Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 26
u
68000: Motorola firması tarafından hazırlanmış mikro-işlemci. Amiga'- nın (aynı zamanda Macintosh, Atari ST) Merkezi İşletim Birimi'ni oluştu- Tuyor. BUS: Bilgisayar işletim sisteminin değişik birimleri arasında data değişimini sağlayan parçası. Amiga'da merkezi işlem ünitesini, yardımcı işlemcileri, diskete sürücüleri ve diğer araçları birleştirir. Amiga 500 ve 1000, dışardan genişleme yuvalarına sahipler. CHIP BELLEĞİ: Amiga'daki ilk 512 K'ya verilen isim. Bu bellek Amiga'larda 68000 merkezi işlemcisi ve yardımcı işlemcilerin ulaşabileceği alandır. Yardımcı işlemciler bu sınırdaki alanda kullanılabilmekte.
YARDIMCI İŞLEMCİ: Merkezi işlem birimine özel işler yaparak yardımcı olan özel işlemcilerdir. Bir örnek olarak matematik işlemci söylenebilir (Motorola (6881) matematik işlemcisi karmaşık matematiksel çözümlemeleri yapabilmekte). Amiga, audio ve video fonksiyonlarında merkezi işlem birimine yardımcı olarak, üç adet yardımcı işlemciyi barındırmakta.
CPU (MERKEZİ İŞLEM BİRİMİ): Bilgisayarın temel işlevlerini yerine getiren ve decode eden parça. Amiga'da M.İ.Birimi 68000'dir. DMA (DOĞRUDAN BELLEK Amiga sisteminde kullanılan değişik çiplerin hafızayı yazmak ya da okumak için doğrudan kullaanlamındadır. EXPANSION MEMORY (EK BEL-LEK): Standart düzenlemenin dışında sisteme eklenen RAM.
FAST MEMORY (HIZLI BEL-LEK): İlk 512 K'dan sonra gelen bellek bölümünün “hızlı” diye adlandırılmasının nedeni, bu bellek bölümünün Amiga'nın yardımcı işlemcileri tarafından kullanılmaması ve böyle merkezi işlem birimi ile zaman paylaşmaya gerek duymamasıdır. KILOBYTE: 1024 Byte. Genellikle 1000 Byte olarak tanımlanır. 256 K Byte. MEGABYTE: Yaklaşık bir milyon Byte (1024 x 1024). M ya da MB olarak gösterilir. MODEM (MODULATOR/DEMO-DULATOR): Bilgisayarın digital sinyallerini analog telefon sinyallerine çeviren ve tersini de yapabilen bir araç. İki bilgisayar arasında telefon hatları aracılığıyla haberleşmeyi sağlar. İki bilgisayar için iki modem gereklidir. MOUSE PORT: Mouse'un takıldığı port. Bu port joystick ve benzer yardımcılara hizmet eder. PARALEL PORT: Amiga'nın arkasında yeralan ve öncelikle printer bağlanmasına yarayan, 25 çıkışa sahip port. Paralel olması, 1 Byte'ı oluşturan 8 Bit'in eşzamanlı biçimde ayrı 8 ayrı tele-kablo ile aktarılmasından ötürüdür.
RAM (RASTGELE ULAŞIMLI BELLEK): Bir bilgisayarın işlemcisinde bulunan, herhangi bir parçası okunabilen veya tanımlanmamış bir yolla tekrar yazılabilen bellek. Rastgele ulaşımın önemi bir teyp bandındaki seguential kayıtların aksine çok hızlı erişimin mümkün olmasında yatar. Bu bellek bilgisayar tarafından depolama ve programların çalıştırılması amacıyla kullanılır.
ROM (SADECE OKUNABİLİR BELLEK): Belleğin RAM gibi bir parçasıdır, ancak sadece okunabilir, üstüne bir şey yazılamaz. Değişmesi gerekmeyen bilgilerin depolanmasında kullanılır (Örneğin, Amiga 500'- deki Kickstart).
RS232C: Eşuyumlu olmayan seri iletişimi tanımlamakta kullanılan bir standart. Amiga'yı bir modeme veya seri yazıcıya bağlamak için gereklidir.
SERİAL PORT: Amiga'nın arkasındaki 25 uçlu çıkış bağlantısı. Eşuyumlu olmayan seri iletişimde kullanılır. Seri terimi byte'ların ardarda sıra ile gönderildiğini gösterir. Eşuyumlu olmaması ise belirli aralıklarla gönderme gereği olmadığını ifade eder. Bu tip bağlantılar çoğunlukla bilgisayarın telefon hatlarıyla iletişim kurması ve yazıcılara bağlanmasında kullanılır.
AMIGA DOS: Amiga'nın disk işletim sistemi.
AUTO-CONFIG: Donanımı, otomatik olarak, standardın dışındaki bir konfigürasyona uyumlu hale getiren sistem. Ek donanım bağlandığı anda faaliyete geçerek işletim sistemini yeni duruma uyarlar. Amiga DOS'un 1.2 versiyonunda bulunur, ek bellek üniteleri gibi birçok donanım ünitelerinde de buna uyumlu özellikler vardır.
BOOT: Bilgisayar ilk açıldığında yapılan işlem. Bilgisayar diğer programların nasıl çalıştırılacağını bulmak için bu ilk programı çalıştırmak zorundadır.
CLI: Amiga DOS emirlerinin standart mouse/workbench yerine klavyeden girilmesini sağlayan program. DRAWERS: Amiga Workbench'i üzerinde dosya ve programların depolanabileceği yerler. Açılınca içindekileri pencerelerle gösterirler. EXEC: Önemli Amiga sistem fonksiyonlarını içeren yazılım. EXEC yordamları multitasking, interrupt, girdi/çıktı gibi işlevleri kontrol eder.
GADGET: Bir programı çalıştırırken mouse ile kontrol sağlayan küçük grafik parçaları. Pencere kaydırma, yer değiştirme, pencere kapatma gibi işlevleri vardır. İCON: Bir bilgisayar parçasını temsil eden (disk, program ya da dosya) grafik parçaları. İletişimde kullanılır. TFF: Electronic Arts tarafından geliştirilen bir yazılım standardı. Birçok farklı program arasında grafik ve ses dosyalarının rahatça değiştirilerek kullanılabilmesini sağlar. IFF ile sayısal veriler, tarihler, resimler, metin ve sesler depolanabilir. Amiga'nın işletim sistemini kullanıcının hizmetine sunan grafik görüntüler sistemi. Ayrıca DOS ile çalışan tüm programların menüler, ikonlar, vs. ile kullanıcıdan girdi alması böylece mümkün olur.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 27
SCROLL BAR: Program için kullandığınız pencerenin yanındaki ince, uzun, dikdörtgen bölüm. Programın pencereye sığmayan kısmını görebilmenizi sağlar. SIZING GADGET: Kullanılan pencerenin boyutlarının değiştirilmesini sağlar. TOOLS: Workbench'te çalıştırılan bir programa Amiga'nın verdiği isim. Notepad, Icon Editor ve Graphicraft bunlara örnektir.
WINDOW: Bağımsız çalışan bir programı yerleştirebileceğiniz, genellikle büyüklüğü ve yeri değiştirilel len, çerçeveli bir ekran böli Amiga'nın multitasking işletim sistemi sayesinde aynı anda birçok pencere kullanılabilir. * WORKBENCH: Amiga'nın ikonlarla kontrol edilen yazılımı. İşletim sisteminin bu parçasıyla dosyaları inceleyebilir, programları çalıştırabilir ve diğer fonksiyonlara erişebilirsiniz. Amiga, bunu sağlamak için, Intuition grafik-arabirimini kullanır.
Avpıo
AUDIO COPROCESSOR CHIP: Takma adı PAULA olan bu çip, Amiga'nın sesle ilgili yordamlarının birçoğunu kontrol eder. Amiga'nın donanımındaki en fazla 4'e kadar ay- Tı sesin digital-analog çevirimini sağlar. Ayrıca girdi/çıktı ile ilgili işlerden birçoğunu da üstlenmiştir. neğin, disk sürücü, interrupt, mouse/joystick port'ları vs.) KICKSTART: Amiga işletim sisteminin ilk açılışta kullanılan parçası. Herhangi bir programa geçmeden önce yüklenmesi gereklidir. Amiga 1000'de diskten RAM-ROM adı verilen özel bir RAM bölümüne yüklenir, Amiga 500 ve 2000'de ise ROM olarak bulunur. MENÜ: Çeşitli seçenekleri içeren ve genellikle mouse ile “menü” bandından erişilen kutu.
MULTITASKING: Bilgisayarın aynı anda birden fazla programı yürütebilme yeteneği. Diğer mikro-bilgisayarlarda normal donanımda bulunmayan bu özellik, Amiga'nın en önemli üstünlüklerindendir.
OS (OPERATING SYSTEM): Her bilgisayarın devamlı olarak çalıştırdığı bir program. Ekran, disk sürücü gibi donanımla ilgili uzantıların kontrolünü ve başka programların işletilebilmesini sağlar.
POINTER: Seçim yapmakta kullanılan, mouse'un hareketleriyle yönetilen küçük işaret. Amiga standart olarak küçük bir ok kullanır.
PROJECTS: Çeşitli programların yarattığı dosyalara Amiga'nın verdiği isim. Örneğin Notepad'de yazılan notlar ve Deluxe Paint resimleri birer project'tir.
REQUESTER: Bir programın istediği çeşitli bilgileri alma yolu. Program dikdörtgen bir kutucuğa gerekli verileri yazmanızı bekler ve ancak yazıldıktan sonra çalışmaya devam eder.
MIDI (MÜZİK ALETLERİ İÇİN DİJİTAL ARABİRİM): Elektronik müzik aletlerini birbirine bağlamakta kullanılan standart arabirim. Synthesizer'lar ve ritim aletleri için kullanılır. Amiga'nın audio yardımcı işlemcisi (Paula) bir MIDI arabirimini desteklemektedir. Asıl donanımda bulunmamasına rağmen, MIDI ayrıca temin edilerek yerleştirilebilir. VOICE: Elektronik olarak üretilen bir ses. Vurmalı çalgılar da dahil olmak üzere her türlü müzik aletinin sesleri olabilir. Amiga'nın 4 kanallı ses donanımı eşzamanlı olarak ikisi sağda, ikisi de solda olmak üzere toplam 4 stereo kanaldan ses üretebilir.
APHI
ANIMATION COPROCESSOR CHIP: Takma adı Agnus olan bu çip, Amiga'nın birçok grafik fonksiyonunu kontrol eder. Blitter ve Copper'ı da içerir, DMA'yı yönetir. BIT MAP: Amiga'nın dikdörtgen bir noktacık dizgesi olarak kullandığı bellek bölümü. Bu bölüm Amiga'nın ekran grafiklerinin temelini oluşturur.
BLITTER: Agnus'un hızlı grafikler çizebilen ve dikdörtgen grafik parça-
BOB (Blitter Object): Ekranda istenilen büyüklükte yaratılıp blitter tarafından hareket ettirilebilen görüntü parçaları. Sprite'lar gibi büyüklükleri sınırlı değildir. Ancak arka görüntüden bağımsız olmadıkları için daha yavaş ve zor hareket ettirilirler. COPPER: Agnus'un, grafik çipleri ile ekrandaki görüntü arasındaki uyumu sağlayan bölümü. FONT: Yazı yazmak için kullanılan tüm yazı karakterleri. Amiga'nın standart donanımında 7 adet hazır font bulunur. Normalde görülen font, Topaz'dır.
GENLOCK: Amiga'nın grafiklerinin bir video kaynağından gelen görüntülerle birleştirilmesini sağlayan cihaz.
HOLD AND MODIFY (HAM): Amiga'nın tüm 4096 renk tonunu gösterebildiği bir grafik modu. ILBM: İki boyutlu renkli noktacıklardan oluşan görüntü. IFF standardı içindeki formlardan biridir. Böylece ILBM formatındaki görüntüler değişik programlarda kullanılabilir. INTERLACING: Amiga'nın en yüksek çözünürlük derecesindeki ekranı. 400 yatay çizgi içerir, bu yüzden kendi monitörü dışındaki cihazlarda titremeye neden olabilir. Standart Amiga ekranında 200 yatay çizgi bulunur. PIXEL: Ekran görüntüsünü oluşturan ışık noktacıkları. Ekran çözünürlüğü dikey ve yatay pixel sayılarıyla tanımlanır (320 x 200 gibi). RASTER IMAGE: Pixellerden oluşan bir görüntü. Bunun aksine vektör görüntü ve çizgilerden oluşur. Amiga, monitöründe raster görüntü yaratır.
Dikey ve yatay olarak tanımlanabilen pixel sayısı. Amiga'da beş farklı çözünürlükte ekran vardır. Bunlar iki çeşit yatay (200 x 400), iki çeşit dikey (320 x 640) çözünürlük ile bir de özel HAM modudur.
RGB: Dijital ve analog renkli monitörleri tanımlamada kullanılan bir terim. RGB dijital monitörlerde 16 renk, analoglarda (Amiga 1080) ise teorik olarak sonsuz sayıda renk kullanabilir.
SPRITE: Arka görüntüden bağımsız hareket ettirilebilen görüntü parçaları. (Örnek: Amiga Pointer'ı.) VIDEO COPROCESSOR CHIP: Takma ismi DENISE olan bu çip 68000 işlemcisine ekran kontrolünde yardımcı olur. Ekran görüntüsünü ve renkleri yönetir.