Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 16
ğini de belirtelim. Örnek verecek olursak; Data Becker firmasının Da- tamat, Profimat programları, Preci- sion'in SuperBase'i, MS-DOS'tan ta- nıdık Lotus 123 programının VİP Professional adlı uygulaması, aynı şekilde MS-DOS'daki dBase'in dBMan adlı uyarlaması. Uyarlama- lardan başka AMIGA'ya özgü prog- ramlara bir göz atalım. İlk sıralarda, iş grafiklerinde kullanmak üzere ta- sarlanmış Aegis firmasından Aegis Impact programını görüyoruz. Analyze adlı spreadsheet programı Lotus 123 programının tüm özellik- lerini üzerinde toplayıp birçok geliş- meleri de eklemeyi ihmal etmemiş. Bunun üzerine bu programın tümü- nü mouse, pull-down menu ve win- dow'larla kullanmanın rahatlığı ek- lenince tadından yenmiyor. Aynı grupta bulunan bir diğer popüler program da Logistix adını taşıyor. Bu programın en büyük özelliği, içinde- ki verilere CPM Crithical Path Met- hod) yöntemini uygulayıp iş takip planı çıkarabilmesi. Tabii, bu iş pla- nını çıkarırken maliyet unsurunu mi- nimum tutmaya çalışıyor. Burada, spreadsheet programlarının ne işe ya- radığını merak edenler için çok yü- zeysel bir açıklama yapalım. Büyük bir çalışma kağıdı düşünün; bunun belli bir bölgesine siz kendi bilginizi girebilirsiniz. Ana program bu bilgi- leri değerlendirerek daha değişik bil- giler üretecektir. (Hesaplama veya bilgi taşıma yoluyla.) Bilgili bir kul- lanımla birçok problem spreadsheet'- ler yardımıyla çözülebilir; örnek ola- rak mühendislik hesaplamalarını, sa- tış analizlerini, bütçe hesaplarını ve- rebiliriz. Database (veri tabanı) prog: Tamları ise daha çok dosyalama iş-
lemlerine ağırlık verirler. Verilerini- zi çok rahat bir şekilde ekrandan gir- menizi ve bunları diskette (veya baş- ka bir yerde, mesela harddisk'te) sak- lamanızı sağlar. Bu verileri değişik şe- kilde sıralamanız veya işlemeniz mümkün olduğu gibi, bunlardan bazı özelliklerine göre rapor da üretebilir- siniz. (Mesela, minimum stoğun al- tına düşmüş malları listelemek) AMI- GA'nın kendine ait database prog- ramlarına örnek olarak Soft Wood firmasının MiAmiga Ledger (muha- sebe) ve MiAmiga File (genel dosya- lama) programlarını verebiliriz. Bun- ların en çok tutulan özellikleri olduk- ça rahat kullanışlı olmaları. Bu ka- tegorideki programların da sadece en popüler olanlarına değindikten son- ra, kelime işlem programlarını ele alalım. AMIGA'daki kelime işlemciler iki gruba ayrılıyor: klasik kelime işlem-
ciler ve masa üstü matbaacılık (desk- top publishing) tipinde olanlar. Diğer sistemlerdeki birçok kelime işlem programları AMIGA'ya uyarlanmış durumda. Pek tabii, bunların birin- ci grupta yer aldıklarını söylemeye gerek yok. Bunların en popüler olan- ları: Wizawrite, Texteraft, Textomat, Enable Write, Scribble ve Professio- nal Text Engine. Bunların çoğu de- Bişik font ve yazı stillerini kullanma- ya olanak veriyor. Kısmen de olsa grafik eklemek sözkonusu. Masa üs- tü matbaacılık tipinde programların en popüler olanları ise Pagesetter ve Prowrite adlı programlar. Bunlardan birincisi, çok daha fazla olanaklar içeriyor, fakat renkli çalışmak müm- kün değil. Daha çok sayfa düzeni ön planda tutulmuş. İkincisi daha çok kelime işlem programına benziyor. Fakat renkli basım ve renkli grafik gi- bi olanaklara sahip. Geldik AMIGA programları için- de en eğlenceli gruba. Bu grup her türlü grafik çizim, boyama, teknik çi- zim, animasyon, baskı programları- nı içeriyor. Resim çizimi ve boyama- sı için en popüler program Electro- nic Arts firmasının ürünü olan Delu- xe Paint II programı (bu program Deluxe Paint I programının tüm özel- liklerini olduğu gibi içeriyor); bunu hemen arkasından Aegis firmasının Images adlı çizim programı izliyor. Her iki program da normalde bir çi- zim programında bulunması gereken tüm özellikleri fazlasıyla içeriyorlar. Bilhassa Deluxe Paint II programının fazlalıkları ilgi çekiyor. Bunlara ör- nek verecek olursak: Resmin herhan- gi bir bölgesini çeşitli oranlarda bü- yütmek, küçültmek, döndürmek, perspektife tâbi tutmak gibi. Fanta-
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 17
EDİT 6/L Account H BELA
Description KASA HESABI lormal Balance (DzDebit, CzCredit) D zisi güçlü bir kişinin bu programla yapamayacağı şey yok gibi! Her iki programın da ortak özelliği tek ekranda maksimum 32 renk kullandırması. Çözünürlük açısından Deluxe Paint II programında hiçbir sınırlama yok. (Eğer hafızanız yeterse! Bilhassa yüksek çözünürlükte fazla renk kullanmanıza izin verilmiyor, çünkü hafıza yetmiyor.» HAM modunu (4096 rengi de tek ekranda kullanmaya izin veren grafik modu) kullanan çizim programlarına başlıca iki örnek olarak DigiPaint ve Prizma (Prism) adlı programları verebiliriz. Bunlardan ikincisi daha sonra çıktı ve daha çok özellik içeriyor; bu yüzden de daha revaçta.
Ne Yapar Bu AMIGA 500?
Bu noktada bazı ufak(!) ayrıntılardan söz etmenin zamanı geldi sanıyo- Tum. AMIGA'da grafik, ses ve yazı dosyaları belli bir standart formata uyularak saklanıp yükleniyor. Bu standarda IFF (Interchange File Format) adı verilmiş. Bu yüzden bir çizim programında elde ettiğiniz bir görüntüyü lazım olabilecek her yerde kullanabiliyorsunuz. Diyelim ki iki çizim programının değişik özellikleri var ve siz bunları kullanmak istiyorsunuz. Yapacağınız tek işlem birinde kullandığınız dosyayı diğerinde yükleyip çalışmaya devam etmek. Animasyon, baskı ve masa üstü matbaacılık programları için gereken resim parçalarını da bu çizim programlarından üretebiliyorsunuz. Ses, müzik ve enstrüman dosyaları için de aynı standart söz konusu. Herhangi bir digitizer'da (ses örnekleyici) elde ettiğiniz sesi diğer programlarda et trüman veya ses olarak kullanabiliyorsunuz. (Yani, o anda elinizde bulunmayan bir enstrüman sesini siz örnekleyip kullanabiliyorsunuz.) Gelelim baskı programlarına... Bu programlar yardımıyla kart, afiş vs. şeyler hazırlayıp basabiliyorsunuz. Bunların en popüler olanları, Print Master, Deluxe Print ve TV Text programları. Bunlarda elde ettiğiniz ekranları isterseniz IFF formatında saklayabildiğiniz için isterseniz çizim programlarıyla kombine olarak kullanabiliyorsunuz. Teknik çizim veya baskılı devre hazırlayan programlarda da bir çeşit bolluğu söz konusu. Teknik çizim programlarında en popüler olanları Aegis Draw ve Dynamic Cad adlı programlar. Bu arada yeni çıktığı için henüz o kadar popüler olmayan CAD 3d adlı bir programdan söz edelim. Bu program bir cismin üç değişik görüntüsünü aynı anda kombine olarak çizmenizi sağlıyor. Kendisi bu çizimlerden üç boyutlu şekli oluşturduktan sonra herhangi bir açıdan görüntü almanızı sağlıyor. Elektronik elemanları yerleştirmek için iki popüler program mevcut. Bunlar, PCLO Cad ve Newio adlı programlar (Dynamic Cad adlı teknik çizim programı da devre yabiliyor, fakat bunlar kadar rahat değil.) Bunlardan ikincisi hem daha ekonomik, hem de daha kullanışlı (mesela bir kaç değişik parametreye göre hatları birleştiriyor; sadece dik birleşen hatlar gibi). Fakat bu programın şu andaki tek dezavantajlı yönü Almanca olması. Tahminim yakın bir zamanda bu program İngilizceye çevrilerek daha geniş bir kitlenin kullanması sağlanır. Ve geldik AMIGA'nın animasyon programlarına. Bu kategoride başı Aegis firmasının Aegis Animatör, Elektronic Arts firmasının Deluxe Video adlı programları çekiyor. Bunlardan birincisi daha basit ve rahat kul-
. Öteki ise çok daha detaylı bir program olduğu için (belki de!) kullanımı daha zor. Aegis Animatör grafiksel animasyonları çok rahat şekilde yapmanıza izin veriyor. Fakat birçok şeyin eksikliğini hissediyorsunuz. Deluxe Video'da bir animasyon hazırlamak bazı yerlerde program yazmak kadar detaylı olabiliyor. (Mesela, gerekli resimleri zamanından önce yavaş olarak yükleyip animasyonun devamlılığını sağlamak.) Bulunan özellikler ise grafiksel animasyonların dışında, ses ve müziği stereo olarak kullanabilmek, yazı stillerini dondurup boyutlarıyla oynayabilmek vs. Bu programın ilginç bir özelliği, animasyonu ekranda görünen ufak
Description KASA HESABI —
(DzDebit, C-Credit) D — bir uzaktan kumanda aleti sayesinde istediğiniz hızla ileri-geri oynatabiliyorsunuz, veya istediğiniz bir yerde dondurabiliyorsunuz. (Zaten video adı da buradan türemiş.) Daha henüz piyasaya çıkmakta olan bir animasyon programının da haberini verelim isterseniz. Aegis firmasının yeni çıkaracağı VideoScape adlı animasyon programı, üç boyutlu cisimlerle hızlı animasyonlar yapmanıza olanak veriyor. Hazır üç boyutlu animasyonlardan söz açılmışken, Ray Tracing adlı yöntemden söz etmeden geçmeyelim. Bu yöntem, gerçek cisimleri değil de, matematiksel olarak belirlenebilen cisimlerin animasyonunu yapabiliyor. (Gerçek bir cismi matematiksel cisimlerle tanımlamak oldukça zor ve yo- Tucu, fakat imkansız değil!) Animasyonun gerçek zamanda yapılmaması da diğer bir özellik. Verdiğiniz animasyon tek kare, tek kare olarak HAM modu kullanılarak oluşturuluyor ve özel bir yöntemle sıkıştırılarak saklanıyor. İşlem bittiğinde tüm animasyon tek bir dosya halinde toparlanıyor. Sıkışmış haliyle tüm kareler bir kareden hafızaya yüklenebiliyor. Animasyon sırasında bunlar tek tek ve çok hızlı olarak açılarak ekranda gösteriliyor. Böylece muhteşem güzellikte animasyonlar elde ediliyor. Ekrandaki cisimlerin parlamaları, birbirleri üzerindeki gölgeleri ve görüntüleri gerçekten farksız olarak oluşuyor. (Bu yöntemin en popüler örneği Juggler Demo adlı programdır; bulabilirseniz bir yerde izlemenizi tavsiye ederim). Şu anda piyasada Ray Tracing yöntemiyle animasyona olanak kılan bir editör programının mevcut olduğunu da sözlerimize ekleyelim. Geldik diğer bir ilginç bölüme: Müzik programları... Bu programlarda başı Aegis Sonix ve Deluxe Music programları çekiyor. Takipçileri ise Music Studio ve Instant Music. Aegis Sonix, AMIGA'nın ilk müzik programlarından olan Musicraft'a oldukça benziyor. (Gerek kullanım, gerek ekranlar açısından.) Fakat hemen göze çarptığı gibi o programdan birkaç gömlek üstün olarak yaratılmış. Dalga biçimleri, enstrumanlar ve kanalları kullanmadaki üstünlüğü be- Taberindeki üç adet Data disketindeki örnekleri dinlerken belli oluyor. Bu program üç ana parçadan meydana geliyor: Scores (müzik parçaları), Tmstruments (enstrümanlar) ve keyboard (tuş takımı). Scores bölümünde karşınıza porte (notaların dizildiği çizgiler) çıkıyor. Siz burada seçtiğiniz enstrümanlarla (her iki kanalın geçişini de göz önünde bulundurarak) beste yapabiliyorsunuz. Daha evvel yazılmış bir parçayı yükleyip çalma işlemi de bu ekranda gerçekleşiyor. Çalma işlemi sırasında birçok parametreyi de değiştirebiliyorsunuz. Yani müzik olduğu gibi kontrolunuz altında. Enstrümanlar ekranı tam anlamıyla bir oyuncak. Bu ekranda herhangi bir enstrümanı yükleyip, tuşlar