Sayfa 32

BİR TÜKETİM VE İLETİŞİM ARACI OLARAK BİLGİSAYAR

Şimdi artık asıl sorumuza dönebiliriz? Ne gerekiyor? Moda olan deyişiyle, bilgi “çağına için, bir milyon bilgisayarın yanı sıra başka neye ihtiyacımız var? Önce şunu teslim etmekle başlaya- İirn: Bugünkü işletmelerin çoğundaki bilgisayar kullanımı (muhasebe, stok kontrol vb.), temelde tüketici bir Hattâ bu, sayısal kontrol, fabrika üretim süreçlerinin denetimi gibi sınai uygulamalara bile genellenebilir. Çünkü buralarda bilgisayar kendisinden önce de varolari bir işlevi üstlenmekte, onu kolaylaştırmakta, daha verimli bir hale getirmektedir. Yanlış anlaşılmasın... Bilgisayarın bir tüketim aracı olarak kullanılmasına, işlerin kolaylaştırılmasına, daha verimli bir hale gelmesine karşı faian değilim. Ama bütün bunlar, bilgi ile ilişkimizi dönüştürmeyen, yeni bir bilgilenme tarzının çekirdeği olamayacak uygulamalardır. Ancak bilgisayarın bir iletişim aracı ve tarzı olarak kavranması bu tür ufukların önünü açar. Bu bağlamda yaygın bilgisayar ağları ile yerel ağlar da (Local Area Networks-LAN) aynı boyut üzerinde düşünülmemeli. Türkiye?de de örnekleri bulunan, Batı'da çok rağbet gören ve çok problem yaratan yerel ağların, benim görebildiğim, duyabildiğim kadarıyla, başlıca avantajı randıman artışı ve personel tasarrufu (tabii, tasarruf edilen personel olmadığınız sürece bir avantaj). Ayrıca, yerellik/yaygınlık sadece bir mesafe farkı olarak da yorumlanmamalı. Önemli olan belli ölçüde bir kamusallık; farklı türden bilgilerin aynı ağ içerisinde değiş tokuş edilebilmesi. Bir firmada merkez, özel hatlarla şubelere bağlandığında bile, merkezi şubeler üzerinde denetimi artmakla birlikte, sözgelimi firmanın müşteriyle ilişkisi bundan etkilenmemektedir. Ne zaman müşteriler de firmanın ağına, sınırlı ölçülerde de olsa, katılmamaya başlarlar, ancak o zaman yeni ve farklı bir ilişki biçiminden sözetmek mümkün olmaktadır. Bu yüzden, örneğin bugün uygulanmakta olan Tele-işlem türü uygulamaları “elektronik bankacılık” olarak nitelemek oldukça yanıltıcı. O halde, artık belli oluyor, bir bilgi toplumu için bir milyon bilgisayarın, programların yanısıra başka nelerin gerektiği: Bilgisayarların birbirleriyle iletişim kurmalarını sağlayan iletişim kanalları... Yani, şu bildiğimiz telefon hatları (ve elbette, elektronik sinyali akustik sinyale çevirecek cihazlar- modemler, akustik eşleyiciler vs.). Kuşkusuz herşey bununla da bitmeyecektir. Bundan sonra da, kullanıcıların yeni ilişki biçimlerini örgütlemede, çeşitli amaçlar için bilgisayar ağlarını bilfiil kurma konusunda belli bir inisyatif göstermeleri gerekecektir. Ama her şey sırasıy- Bugün Türkiye'deki telefon hatlarının eloktronik veri iletişimine imkân tanımayacak kadar “gürültülü' olduğunu biliyoruz. Bilgisayarlar arası iletişim ancak yüksek maliyetli özel hatlar aracılığıyla kurulabilmektedir. Oysa, bugünlerde gazetelerde okuyoruz: PTT'nin İstanbul'a sunduğu hizmetler köklü bir şekilde ıslah edilecekmiş. Gönül isterdi ki bu ıslahat, yalnız dünün taleplerini karşılayacak şekilde değil, yarının değil bugünün de ihtiyacı olan elektronik verilerin taşınabilmesinin de gereklerini karşılayacak şekilde yapılsın. O