGA'DA TIBBİ DONANIM VE YAZILIM
NES network sağlayan yeni Ameristar Board, AMIGA'yı düşük maliyetli bir tıp bilgisayarı yapmış. Tıbbi veri sistemlerine ve aygıtlara bağlantı için ethernet zorunlu bir protokol: bu size tüm yardımcı işlemcilerle konuşabilme olanağı sağlıyor. Örneğin, Dr. Harper'ın kullandığı Mag Res (manyetik rezonans) makinelerinin tümünde ethernet bağlantıları var ve bununla görüntüyü yakalayıp AMIGA'ya aktarabiliyor. Manyetik Rezonans Görüntüleri 512x512 pixel'den oluşuyor. Böylece aktarımda yalnızca resmin altında küçük bir bölüm kaybediliyor. Harper “Yarım milyon dolarlık bir tarayıcıdan bir çırpıda görüntü aktardığınızı düşünürseniz, AMIGA'nın fiyatı hiç kalır.” diyor. Harper şimdi sisteme bir Mimetics Frame Buffer (görüntü tamponlayıcı) ekleyerek video bandından görüntü aktarmayı düşünüyor. Harper'da AMIGA programlarından oluşmuş bir servet var. AMIGA 1000'inin yanında son programlarla dolu kocaman bir kutu duruyor. Bu kıskanılacak derlemeden en çok Deluxe Paint II, Easy Grafik Tableti, J Forth ve konferansları için slaytlar hazırladığı Liquid Light Imprint sistemi kullanıyor. En önemli uygulama programı sanırız, çoğunlukla Vax PDP 11'den program aktarmakta kullandığı J Forth'dur. Harper “kütük yapıları farklı, AMIGA'ya nakletmek biraz çalışma gerektiriyor, ama buna değer. AMIGA şaşırtıcı derecede hızlı; bazı uygulamalar PDP 11'dekine göre sekiz kat daha hızlı çalışıyor. J Forth gibi harika bir programla AMIGA bize çok uygun geliyor”, diyor. Bir başka uygulama programı DigiPaint'i “muhteşem bir paket” olarak değerlendiriyor “Kopya koruması olmayan disketi harddiske kaydedebiliyorsunuz. El kitabındaki sayfalarda sözcükler soran kopya koruma yöntemleri pek mantıklı değil. DigiPaint'te bunu gördüğümde hayal kırıklığına uğradım; bu kullanışlılığı engelliyor.” Proje AMIGA'ya doğrudan görüntü aktarımı için DigiView kullanıyor; sistemleri iki EBV 2.500 vatlık ampul ve C-mount 35 mm mercekten oluşuyor. Eşit olmayan aydınlatma halen bir sorun; bunun için diffuser'lar (yayıcı) eklemeyi düşünüyor. Dr. Harper Easy'ı slaytları temizlemekte kullanıyor; resimleri filtrelemeye zamanı olmadığı halde, bir BBS'den (Bulletin Board System - modemle haberleşme sistemi) kaydettiği serbest kenar izleme ve Fourier dönüşüm programını bu amaçla kullanıyor. Bu yazılımla öğrencilerin kenar izleme, yüksek frekans veya düşük geçişli süzme yöntemleriyle resimleri temizlemelerini sağlıyor. Araştırma projesinin amaçlarından biri üç boyutlu beyin görüntüsü yapmak. Dr. Harper VideoScape veya Sculpt 3D'yi görmemiş ama Forms in Flight'tan çok etkilenmiş. “79 dolara çok komik. Bir demo gördüm ve hemen koşup aldım. Bu tür şeylerin mikrolar üzerinde yapılabildiğini görmek çok şaşırtıcı” diyor. Proje araştırmacılarından biri kalp, akciğer ve beyin faaliyetleri hakkında otomatik olarak harddiskte aktarım sağlayacak bilgi derleyici bir program geliştiriyor. İlerde AMIGA nelerin olup bittiğini daha iyi görebilmek için bu bilgileri işleyebilecek. Eldeki tüm yazılım ve donanımla, Dr. Harper AMIGA'dan çok hoşnut. “Anlamlı olarak AMIGA'dan daha iyi görüntü elde edebilmek için Sun workstation veya Pixar rendering makinesi gibi bir şey gerekli” diyor.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 23
DİĞER AMIGA ARAŞTIRMA GELİŞTİRME UYGULAMALARI
Beyin Görüntüleme Projesi aynı zamanda, Londra Üniversitesiyle birlikte Ani Bebek Ölümü Sendromu üzerinde çalışıyor. Londra çalışması 16'sı sonradan ölen 700 bebekteki yaşam bulgularının elde edilmesiyle sonuçlandı. Araştırma ekibi Vax PDP 11'de sağlıklı kontrol grubuyla beraber bu 16 bebeğin bant kayıtlarını analiz ediyordu, ancak şimdi bilgiyi AMIGA'ya aktarma işlemiyle uğraşıyorlar. Harper “PDP 11'de yalnızca 64 K belleğimiz var; AMIGA'da 9 Megabayta çıkabiliyoruz, hattâ 68020 çipi kullanırsak 16 Megabayta çıkabiliriz. Bu bir cennet, PDP 11 grafik kartı hemen hemen 2.400 dolar, 600 dolar da monitörü” diyor. PDP 11'de 512 X 512'lik blitter çipi olmayan bir görüntüde yalnızca 16 renk var ve Harper “AMIGA yaklaşık aynı çözünürlüğü maliyetin küçük bir parçasıyla sağlıyor. Pek çok AMIGA'yı Ameristar kartını kullanarak Ethernet yoluyla birbirine ve bir harddiske bağlayabiliriz ve booom!.. uçarak gideriz. Asıl önemli olan diller, network yapabilme ve yardımcı işlemci kartları. Bunlar makinenin yeteneklerini artırıyor.” diye açıklıyor. UCLA Anatomi Bölümü de bir AMIGA ve DigiView programı aldı ve bunu bilgisayara aktarılmış slaytlarla gross anatomi öğretmekte kullanıyorlar. Deluxe Paint II ile profesörler slaytları gölgeleme, dikkat çekilecek yerlerin dairelerle işaretlenmesi şeklinde değiştiriyor, 3 boyutlu çizim paketlerini eklem ve kas hareketi gibi anatomi canlandırmalarında kullanıyorlar. Dr. Harper “Hareketlerini sözcüklerle anlatmanın çok zor olduğu bazı kaslar var ve hareketsiz görüntüler de bunu sağlayamıyor. İstediğiniz kası ve eklemi birlikte hareket ederken veya iki kası zıt şekilde çalışırken göstermektir. Buna 3-D canlandırma mükemmel uyar” diye ekliyor. Gross anatomi öğretmeninin yapısıra, AMIGA gelişim biyolojisi öğretmede paha biçilmez bir araç olacak. Harper “Ceninin gelişmesini veya kalbin gelişmesini göstermek istediğimizde elbette harika renkli grafikleriyle AMIGA'yı kullanacağız. Ve renkli bir animasyon makinesi için bu fiyat çok çekici” diyor.
Renkli bilgisayarlar tıbbi bilgi kütüphanemize ekleniyor; AMIGA tıp öğrencilerine, doktorlara geleneksel öğretim yöntemlerinde bulunmayan bir şekilde fizyolojinin kavramlarını gösterecek.
Dr. Harper'ın sözleriyle “Bu yalnızca bir evrim değil, bir devrim. Ucuz yazılım ve donanım, tıp çalışanlarına daha önce hiç görmedikleri şeyleri gerçekten kullanabilme olanağını verdi. Sanırım hastalıklara yeni yollarla bakabileceğiz. Beyni daha ayrıntılı görebilirsen, onu tedavi etmek konusunda daha iyi fikrin olur. AMIGA'yla geleneksel yöntemlerle çözümsüz olan sorunları çözmeye çalışıyoruz.”
(AMIGA World / Ocak 1988'den çeviren Dr. Afif Say)
* Nöbetler halinde gelen anlık bilinç ve bellek yitimi, kol ve bacakların amaçsız hareketleri ve bazen olmayan şeyleri algılamayla karakterize edilen beynin fonksiyon bozukluğuna bağlı bir hastalık. (Çevirenin Notu)
** Amerika'daki AMIGA'lar NTSC sistemi kullanmakta ve görüntü 640 X 400 pikselden oluşmaktadır. Oysa Avrupa'da ve dolayısıyla ülkemizdeki AMIGA'lar PAL sistemi kullandığı için görüntü 640 X 512 pikselden oluşuyor. Böylece bu AMIGA'larda hiç kayıp olmayacaktır. (Çevirenin Notu)