EASYL
Retro bilgisayar68 000'er Dergisi'nden çeviren: Engin ERYILDIZ
AMIGA'nızla çizim yaparken kullanabileceğiniz yeni bir donanım üretildi. “Easyl” adıyla piyasaya sürülen bu grafik tableti, yalnızca kişisel kullanımınız için bile satın almaya değer. Bilgisayar ek donanımlarından grafik tableti, pek çok kullanıcı için büyüleyici etkiye sahip bir gereçtir. Ancak bu gereç, şöyle bir soruyu akla getirmektedir: “Acaba bir grafik tableti satın almaya değer mi?” “Easyl” grafik tabletini aldığınızda, tabletin yanısıra AMIGA genişleme portuna bağlanmasını sağlayan bir arabirim, bir çizim kalemi, iki adet el kitabı (her iki kitabın da içerikleri aynı olmakla birlikte, bir tanesi Amerikan AMIGA Basic derleyicisine uyumlu olarak hazırlanmış), birkaç lisans anlaşması, tabletin komut satırını kaplamak için beş adet şeffaf tabaka ve bir adet yazılım disketine sahip oluyorsunuz. AMIGA ile daha önce bir miktar ilgilenmiş meraklılar için de, tabletin AMIGA'ya nasıl monte edileceğini ve örneğin DPaint ile nasıl çizim yapılacağını anahtar sözcüklerle altı maddede anlatan bir “Quick” kağıdı da veriliyor. Easyl'in AMIGA'ya monte edilmesi son derece kolay. Bilgisayar kapalıyken arabirim ve grafik tabletin kablosunun gerece takılması yeterli. Burada kablonun uzunluğu önemli bir dezavantaj olarak kendini gösteriyor. Kablo yalnızca 60 cm. uzunlukta ve arabirimin arkasına takılması gerekiyor. Böyle olunca da hareket alanı oldukça sınırlanıyor. Tabletin konacağı en uygun yer ekranın hemen önü. Bu durumda da klavye engellenmiş oluyor. Üretici firma bu sorunun çözümünü kullanıcıya bırakmış. Tabletle çalışabilmek için, Workbench veya tabletle birlikte verilen Easyl disketinin yüklenmesinden sonra 16 değişik sürücü programdan birini ve herhangi bir çizim, CAD veya kişisel yayıncılık (Desktop Publishing) programını yüklemek gerekiyor. Grafik tableti basınca duyarlı olduğundan, kullanıcı, tabletle birlikte verilen kalemi veya herhangi bir kurşun kalemi kullanabilir. Fakat kurşun kalem kullanılıyorsa, tabletin çizim yüzeyinin üzerine bir kağıt tabakası konulması yerinde olacaktır. Kalemin tablet üzerinde bulunduğu pozisyon mutlaktır, yani bu nokta mouse göstergesinin (kursorun) ekran üzerindeki yerine karşılık gelmektedir ve bu noktanın x/y koordinatları tablet tarafından saniyede 250 kez bilgisayara iletilmektedir. Mevcut sürücü programlar, PAL ve NTSC-AMIGA için olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktalar. Her iki grupta da, yaklaşık 14 KByte'lık alanı kaplayan ve basit grafiklerin yapılmasında kullanılan sürücü programların yanısıra yansıtma ve döndürme gibi özel fonksiyonları yerine getirebilen profesyonel sürücü programlar yer alıyor. Sağ veya sol elini kullananlar için çok yönlü sürücü programlar: Program, böyle bir lüks için 30 KByte'lık bir bellek alanı daha harcıyor. Yazılımı hazırlayanlar, alışılagelmişin dışında bir ince fikirle, solakları da düşünmüşler ve programı onların tableti kolayca kullanabilmelerini sağlayacak versiyonu da eklemişler. Bu farklılık sayesinde, tablette mouse üzerindeki tuşlara eşdeğer fonksiyonlara sahip tuşların, tableti döndürerek sağa veya sola gelmelerini sağlamak kullanıcının isteğine bırakılmış. Tek tek sürücü programlarındaki farklılıklar, tabletteki tuşların tek tek herbirine karşılık gelmekte. Örneğin, DPaint ile bir çizim yapmak istediğinizde, en azından serbest çizim modunda sol mouse tuşunu sürekli basılı tutmanız gerekiyor. Grafik tableti de mouse yerine geçtiğinden, çizim süresince sol mouse tuşuna karşılık gelen tuşun sürücüde de sürekli basılı tutulması gerekecektir. Bu durum, özellikle bir örneğe bağlı olarak çalışma durumunda, giderek rahatsız edici bir etki yaratıyor. Bu rahatsızlığı önlemeye yarayan bir sürücü program var. Bu program, bir tuşa bir kez bastıktan sonra sanki devamlı basılıymış gibi kullanılmasını sağlıyor. Bu fonksiyon, bazı programlarla çalışmayı oldukça kolaylaştırıyor. Çünkü böylece bir tuşa devamlı basma zorunluluğu ortadan kalkıyor ve kullanıcı bütün dikkatini çizmekte olduğu şekle yoğunlaştırabiliyor.
MERTER 4
Profesyonel sürücülerin “normal” sürücülerden farkı, tablet üzerindeki çalışma sınırlarında değişiklik yapılmasına olanak tanımaları. Tablet üzerindeki çalışma alanı, o an için gerekli olan boyutlara ayarlanabiliyor. ALT + SHIFT tuşlarına aynı anda basarak, boyutları ve yeri isteğe bağlı olarak ayarlanabilen ve değiştirilebilen bir pencere yaratılabiliyor. Yaratılan bu pencere küçültülüp, kaydırıldıktan sonra kapatıldığında, tabletin üst sol köşesi değiştirilmiş olan pencerenin sol üst köşesinin mutlak pozisyonu haline geliyor. Tabletin diğer noktaları da pencereyle bağlantılı olarak değişmiş olurlar. Bu parlak fikir sayesinde, çizimlerin bilgisayara küçültülmüş olarak kaydedilmesi kolaylığı elde edilmiş oluyor. Yüklenmiş bulunan her sürücü program, CTRL + SHIFT + ALT tuşlarına aynı anda basılarak bilgisayardan silinebiliyor ve böylece daha önce o program tarafından bellekte işgal edilen alan tümüyle yeniden kazanılabiliyor. Sürücü programın kullanıldıktan sonra silinebilmesi özelliği, sürücü ve çizim programlarının yüklenmesinden sonra oldukça az bellek alanı kalan AMIGA gibi bir bilgisayarda profesyonel kullanımı kolaylaştırıyor. Bunun dışında, AMIGA'nın PAL ve NTSC versiyonları için yalnızca ekran çözünürlüğünde farklılıklar gösteren farklı sürücü programları var. NTSC versiyonu 200 veya 400 (eski grafik çipini kullanan Amerikan AMIGA'ları için) dikey çizgiyle, PAL versiyonu ise 256 veya 512 yatay çizgiyle çalışıyor. Programların bozulabilme olasılığından dolayı, Easyl'in Kickstart-Version 1.1 ile kullanılmaması tavsiye edilmekte. Grafik tabletle birlikte verilen dis-
EASYL ile çizim tartışılmaz kolaylıklar getiriyor.
Kalem kullanmanın avantajı sanatsal yeteneğinizle birleşince.
PLE EFE
EASYL grafik tabletini aldığınızda, tabletin yanısıra AMIGA genişleme portuna bağlanmasını sağlayan bir arabirim, bir çizim kalemi, iki adet el kitabı, birkaç lisans anlaşması, tabletin komut satırını kaplamak için beş adet şeffaf tabaka ve bir adet yazılım disketine sahip oluyorsunuz. EASYL, birçok programla uyumlu bir biçimde çalışabiliyor. Çizimde yüksek hassasiyet düzeyinin gerekli olduğu her yer EASYL'in kullanım alanı içine giriyor.
ket üzerinde ayrıca özel olarak tabletle kullanılmak üzere hazırlanmış bir de grafik programı bulunuyor. Bu programda hem tablet hem de mouse için birer gösterge var. Ayrıca istenen çizim rengi tabletin kenarındaki renk noktalarından kliklenerek elde edilebiliyor. Ancak program bunların dışında farklı fonksiyonlara sahip olmadığından ve el kitabında sözü edilen C Kaynak Kodu da programda yer almadığından, gündelik kullanımda bundan başka bir çizim programının kullanılması daha iyi olacaktır. Easyl, birçok programla oldukça uyumlu bir biçimde çalışabiliyor. Sürücü programlar tabletin fonksiyonlarını mouse fonksiyonlarına tam olarak eşitlediğinden, “Grafik Draft” ya da “Deluxe Paint” gibi tanınmış programlarla çalışırken hiçbir sorun ortaya çıkmıyor. Bu tür programlarda çıkabilecek tek sorun, herhangi bir şekilde sürücü programın install edilmesini imkansız hale getirmeleri. Bu sorun ise, ancak disket üzerinde hiç yer kalmamış olması durumunda o disketin mutlaka başlangıç disketi olarak kullanılması gerekiyorsa ortaya çıkıyor. Özel uygulama alanlarında bir grafik tabletinin kullanılmasının ne kadar gerekli olduğuna herkes kendisi karar vermelidir. Yapılan denemeler, başlangıçta gereksizmiş gibi göründüğü programlarda bile, tabletin kullanılmasının büyük yararlar sağlayabileceğini ortaya koyuyor. Örneğin “Superbase” programında, tabletin üzerine konan uygun bir maske ile, her seferinde mouse kullanarak kursoru ekranda gezdirmek yerine maske üzerindeki noktalara basarak çok daha kolay bir biçimde kullanmak oldukça parlak bir fikirdir.
DPaint veya Aegis Draw gibi “normal” kullanımlarda, Easyl grafik tableti ile son derece olumlu sonuçlar elde edilebiliyor. Tablet üzerinde çizim yaparken çizgilerde kesintilerin oluşması, tabletten veya onun sürücü programından değil, tamamen kullanılan çizim programından kaynaklanmakta. Bunun nedeni de son derece yüksek olan yoklama frekansı. Sonuç olarak Easyl'in özellikle yazılım açısından son derece iyi düşünülmüş ve tek dezavantajı bağlantı kablosunun kısalığından ibaret olan bir ürün olduğu söylenebilir. Çizimde yüksek hassasiyet düzeyinin gerekli olduğu her yerde böyle bir grafik tableti kullanım alanı bulabilecektir. Grafikerler veya tasarımcılar için ise bunu kullanmak adeta bir zorunluluktur; zira mouse kullanarak ekranda bir noktaya ulaşmak için her seferinde yeniden belirli koordinatlara getirmeye çalışmak, grafik tabletinin getirdiği kolaylıklar göz önüne alındığında hem çok zor hem de çok zahmetli olacaktır. Böyle bir tablet kalemin, dolayısıyla kursorun, kağıt üzerinde çalışır gibi kolaylıkla konumlandırılmasına olanak veriyor. Ayrıca çizim yaparken gözünüzü çizimden ayırmak zorunda da kalmıyorsunuz, tablet üzerinde çizim masası kullanıyormuş gibi rahat çalışabilirsiniz. Bu tablet sayesinde Commodore AMIGA ile herhangi bir boyama ve çizim programını kullanmak son derece kolay hale geliyor. Bilgisayarını evinde, ekran üzerinde çeşitli sanatsal çalışmalar yapmak için kullanan amatörler için böyle bir tabletin alınması çok yararlı olacaktır. Ancak yalnızca boş vakitlerinde eğlenmek amacıyla bilgisayarla çizim yapan amatörler açısından fiyatı yarım milyon lirayı bulan Easyl, satın alınmadan önce biraz düşünmeyi gerektirecektir sanırız. Çizimlerinde mutlaka grafik tableti kullanmak isteyenler açısından ise Easyl son derece uygun bir gereçtir.
RuS
AMIGA MAGAZIN'den Çeviren: A. Ziya BAYMAN